{"acknowledgement":"<!DOCTYPE html> <html>  <head>     <title>Acknowledgement</title>     <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=utf-8\" />     <style>         p {             font-size: 51px;         }     </style> </head>  <body>       <div>         <p>             <strong>Research and Editing</strong>         </p>         <p>             Research and Editing by <b>Sampadananda Mishra</b> &amp; <a href=\"https://aurobharati.in/\"                 style=\"color: #0275d8;\" target=\"_blank\">AuroBharati</a>, Puducherry          </p>         <p>             <strong>Audio( © VMLT)</strong>         </p>         <p>             <strong>Music: </strong> Ashit Desai         </p>         <p>             <strong>Singers: </strong> Suresh Wadekar, Alap Desai, Hema Desai, Mahalaxmi Iyer, Sadhana Sargam         </p>         <p>             <strong>Recording: </strong> Nitin Kayarkar         </p>         <p>             <strong>Recording Studio: </strong> Ajivasan Sounds, Mumbai         </p>         <p>             <strong>Bhavani Bharati Art Work: </strong> Sushanto Nath , <a href=\"http://www.aurosociety.org/\"                 style=\"color: #0275d8;\" target=\"_blank\">Sri Aurobindo Society</a>, Pondicherry         </p>         <p>             <strong>Text and Translation</strong>         </p>         <p>             <strong>Bhavani Bharati Main Text: </strong> Sri Aurobindo         </p>          <p>             <strong>Translations</strong>         </p>         <p>             <strong>English: </strong> Richard Hartz         </p>         <p>             <strong>Hindi: </strong> Muralidhar Chandniwala         </p>         <p>             <strong>Marathi: </strong> Nandapure (Dattananda) Loni G Yavatamala         </p>         <p>             <strong>Tamil: </strong> K Ashokan         </p>         <p>             <strong>Bengali: </strong> Debaprasad Mukhopadhyay &amp; Gita Ghosh         </p>         <p>             <strong>Odia: </strong> Late Mahapatra Nilamani Sahu         </p>         <p>             <strong>Gujarati: </strong> Sundaram         </p>     </div>  </body>  </html>","acknowledgement_iPad":"<!DOCTYPE html> <html>  <head>     <title>Acknowledgement</title>     <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=utf-8\" />     <style>         p {             font-size: 33px;         }     </style> </head>  <body>       <div>         <p>             <strong>Research and Editing</strong>         </p>         <p>             Research and Editing by <b>Sampadananda Mishra</b> &amp; <a href=\"https://aurobharati.in/\"                 style=\"color: #0275d8;\" target=\"_blank\">AuroBharati</a>, Puducherry          </p>         <p>             <strong>Audio( © VMLT)</strong>         </p>         <p>             <strong>Music: </strong> Ashit Desai         </p>         <p>             <strong>Singers: </strong> Suresh Wadekar, Alap Desai, Hema Desai, Mahalaxmi Iyer, Sadhana Sargam         </p>         <p>             <strong>Recording: </strong> Nitin Kayarkar         </p>         <p>             <strong>Recording Studio: </strong> Ajivasan Sounds, Mumbai         </p>         <p>             <strong>Bhavani Bharati Art Work: </strong> Sushanto Nath , <a href=\"http://www.aurosociety.org/\"                 style=\"color: #0275d8;\" target=\"_blank\">Sri Aurobindo Society</a>, Pondicherry         </p>         <p>             <strong>Text and Translation</strong>         </p>         <p>             <strong>Bhavani Bharati Main Text: </strong> Sri Aurobindo         </p>          <p>             <strong>Translations</strong>         </p>         <p>             <strong>English: </strong> Richard Hartz         </p>         <p>             <strong>Hindi: </strong> Muralidhar Chandniwala         </p>         <p>             <strong>Marathi: </strong> Nandapure (Dattananda) Loni G Yavatamala         </p>         <p>             <strong>Tamil: </strong> K Ashokan         </p>         <p>             <strong>Bengali: </strong> Debaprasad Mukhopadhyay &amp; Gita Ghosh         </p>         <p>             <strong>Odia: </strong> Late Mahapatra Nilamani Sahu         </p>         <p>             <strong>Gujarati: </strong> Sundaram         </p>     </div>  </body>  </html>","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/bhavani-bharati.mp3","audio-low":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/bhavani-bharati-low.mp3","audio-medium":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/bhavani-bharati-medium.mp3","audio_fileName":"bhavani-bharati.mp3","indexDev":[{"index":[{"line":"अङ्गाः कलिङ्गाः कुरुसिन्धवश्च","verse":23},{"line":"अचिन्त्यवीर्यासि शुभासि सौम्या","verse":83},{"line":"अनन्तरूपे त्वमसि प्रसीद","verse":98},{"line":"अनन्तशक्त्यृद्धिमशेषमूर्तिं","verse":88},{"line":"अभ्यद्रवद् भीममरातिमुग्रा","verse":44},{"line":"अभ्राणि ते रक्तमयानि भीमे","verse":65},{"line":"अश्रूणि रक्तौघशतानि मातुः","verse":35},{"line":"असून् भवान्यां क्षिपतीव दैत्यः","verse":70},{"line":"अस्त्येव लोहं निशितश्च खड्गः","verse":20}],"letter":"अ"},{"index":[{"line":"आगच्छताञ्च स्तुवताञ्च भूमिम्","verse":95},{"line":"आजौ यदा नृत्यसि चण्डि घोरे","verse":56},{"line":"आपूर्य विश्वं पशुवद्विरावैः","verse":7},{"line":"आर्यान् विपन्नानवतीर्य पासि","verse":58},{"line":"आलिङ्ग्य ये मोदथ मृत्युमेव","verse":15},{"line":"आलोलकेशैः शिखरान्निगृह्य","verse":8},{"line":"आवाहनैः पूर्णमभूच्च सर्वम्","verse":40},{"line":"आस्से जगद्योनिरचिन्त्यवीर्या","verse":90}],"letter":"आ"},{"index":[{"line":"इतीरयन्ती वचनानि रुष्टा","verse":44},{"line":"इमानि वाक्यानि निशम्य रात्रौ","verse":32}],"letter":"इ"},{"index":[{"line":"उड्दीयमाना नभसीव मेघो","verse":76},{"line":"उत्तिष्ठतोत्तिष्ठत सुप्तसिंहाः","verse":31},{"line":"उत्तिष्ठ देहीति पिपासुरम्बा","verse":9},{"line":"उत्तिष्ठ भो जागृहि सर्जयाग्नीन्","verse":18},{"line":"उत्थाय पप्रच्छ तमो नमस्यम्","verse":10},{"line":"उत्सार्य देवीमथ भीमकान्तिम्","verse":53},{"line":"उदीर्णफेनः पयसस्तरङ्गः","verse":80},{"line":"उद्गीर्यमाणानि हुताशनस्य","verse":71},{"line":"उद्दिश्य भूमिं द्रुमराजिनीलां","verse":82}],"letter":"उ"},{"index":[{"line":"ऊर्जस्वलायै नम आदिदेव्यै","verse":54}],"letter":"ऊ"},{"index":[{"line":"एकेन हि भ्रामयसे रुणत्सि","verse":55},{"line":"एको गतासोरपि रुद्रशत्रोः","verse":70}],"letter":"ए"},{"index":[{"line":"कं बिभ्यतार्या रुधिरस्य सिन्धौ","verse":29},{"line":"कः क्षत्रबन्धुर्भवनेषु गुढः","verse":19},{"line":"कङ्कालसाराणि ददर्श तानि","verse":34},{"line":"कण्ठादुदक्रामदजस्रशब्दा","verse":40},{"line":"कथं निरस्त्रोऽसि मृतोऽसि","verse":20},{"line":"करालदंष्ट्रैश्च विसार्य सिन्धून्","verse":8},{"line":"कलिं दमित्वा जननी प्रजानां","verse":92},{"line":"कवे विलासिन् शृणु मातृवाक्यं","verse":30},{"line":"कस्ते बलं वर्णयितुं समर्थः","verse":55},{"line":"कान्तैश्च शृङ्गारयुतैश्च हृष्टो","verse":2},{"line":"का भासि नक्तं हृदये करालि","verse":10},{"line":"कारुण्यमय्याः प्रसृतः करस्ते","verse":82},{"line":"कालस्य भेरीं शृणुताद्रिशृङ्गे","verse":25},{"line":"कालीं करालीं भज पुत्र चण्डीम्","verse":30},{"line":"काली त्वमेवासि सुनिष्ठुरासि","verse":87},{"line":"कालोऽपि नो नाशयितुं यमो वा","verse":12},{"line":"किरीटिनं वज्रधरं महान्तम्","verse":35},{"line":"कुर्वीय किं ब्रूहि नमोऽस्तु भीमे","verse":10},{"line":"कुलानि युद्धाय जयोऽस्तु मा भैः","verse":31},{"line":"कुलानि सुप्तानि सनातनानि","verse":38},{"line":"कुल्येव पुंसां वहति प्रपूर्णा","verse":93},{"line":"कृष्णस्य सैषा यमुना स्रवन्ती","verse":64},{"line":"कोऽन्यः प्रभुर्दानमिदं तवाढ्ये","verse":74},{"line":"को मे समः पुंस्विति रूढगर्वः","verse":47},{"line":"कोलाहलं वेगरवाञ्शृणोमि","verse":95},{"line":"को वक्ष्यतीमां तव सर्वशक्ते","verse":88},{"line":"क्रीणीथ शान्त्या धनशोषणञ्च","verse":16},{"line":"क्रीडन्त्यपाङ्गेषु करालहासाः","verse":77},{"line":"क्रूरं विरावौघमुदीरयन्ती","verse":38},{"line":"क्रूरस्य कुञ्जे भ्रमतो वधार्थम्","verse":11},{"line":"क्रूराञ्च नग्नां तमसीव चक्षुः","verse":7},{"line":"क्रूरा शतध्नी नदतीह मत्ता","verse":20},{"line":"क्रूरासि रुद्राणि करालकृत्या","verse":68},{"line":"क्रूरासि रुद्राण्यथवा जघन्ये","verse":69},{"line":"क्रूरे प्रजापीडनरूढगर्वे","verse":69},{"line":"क्रूरैः क्षुधार्तैर्नयनैर्ज्वलद्भिः","verse":6},{"line":"क्रोधेन जज्वाल हि शाश्वतेन","verse":37},{"line":"क्रोधैः सहस्राणि ततो मुखानि","verse":42},{"line":"क्रोधैर्ज्वलद्भिर्गगनञ्च तुर्णैः","verse":45},{"line":"क्लीबाः कियन्त्येवमसून् दिनानि","verse":16},{"line":"क्व सा कराली क्षुधिता च काली","verse":85}],"letter":"क"},{"index":[{"line":"क्षीराब्धिमध्ये स्तन एक एषः","verse":80},{"line":"क्षुब्धान्यपश्यं पृतनानि तत्र","verse":41},{"line":"क्षोभेण तीव्रेण चराचरस्य","verse":41}],"letter":"क्ष"},{"index":[{"line":"खड्गं परिभ्रामयति स्तनन्ती","verse":86},{"line":"खलं विशालं बलगर्वितं तं","verse":37},{"line":"खलो हि पुत्रानसुरो ममर्द","verse":3},{"line":"खुरैः सुनिष्पिष्टमिदं सुरभ्याः","verse":67}],"letter":"ख"},{"index":[{"line":"गर्वं द्विजोऽस्मीति करोति कोऽयम्","verse":17},{"line":"गानैः स छन्दो ललितं बबन्ध","verse":2},{"line":"गूढा रजन्यामरिभिर्विनष्टा","verse":33},{"line":"ग्रीवेयमीषन्नमिता च शुक्ला","verse":78}],"letter":"ग"},{"index":[{"line":"घोरं किमेवापि सुकृष्णवर्णम्","verse":67},{"line":"घ्नतीमरातीन् भृशमाजिमध्ये","verse":30}],"letter":"घ"},{"index":[{"line":"चक्रन्द भूमिः परितो मदीया","verse":3},{"line":"चचाल सिन्धुश्च नभो जगर्ज","verse":39},{"line":"चित्तं ननर्ताशु विहाय सद्म","verse":32},{"line":"चिरं वसार्ये हृदि भारतानाम्","verse":98},{"line":"चीनावनौ पह्लवभूमिखण्डे","verse":36},{"line":"चैकमूर्ति यवना मदीयाः","verse":24}],"letter":"च"},{"index":[{"line":"छाया शुभाया हसतीव तस्मिन्","verse":86}],"letter":"छ"},{"index":[{"line":"जगर्ज चोन्मत्तमनाः सुरारिः","verse":47},{"line":"जगुर्मनुष्याः प्रणिपत्य चोर्व्यां","verse":51},{"line":"जगौ च कान्तावदनं सहास्यं","verse":2},{"line":"जानीहि दृष्ट्वा भज शक्तिमाद्याम्","verse":26},{"line":"ज्वालाकराला धरणी बभूव","verse":45},{"line":"ज्वालामुखी दारुणवह्निगर्भा","verse":40},{"line":"ज्योतिर्ह्युदेतीदमभिन्नतेजः","verse":29},{"line":"ज्योतिस्तदा सौम्यमरातिनाशि","verse":50}],"letter":"ज"},{"index":[{"line":"ज्ञात्वा हि मातू रुदितं क्षतानि","verse":42},{"line":"ज्ञानाकरेभ्यो हि विलोचनेभ्यो","verse":53},{"line":"ज्ञानेन ते भीमतपोभिरार्याः","verse":13}],"letter":"ज्ञ"},{"index":[{"line":"तत्संज्ञया ते करपल्लवस्य तमो","verse":83},{"line":"तदा तमिस्रामपसारयन्तं","verse":48},{"line":"तदा ददर्शासुरमेकमीशं","verse":35},{"line":"तां ह्लादिता दीप्तजगत्सु देवाः","verse":51},{"line":"तामन्तरीक्षे मधुरं वयांसि","verse":51},{"line":"तल्लाङ्गुलाग्रेण सुकृष्णभासा","verse":75},{"line":"तिष्ठन् प्रभामण्डलमूर्तिमग्रे","verse":71},{"line":"तिष्ठ प्रसन्ना चिरमार्यभूमौ","verse":99},{"line":"तीर्थस्वरूपेण च पूजयन्ति","verse":96},{"line":"तुभ्यं नमो देवि विशालशक्त्यै","verse":54},{"line":"तुभ्यं नमो देवि विशालशक्त्यै","verse":73},{"line":"तुभ्यं नमस्तुभ्यमनादिमातः","verse":81},{"line":"तेजश्च भीमं तिमिरे विलोक्य","verse":32},{"line":"तेजस्त्वमेतद्वलिनां बलञ्च","verse":88},{"line":"ते तुष्टुवुस्तां मुदिता महान्तः","verse":52},{"line":"ते ब्रह्मचर्येण विशुद्धवीर्या","verse":13},{"line":"त्रस्ता धराभूद्दनुजस्य युद्धे","verse":45},{"line":"त्रिशूलि भोः पश्यत तत्र पारे","verse":2},{"line":"त्रिशूलिनीं त्वामभयं वहन्तीम्","verse":89},{"line":"त्रैलोक्यमुन्मादकरैः कराल्याः","verse":40},{"line":"त्वं कोमलानामपि कोमलासि","verse":88},{"line":"त्वं दुर्निरीक्ष्यासि यदङ्गकान्तेः","verse":80},{"line":"त्वं भारती राजसि भारतानां","verse":73},{"line":"त्वं भ्राजसे ज्योतिरुदेषि सौम्ये","verse":59},{"line":"त्वमन्नपूर्णा सदया च सौम्या","verse":87},{"line":"त्वमेव वै तारयसीह जातीः","verse":54},{"line":"त्वमीश्वरी त्वं जननी प्रजानां","verse":74},{"line":"त्वमीश्वरी भासि चराचरस्य","verse":73},{"line":"त्वामम्ब सावित्रि शुभे त्रिनेत्रे","verse":89},{"line":"त्विषाक्षि मातः प्रतिहन्यते मे","verse":80}],"letter":"त"},{"index":[{"line":"ददर्श तद्भारतमार्यखण्डम्","verse":33},{"line":"ददासि या सापि निहंसि रुष्टा","verse":74},{"line":"ददासि रुद्राण्यभयं प्रजानाम्","verse":82},{"line":"दध्वान रात्रौ नगरे वितारे","verse":9},{"line":"दयार्द्रचित्ता रुदितेन पुंसाम्","verse":57},{"line":"दयेव भूतेयमलं यदार्यम्","verse":69},{"line":"दशायुधाढ्या दशदिक्ष्वगम्या","verse":90},{"line":"दारांश्च भोगांश्च सुखं धनानि","verse":1},{"line":"दिग्दक्षिणा भाति सुलोहितेव","verse":64},{"line":"दीनाः क एते घृणिनो दरिद्राः","verse":15},{"line":"दुरात्मनो भ्रातृवधेन लिप्तौ","verse":3},{"line":"दूरादुदीच्यामुदियाय शुभ्रम्","verse":50},{"line":"दुर्भिक्षमेतानथ भूमिकम्पान्","verse":25},{"line":"दृष्ट्वा त्वभूच्चित्तमिवाग्निकुण्डं","verse":37},{"line":"देदीप्यमानं धवलं वपुस्ते","verse":59},{"line":"देवप्रिया भारतभूमिरार्या","verse":61},{"line":"देवि प्रचण्डे करपल्लवेन","verse":55},{"line":"देवीमपश्यं युधि शेषितारीन्","verse":66},{"line":"देवीं भवानीं हृदि पूजयित्वा","verse":22},{"line":"देव्याः प्रियां भूमिमनादिशक्त्याः","verse":96},{"line":"देव्यास्तु पुण्येन पदार्पणेन","verse":97},{"line":"देहि क्रतून् देहि पिपासुरस्मि","verse":26},{"line":"द्रष्टासि वै भारतमातरं तां","verse":30},{"line":"द्रष्टुं रिपूंस्तान् पतितान् गतासून्","verse":78},{"line":"द्वारि स्थितामार्यभुवः सखड्गाम्","verse":91},{"line":"द्विकोटिभास्वद्वरसूर्यभासं","verse":50}],"letter":"द"},{"index":[{"line":"धत्ते करः पावकगर्भमस्त्रम्","verse":70},{"line":"धनं किमेतद्विपणीषु सज्जम्","verse":21},{"line":"धरिष्यथार्ताः प्रहृता वृथैव","verse":16},{"line":"धर्मान् यशो दुर्बल विस्मृतोऽसि","verse":19},{"line":"धर्मेण दृप्यन्तमधर्मबुद्धिम्","verse":37},{"line":"धावन्त्यधो वेगपराः सशब्दाः","verse":62},{"line":"धृष्टोऽप्यसौ नालभते तु चण्डीं","verse":71},{"line":"धेनुस्वरूपेण विहन्ति शत्रून्","verse":61},{"line":"धेनौ समारूढमनोज्ञकान्ती","verse":60},{"line":"ध्वजं करोतीव तवोच्छ्रितेन","verse":75}],"letter":"ध"},{"index":[{"line":"नग्ना च घोरा विवृतास्यभीमा","verse":85},{"line":"नग्ना सुधोरा च नमामि कालीम्","verse":86},{"line":"नमामि भीमां बलिनीं कृपालुम्","verse":54},{"line":"नमामि रौद्रां भुवनान्तकर्त्रि","verse":87},{"line":"नमो नमो देवि तवालकाली","verse":76},{"line":"नमो नमो वाहनमेतदार्ये","verse":75},{"line":"नरास्थिमाला नृकपालकाञ्ची","verse":85},{"line":"नरास्थिमालां नृकपालकाञ्चीं","verse":5},{"line":"नारीशरीरं रमणीयकान्ति","verse":50},{"line":"निःशोषयन्तीमदयां सकोपां","verse":66},{"line":"निद्रां विमुञ्चध्वमये शृणुध्वम्","verse":24},{"line":"निबोधताधीशतमागतास्मि","verse":25},{"line":"निमज्जतास्मिन् भवतार्यसत्त्वाः","verse":29},{"line":"निहन्यमानस्य रवं बलस्य","verse":63},{"line":"निशाचरः शोणितमार्यमातुः","verse":43},{"line":"न्यासेन पादस्य च भूश्चकम्पे","verse":8}],"letter":"न"},{"index":[{"line":"पतन्ति सङ्घाः परितोऽसुराणाम्","verse":60},{"line":"पदा तुषाराद्रिमदीनसत्त्वं","verse":36},{"line":"पपात चोर्व्यां रुधिरोग्रवृष्टिः","verse":46},{"line":"पश्चात् पुरस्ताच्च जगर्ज काली","verse":44},{"line":"पश्यामि तान्यागममार्गगाणि","verse":92},{"line":"पश्यामि देवीं नगरेषु सौम्याम्","verse":91},{"line":"पस्पर्श भीमेन करेण वक्षः","verse":4},{"line":"पातासि मातर्दशबाहुरार्यान्","verse":90},{"line":"पादाः कराश्चापि हि तत्र तत्र","verse":68},{"line":"पार्श्वे ममायाद्रजनीव घोरा","verse":38},{"line":"पिबन् विनर्दस्यबलान् बली को","verse":43},{"line":"पुनः सहस्रांशुकुलार्यजन्मा","verse":94},{"line":"पुनः शृणोमीममरण्यभूमौ","verse":93},{"line":"पुरातनीं मातरमागमानाम्","verse":95},{"line":"पूजां जनन्या रिपुभिः समाप्य","verse":14},{"line":"पूज्ये च मातुश्चरणे गरिष्ठे","verse":2},{"line":"पृष्ठे व्रणाङ्कामसुरप्रतोदैः","verse":5},{"line":"प्रकाशयन्ती भुवनानि कान्त्या","verse":59},{"line":"प्रकाशयन्ती सुदृढप्रतिष्ठा","verse":99},{"line":"प्रकाशयन्तीं गहनानि भासैः","verse":91},{"line":"प्रक्षिप्तखड्गस्तु विषाणमध्ये","verse":72},{"line":"प्रतीक्षमाणान्यभयं जनन्याः","verse":49},{"line":"प्रत्यक्षमक्ष्णोश्च बभूव काली","verse":4},{"line":"प्रदत्त भित्त्वा हृदयानि रक्तं","verse":27},{"line":"प्रनिःसरन्तीव शिरांसि कानि","verse":68},{"line":"प्रसारयन्तं करवालमुग्रं","verse":36},{"line":"प्राच्यां प्रतीच्यां जगतोऽखिलस्य","verse":95},{"line":"प्रीतिर्दया धैर्यमदम्यशौर्यं","verse":98},{"line":"प्रीतो ददर्शाहमुदग्ररश्मिम्","verse":48},{"line":"प्रेमाकुलामेव नमामि राधे","verse":87},{"line":"प्लुष्टश्च चीर्णश्च तथापि दग्धान्","verse":70}],"letter":"प"},{"index":[{"line":"बङ्गेष्वसृक्कर्दममेव पश्य","verse":64},{"line":"बभौ समापूर्य मनंसि चार्या","verse":9},{"line":"ब्रह्माणमद्राक्षमथाभ्ररूपम्","verse":49},{"line":"ब्रह्माण्डमुत्तप्तमिवाग्निवृष्ट्या","verse":39}],"letter":"ब"},{"index":[{"line":"भग्नानि तस्मिन्निचये विरूपे","verse":68},{"line":"भजन्ति भोः कापुरुषा विमूढा","verse":15},{"line":"भयङ्करे तारतरं शृणोमि","verse":63},{"line":"भयेन ते पाण्डुरकान्तिवक्त्राः","verse":62},{"line":"भीतः समुद्विग्नमनाश्च तल्पात्","verse":10},{"line":"भीमव्रते तारिणि कष्टसाध्ये","verse":73},{"line":"भीमां ज्वलत्पर्वतमूर्तिमग्र्याम्","verse":91},{"line":"भीमानि भीमं दनुजेशमायन्","verse":42},{"line":"भीमैः करालैर्धरणी वचोभिः","verse":39},{"line":"भीमैः सरोषैश्च विलोकनैस्तैः","verse":39},{"line":"भीमो रजन्यामसुरो बलीयान्","verse":47},{"line":"भोगान् विनिर्धूय च निर्जगाम","verse":32},{"line":"भोक्तुं नदन्ती चरतीह काली","verse":26},{"line":"भो जागृतास्मि क्व धनुः क्व खड्ग","verse":31},{"line":"भो दाक्षिणात्याः शृणुतान्घ्रचोला","verse":23},{"line":"भो भो अवन्त्यो मगधाश्च बङ्गाः","verse":23},{"line":"भो हन्यतां दुष्ट इतीरयन्ति","verse":41},{"line":"भ्रातृन् स तप्तस्तिमिरे विचिन्वन्","verse":34}],"letter":"भ"},{"index":[{"line":"मधोश्च रथ्यासु मनश्चचार","verse":1},{"line":"मद्यैः कटाक्षैश्च विलासिनीनाम्","verse":19},{"line":"मन्युश्रितानां भवसि प्रबुद्धा","verse":58},{"line":"ममर्द सैन्यानि सुरप्रियाणाम्","verse":47},{"line":"महान्ति तारानियुतानि नाके","verse":56},{"line":"महाप्रतापा बलिनीमगायन्","verse":53},{"line":"महाप्रतापे जगतो हिताय","verse":99},{"line":"महाव्रतं देवी विशालवीर्ये","verse":72},{"line":"मांसस्य पिण्डं ह्यवनौ निरीक्षे","verse":67},{"line":"माता भृशं क्रन्दति भारतानाम्","verse":33},{"line":"मातास्मि भोः पुत्रक भारतानां","verse":12},{"line":"माताह्वये वस्तनयान् हि सर्वान्","verse":24},{"line":"मामेव कालीं खल मातृद्रोहिन्","verse":21},{"line":"मृद्नन्तमन्ध्रानितरेण पौण्ड्रान्","verse":36},{"line":"म्लेच्छर्द्धिमेतां ज्वलनाय देहि","verse":22},{"line":"म्लेच्छर्द्धिरेषा कुरुषे दरिद्रां","verse":21},{"line":"म्लेच्छस्य पूतश्चरणामृतेन","verse":17}],"letter":"म"},{"index":[{"line":"यतस्व लक्ष्म्यै भव जन्मभूम्याः","verse":22},{"line":"यथा समुद्रस्तनितं शिलायाम्","verse":11},{"line":"यस्या विरावैः सहसोत्थितोऽस्मि","verse":85},{"line":"ये के त्रिमूर्तिं भजथैकमीशं ये","verse":24},{"line":"ये योगिनो भारतगोप्तृरूपाः","verse":52},{"line":"येषां सदैवात्मबलिप्रवृत्ताः","verse":28},{"line":"युगान्यनेकानि हिमाद्रिकूटे","verse":52},{"line":"युगे युगे युध्यस आर्यमातः","verse":58},{"line":"युध्यस्व भो वञ्चक रक्ष धर्मान्","verse":19},{"line":"यो मृत्युरत्ता भुवनस्य रौद्रः","verse":57}],"letter":"य"},{"index":[{"line":"रक्तप्रकाशं दिवि बालसूर्यम्","verse":48},{"line":"रक्तप्रवाहैरपि नास्मि तृप्ता","verse":27},{"line":"रक्तस्य मेघा नभसोऽपधूता","verse":83},{"line":"रक्तस्य योऽयं वहतीह सिन्धु","verse":86},{"line":"रक्ताक्तमेघा नभसीव तेपुः","verse":46},{"line":"रक्तेन नीलं विससर्ज वर्णम्","verse":64},{"line":"रक्तेन पुष्टा विनिहन्ति शत्रून्","verse":28},{"line":"रक्तोदधौ रेजुरथाद्रिसङ्घा","verse":46},{"line":"रणश्रमेण प्रसभं विमुक्ता","verse":76},{"line":"रणोन्मदायां चरसीयमार्या","verse":60},{"line":"राजन्ति तेऽङ्गानि शशिप्रभेव","verse":79},{"line":"रूषा प्रदीप्ते हि विलोचने ते","verse":77},{"line":"रेजू रणान्ते रुधिराक्तदेहाः","verse":14},{"line":"रोषाग्निना किं न बिभेषि काल्याः","verse":22},{"line":"रौद्रं कृतान्तं मम दूतरूपम्","verse":25}],"letter":"र"},{"index":[{"line":"लक्ष्मीः पुनः साप्यचला स्मितास्या","verse":94},{"line":"लेलिह्यमानाञ्च हनू कराले","verse":7}],"letter":"ल"},{"index":[{"line":"वक्षःस्थितेनैव सनातनेन","verse":18},{"line":"वपुस्त्विदं धारयसे युवत्याः","verse":81},{"line":"वसन्ति ये पञ्चनदेषु शूराः","verse":23},{"line":"वसुन्धरा रक्तमयी बभासे","verse":46},{"line":"वातीव वासो रुचिराणि मध्ये","verse":79},{"line":"वारिप्रपाता इव पर्वतेभ्यः","verse":62},{"line":"विदारयन्तीं हृदयं सुराणाम्","verse":6},{"line":"विद्युद्धराण्यक्षिशतान्यभूवन्","verse":42},{"line":"विद्योतयन्तीं भुवनानि विश्वा","verse":6},{"line":"विधूतं भुवि भारतानाम्","verse":83},{"line":"विभान्ति युद्धेन सुदारुणेन","verse":65},{"line":"विश्वं विनष्टाधि यदाविवेश","verse":51},{"line":"विश्वं सतारार्कमनन्तवीर्ये","verse":55},{"line":"विष्टम्भयत्यन्तिमचेष्टितं तत्","verse":72},{"line":"विहंसि चाण्डाल कृतान्तभक्ष्य","verse":43},{"line":"वृकोदराक्षीं क्षुधितां दरिद्राम्","verse":5},{"line":"वेणिच्युता भाति सुदीर्घवक्रा","verse":76},{"line":"वेदस्य घोषं हृदयामृतोत्सम्","verse":93},{"line":"वैश्योऽसि कश्चेह विशः समृद्ध्यै","verse":21},{"line":"व्रतैः किमेतैर्नरकस्य पान्थे","verse":17},{"line":"व्यूहास्त्वकस्माज्जितदैवतानां","verse":62}],"letter":"व"},{"index":[{"line":"शक्तिः परा कोटिषु मानवानाम्","verse":58},{"line":"शक्तो न यान् पुत्र विधिर्विपक्षः","verse":12},{"line":"शतह्रदेव स्तनयित्नुमध्ये","verse":77},{"line":"शतैः सहस्रैरयुतैरजानाम्","verse":27},{"line":"शत्रून् हुताशेन दहन्नटस्व","verse":18},{"line":"शरोपमैर्ध्नन्तमिवांशुभिस्तं","verse":48},{"line":"शवानि तेषां करुणानि भूमौ","verse":34},{"line":"शस्त्रं गृहीत्वा धनुरग्निगर्भम्","verse":44},{"line":"शान्तिं जघन्यां गणिकामिवान्धाः","verse":15},{"line":"शिरांसि राज्ञां महतां तनूश्च","verse":26},{"line":"शिवस्य काश्यां निवसन्ति ये के","verse":97},{"line":"शिवां त्रिशूलेन शिवस्य शत्रून्","verse":66},{"line":"शुक्लाङ्गवस्त्रां वृषरूढकान्तिम्","verse":89},{"line":"शुक्लं प्रवातैरनिलोपमं ते","verse":79},{"line":"शुक्लाम्बरां यौवनशुभ्रकान्तिं","verse":84},{"line":"शूद्रादथानार्यतरोऽसि शूद्रो","verse":17},{"line":"शूराः प्रगल्भाश्च हि शात्रवाणां","verse":14},{"line":"शूरा महान्तः प्रमुखाः कुलार्थे","verse":28},{"line":"शृगालघुष्टे दधति त्रिशूलम्","verse":56},{"line":"शृणोमि ते पञ्चनदेषु भीमे","verse":63},{"line":"शेषे रक्ष स्वजातिं परहा भवार्यः","verse":20},{"line":"शेषोऽयमस्त्येव तवाहितानाम्","verse":67},{"line":"शैला इवोत्तुङ्गशिखाः समूलाः","verse":60},{"line":"शैलान्तरालेषु महत्सु दृश्याम्","verse":8},{"line":"श्रद्धा तितिक्षा विविधाश्च विद्याः","verse":98},{"line":"श्वासेन दुद्राव नभो विदीर्णं","verse":8},{"line":"श्वेतानने विद्युदिवासि भूमौ","verse":77}],"letter":"श"},{"index":[{"line":"स किङ्करस्ते वसति त्रिशूले","verse":57},{"line":"सङ्गृह्य पुष्णन्तमपत्यसङ्घान्","verse":35},{"line":"स चिन्तयामास कुलानि काव्यं","verse":1},{"line":"सजानुवर्यं चरणं भवान्याः","verse":78},{"line":"सत्त्वाधिकापत्यकुलैर्विभाति","verse":92},{"line":"सद्धर्मगर्भेति महाव्रतेति","verse":96},{"line":"सद्योऽपि पश्यामि गिरावुदीच्याम्","verse":59},{"line":"सनातनानां त्रिदशप्रियाणाम्","verse":12},{"line":"सनातनान् रक्षति धर्ममार्गान्","verse":94},{"line":"सनातनान्याह्वय भारतानां","verse":31},{"line":"सनातनी देवि शिवस्य पूर्वं","verse":81},{"line":"स भ्रामयामास दृशं रजन्यां","verse":34},{"line":"समाकुलं भाविभिरास्यवर्यैः","verse":49},{"line":"समाधिधीरा हिमभूतदेहा","verse":52},{"line":"समाप्तमेतत्तव तर्कयामि","verse":72},{"line":"समुज्ज्वला राजति भारतेषु","verse":94},{"line":"समृद्धिमत्यां शुशुभुर्धरित्र्याम्","verse":13},{"line":"संक्षोभितं भासुरतोयदाभम्","verse":79},{"line":"सम्पूजयन्त्येवमजां करालीम्","verse":27},{"line":"सर्वार्यभूमिर्जगतोऽपि काशी","verse":97},{"line":"ससर्ज वाक्यानि करालमूतिः","verse":11},{"line":"साक्षाद्धि तेजोऽसि परस्य शौरेः","verse":18},{"line":"सान्द्रं तमिस्नावृतमार्तमन्धं","verse":33},{"line":"सा शुभ्रवर्णासितवृत्तशृङ्गा","verse":61},{"line":"सिंहस्य सारावमुदीरयन्ती","verse":11},{"line":"सिंहीं नदन्तीमिव हन्तुकामाम्","verse":5},{"line":"सिन्धून् हिमाद्रिञ्च सुसौम्यभासा","verse":99},{"line":"सिन्धोस्तटेषूपलकर्कशेषु","verse":66},{"line":"सुखं मृदावास्तरणे शयानं","verse":4},{"line":"सुखानि भोगान् वसु चिन्तयन्तम्","verse":4},{"line":"सुखे निमग्नः शयने यदासं","verse":1},{"line":"सुज्ञानिनामाश्रमगा मुनीनां","verse":93},{"line":"सुप्तेषु पुत्रेषु रणोत्सुकेषु","verse":43},{"line":"सुलोहिता भान्ति दिशः समन्तात्","verse":65},{"line":"सेयं स्तनन्ती रजनीं तमिस्त्रां","verse":9},{"line":"सौम्यं भवान्या वदनं ह्युदारम्","verse":84},{"line":"सौम्यं वपुस्ते हिमवर्णमार्यं","verse":84},{"line":"सौम्या कराली भवति प्रजानां","verse":28},{"line":"सौम्या भवाम्ब प्रणतेषु भीमे","verse":81},{"line":"सौम्यामहं त्वां द्विभुजां नमामि","verse":89},{"line":"स्तम्भो हिमस्येव विभाति शुभ्रम्","verse":78},{"line":"स्तुवन्ति सौम्याञ्च भयङ्करीञ्च","verse":96},{"line":"स्नेहार्द्रनेत्रां बलिनीं नमामि","verse":84},{"line":"स्पर्धालवं सोढुममर्षणास्ते","verse":14},{"line":"स्पर्शेन कम्पन्त इवायुधस्य","verse":56},{"line":"स्पर्शेन ते तस्य भवन्ति मुक्ताः","verse":97},{"line":"स्पृष्टास्त्रिशूलेन विहायसीमाः","verse":65},{"line":"स्रोतांसि पश्यामि महायुधास्यात्","verse":71},{"line":"स्वप्नोत्थितानीव वचः सुरौद्रं","verse":41},{"line":"स्वरानुदाराञ्जयनादमुग्रम्","verse":63},{"line":"स्वर्गप्रदं मृत्युमवाप युद्धे","verse":69},{"line":"स्वाधीनवृत्तीनि पुनश्चरन्ति","verse":92},{"line":"स्वामित्वमैश्वर्यमनिन्द्यतेजो","verse":74},{"line":"स्वार्थेन नीतोऽहमनर्च पादौ","verse":3}],"letter":"स"},{"index":[{"line":"हंसि प्रजापीडकमस्तकेषु","verse":57},{"line":"हसन्त्यमित्रा अपमानराशिं","verse":16},{"line":"हिमस्य राशिश्चलतीव तूर्णम्","verse":61},{"line":"हिमानि मन्दं युगसञ्चितानि","verse":53},{"line":"हिमाभकान्तं मधुरायताक्षि","verse":75},{"line":"हिंस्रस्य जन्तोर्जननीं ददर्श","verse":7},{"line":"हुङ्काररूपेण कटुस्वरेण","verse":6},{"line":"ह्रेषारवैर्दुन्दुभिघोरनादैः","verse":45},{"line":"ह्वातुं जगौ जागरणाय भीमा","verse":38}],"letter":"ह"}],"indexRo":[{"index":[{"line":"aṅgāḥ kaliṅgāḥ kurusindhavaśca","verse":23},{"line":"acintyavīryāsi śubhāsi saumyā","verse":83},{"line":"anantarūpe tvamasi prasīda","verse":98},{"line":"anantaśaktyṛddhimaśeṣamūrtiṁ","verse":88},{"line":"abhyadravad bhīmamarātimugrā","verse":44},{"line":"abhrāṇi te raktamayāni bhīme","verse":65},{"line":"aśrūṇi raktaughaśatāni mātuḥ","verse":35},{"line":"asūn bhavānyāṁ kṣipatīva daityaḥ","verse":70},{"line":"astyeva lohaṁ niśitaśca khaḍgaḥ","verse":20},{"line":"āgacchatāñca stuvatāñca bhūmim","verse":95},{"line":"ājau yadā nṛtyasi caṇḍi ghore","verse":56},{"line":"āpūrya viśvaṁ paśuvadvirāvaiḥ","verse":7},{"line":"āryān vipannānavatīrya pāsi","verse":58},{"line":"āliṅgya ye modatha mṛtyumeva","verse":15},{"line":"ālolakeśaiḥ śikharānnigṛhya","verse":8},{"line":"āvāhanaiḥ pūrṇamabhūcca sarvam","verse":40},{"line":"āsse jagadyoniracintyavīryā","verse":90}],"letter":"a"},{"index":[{"line":"itīrayantī vacanāni ruṣṭā","verse":44},{"line":"imāni vākyāni niśamya rātrau","verse":32}],"letter":"i"},{"index":[{"line":"uḍdīyamānā nabhasīva megho","verse":76},{"line":"uttiṣṭhatottiṣṭhata suptasiṁhāḥ","verse":31},{"line":"uttiṣṭha dehīti pipāsurambā","verse":9},{"line":"uttiṣṭha bho jāgṛhi sarjayāgnīn","verse":18},{"line":"utthāya papraccha tamo namasyam","verse":10},{"line":"utsārya devīmatha bhīmakāntim","verse":53},{"line":"udīrṇaphenaḥ payasastaraṅgaḥ","verse":80},{"line":"udgīryamāṇāni hutāśanasya","verse":71},{"line":"uddiśya bhūmiṁ drumarājinīlāṁ","verse":82}],"letter":"u"},{"index":[{"line":"ūrjasvalāyai nama ādidevyai","verse":54}],"letter":"ū"},{"index":[{"line":"ekena hi bhrāmayase ruṇatsi","verse":55},{"line":"eko gatāsorapi rudraśatroḥ","verse":70}],"letter":"e"},{"index":[{"line":"kaṁ bibhyatāryā rudhirasya sindhau","verse":29},{"line":"kaḥ kṣatrabandhurbhavaneṣu guḍhaḥ","verse":19},{"line":"kaṅkālasārāṇi dadarśa tāni","verse":34},{"line":"kaṇṭhādudakrāmadajasraśabdā","verse":40},{"line":"kathaṁ nirastro'si mṛto'si","verse":20},{"line":"karāladaṁṣṭraiśca visārya sindhūn","verse":8},{"line":"kaliṁ damitvā jananī prajānāṁ","verse":92},{"line":"kave vilāsin śṛṇu mātṛvākyaṁ","verse":30},{"line":"kaste balaṁ varṇayituṁ samarthaḥ","verse":55},{"line":"kāntaiśca śṛṅgārayutaiśca hṛṣṭo","verse":2},{"line":"kā bhāsi naktaṁ hṛdaye karāli","verse":10},{"line":"kāruṇyamayyāḥ prasṛtaḥ karaste","verse":82},{"line":"kālasya bherīṁ śṛṇutādriśṛṅge","verse":25},{"line":"kālīṁ karālīṁ bhaja putra caṇḍīm","verse":30},{"line":"kālī tvamevāsi suniṣṭhurāsi","verse":87},{"line":"kālo'pi no nāśayituṁ yamo vā","verse":12},{"line":"kirīṭinaṁ vajradharaṁ mahāntam","verse":35},{"line":"kurvīya kiṁ brūhi namo'stu bhīme","verse":10},{"line":"kulāni yuddhāya jayo'stu mā bhaiḥ","verse":31},{"line":"kulāni suptāni sanātanāni","verse":38},{"line":"kulyeva puṁsāṁ vahati prapūrṇā","verse":93},{"line":"kṛṣṇasya saiṣā yamunā sravantī","verse":64},{"line":"ko'nyaḥ prabhurdānamidaṁ tavāḍhye","verse":74},{"line":"ko me samaḥ puṁsviti rūḍhagarvaḥ","verse":47},{"line":"kolāhalaṁ vegaravāñśṛṇomi","verse":95},{"line":"ko vakṣyatīmāṁ tava sarvaśakte","verse":88},{"line":"krīṇītha śāntyā dhanaśoṣaṇañca","verse":16},{"line":"krīḍantyapāṅgeṣu karālahāsāḥ","verse":77},{"line":"krūraṁ virāvaughamudīrayantī","verse":38},{"line":"krūrasya kuñje bhramato vadhārtham","verse":11},{"line":"krūrāñca nagnāṁ tamasīva cakṣuḥ","verse":7},{"line":"krūrā śatadhnī nadatīha mattā","verse":20},{"line":"krūrāsi rudrāṇi karālakṛtyā","verse":68},{"line":"krūrāsi rudrāṇyathavā jaghanye","verse":69},{"line":"krūre prajāpīḍanarūḍhagarve","verse":69},{"line":"krūraiḥ kṣudhārtairnayanairjvaladbhiḥ","verse":6},{"line":"krodhena jajvāla hi śāśvatena","verse":37},{"line":"krodhaiḥ sahasrāṇi tato mukhāni","verse":42},{"line":"krodhairjvaladbhirgaganañca turṇaiḥ","verse":45},{"line":"klībāḥ kiyantyevamasūn dināni","verse":16},{"line":"kva sā karālī kṣudhitā ca kālī","verse":85}],"letter":"ka"},{"index":[{"line":"kṣīrābdhimadhye stana eka eṣaḥ","verse":80},{"line":"kṣubdhānyapaśyaṁ pṛtanāni tatra","verse":41},{"line":"kṣobheṇa tīvreṇa carācarasya","verse":41}],"letter":"ksa"},{"index":[{"line":"khaḍgaṁ paribhrāmayati stanantī","verse":86},{"line":"khalaṁ viśālaṁ balagarvitaṁ taṁ","verse":37},{"line":"khalo hi putrānasuro mamarda","verse":3},{"line":"khuraiḥ suniṣpiṣṭamidaṁ surabhyāḥ","verse":67}],"letter":"kha"},{"index":[{"line":"garvaṁ dvijo'smīti karoti ko'yam","verse":17},{"line":"gānaiḥ sa chando lalitaṁ babandha","verse":2},{"line":"gūḍhā rajanyāmaribhirvinaṣṭā","verse":33},{"line":"grīveyamīṣannamitā ca śuklā","verse":78}],"letter":"ga"},{"index":[{"line":"ghoraṁ kimevāpi sukṛṣṇavarṇam","verse":67},{"line":"ghnatīmarātīn bhṛśamājimadhye","verse":30}],"letter":"gha"},{"index":[{"line":"cakranda bhūmiḥ parito madīyā","verse":3},{"line":"cacāla sindhuśca nabho jagarja","verse":39},{"line":"cittaṁ nanartāśu vihāya sadma","verse":32},{"line":"ciraṁ vasārye hṛdi bhāratānām","verse":98},{"line":"cīnāvanau pahlavabhūmikhaṇḍe","verse":36},{"line":"caikamūrti yavanā madīyāḥ","verse":24}],"letter":"ca"},{"index":[{"line":"chāyā śubhāyā hasatīva tasmin","verse":86}],"letter":"cha"},{"index":[{"line":"jagarja conmattamanāḥ surāriḥ","verse":47},{"line":"jagurmanuṣyāḥ praṇipatya corvyāṁ","verse":51},{"line":"jagau ca kāntāvadanaṁ sahāsyaṁ","verse":2},{"line":"jānīhi dṛṣṭvā bhaja śaktimādyām","verse":26},{"line":"jvālākarālā dharaṇī babhūva","verse":45},{"line":"jvālāmukhī dāruṇavahnigarbhā","verse":40},{"line":"jyotirhyudetīdamabhinnatejaḥ","verse":29},{"line":"jyotistadā saumyamarātināśi","verse":50}],"letter":"ja"},{"index":[{"line":"jñātvā hi mātū ruditaṁ kṣatāni","verse":42},{"line":"jñānākarebhyo hi vilocanebhyo","verse":53},{"line":"jñānena te bhīmatapobhirāryāḥ","verse":13}],"letter":"jña"},{"index":[{"line":"tatsaṁjñayā te karapallavasya tamo","verse":83},{"line":"tadā tamisrāmapasārayantaṁ","verse":48},{"line":"tāṁ hlāditā dīptajagatsu devāḥ","verse":51},{"line":"tāmantarīkṣe madhuraṁ vayāṁsi","verse":51},{"line":"tallāṅgulāgreṇa sukṛṣṇabhāsā","verse":75},{"line":"tiṣṭhan prabhāmaṇḍalamūrtimagre","verse":71},{"line":"tiṣṭha prasannā ciramāryabhūmau","verse":99},{"line":"tīrthasvarūpeṇa ca pūjayanti","verse":96},{"line":"tubhyaṁ namo devi viśālaśaktyai","verse":54},{"line":"tubhyaṁ namo devi viśālaśaktyai","verse":73},{"line":"tubhyaṁ namastubhyamanādimātaḥ","verse":81},{"line":"tejaśca bhīmaṁ timire vilokya","verse":32},{"line":"tejastvametadvalināṁ balañca","verse":88},{"line":"te tuṣṭuvustāṁ muditā mahāntaḥ","verse":52},{"line":"te brahmacaryeṇa viśuddhavīryā","verse":13},{"line":"trastā dharābhūddanujasya yuddhe","verse":45},{"line":"triśūli bhoḥ paśyata tatra pāre","verse":29},{"line":"triśūlinīṁ tvāmabhayaṁ vahantīm","verse":89},{"line":"trailokyamunmādakaraiḥ karālyāḥ","verse":40},{"line":"tvaṁ komalānāmapi komalāsi","verse":88},{"line":"tvaṁ durnirīkṣyāsi yadaṅgakānteḥ","verse":80},{"line":"tvaṁ bhāratī rājasi bhāratānāṁ","verse":73},{"line":"tvaṁ bhrājase jyotirudeṣi saumye","verse":59},{"line":"tvamannapūrṇā sadayā ca saumyā","verse":87},{"line":"tvameva vai tārayasīha jātīḥ","verse":54},{"line":"tvamīśvarī tvaṁ jananī prajānāṁ","verse":74},{"line":"tvamīśvarī bhāsi carācarasya","verse":73},{"line":"tvāmamba sāvitri śubhe trinetre","verse":89},{"line":"tviṣākṣi mātaḥ pratihanyate me","verse":80}],"letter":"ta"},{"index":[{"line":"dadarśa tadbhāratamāryakhaṇḍam","verse":33},{"line":"dadāsi yā sāpi nihaṁsi ruṣṭā","verse":74},{"line":"dadāsi rudrāṇyabhayaṁ prajānām","verse":82},{"line":"dadhvāna rātrau nagare vitāre","verse":9},{"line":"dayārdracittā ruditena puṁsām","verse":57},{"line":"dayeva bhūteyamalaṁ yadāryam","verse":69},{"line":"daśāyudhāḍhyā daśadikṣvagamyā","verse":90},{"line":"dārāṁśca bhogāṁśca sukhaṁ dhanāni","verse":1},{"line":"digdakṣiṇā bhāti sulohiteva","verse":64},{"line":"dīnāḥ ka ete ghṛṇino daridrāḥ","verse":15},{"line":"durātmano bhrātṛvadhena liptau","verse":3},{"line":"dūrādudīcyāmudiyāya śubhram","verse":50},{"line":"durbhikṣametānatha bhūmikampān","verse":25},{"line":"dṛṣṭvā tvabhūccittamivāgnikuṇḍaṁ","verse":37},{"line":"dedīpyamānaṁ dhavalaṁ vapuste","verse":59},{"line":"devapriyā bhāratabhūmirāryā","verse":61},{"line":"devi pracaṇḍe karapallavena","verse":55},{"line":"devīmapaśyaṁ yudhi śeṣitārīn","verse":66},{"line":"devīṁ bhavānīṁ hṛdi pūjayitvā","verse":22},{"line":"devyāḥ priyāṁ bhūmimanādiśaktyāḥ","verse":96},{"line":"devyāstu puṇyena padārpaṇena","verse":97},{"line":"dehi kratūn dehi pipāsurasmi","verse":26},{"line":"draṣṭāsi vai bhāratamātaraṁ tāṁ","verse":30},{"line":"draṣṭuṁ ripūṁstān patitān gatāsūn","verse":78},{"line":"dvāri sthitāmāryabhuvaḥ sakhaḍgām","verse":91},{"line":"dvikoṭibhāsvadvarasūryabhāsaṁ","verse":50}],"letter":"da"},{"index":[{"line":"dhatte karaḥ pāvakagarbhamastram","verse":70},{"line":"dhanaṁ kimetadvipaṇīṣu sajjam","verse":21},{"line":"dhariṣyathārtāḥ prahṛtā vṛthaiva","verse":16},{"line":"dharmān yaśo durbala vismṛto'si","verse":19},{"line":"dharmeṇa dṛpyantamadharmabuddhim","verse":37},{"line":"dhāvantyadho vegaparāḥ saśabdāḥ","verse":62},{"line":"dhṛṣṭo'pyasau nālabhate tu caṇḍīṁ","verse":71},{"line":"dhenusvarūpeṇa vihanti śatrūn","verse":61},{"line":"dhenau samārūḍhamanojñakāntī","verse":60},{"line":"dhvajaṁ karotīva tavocchritena","verse":75}],"letter":"dha"},{"index":[{"line":"nagnā ca ghorā vivṛtāsyabhīmā","verse":85},{"line":"nagnā sudhorā ca namāmi kālīm","verse":86},{"line":"namāmi bhīmāṁ balinīṁ kṛpālum","verse":54},{"line":"namāmi raudrāṁ bhuvanāntakartri","verse":87},{"line":"namo namo devi tavālakālī","verse":76},{"line":"namo namo vāhanametadārye","verse":75},{"line":"narāsthimālā nṛkapālakāñcī","verse":85},{"line":"narāsthimālāṁ nṛkapālakāñcīṁ","verse":5},{"line":"nārīśarīraṁ ramaṇīyakānti","verse":50},{"line":"niḥśoṣayantīmadayāṁ sakopāṁ","verse":66},{"line":"nidrāṁ vimuñcadhvamaye śṛṇudhvam","verse":24},{"line":"nibodhatādhīśatamāgatāsmi","verse":25},{"line":"nimajjatāsmin bhavatāryasattvāḥ","verse":29},{"line":"nihanyamānasya ravaṁ balasya","verse":63},{"line":"niśācaraḥ śoṇitamāryamātuḥ","verse":43},{"line":"nyāsena pādasya ca bhūścakampe","verse":8}],"letter":"na"},{"index":[{"line":"patanti saṅghāḥ parito'surāṇām","verse":60},{"line":"padā tuṣārādrimadīnasattvaṁ","verse":36},{"line":"papāta corvyāṁ rudhirogravṛṣṭiḥ","verse":46},{"line":"paścāt purastācca jagarja kālī","verse":44},{"line":"paśyāmi tānyāgamamārgagāṇi","verse":92},{"line":"paśyāmi devīṁ nagareṣu saumyām","verse":91},{"line":"pasparśa bhīmena kareṇa vakṣaḥ","verse":4},{"line":"pātāsi mātardaśabāhurāryān","verse":90},{"line":"pādāḥ karāścāpi hi tatra tatra","verse":68},{"line":"pārśve mamāyādrajanīva ghorā","verse":38},{"line":"piban vinardasyabalān balī ko","verse":43},{"line":"punaḥ sahasrāṁśukulāryajanmā","verse":94},{"line":"punaḥ śṛṇomīmamaraṇyabhūmau","verse":93},{"line":"purātanīṁ mātaramāgamānām","verse":95},{"line":"pūjāṁ jananyā ripubhiḥ samāpya","verse":14},{"line":"pūjye ca mātuścaraṇe gariṣṭhe","verse":2},{"line":"pṛṣṭhe vraṇāṅkāmasurapratodaiḥ","verse":5},{"line":"prakāśayantī bhuvanāni kāntyā","verse":59},{"line":"prakāśayantī sudṛḍhapratiṣṭhā","verse":99},{"line":"prakāśayantīṁ gahanāni bhāsaiḥ","verse":91},{"line":"prakṣiptakhaḍgastu viṣāṇamadhye","verse":72},{"line":"pratīkṣamāṇānyabhayaṁ jananyāḥ","verse":49},{"line":"pratyakṣamakṣṇośca babhūva kālī","verse":4},{"line":"pradatta bhittvā hṛdayāni raktaṁ","verse":27},{"line":"praniḥsarantīva śirāṁsi kāni","verse":68},{"line":"prasārayantaṁ karavālamugraṁ","verse":36},{"line":"prācyāṁ pratīcyāṁ jagato'khilasya","verse":95},{"line":"prītirdayā dhairyamadamyaśauryaṁ","verse":98},{"line":"prīto dadarśāhamudagraraśmim","verse":48},{"line":"premākulāmeva namāmi rādhe","verse":87},{"line":"pluṣṭaśca cīrṇaśca tathāpi dagdhān","verse":70}],"letter":"pa"},{"index":[{"line":"baṅgeṣvasṛkkardamameva paśya","verse":64},{"line":"babhau samāpūrya manaṁsi cāryā","verse":9},{"line":"brahmāṇamadrākṣamathābhrarūpam","verse":49},{"line":"brahmāṇḍamuttaptamivāgnivṛṣṭyā","verse":39}],"letter":"ba"},{"index":[{"line":"bhagnāni tasminnicaye virūpe","verse":68},{"line":"bhajanti bhoḥ kāpuruṣā vimūḍhā","verse":15},{"line":"bhayaṅkare tārataraṁ śṛṇomi","verse":63},{"line":"bhayena te pāṇḍurakāntivaktrāḥ","verse":62},{"line":"bhītaḥ samudvignamanāśca talpāt","verse":10},{"line":"bhīmavrate tāriṇi kaṣṭasādhye","verse":73},{"line":"bhīmāṁ jvalatparvatamūrtimagryām","verse":91},{"line":"bhīmāni bhīmaṁ danujeśamāyan","verse":42},{"line":"bhīmaiḥ karālairdharaṇī vacobhiḥ","verse":39},{"line":"bhīmaiḥ saroṣaiśca vilokanaistaiḥ","verse":39},{"line":"bhīmo rajanyāmasuro balīyān","verse":47},{"line":"bhogān vinirdhūya ca nirjagāma","verse":32},{"line":"bhoktuṁ nadantī caratīha kālī","verse":26},{"line":"bho jāgṛtāsmi kva dhanuḥ kva khaḍga","verse":31},{"line":"bho dākṣiṇātyāḥ śṛṇutānghracolā","verse":23},{"line":"bho bho avantyo magadhāśca baṅgāḥ","verse":23},{"line":"bho hanyatāṁ duṣṭa itīrayanti","verse":41},{"line":"bhrātṛn sa taptastimire vicinvan","verse":34}],"letter":"bha"},{"index":[{"line":"madhośca rathyāsu manaścacāra","verse":1},{"line":"madyaiḥ kaṭākṣaiśca vilāsinīnām","verse":19},{"line":"manyuśritānāṁ bhavasi prabuddhā","verse":58},{"line":"mamarda sainyāni surapriyāṇām","verse":47},{"line":"mahānti tārāniyutāni nāke","verse":56},{"line":"mahāpratāpā balinīmagāyan","verse":53},{"line":"mahāpratāpe jagato hitāya","verse":99},{"line":"mahāvrataṁ devī viśālavīrye","verse":72},{"line":"māṁsasya piṇḍaṁ hyavanau nirīkṣe","verse":67},{"line":"mātā bhṛśaṁ krandati bhāratānām","verse":33},{"line":"mātāsmi bhoḥ putraka bhāratānāṁ","verse":12},{"line":"mātāhvaye vastanayān hi sarvān","verse":24},{"line":"māmeva kālīṁ khala mātṛdrohin","verse":21},{"line":"mṛdnantamandhrānitareṇa pauṇḍrān","verse":36},{"line":"mleccharddhimetāṁ jvalanāya dehi","verse":22},{"line":"mleccharddhireṣā kuruṣe daridrāṁ","verse":21},{"line":"mlecchasya pūtaścaraṇāmṛtena","verse":17}],"letter":"ma"},{"index":[{"line":"yatasva lakṣmyai bhava janmabhūmyāḥ","verse":22},{"line":"yathā samudrastanitaṁ śilāyām","verse":11},{"line":"yasyā virāvaiḥ sahasotthito'smi","verse":85},{"line":"ye ke trimūrtiṁ bhajathaikamīśaṁ ye","verse":24},{"line":"ye yogino bhāratagoptṛrūpāḥ","verse":52},{"line":"yeṣāṁ sadaivātmabalipravṛttāḥ","verse":28},{"line":"yugānyanekāni himādrikūṭe","verse":52},{"line":"yuge yuge yudhyasa āryamātaḥ","verse":58},{"line":"yudhyasva bho vañcaka rakṣa dharmān","verse":19},{"line":"yo mṛtyurattā bhuvanasya raudraḥ","verse":57}],"letter":"ya"},{"index":[{"line":"raktaprakāśaṁ divi bālasūryam","verse":48},{"line":"raktapravāhairapi nāsmi tṛptā","verse":27},{"line":"raktasya meghā nabhaso'padhūtā","verse":83},{"line":"raktasya yo'yaṁ vahatīha sindhu","verse":86},{"line":"raktāktameghā nabhasīva tepuḥ","verse":46},{"line":"raktena nīlaṁ visasarja varṇam","verse":64},{"line":"raktena puṣṭā vinihanti śatrūn","verse":28},{"line":"raktodadhau rejurathādrisaṅghā","verse":46},{"line":"raṇaśrameṇa prasabhaṁ vimuktā","verse":76},{"line":"raṇonmadāyāṁ carasīyamāryā","verse":60},{"line":"rājanti te'ṅgāni śaśiprabheva","verse":79},{"line":"rūṣā pradīpte hi vilocane te","verse":77},{"line":"rejū raṇānte rudhirāktadehāḥ","verse":14},{"line":"roṣāgninā kiṁ na bibheṣi kālyāḥ","verse":22},{"line":"raudraṁ kṛtāntaṁ mama dūtarūpam","verse":25}],"letter":"ra"},{"index":[{"line":"lakṣmīḥ punaḥ sāpyacalā smitāsyā","verse":94},{"line":"lelihyamānāñca hanū karāle","verse":7}],"letter":"la"},{"index":[{"line":"vakṣaḥsthitenaiva sanātanena","verse":18},{"line":"vapustvidaṁ dhārayase yuvatyāḥ","verse":81},{"line":"vasanti ye pañcanadeṣu śūrāḥ","verse":23},{"line":"vasundharā raktamayī babhāse","verse":46},{"line":"vātīva vāso rucirāṇi madhye","verse":79},{"line":"vāriprapātā iva parvatebhyaḥ","verse":62},{"line":"vidārayantīṁ hṛdayaṁ surāṇām","verse":6},{"line":"vidyuddharāṇyakṣiśatānyabhūvan","verse":42},{"line":"vidyotayantīṁ bhuvanāni viśvā","verse":6},{"line":"vidhūtaṁ bhuvi bhāratānām","verse":83},{"line":"vibhānti yuddhena sudāruṇena","verse":65},{"line":"viśvaṁ vinaṣṭādhi yadāviveśa","verse":51},{"line":"viśvaṁ satārārkamanantavīrye","verse":55},{"line":"viṣṭambhayatyantimaceṣṭitaṁ tat","verse":72},{"line":"vihaṁsi cāṇḍāla kṛtāntabhakṣya","verse":43},{"line":"vṛkodarākṣīṁ kṣudhitāṁ daridrām","verse":5},{"line":"veṇicyutā bhāti sudīrghavakrā","verse":76},{"line":"vedasya ghoṣaṁ hṛdayāmṛtotsam","verse":93},{"line":"vaiśyo'si kaśceha viśaḥ samṛddhyai","verse":21},{"line":"vrataiḥ kimetairnarakasya pānthe","verse":17},{"line":"vyūhāstvakasmājjitadaivatānāṁ","verse":62}],"letter":"va"},{"index":[{"line":"śaktiḥ parā koṭiṣu mānavānām","verse":58},{"line":"śakto na yān putra vidhirvipakṣaḥ","verse":12},{"line":"śatahradeva stanayitnumadhye","verse":77},{"line":"śataiḥ sahasrairayutairajānām","verse":27},{"line":"śatrūn hutāśena dahannaṭasva","verse":18},{"line":"śaropamairdhnantamivāṁśubhistaṁ","verse":48},{"line":"śavāni teṣāṁ karuṇāni bhūmau","verse":34},{"line":"śastraṁ gṛhītvā dhanuragnigarbham","verse":44},{"line":"śāntiṁ jaghanyāṁ gaṇikāmivāndhāḥ","verse":15},{"line":"śirāṁsi rājñāṁ mahatāṁ tanūśca","verse":26},{"line":"śivasya kāśyāṁ nivasanti ye ke","verse":97},{"line":"śivāṁ triśūlena śivasya śatrūn","verse":66},{"line":"śuklāṅgavastrāṁ vṛṣarūḍhakāntim","verse":89},{"line":"śuklaṁ pravātairanilopamaṁ te","verse":79},{"line":"śuklāmbarāṁ yauvanaśubhrakāntiṁ","verse":84},{"line":"śūdrādathānāryataro'si śūdro","verse":17},{"line":"śūrāḥ pragalbhāśca hi śātravāṇāṁ","verse":14},{"line":"śūrā mahāntaḥ pramukhāḥ kulārthe","verse":28},{"line":"śṛgālaghuṣṭe dadhati triśūlam","verse":56},{"line":"śṛṇomi te pañcanadeṣu bhīme","verse":63},{"line":"śeṣe rakṣa svajātiṁ parahā bhavāryaḥ","verse":20},{"line":"śeṣo'yamastyeva tavāhitānām","verse":67},{"line":"śailā ivottuṅgaśikhāḥ samūlāḥ","verse":60},{"line":"śailāntarāleṣu mahatsu dṛśyām","verse":82},{"line":"śraddhā titikṣā vividhāśca vidyāḥ","verse":98},{"line":"śvāsena dudrāva nabho vidīrṇaṁ","verse":8},{"line":"śvetānane vidyudivāsi bhūmau","verse":77}],"letter":"śa"},{"index":[{"line":"sa kiṅkaraste vasati triśūle","verse":57},{"line":"saṅgṛhya puṣṇantamapatyasaṅghān","verse":35},{"line":"sa cintayāmāsa kulāni kāvyaṁ","verse":1},{"line":"sajānuvaryaṁ caraṇaṁ bhavānyāḥ","verse":78},{"line":"sattvādhikāpatyakulairvibhāti","verse":92},{"line":"saddharmagarbheti mahāvrateti","verse":96},{"line":"sadyo'pi paśyāmi girāvudīcyām","verse":59},{"line":"sanātanānāṁ tridaśapriyāṇām","verse":12},{"line":"sanātanān rakṣati dharmamārgān","verse":94},{"line":"sanātanānyāhvaya bhāratānāṁ","verse":31},{"line":"sanātanī devi śivasya pūrvaṁ","verse":81},{"line":"sa bhrāmayāmāsa dṛśaṁ rajanyāṁ","verse":34},{"line":"samākulaṁ bhāvibhirāsyavaryaiḥ","verse":49},{"line":"samādhidhīrā himabhūtadehā","verse":52},{"line":"samāptametattava tarkayāmi","verse":72},{"line":"samujjvalā rājati bhārateṣu","verse":94},{"line":"samṛddhimatyāṁ śuśubhurdharitryām","verse":13},{"line":"saṁkṣobhitaṁ bhāsuratoyadābham","verse":79},{"line":"sampūjayantyevamajāṁ karālīm","verse":27},{"line":"sarvāryabhūmirjagato'pi kāśī","verse":97},{"line":"sasarja vākyāni karālamūtiḥ","verse":11},{"line":"sākṣāddhi tejo'si parasya śaureḥ","verse":18},{"line":"sāndraṁ tamisnāvṛtamārtamandhaṁ","verse":33},{"line":"sā śubhravarṇāsitavṛttaśṛṅgā","verse":61},{"line":"siṁhasya sārāvamudīrayantī","verse":11},{"line":"siṁhīṁ nadantīmiva hantukāmām","verse":5},{"line":"sindhūn himādriñca susaumyabhāsā","verse":99},{"line":"sindhostaṭeṣūpalakarkaśeṣu","verse":66},{"line":"sukhaṁ mṛdāvāstaraṇe śayānaṁ","verse":4},{"line":"sukhāni bhogān vasu cintayantam","verse":4},{"line":"sukhe nimagnaḥ śayane yadāsaṁ","verse":1},{"line":"sujñānināmāśramagā munīnāṁ","verse":93},{"line":"supteṣu putreṣu raṇotsukeṣu","verse":43},{"line":"sulohitā bhānti diśaḥ samantāt","verse":65},{"line":"seyaṁ stanantī rajanīṁ tamistrāṁ","verse":9},{"line":"saumyaṁ bhavānyā vadanaṁ hyudāram","verse":84},{"line":"saumyaṁ vapuste himavarṇamāryaṁ","verse":84},{"line":"saumyā karālī bhavati prajānāṁ","verse":28},{"line":"saumyā bhavāmba praṇateṣu bhīme","verse":81},{"line":"saumyāmahaṁ tvāṁ dvibhujāṁ namāmi","verse":89},{"line":"stambho himasyeva vibhāti śubhram","verse":78},{"line":"stuvanti saumyāñca bhayaṅkarīñca","verse":96},{"line":"snehārdranetrāṁ balinīṁ namāmi","verse":84},{"line":"spardhālavaṁ soḍhumamarṣaṇāste","verse":14},{"line":"sparśena kampanta ivāyudhasya","verse":56},{"line":"sparśena te tasya bhavanti muktāḥ","verse":97},{"line":"spṛṣṭāstriśūlena vihāyasīmāḥ","verse":65},{"line":"srotāṁsi paśyāmi mahāyudhāsyāt","verse":71},{"line":"svapnotthitānīva vacaḥ suraudraṁ","verse":41},{"line":"svarānudārāñjayanādamugram","verse":63},{"line":"svargapradaṁ mṛtyumavāpa yuddhe","verse":69},{"line":"svādhīnavṛttīni punaścaranti","verse":92},{"line":"svāmitvamaiśvaryamanindyatejo","verse":74},{"line":"svārthena nīto'hamanarca pādau","verse":3}],"letter":"sa"},{"index":[{"line":"haṁsi prajāpīḍakamastakeṣu","verse":57},{"line":"hasantyamitrā apamānarāśiṁ","verse":16},{"line":"himasya rāśiścalatīva tūrṇam","verse":61},{"line":"himāni mandaṁ yugasañcitāni","verse":53},{"line":"himābhakāntaṁ madhurāyatākṣi","verse":75},{"line":"hiṁsrasya jantorjananīṁ dadarśa","verse":7},{"line":"huṅkārarūpeṇa kaṭusvareṇa","verse":6},{"line":"hreṣāravairdundubhighoranādaiḥ","verse":45},{"line":"hvātuṁ jagau jāgaraṇāya bhīmā","verse":38}],"letter":"ha"}],"introduction":"<!DOCTYPE html> <html>  <head>     <title>Introduction</title>     <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=utf-8\" />     <style>         p {             font-size: 51px;         }     </style> </head>  <body bgcolor=\"#bg_color\" text=\"#text_color\">     <p align=\"center\">Bhavānī Bhāratī</p>     <p align=\"center\">The Goddess Supreme.</p>     <p align=\"center\">The Mother, Immutable.</p>     <p align=\"center\">Ancient, splendorous, powerful, terrific and terrifying.</p>     <p align=\"center\">She, who protects and destroys, is Bhavānī Bhāratī</p>     <p align=\"left\">And captured in verse, in essence, in formless form, is a poem written by Sri Aurobindo. His only         poem in Sanskrit, written somewhere between 1904 -1908, it has 99 verses in three different metres of         eleven-syllabled <em>tri</em><em>ṣṭ</em><em>ubh</em> group, an apt choice for emoting heroism, power, anger,         war. Soon after having been written and yet to be titled, it was unfortunately confiscated by the Calcutta         Police. Decades passed on and in 1985, the Sri Aurobindo Ashram recovered and published it for the first time,         giving it the appropriate title - <em>Bhavānī Bhāratī</em>.</p>     <p align=\"left\">One doesn&rsquo;t necessarily have to step backwards to a century ago in order to trace the source         of inspiration, the mood of the moment, for, it is as much valid today, as it was yesterday. The country we call         India, Bharata, Hindustan, is as yet to relieve herself of all bonds and chains that shackle her. Oppressors         come and go, changing face and hue. In the meanwhile, the country stands her ground, at times buckling ever so         slightly, at others, lashing back with fury and fire. For many of her children, the chain of events is         incomprehensible... why does such misery and anguish take over the soil, wrenching from her the loud cry of         pain? Just when all looks irretrievable, lost under the dark billowing clouds, they see a single ray of intense         light, piercing through its angry cover of endless night, shattering the cloud into fragments galore. How? Where         did the new force sweep down from? What is the source of powerful <em>ś</em><em>akti </em><em>,</em> this         unceasing strength?</p>     <p align=\"left\">Bewildering is the eternal play of Gods. Perplexing are Their ways.</p>     <p align=\"left\">In Bhavānī Bhāratī we are led to witness a familiar scene. The poem opens with the Indian,         slumbering and content, while Titanic forces gouge the earth under his feet. He is no better than his brothers,         all oblivious to the plunder of the Motherland. Embracing his world full of pleasures he is unable to hear her         cry for help. At such a moment, incapable of holding back any longer. Kālī makes Herself visible, fierce and         dreadful form, leaving the earth trembling with Her thundering call.</p>     <p align=\"left\">She scorns the men who today lie at her feet as impotent versions of the brave ancient warriors         that worshipped the Mother, laying down their lives, sacrificing their blood to save and protect Her. Where have         they gone? Who are these who stand here now? Can they not see with their own eyes, what is clear to all? Are         they not moved by the plight of the Mother who stands reduced to such a pitiable countenance, starved and         thirsting? Do they not realize, <em>&ldquo;Wheresoever are great heroes and leaders engaged in continual             self-sacrifice for the good of their race, towards those nations does </em><em>Kālī</em><em>grow             gracious...</em>?&rdquo; Instead, compelled by the inertia that languishes upon Her breast, She announces         Her arrival not with drums of victory but with earthquakes and famine and be-seeches the spirit of the ancient         Bharatas... &ldquo;<em>Arise, arise, O sleeping Lions</em>&rdquo; Enthused, awake, raring to go, our Indian         shakes off his peaceful ignorance and off he goes into the blood stenched night to search for his compatriots         but finds only corpses, lying in the shadows. The only one standing upright is the Titan, &ldquo;<em>oppressing             with one foot the invincible Himalaya, with the other the plains of Andhra and         </em><em>pau</em><em>ṇḍ</em><em>ra</em><em>..</em>&rdquo;</p>     <p align=\"left\">Enraged at the sight of such wicked and ruthless plunder, un-able to stand quitely while the demon         rapes the Indian soul, aroused by the passionate cry of the Mother, stray voices combine into the bellow of         awakened armies and declare, &ldquo;<em>Death</em><em>to the Villain</em>.&rdquo;</p>     <p align=\"left\">Kālī surges forth with Her might and strength, with the indomitable courage that suffuses the         children who rush before and after Her, and even as all three worlds are soaked in the red-red hues of righteous         war, the Titan, arrogant and defiant roars into the caverns of darkness that encase him, &ldquo;<em>Who is there             in the world who is equal to me</em>?&rdquo;</p>     <p align=\"left\">But the golden Light is eternal. And slowly but surely it inches its way into the blackness of         evil, tearing it asunder into specks of non-existent greys. Enters the pristine beauty of Bhavānī, dispelling         the ugliness with Her soft, impeccable radiance. All shines with Her Grace. All is resplendent of Her beauty.         And the Indian thinks, but what of the garlanded One, who had him from his thoughtless slumber with Her         terrifying yell and jangling of skulls? There in the shadows of the fair Bhavānī he glimpses the form of the         dancing Kālī, victorious and jubilant. The confusion disperses. <em>Kālī</em>, <em>Bhavānī</em>,         <em>Ca</em><em>ṇḍ</em><em>ī</em>,</p>     <p align=\"left\"><em>Annap</em><em>ū</em><em>r</em><em>ṇ</em><em>ā,</em><em>             R</em><em>ā</em><em>dh</em><em>ā</em>... the Mother in all Her forms, like the numberless rays of sunshine,         evoke godly praise and earthly salutations. &ldquo;<em>Thou art the supreme Goddess, thou the Mother of             creatures; who else has power? Mastery, supremacy and blemishless lustre are gifts from thee, Opulent one;             thou givest these, smitest also when thou art angered.&rdquo; </em></p>     <p align=\"left\">The days of glory return to the ancient Aryan land, the land of Bharatas. the land whose gates         stand protected by the Goddess Herself. The eternal rule of <em>dharma, </em>righteousness, comes to the fore         once again. The flames send sparks into the heavens above... flames cast by the chanting of the <em>Veda,         </em>the thriving of knowledge, the sparks of wisdom. Wealth, splendor, law and devotion once again don the         Indian robe, Together the children approach the Goddess and with gratitude and reverence<strong>,         </strong>beseech Her once again for eternal protection... <em>&ldquo;Be gracious, noble goddess; dwell long in             the hearts of the Indian people!&rdquo;... &ldquo;Abide forever gracious in and, O Mighty One, for the good             of the world.&rdquo;</em></p>     <p align=\"left\">Moments of ignorance and inertia are known to all nations, the world over. India is no different.         But to give in silently to <em>tamas, </em>to submit without a fight, is not the Indian way. A nation according         to Sri Aurobindo, &ldquo;is not a piece of earth, nor a figure of speech, nor a fiction of the mind. It is a         Mighty Shakti, composed of the Shaktis of all the millions that make up the nation.&rdquo;</p>     <p align=\"left\">Patriotism bereft of strength and vigour to act is only sentiment. Powerful but insufficient. If         coupled with the force of the <em>shakti, </em>with the undiminished resolution to rise, surge forth, making an         offering of one&rsquo;s life at the feet of the Mother of the nation, the same passion multiplies a         thousand-fold. It achieves that which it has set out to conquer, creates that which seeks expression, releases         that which finds itself suffocating.</p>     <p align=\"left\">Perhaps unknown to us, there is a love that assails all beings towards the soil that gives them         birth. This love lies latent for most part, but when pushed to an extreme, it wrenches itself from under the         layers and manifests in the form of Bhavānī, in the action of Kālī. The day will be glorious indeed when the         children of this country, the people of India, feel at every moment, alive to the force of this Love ... sense         its beating in their own hearts, in the hearts of others ... and flow along with it as it courses through the         blood of the soil.</p>     <p align=\"left\"><em>Bhavānī Bhāratī</em> is a prayer, which reverberates beneath this soil, forever invoking the         Shakti, the Mother of the nation, the nation itself.</p> </body>  </html>","introduction_iPad":"<!DOCTYPE html> <html>  <head>     <title>Introduction</title>     <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text/html; charset=utf-8\" />     <style>         p {             font-size: 33px;         }     </style> </head>  <body bgcolor=\"#bg_color\" text=\"#text_color\">     <p align=\"center\">Bhavānī Bhāratī</p>     <p align=\"center\">The Goddess Supreme.</p>     <p align=\"center\">The Mother, Immutable.</p>     <p align=\"center\">Ancient, splendorous, powerful, terrific and terrifying.</p>     <p align=\"center\">She, who protects and destroys, is Bhavānī Bhāratī</p>     <p align=\"left\">And captured in verse, in essence, in formless form, is a poem written by Sri Aurobindo. His only         poem in Sanskrit, written somewhere between 1904 -1908, it has 99 verses in three different metres of         eleven-syllabled <em>tri</em><em>ṣṭ</em><em>ubh</em> group, an apt choice for emoting heroism, power, anger,         war. Soon after having been written and yet to be titled, it was unfortunately confiscated by the Calcutta         Police. Decades passed on and in 1985, the Sri Aurobindo Ashram recovered and published it for the first time,         giving it the appropriate title - <em>Bhavānī Bhāratī</em>.</p>     <p align=\"left\">One doesn&rsquo;t necessarily have to step backwards to a century ago in order to trace the source         of inspiration, the mood of the moment, for, it is as much valid today, as it was yesterday. The country we call         India, Bharata, Hindustan, is as yet to relieve herself of all bonds and chains that shackle her. Oppressors         come and go, changing face and hue. In the meanwhile, the country stands her ground, at times buckling ever so         slightly, at others, lashing back with fury and fire. For many of her children, the chain of events is         incomprehensible... why does such misery and anguish take over the soil, wrenching from her the loud cry of         pain? Just when all looks irretrievable, lost under the dark billowing clouds, they see a single ray of intense         light, piercing through its angry cover of endless night, shattering the cloud into fragments galore. How? Where         did the new force sweep down from? What is the source of powerful <em>ś</em><em>akti </em><em>,</em> this         unceasing strength?</p>     <p align=\"left\">Bewildering is the eternal play of Gods. Perplexing are Their ways.</p>     <p align=\"left\">In Bhavānī Bhāratī we are led to witness a familiar scene. The poem opens with the Indian,         slumbering and content, while Titanic forces gouge the earth under his feet. He is no better than his brothers,         all oblivious to the plunder of the Motherland. Embracing his world full of pleasures he is unable to hear her         cry for help. At such a moment, incapable of holding back any longer. Kālī makes Herself visible, fierce and         dreadful form, leaving the earth trembling with Her thundering call.</p>     <p align=\"left\">She scorns the men who today lie at her feet as impotent versions of the brave ancient warriors         that worshipped the Mother, laying down their lives, sacrificing their blood to save and protect Her. Where have         they gone? Who are these who stand here now? Can they not see with their own eyes, what is clear to all? Are         they not moved by the plight of the Mother who stands reduced to such a pitiable countenance, starved and         thirsting? Do they not realize, <em>&ldquo;Wheresoever are great heroes and leaders engaged in continual             self-sacrifice for the good of their race, towards those nations does </em><em>Kālī</em><em>grow             gracious...</em>?&rdquo; Instead, compelled by the inertia that languishes upon Her breast, She announces         Her arrival not with drums of victory but with earthquakes and famine and be-seeches the spirit of the ancient         Bharatas... &ldquo;<em>Arise, arise, O sleeping Lions</em>&rdquo; Enthused, awake, raring to go, our Indian         shakes off his peaceful ignorance and off he goes into the blood stenched night to search for his compatriots         but finds only corpses, lying in the shadows. The only one standing upright is the Titan, &ldquo;<em>oppressing             with one foot the invincible Himalaya, with the other the plains of Andhra and         </em><em>pau</em><em>ṇḍ</em><em>ra</em><em>..</em>&rdquo;</p>     <p align=\"left\">Enraged at the sight of such wicked and ruthless plunder, un-able to stand quitely while the demon         rapes the Indian soul, aroused by the passionate cry of the Mother, stray voices combine into the bellow of         awakened armies and declare, &ldquo;<em>Death</em><em>to the Villain</em>.&rdquo;</p>     <p align=\"left\">Kālī surges forth with Her might and strength, with the indomitable courage that suffuses the         children who rush before and after Her, and even as all three worlds are soaked in the red-red hues of righteous         war, the Titan, arrogant and defiant roars into the caverns of darkness that encase him, &ldquo;<em>Who is there             in the world who is equal to me</em>?&rdquo;</p>     <p align=\"left\">But the golden Light is eternal. And slowly but surely it inches its way into the blackness of         evil, tearing it asunder into specks of non-existent greys. Enters the pristine beauty of Bhavānī, dispelling         the ugliness with Her soft, impeccable radiance. All shines with Her Grace. All is resplendent of Her beauty.         And the Indian thinks, but what of the garlanded One, who had him from his thoughtless slumber with Her         terrifying yell and jangling of skulls? There in the shadows of the fair Bhavānī he glimpses the form of the         dancing Kālī, victorious and jubilant. The confusion disperses. <em>Kālī</em>, <em>Bhavānī</em>,         <em>Ca</em><em>ṇḍ</em><em>ī</em>,</p>     <p align=\"left\"><em>Annap</em><em>ū</em><em>r</em><em>ṇ</em><em>ā,</em><em>             R</em><em>ā</em><em>dh</em><em>ā</em>... the Mother in all Her forms, like the numberless rays of sunshine,         evoke godly praise and earthly salutations. &ldquo;<em>Thou art the supreme Goddess, thou the Mother of             creatures; who else has power? Mastery, supremacy and blemishless lustre are gifts from thee, Opulent one;             thou givest these, smitest also when thou art angered.&rdquo; </em></p>     <p align=\"left\">The days of glory return to the ancient Aryan land, the land of Bharatas. the land whose gates         stand protected by the Goddess Herself. The eternal rule of <em>dharma, </em>righteousness, comes to the fore         once again. The flames send sparks into the heavens above... flames cast by the chanting of the <em>Veda,         </em>the thriving of knowledge, the sparks of wisdom. Wealth, splendor, law and devotion once again don the         Indian robe, Together the children approach the Goddess and with gratitude and reverence<strong>,         </strong>beseech Her once again for eternal protection... <em>&ldquo;Be gracious, noble goddess; dwell long in             the hearts of the Indian people!&rdquo;... &ldquo;Abide forever gracious in and, O Mighty One, for the good             of the world.&rdquo;</em></p>     <p align=\"left\">Moments of ignorance and inertia are known to all nations, the world over. India is no different.         But to give in silently to <em>tamas, </em>to submit without a fight, is not the Indian way. A nation according         to Sri Aurobindo, &ldquo;is not a piece of earth, nor a figure of speech, nor a fiction of the mind. It is a         Mighty Shakti, composed of the Shaktis of all the millions that make up the nation.&rdquo;</p>     <p align=\"left\">Patriotism bereft of strength and vigour to act is only sentiment. Powerful but insufficient. If         coupled with the force of the <em>shakti, </em>with the undiminished resolution to rise, surge forth, making an         offering of one&rsquo;s life at the feet of the Mother of the nation, the same passion multiplies a         thousand-fold. It achieves that which it has set out to conquer, creates that which seeks expression, releases         that which finds itself suffocating.</p>     <p align=\"left\">Perhaps unknown to us, there is a love that assails all beings towards the soil that gives them         birth. This love lies latent for most part, but when pushed to an extreme, it wrenches itself from under the         layers and manifests in the form of Bhavānī, in the action of Kālī. The day will be glorious indeed when the         children of this country, the people of India, feel at every moment, alive to the force of this Love ... sense         its beating in their own hearts, in the hearts of others ... and flow along with it as it courses through the         blood of the soil.</p>     <p align=\"left\"><em>Bhavānī Bhāratī</em> is a prayer, which reverberates beneath this soil, forever invoking the         Shakti, the Mother of the nation, the nation itself.</p> </body>  </html>","title":"Bhavani Bharati","translation":{"orignals":[{"display":"Devanāgarī","key":"sa","status":1},{"display":"Roman","key":"transliteration","status":1}],"translation":[{"contentTage":"<p class=\"dev\">","display":"Sanskrit - Devanāgarī","key":"saDev","status":1},{"contentTage":"<p>","display":"Sanskrit - Roman","key":"saRo","status":1},{"contentTage":"<p>","display":"English","key":"en","status":1},{"contentTage":"<p class=\"dev\" style=\"text-align: center;\">","display":"Hindi","key":"hi","status":1},{"contentTage":"<p class=\"dev\" style=\"text-align: center;\">","display":"Marathi","key":"mr","status":1},{"contentTage":"<p style=\"text-align: center;\">","display":"Bengali","key":"bn","status":1},{"contentTage":"<p style=\"text-align: center;\">","display":"Tamil","key":"ta","status":1},{"contentTage":"<p style=\"text-align: center;\">","display":"Gujrati","key":"gu","status":1},{"contentTage":"<p>","display":"Odia","key":"or","status":1},{"contentTage":"<p>","display":"Kannada","key":"kn","status":1}]},"verses":[{"anvayaDev":"यदा [अहं] सुखे शयने निमग्नः आसं [ तदा मम] मनः मधोः रथ्यासु चचार। सः [अहं] कुलानि, काव्यम्, दारान् भोगान् च, सुखं धनानि च चिन्तयामास।","anvayaRo":"yadā [ahaṁ] sukhe śayane nimagnaḥ āsaṁ [ tadā mama] manaḥ madhoḥ rathyāsu cacāra| saḥ [ahaṁ] kulāni, kāvyam, dārān bhogān ca, sukhaṁ dhanāni ca cintayāmāsa |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/1.mp3","audio_fileName":"verses/1.mp3","bn":"সুখ নিমগ্ন আরাম শয্যায় শায়িত আমি,\nমন ভ্রমে কুসুমাস্তীর্ন পথে। চিন্তা আবদ্ধ \nআত্মীয় বন্ধু, প্রিয়পত্নী, কাব্যকথা, ভোগ \nসুখ সম্পদ ঘিরে।.","en":"As I lay sunk in the comfort of my couch and my mind wandered on the roads of spring, I thought of my people, of poetry, of wife and enjoyments, pleasure and possessions.","gu":"પોઢ્યો સુખે હું શયને હતો તદા \nવસંત-માર્ગે મન મારું સંચર્યુ \nને ચિંતવી હું સ્વજનો રહ્યો ત્યાં \nપત્ની, સુકાવ્યો, રસભોગ, લક્ષ્મી. ૧.","hi":"सुख में डूबा हुआ\nसो रहा था अपनी शैया पर जब मैं,\nघूम रहा था मन माधवी निकुंजों में,\nसोच रहा था कुल,कविता,कामिनी और\nसुखभोग-सम्पदा के बारे में॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಅಹಂ ಸುಖಶಯ್ಯಾಯಾಂ ನಿದ್ರಾಮಗ್ನಃ ಆಸಮ್| ಮಮ ಮನಃ ವಸಂತಸ್ಯ ಮಧುಮಯ ಮಾರ್ಗೇಷು ಅಭ್ರಮತ್| ಕುಟುಂಬಜನಾಃ ಕಾವ್ಯಮ್, ಪತ್ನೀ, ಭೋಗಾಃ ಸುಖಮ್, ವೈಭವಮ್ ಇತಿ ಏತಾನ್ ವಿಷಯಾನ್ ಅಹಮ್ ಅಚಿಂತಯಮ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ನಾನು ಸುಖದ ಸುಪ್ಪತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಉರಳಾಡುತ್ತ ಬಿದ್ದಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವಸಂತ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯ ಮಧುರ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾವ್ಯರಚನೆ, ಮನೆ-ಮಾರು, ಹೆಂಡತಿ-ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಸುಖದಲ್ಲಿಯೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸಿಲುಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ","meanings":[{"index":1,"meaning":"as/when","verse":1,"wordDev":"यदा","wordRo":"yadā"},{"index":2,"meaning":"in the comfort of (my) couch","verse":1,"wordDev":"सुखे शयने","wordRo":"sukhe śayane"},{"index":3,"meaning":"I lay sunk","verse":1,"wordDev":"निमग्नः आसम्","wordRo":"nimagnaḥ āsam"},{"index":4,"meaning":"of spring","verse":1,"wordDev":"मधोः","wordRo":"madhoḥ"},{"index":5,"meaning":"on the roads","verse":1,"wordDev":"रथ्यासु","wordRo":"rathyāsu"},{"index":6,"meaning":"(my) mind","verse":1,"wordDev":"मनः","wordRo":"manaḥ"},{"index":7,"meaning":"wandered","verse":1,"wordDev":"चचार","wordRo":"cacāra"},{"index":8,"meaning":"that (I)","verse":1,"wordDev":"सः [अहं]","wordRo":"saḥ [ahaṁ]"},{"index":9,"meaning":"people","verse":1,"wordDev":"कुलानि","wordRo":"kulāni"},{"index":10,"meaning":"poetry","verse":1,"wordDev":"काव्यम्","wordRo":"kāvyam"},{"index":11,"meaning":"wife","verse":1,"wordDev":"दारान्","wordRo":"dārān"},{"index":12,"meaning":"and enjoyments","verse":1,"wordDev":"भोगान् च","wordRo":"bhogān ca"},{"index":13,"meaning":"pleasure","verse":1,"wordDev":"सुखं","wordRo":"sukhaṁ"},{"index":14,"meaning":"and possessions","verse":1,"wordDev":"धनानि च","wordRo":"dhanāni ca"},{"index":15,"meaning":" I thought","verse":1,"wordDev":"चिन्तयामास","wordRo":"cintayāmāsa"}],"mr":"सुखशय्येवर आनन्दाने लोळत होतो मी,\nवसंतातल्या मधुमार्गावर विहरत होतो मी।\nकुलसौख्याचे काव्यसुखांचे चिन्तन करतो मी,\nधनसुतदाराभोग सुखांमधी गुंतून गेलो मी॥","nxt":"verses/2","or":"ସୁକୋମଳ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରି ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ସୁଖନିଦ୍ରାରେ ନିମଗ୍ନ ଥିଲି ସେତେବେଳେ ମୋର ମନ ବସନ୍ତର ମଧୁମୟ ମାର୍ଗରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲା । ମନରେ କେବଳ କୁଟୁମ୍ଭଜନ ମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତା, କାବ୍ୟଚିନ୍ତା, ପତ୍ନୀଚିନ୍ତା, ସୁଖ, ଭୋଗ ବୈଭବାଦିର ଚିନ୍ତାହିଁ ପୂରିରହିଥିଲା","sa":"सुखे निमग्नः शयने यदासं मधोश्च रथ्यासु मनश्चचार।\nस चिन्तयामास कुलानि काव्यं दारांश्च भोगांश्च सुखं धनानि॥","saDev":"यदा अहं सुखशय्यायां निद्रामग्नः आसं तदा मम मनः वसन्तस्य मधुमय-वीथिषु अचरत्। तदानीम् अहं कुटुम्बजनाः, काव्यम्, पत्नी, भोगाः, सुखम्, वैभवम् इति एतान् एव विषयान् अचिन्तयम्।","saRo":"yadā ahaṁ sukhaśayyāyāṁ nidrāmagnaḥ āsaṁ tadā mama manaḥ vasantasya madhumaya-vīthiṣu acarat | tadānīm ahaṁ kuṭumbajanāḥ, kāvyam, patnī, bhogāḥ, sukham, vaibhavam iti etān eva viṣayān acintayam |","ta":"சொகுசு மஞ்சத்தில் சுருண்டு படுத்திருந்தேன்;\nசிந்தனையை வசந்த வானிலே மிதக்க விட்டேன்;\nஉற்றார், உயிராம் காவியம், இல்லாள், இன்பங்கள்\nஇன்னும் என் சொத்து சுகங்ளையெல்லாம் எண்ணியிருந்தேன்.","transliteration":"sukhe nimagnaḥ śayane yadāsaṁ madhośca rathyāsu manaścacāra ।\nsa cintayāmāsa kulāni kāvyaṁ dārāṁśca bhogāṁśca sukhaṁ dhanāni ॥","u":"1"},{"anvayaDev":"हृष्टः सः [अहं] शृङ्गारयुतैः कान्तैः गानैः च ललितं छन्दः बबन्ध, सहास्यं कान्तावदनं च मातुः पूज्ये, गरिष्ठे चरणे च जगौ।","anvayaRo":"hṛṣṭaḥ saḥ [ahaṁ] śṛṅgārayutaiḥ kāntaiḥ gānaiḥ ca lalitaṁ chandaḥ babandha, sahāsyaṁ kāntāvadanaṁ ca mātuḥ pūjye, gariṣṭhe caraṇe ca jagau |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/2.mp3","audio_fileName":"verses/2.mp3","bn":"রচনা করি আমি শৃঙ্গাররসপূর্ণ রমণীয় সঙ্গীত \nললিতছন্দে ভার্যা মনোরঞ্জনে। প্রিয়ার \nহাস্যদীপ্ত আনন, মাতৃপদ পূজ্য অভিলাসী \nসঙ্গীত আমার।.","en":"I shaped my delight into elegant verse in lyrical stanzas of sensuous passion; I sang of the smile on my beloved’s face and of the revered and most sacred feet of the Mother.","gu":"સાલંકૃતી છંદ વિષે રચ્યું મેં \nપ્રસન્ન થૈ ગાન લાલિત્યપૂર્ણ,\nસ્મિતે ભર્યું મેં મુખ ગાયું વ્હાલીનું, \nને માતના ઉત્તમ પાદ ગાયા. ૨.","hi":"पूजनीय माता के पावन चरणों में\nमैं झूम-झूम कर,गा-गा कर\nबस बना रहा था ललित छंद श्रृंगार लिये,\nऔर प्रिया के मंजुल मुख की स्तुति में मैंने गान किये॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹರ್ಷಿತಃ ಅಹಂ ಶೃಂಗಾರ-ರಸಯುಕ್ತ ರಮಣೀಯ-ಗಾನೈಃ ಸುಮಧುರಛಂದಾರಸಿ ಅರಚಯಮ್ ಪತ್ನ್ಯಾಃ ಸ್ಮಿತಾನನಸ್ಯ ಸ್ತುತಿಮ್ ಅಗಾಯಮ್, ಮಾತುಃ ಪೂಜ್ಯಗೌರವಾನ್ವಿತ - ಚರಣಯುಗಲಸ್ಯ ಸ್ತುತಿಮ್ ಅಪಿ ಅಕರವಮ್||\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ದೇಶದಲ್ಲಿಯ ಎಲ್ಲ ತರುಣರ ಮನಸ್ಸು ನನ್ನಂತಹ ಕವಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಶೃಂಗಾರ ರಸದ ಗಾಯನಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಲಲಿತ ಛಂದದ ಕಾವ್ಯನಿರ್ಮಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಗುಮೊಗದ ಪತ್ನಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಹಾಡು ಹಾಡುವಾಗ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಭಾರತಮಾತೆಯ ಪವಿತ್ರ ಚರಣಗಳ ಗೀತೆಯನ್ನೇ ಹಾಡುತ್ತಲಿತ್ತು.","meanings":[{"index":1,"meaning":" (my) delight","verse":2,"wordDev":"हृष्ट","wordRo":"hṛṣṭaḥ"},{"index":2,"meaning":"that (I)","verse":2,"wordDev":"सः [अहं]","wordRo":"saḥ [ahaṁ]"},{"index":3,"meaning":"of sensuous passion","verse":2,"wordDev":"शृङ्गारयुतैः","wordRo":"śṛṅgārayutaiḥ"},{"index":4,"meaning":"elegant","verse":2,"wordDev":"कान्तैः","wordRo":"kāntaiḥ"},{"index":5,"meaning":"and verse","verse":2,"wordDev":"गानैः च","wordRo":"gānaiḥ ca"},{"index":6,"meaning":" lyrical","verse":2,"wordDev":"ललितं","wordRo":"lalitaṁ"},{"index":7,"meaning":"stanzas","verse":2,"wordDev":"छन्दः","wordRo":"chandaḥ"},{"index":8,"meaning":"I shaped","verse":2,"wordDev":"बबन्ध","wordRo":"babandha"},{"index":9,"meaning":"the smile","verse":2,"wordDev":"सहास्यं","wordRo":"sahāsyaṁ"},{"index":10,"meaning":"(on) my beloved's face","verse":2,"wordDev":"कान्तावदनं च","wordRo":"kāntāvadanaṁ ca"},{"index":11,"meaning":"of the Mother","verse":2,"wordDev":"मातुः","wordRo":" mātuḥ"},{"index":12,"meaning":"the revered","verse":2,"wordDev":"पूज्ये","wordRo":"pūjye"},{"index":13,"meaning":"most sacred","verse":2,"wordDev":"गरिष्ठे","wordRo":"gariṣṭhe"},{"index":14,"meaning":"feet","verse":2,"wordDev":"चरणे","wordRo":"caraṇe"},{"index":15,"meaning":"and","verse":2,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":16,"meaning":"I sang","verse":2,"wordDev":"जगौ","wordRo":"jagau"}],"mr":"कान्तेच्या श्रुंगारगीतांनी हर्षित मन माझे,\nसुछंदरचना ललितबंधने हर्षित मन माझे।\nसुहास्य कान्तावदन देखुनी मी गाई गीत,\nपरि मातेच्या पूज्य पदांचे मन्मनी ये गीत॥","nxt":"verses/3","or":"ହର୍ଷୋତ୍ଫୁଲ୍ଲ ହୋଇ ମୁଁ ଶୃଙ୍ଗାରରସଯୁକ୍ତ ରମଣୀୟ ଗାନରେ ପରିପୂର୍ଣ ସୁମଧୁର କାବ୍ୟ ରଚନା କରୁଥିଲି । ପ୍ରିୟତମା ପତ୍ନୀଙ୍କର ସହାସ୍ୟ ମୁଖମଣ୍ଡଳର ସ୍ତୁତି କରିବାସହ ମୁଁ ମା’ଙ୍କର ମହନୀୟ ଚରଣ ଯୁଗଳର ସ୍ତୁତିଗାନ ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲି","pre":"verses/1","sa":"कान्तैश्च शृङ्गारयुतैश्च हृष्टो गानैः स छन्दो ललितं बबन्ध।\nजगौ च कान्तावदनं सहास्यं पूज्ये च मातुश्चरणे गरिष्ठे॥","saDev":"परमानन्दितः अहं शृङ्गार-रसान्वित-कान्तकोमल-गानैः ललित-छन्दांसि अरचयम्, पत्न्याः सुस्मितवदनस्य स्तुतिम् अकरवम्, जनन्याः पूजनीय-गौरवमण्डित-चरणयुगलस्य स्तुतिम् अपि अगायम्।","saRo":"paramānanditaḥ ahaṁ śṛṅgāra-rasānvita-kāntakomala-gānaiḥ lalita-chandāṁsi aracayam, patnyāḥ susmitavadanasya stutim akaravam, jananyāḥ pūjanīya-gauravamaṇḍita-caraṇayugalasya stutim api agāyam |","ta":"களிப்பைக் கவினுறு கவிதை யாக்கினேன்;\nபொங்கும் உணர்ச்சிகளில் பாமாலை புனைந்தேன்;\nஅன்புடையாள் புன்னகையைப் பாடிப் பரவசமானேன்;\nஅன்னையின் புனித பாதம் போற்றிப் பரவினேன்.","transliteration":"kāntaiśca śṛṅgārayutaiśca hṛṣṭo gānaiḥ sa chando lalitaṁ babandha ।\njagau ca kāntāvadanaṁ sahāsyaṁ pūjye ca mātuścaraṇe gariṣṭhe ॥","u":"2"},{"anvayaDev":"[मां] परितः मदीया भूमिः चक्रन्द। [यतो] हि खलः असुरः [तस्याः] पुत्रान् ममर्द। किन्तु स्वार्थेन नीतः अहं दुरात्मनः भ्रातृवधेन लिप्तौ पादौ आनर्च !","anvayaRo":"[māṁ] paritaḥ madīyā bhūmiḥ cakranda | [yato] hi khalaḥ asuraḥ [tasyāḥ] putrān mamarda | kintu svārthena nītaḥ ahaṁ durātmanaḥ bhrātṛvadhena liptau pādau ānarca !","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/3.mp3","audio_fileName":"verses/3.mp3","bn":"মাতৃভূমির ক্রন্দন শুনি (অকস্মাৎ) চারিভিতে,\nখলদানবের পদপিষ্ঠ মাতার সন্তানবৃন্দ।\nস্বার্থপর আমি, ভ্রাতৃরক্তরঞ্জিত দুরাত্মার \nপাদবন্দনায় রত।.","en":"My country wept all around me, for a villainous Titan oppressed her children. Led by self-interest, I paid homage to the feet of the evil one stained with the blood of my brothers.","gu":"આક્રન્દ ત્યાં મારી ધરાનું ઊઠ્યું, \nદુષ્ટાસુરે કો શિશુ એહનાં દમ્યાં,\nમેં સ્વાર્થ-લીને પણ એહ દુષ્ટના \nપૂજયા પદો બાંધવ-રક્ત રંગ્યા. ૩.","hi":"मेरे चारों ओर रो रही थी धरती,\nरौंद रहे थे दुष्ट असुर माँ के बेटों को,\nमैं डूबा अपनी चिन्ता में दबा रहा था पाँव दुष्ट के\nजो मेरे ही सुहृद् बान्धवों के लहू से सने हुए थे॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಮಾಂ ಪರಿತಃ ಮಾತೃಭೂಮಿಃ ಅಕ್ರಂದತ್| ತಸ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಾಃ ದೃಷ್ಟಾಸುರೇಣ ಮರ್ದಿತಾಃ ನಿಹತಾಶ್ಚ| ಕಿಂತು ಅಹಂ ಸ್ವಾರ್ಥವಶಾತ್ ತಸ್ಯ ಅತ್ಯಾಚಾರಿಣಃ ಭ್ರಾತೃವಧಕಾರಿಣಃ ರಕ್ತರಂಜಿತೌ ಪಾದೌ ಅಪೂಜಯಮ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ನನ್ನ ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾರತಂತ್ರ್ಯದ ಭೂಮಿ ಆಕ್ರಂದನ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಸನರೂಪದ ರಕ್ಕಸರು ಭಾರತಮಾತೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಮರ್ದನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ದುರಾತ್ಮರಾದ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭ್ರಾತೃವಧೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನೋಡಿಯೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಸ್ವಾರ್ಥಪರನಾದ ನಾನು ಆ ರಾಕ್ಷಸರ ಪಾದಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"all around me","verse":3,"wordDev":"[मां] परितः","wordRo":"[māṁ] paritaḥ"},{"index":2,"meaning":" my","verse":3,"wordDev":"मदीया","wordRo":"madīyā"},{"index":3,"meaning":"country","verse":3,"wordDev":"भूमिः","wordRo":"bhūmiḥ"},{"index":4,"meaning":"wept","verse":3,"wordDev":"चक्रन्द","wordRo":"cakranda"},{"index":5,"meaning":"for","verse":3,"wordDev":"[यतो] हि","wordRo":"[yato] hi"},{"index":6,"meaning":"a villainous","verse":3,"wordDev":"खलः","wordRo":"khalaḥ"},{"index":7,"meaning":"Titan","verse":3,"wordDev":"असुरः","wordRo":"asuraḥ"},{"index":8,"meaning":"(her) children","verse":3,"wordDev":"[तस्याः] पुत्रान्","wordRo":"[tasyāḥ] putrān"},{"index":9,"meaning":"oppressed","verse":3,"wordDev":"ममर्द","wordRo":"mamarda"},{"index":10,"meaning":"yet","verse":3,"wordDev":"किन्तु","wordRo":"kintu"},{"index":11,"meaning":"by self-interest","verse":3,"wordDev":"स्वार्थेन","wordRo":"svārthena"},{"index":12,"meaning":"led","verse":3,"wordDev":"नीतः","wordRo":"nītaḥ"},{"index":13,"meaning":"I","verse":3,"wordDev":"अहं","wordRo":"ahaṁ"},{"index":14,"meaning":"of the evil one","verse":3,"wordDev":"दुरात्मनः","wordRo":"durātmanaḥ"},{"index":15,"meaning":"with the blood of my brothers","verse":3,"wordDev":"भ्रातृवधेन","wordRo":"bhrātṛvadhena"},{"index":16,"meaning":"stained","verse":3,"wordDev":"लिप्तौ","wordRo":"liptau"},{"index":17,"meaning":"(to) the feet","verse":3,"wordDev":"पादौ","wordRo":"pādau"},{"index":18,"meaning":"I paid homage","verse":3,"wordDev":"आनर्च","wordRo":"ānarca"}],"mr":"माझ्याभंवती माझी भूमी करिते आकान्त,\nतत्पुत्रांचा दुष्ट असुरजन करिती निःपात।\nअतिस्वार्थी मी, तरिही पुजितो दुष्टांचे चरण,\nभ्रातृवधाने लिप्त पहा ते दुष्टांचे चरण॥","nxt":"verses/4","or":"ମୋର ଚତୁଃର୍ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମାତୃଭୁମିର କ୍ରନ୍ଦନରୋଳ ଉଠୁଥିଲା । ଖଳପ୍ରକୃତିର ଅସୁରମାନେ ଏହିଭୂମିର ସନ୍ତାନସନ୍ତତିମାନଙ୍କୁ ପଦଦଳିତ କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ନିମଜ୍ଜିତ ଥାଇ ମୋର ଭାଇ ମାନଙ୍କୁ ବଧକରୁଥିବା ସେହି ଦୁରାଚାରୀ ଅସୁର ମାନଙ୍କର ରକ୍ତରଞ୍ଜିତ ପାଦକୁ ପୂଜାକରୁଥିଲି ।","pre":"verses/2","sa":"चक्रन्द भूमिः परितो मदीया खलो हि पुत्रानसुरो ममर्द।\nस्वार्थेन नीतोऽहमनर्च पादौ दुरात्मनो भ्रातृवधेन लिप्तौ॥","saDev":"मां परितः मदीया मातृभूमिः चीत्कारं करोति स्म। यतो हि तस्याः पुत्राः दुष्टदैत्येन मर्दिताः निहताश्च भवन्ति स्म। किन्तु स्वार्थवशेन अहं तस्य दुराचारिणः, भ्रातृविनाशकारिणः रक्तलिप्तौ पादौ अपूजयम् !","saRo":"māṁ paritaḥ madīyā mātṛbhūmiḥ cītkāraṁ karoti sma | yato hi tasyāḥ putrāḥ duṣṭadaityena marditāḥ nihatāśca bhavanti sma | kintu svārthavaśena ahaṁ tasya durācāriṇaḥ, bhrātṛvināśakāriṇaḥ raktaliptau pādau apūjayam !","ta":"மண்ணின் மைந்தரெல்லாம் கடும் அரக்கன்பிடியில்,\nமாதாவின் அழுகுரலோ எங்கும் எனைச் சுற்றி;\nஅந்தோ! என் சுயநலத்தால், சோதரரின்\nரத்தம் குடித்த ராட்சஸனைப் பணிந்தேனே!","transliteration":"cakranda bhūmiḥ parito madīyā khalo hi putrānasuro mamarda ।\nsvārthena nīto'hamanarca pādau durātmano bhrātṛvadhena liptau ॥","u":"3"},{"anvayaDev":"मृदौ आस्तरणे सुखं शयानम्, सुखानि, भोगान् वसु चिन्तयन्तं [मां] काली भीमेन करेण पस्पर्श। [सा मम ] वक्षः [पस्पर्श] अक्ष्णोः च प्रत्यक्षं बभूव।","anvayaRo":"mṛdau āstaraṇe sukhaṁ śayānam, sukhāni, bhogān vasu cintayantaṁ [māṁ] kālī bhīmena kareṇa pasparśa | [sā mama ] vakṣaḥ [pasparśa] akṣṇoḥ ca pratyakṣaṁ babhūva |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/4.mp3","audio_fileName":"verses/4.mp3","bn":"আরাম শয্যায় শায়িত, সুখ, ভোগ ও বিষয় চিন্তায় \nনিমগ্ন; সাহসা অনুভব করি বক্ষোপরি মোর \nএক হস্তের পরশ। সম্মুখে দেখি কালী আবির্ভূতা.","en":"Lying at ease on a soft couch and dreaming of pleasures, enjoyments and wealth, I felt on my chest the touch of a dreadful hand and to my eyes grew visible the shape of Kali.","gu":"હું પોચી શય્યા પર લોટતો હા \nડૂબી રહ્યો રે સુખ ભોગ દ્રવ્યમાં,\nત્યાં હસ્ત કો ભીષણ વક્ષ મારે \nઆવ્યો, થઈ કાલી પ્રત્યક્ષ સામે. ૪.","hi":"सुख से सोया था मैं कोमल शैया पर,\nसुख-सुविधा,धन के बारे में सोच रहा था,\nभीषण हाथ लगा मेरे ऊपर जैसे ही\nभारत माँ थी प्रगट हुई चण्डी बनकर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಸುಕೋಮಲ ಶಯ್ಯಾನಾಂ ಅಹಂ ಸುಖ - ಭೋಗ - ವೈಭವ ವಿಷಯೆ ಅಚಿಂತಯಮ್| ತದಾ ಕಾಲೀ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಅವಿರ್ಭೂಯ ಮಮ ವಕ್ಷಃ ಭೀಮಹಸ್ತೇನ ಅಸ್ಪೃಶತ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾನು ಹಣ ಮತ್ತು ಸುಖ-ಭೋಗ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಳ ವಿಚಾರ ಹಾಗೂ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಐಷಾರಾಮದ ಜೀವನ ಉಪಭೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಭಾರವಾದ ಹಸ್ತಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಎದೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಮಾಡುವ ಭಯಂಕರ ರೂಪತಾಳಿದ ಕಾಳಿಮಾತೆಯು ನನ್ನ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾದಳು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"on a soft","verse":4,"wordDev":"मृदौ","wordRo":"mṛdau"},{"index":2,"meaning":"couch","verse":4,"wordDev":"आस्तरणे","wordRo":"āstaraṇe"},{"index":3,"meaning":"at ease","verse":4,"wordDev":"सुखं","wordRo":"sukhaṁ"},{"index":4,"meaning":"lying","verse":4,"wordDev":"शयानम्","wordRo":"śayānam"},{"index":5,"meaning":"of pleasures","verse":4,"wordDev":"सुखानि.","wordRo":"sukhāni"},{"index":6,"meaning":"enjoyments","verse":4,"wordDev":"भोगान्","wordRo":"bhogān"},{"index":7,"meaning":"(and) wealth","verse":4,"wordDev":"वसु","wordRo":"vasu"},{"index":8,"meaning":"(and) dreaming","verse":4,"wordDev":"चिन्तयन्तं","wordRo":"cintayantaṁ"},{"index":9,"meaning":" Kaalii","verse":4,"wordDev":"[मां] काली","wordRo":"[māṁ] kālī"},{"index":10,"meaning":"a dreadful","verse":4,"wordDev":"भीमेन","wordRo":"bhīmena"},{"index":11,"meaning":"hand","verse":4,"wordDev":"करेण","wordRo":"kareṇa"},{"index":12,"meaning":"I felt","verse":4,"wordDev":"पस्पर्श","wordRo":"pasparśa"},{"index":13,"meaning":"(She touched my) chest","verse":4,"wordDev":"[सा मम ] वक्षः [पस्पर्श]","wordRo":"[sā mama ] vakṣaḥ [pasparśa]"},{"index":14,"meaning":"and to my eyes","verse":4,"wordDev":"अक्ष्णोः च","wordRo":"akṣṇoḥ ca"},{"index":15,"meaning":"visible","verse":4,"wordDev":"प्रत्यक्षं","wordRo":"pratyakṣaṁ"},{"index":16,"meaning":"grew (became)","verse":4,"wordDev":"बभूव","wordRo":"babhūva"}],"mr":"कोमल शय्येवर सुखाने मी करतो शयन,\nवैभव सुखभोगांचे चाले मनात चिन्तन।\nकठोर हस्ते मम ह्रदयाला स्पर्शित त्या काली,\nदॄष्टीपुढती तदा प्रकटली भयंकरा काली॥","nxt":"verses/5","or":"ସୁକୋମଳ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନକରି ମୁଁ କେବଳ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ଓ ଭୋଗବିଳାସ କଥା ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି । ସେତେବେଳେ ହଟାତ ଦିନେ ମୁଁ ମୋର ବକ୍ଷଦେଶରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର କରସ୍ପର୍ଶ ଅନୁଭବ କଲି ଏବଂ ଆଖିଖୋଲି ଦେଖେତ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବୀ ମହାକାଳୀ ଦଣ୍ଡାୟମାନ","pre":"verses/3","sa":"सुखं मृदावास्तरणे शयानं सुखानि भोगान्वसु चिन्तयन्तम्। \nपस्पर्श भीमेन करेण वक्षः प्रत्यक्षमक्ष्णोश्च बभूव काली॥","saDev":"सुकोमल-शय्यायां शयानः अहं सुख-भोग-वैभव-विषये अचिन्तयम्। तदा काली साक्षात् आविर्भूय मम वक्षः भीमहस्तेन अस्पृशत्।","saRo":"sukomala-śayyāyāṁ śayānaḥ ahaṁ sukha-bhoga-vaibhava-viṣaye acintayam | tadā kālī sākṣāt āvirbhūya mama vakṣaḥ bhīmahastena aspṛśat |","ta":"மெத்தையில் சுகமாய் சாய்ந்து கிடந்தே,\nமனமகிழ் வாழ்வை, வளத்தை கனவு கண்டேன்;\nநெஞ்சிலோர் அடி, நடுங்க வைத்த கை அங்கே;\nநெடுக வளர்ந்த காளி நின்றாள் (என்) கண்முன்னே.","transliteration":"sukhaṁ mṛdāvāstaraṇe śayānaṁ sukhāni bhogānvasu cintayantam । \npasparśa bhīmena kareṇa vakṣaḥ pratyakṣamakṣṇośca babhūva kālī ॥","u":"4"},{"anvayaDev":"[अहं] नरास्थिमालाम्, नृकपालकाञ्चीम्, वृकोदराक्षीम्, क्षुधिताम्, दरिद्राम्, असुरप्रतोदैः पृष्ठे व्रणाङ्काम्, हन्तुकामाम्, नदन्तीं सिंहीम् इव [तां ददर्श]","anvayaRo":"[ahaṁ] narāsthimālām, nṛkapālakāñcīm, vṛkodarākṣīm, kṣudhitām, daridrām, asurapratodaiḥ pṛṣṭhe vraṇāṅkām, hantukāmām, nadantīṁ siṁhīm iva [tāṁ dadarśa]","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/5.mp3","audio_fileName":"verses/5.mp3","bn":"নরাস্থিমাল্যশোভিত, মুন্ডমেঘলা সংযুক্তা, বৃকোদরা \nভ্রূকুটি-ভীষণা, বুভুক্ষা, দানা, পৃষ্ঠদেশ অসুরকণায় বিক্ষত-\nশত্রূনিধনে সিংহাসন গর্জনরতা; এই মাকে আমি \nপ্ৰত্যক্ষ করিলাম।.","en":"Garlanded with the bones of men and girdled with human skulls, with belly and eyes like a wolf’s, hungry and poor, scarred on her back by the Titan’s lashes, roaring like a lioness who lusts for kill [...thus did I see the Mother].","gu":"માળા ધરેલી નર-અસ્થિ કેરી, \nમનુષ્યનાં મુંડની મેખલા સજી,\nવરુ સમું પેટ અને દૃગો વતી, \nક્ષુધા ભરેલી, અતિ રે દરિદ્રા,\nપીઠે વ્રણો રાક્ષસ ચાબુકે કર્યા, \nગર્જત શી સિંહણ, કાંક્ષતી વધ; ૫.","hi":"अस्थिहार पहने थी वह,नरमुंडों की मेखला कमर में,\nआँखें वृकोदरी सी उसकी,भूखी थी वह माँ दरिद्र थी,\nअसुरों के आघातों से घावों के चिन्ह पीठ पर थे,\nसिंहिनी गरजती हुई मारकर खा जाने को लगती थी॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಗ್ರೀವಾಯಾಂ ನರಾಸ್ಥಿಮಾಲಾಂ ಕಟೌ ಚ ನೃಮುಂಡಮೆಖಲಾಂ ಧಾರಂಯತೀ, ವೃಕೋದರಾಕ್ಷೀ, ದರಿದ್ರಾ, ಅಸುರಸ್ಯ ಕಶಾಘಾತೈಃ ಪೃಷ್ಠೆ ಕ್ಷತವಿಕ್ಷತಾ, ಹಂತುಕಾಮಾ, ಗರ್ಜಂತೀ ಸಿಂಹೀ ಇವ ಸಾ ಮಮ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರಾ ಅಭವತ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಆ ಭಯಂಕರ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಉಗ್ರರೂಪ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ಕಾಳೀಮಾತೆ ಭಾರತಮಾತೆಯೇ ಆಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಕೈಗಳ ಮಾಲೆಯನ್ನು, ಹಾಗೂ ಸೊಂಟದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ನಡಪಟ್ಟಿಯಂತೆ ಧರಿಸಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ತೋಳದ ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವಳು ಹಸಿದು, ದರಿದ್ರಳಾಗಿದ್ದು, ಅಸುರರು ಚಾಟಿಯಿಂದ ಅವಳ ಬೆನ್ನಮೇಲೆ ಹೊಡೆದ ಬಾಸುಂಡೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದು, ಪರತಂತ್ರಳಾಗಿದ್ದರೂ ಸಂತಪ್ತಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆದರೂ ಅಸುರರೂಪಿ ದುಷ್ಟರ ನಾಶಮಾಡಲು ತತ್ಪರಳಾಗಿದ್ದಳು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"garlanded with the bones of men","verse":5,"wordDev":"[अहं] नरास्थिमालाम्","wordRo":"[ahaṁ] narāsthimālām"},{"index":2,"meaning":"(and) girdled with human skulls","verse":5,"wordDev":"नृकपालकाञ्चीम्","wordRo":"nṛkapālakāñcīm"},{"index":3,"meaning":"(with) belly and eyes like a wolf's","verse":5,"wordDev":"वृकोदराक्षीम्","wordRo":"vṛkodarākṣīm"},{"index":4,"meaning":"hungry","verse":5,"wordDev":"क्षुधिताम्","wordRo":"kṣudhitām"},{"index":5,"meaning":"(and) poor","verse":5,"wordDev":"दरिद्राम्","wordRo":"daridrām"},{"index":6,"meaning":"by the Titan's lashes","verse":5,"wordDev":"असुरप्रतोदैः","wordRo":"asurapratodaiḥ"},{"index":7,"meaning":"on her back","verse":5,"wordDev":"पृष्ठे","wordRo":"pṛṣṭhe"},{"index":8,"meaning":"scarred","verse":5,"wordDev":"व्रणाङ्काम्","wordRo":"vraṇāṅkām"},{"index":9,"meaning":"lusts for kill","verse":5,"wordDev":"हन्तुकामाम्","wordRo":"hantukāmām"},{"index":10,"meaning":"roaring","verse":5,"wordDev":"नदन्तीं","wordRo":"nadantīṁ"},{"index":11,"meaning":"like a lioness","verse":5,"wordDev":"सिंहीम् इव","wordRo":"siṁhīm iva"},{"index":12,"meaning":"('thus did I see the Mother)","verse":5,"wordDev":"[तां ददर्श]","wordRo":"[tāṁ dadarśa]"}],"mr":"नरअस्थिमाला कंठी शोभे, नृमुंड कमरेसी,\nवृकनयनी ती बहु क्षुधार्ता, ती बहु आधाशी।\nपृष्ठावरती उमटे वळ ते असुर प्रतोदांचे,\nसिंहीणीपरी गर्जे, भक्षी खलदल असुरांचे॥","nxt":"verses/6","or":"ଗ୍ରୀବାରେ ତାଙ୍କର ନରାସ୍ଥିମାଳା, କଟିରେ ନୃମୁଣ୍ଡମେଖଳା, ଚକ୍ଷୁଯୁଗଳ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର, ସେ କ୍ଷୁଧିତା, ସେ ଦରିଦ୍ରା, ଅସୁର ମାନଂକର କଷାଘାତରେ ତାଙ୍କର ପୃଷ୍ଠଦେଶ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ । ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁର ମାନଂକୁ ବଧ କରିବାପାଇଁ ସେ କ୍ରୂରା ସିଂହୀ ସଦୃଶ ଗର୍ଜନରତା । ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ରୂପଧାରିଣୀ ଦେବୀ ମହାକାଳୀ ମୋର ଦୃଷ୍ଟି ଗୋଚର ହେଲେ","pre":"verses/4","sa":"नरास्थिमालां नृकपालकाञ्चीं वृकोदराक्षीं क्षुधितां दरिद्राम्।\nपृष्ठे व्रणाङ्कामसुरप्रतोदैः सिंहीं नदन्तीमिव हन्तुकामाम्॥","saDev":"ग्रीवायां नरस्थिमालां कटौ च नृमुण्डमेखलां धारयन्ती, वृकोदराक्षी, क्षुधिता, दरिद्रा, असुरस्य कशाधातैः पृष्ठे क्षतविक्षता, हन्तुकामा, गर्जन्ती सिंही इव सा मम दृष्टिगोचरः अभवत्।","saRo":"grīvāyāṁ narasthimālāṁ kaṭau ca nṛmuṇḍamekhalāṁ dhārayantī, vṛkodarākṣī, kṣudhitā, daridrā, asurasya kaśādhātaiḥ pṛṣṭhe kṣatavikṣatā, hantukāmā, garjantī siṁhī iva sā mama dṛṣṭigocaraḥ abhavat |","ta":"கழுத்தில் மனித எலும்பு மாலை, இடையில்\nமண்டை யோட்டுக் கச்சை; பசித்த வயிறு,\nபாழடைந்த கண், அரக்கனின் அடி சுமந்த முதுகு\nஅவை கொண்ட நாயோ, அவள், கடிக்க இரை தேடும் அரிமாவோ!","transliteration":"narāsthimālāṁ nṛkapālakāñcīṁ vṛkodarākṣīṁ kṣudhitāṁ daridrām ।\npṛṣṭhe vraṇāṅkāmasurapratodaiḥ siṁhīṁ nadantīmiva hantukāmām ॥","u":"5"},{"anvayaDev":"क्रूरैः, क्षुधार्तैः, ज्वलद्भिः नयनैः विश्वा [नि] भुवनानि विद्योतयन्तीम्, हुङ्काररूपेण कटुस्वरेण सुराणां हृदयं विदारयन्तिं [तां ददर्श]।","anvayaRo":"krūraiḥ, kṣudhārtaiḥ, jvaladbhiḥ nayanaiḥ viśvā [ni] bhuvanāni vidyotayantīm, huṅkārarūpeṇa kaṭusvareṇa surāṇāṁ hṛdayaṁ vidārayantiṁ [tāṁ dadarśa] |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/6.mp3","audio_fileName":"verses/6.mp3","bn":"ভয়ঙ্করী তিনি, ক্ষুৎপিপাসায় কাতর, অগ্নিবৎ আঁখিদ্বয়ে \nনিখিল চরাচর উদ্দীপ্তকারিনী তাঁহার কর্কশ হুংকারে \nদেব-হৃদয় চূর্ণিত হইতেছে — ইনি আমাদের মা।.","en":"With her fierce, hungry, blazing eyes irradiating all the worlds, rending the hearts of the gods with the piercing ring of her war-cry [...thus did I see the Mother].","gu":"ક્ષુધાર્ત ને ક્રૂર જ્વલંત ચક્ષુથી \nવીશ્વો બધાં દેતી પ્રકાશથી ભરી,\nહુંકારથી ઘોર કઠોર વાદથી \nવિદારતી દેવ તણાંય હૈયાં. ૬.","hi":"सकल भुवन को जला रही थी\nक्रुद्ध,भूख से व्याकुल, अंगारों सी आँखें,\nहुंकार उठी कटु स्वर में वह माँ\nचीर रही थी हृदय देवताओं का भी॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಕ್ರೂರ - ಕ್ಷುಧಾರ್ತ - ಜಾಜ್ವಲ್ಯಮಾನ - ನೇತ್ರೈಃ ಸಾ ಸಕಲಭುವನಾನಿ ವಿದ್ಯೊತಯತಿ ಸ್ಮ| ತಸ್ಯಾಃ ಹುಂಕಾರಸ್ವರೂಪಃ - ಕಟು - ಕರ್ಕಶ - ಶಬ್ದೇನ ದೇವಾನಾಂ ಹೃದಯಂ ವಿದೀರ್ಯತೆ ಸ್ಮ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಅವಳು ಸ್ವತಃ ಹಸಿದ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಮಳೆಯನ್ನು ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಸುರಿಸುತ್ತ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಹೂಂಕಾರವು ಅತಿ ಕರ್ಕಶ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವತೆಗಳ ಹೃದಯವೂ ಸಹಿತ ಸೀಳಿದಂತಾಯಿತು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"with (her) fierce","verse":6,"wordDev":"क्रूरैः","wordRo":"krūraiḥ"},{"index":2,"meaning":"hungry","verse":6,"wordDev":"क्षुधार्तैः.","wordRo":"kṣudhārtaiḥ"},{"index":3,"meaning":"blazing","verse":6,"wordDev":"ज्वलद्भिः","wordRo":"jvaladbhiḥ ."},{"index":4,"meaning":"eyes","verse":6,"wordDev":" नयनैः","wordRo":"nayanaiḥ"},{"index":5,"meaning":"all the worlds","verse":6,"wordDev":"विश्वा [-नि] भुवनानि","wordRo":"viśvā [-ni] bhuvanāni"},{"index":6,"meaning":"irradiating","verse":6,"wordDev":"विद्योतयन्तीम्","wordRo":"vidyotayantīm"},{"index":7,"meaning":"of her war-cry (hu~N)","verse":6,"wordDev":"हुङ्काररूपेण","wordRo":"huṅkārarūpeṇa"},{"index":8,"meaning":"with the piercing ring","verse":6,"wordDev":"कटुस्वरेण","wordRo":"kaṭusvareṇa"},{"index":9,"meaning":"of the gods","verse":6,"wordDev":"सुराणां","wordRo":"surāṇāṁ"},{"index":10,"meaning":"the hearts","verse":6,"wordDev":"हृदयं","wordRo":"hṛdayaṁ"},{"index":11,"meaning":"rending","verse":6,"wordDev":"विदारयन्तिं","wordRo":"vidārayantiṁ"},{"index":12,"meaning":"('thus did I see the Mother)","verse":6,"wordDev":"[तां ददर्श]","wordRo":"[tāṁ dadarśa]"}],"mr":"अतिक्षुधार्ता अति क्रुरतम ज्वलंत नेत्रांनी,\nउजाळली ही सकलहि भुवने, लखलखली अवनी।\nकर्णकटु अति कर्कश गर्जन मातेचा हुंकार,\nदेवांचेहि ह्रदय विदारी, होतो हाहाःकार॥","nxt":"verses/7","or":"ତାଙ୍କର କ୍ରୂର କ୍ଷୁଧାର୍ତ ଓ ଜ୍ୱଳମାନ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁଯୁଗଳ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପ୍ରଦୀପ୍ତ କରୁଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର କଟୁ କର୍କଶ ତୀବ୍ର ହୁଙ୍କାର ନାଦରେ ସ୍ୱର୍ଗସ୍ଥ ଦେବତାମାନଂକର ହୃଦୟକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାରଣ କରୁଥିଲେ","pre":"verses/5","sa":"क्रूरैः क्षुधार्तैर्नयनैर्ज्वलद्भिर्विद्योतयन्तीं भुवनानि विश्वा। हुङ्काररूपेण कटुस्वरेण विदारयन्तीं हृदयं सुराणाम्॥","saDev":"क्रूरैः, क्षुधार्त-जाज्वल्यमान-नेत्रैः सा सकलभुवनानि विद्योतयति स्म। तस्याः हुङ्कारस्वरूप-कटु-कर्कश-शब्देन देवानां हृदयं विदीर्यते स्म।","saRo":"krūraiḥ, kṣudhārta-jājvalyamāna-netraiḥ sā sakalabhuvanāni vidyotayati sma | tasyāḥ huṅkārasvarūpa-kaṭu-karkaśa-śabdena devānāṁ hṛdayaṁ vidīryate sma |","ta":"அனல் கக்கும் உக்கிரப் பார்வையால்\nஅகிலமெலாம் வெப்பம் ஊட்டினாள்;\nசெவி துளைக்கும் துந்துபியின் ஒலி கேட்டு,\nதெய்வமெலாம் கதிகலங்கும் காட்சி கண்டேன்!","transliteration":"krūraiḥ kṣudhārtairnayanairjvaladbhirvidyotayantīṁ bhuvanāni viśvā | huṅkārarūpeṇa kaṭusvareṇa vidārayantīṁ hṛdayaṁ surāṇām ||","u":"6"},{"anvayaDev":"पशुवत् विरावैः विशम् आपूर्य कराले हनू च लेलिह्यमानाम्, क्रूरां नग्नां च जननीं तमसि हिंस्रस्य जन्तोः चक्षुः इव ददर्श।","anvayaRo":"paśuvat virāvaiḥ viśam āpūrya karāle hanū ca lelihyamānām, krūrāṁ nagnāṁ ca jananīṁ tamasi hiṁsrasya jantoḥ cakṣuḥ iva dadarśa |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/7.mp3","audio_fileName":"verses/7.mp3","bn":"তাঁহার পাশব -হুঙ্কারে ত্রিভুবন নিশদিত; লোলজিহ্বা, \nভয়ঙ্করী, নগ্নিতা, তামসভেদী হিংস প্রাণীর দৃষ্টি যেন —\nএই মাকে আমি দর্শন করিলাম।.","en":"Filling the world with bestial sounds and licking her terrible jaws, fierce and naked, like the eyes of a savage beast in the dark – thus did I see the Mother.","gu":"પશુ સમી ત્રાડથી સૃષ્ટિને ભરી, \nકરાળ જીહ્વા થકી ઓષ્ઠ ચાટતી,\nશી ક્રૂર, નગ્ના દૃગ અંધકારમાં \nકો હિંસ્ર પશુનાં-લહી માત એવી . ૭.","hi":"भर दिया भुवन को घोर पाशविक हुंकारों से,\nअपने कराल हनु को वह चाट रही थी,\nक्रूर,नग्न दर्शन थे ऐसे माँ के,\nज्यों घने अंधेरे में हिंसातुर पशु की आँखें॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಕ್ರೂರಾ, ನಗ್ನಾ ಸಾ ಜನನೀ ವನ್ಯಪಶುಃ ಇವ ಘೋರಶಬ್ದೈಃ ವಿಶ್ವಮ್ ಅಪೂರ್ಯ ಅಕಂಪಯತ್, ಪುನಃ ಪುನಃ ಅತಿಶಯೇನ ಚ ಕರಾಲ - ಹನುಯುಗಲಸ್ಯ ಲೇಹನಮ್ ಅಕರೋತ್| ತಸ್ಯಾಃ ನೇತ್ರೆ ಅಂಧಕಾರೆ ಹಿಂಸ್ರಜಂತೋಃ ಚಕ್ಷುಃ ಇವ ಉದ್’ಭಾಸಿತೆ ಆಸ್ತಾಮ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಕ್ರೂರ ಹಾಗೂ ನಗ್ನಳಾದ ಭಾರತಮಾತೆ ವನ್ಯಪಶುವಿನಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆ ಗರ್ಜನೆ ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೇ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಹಸಿವೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾದ ಅವಳು ತನ್ನ ಉದ್ದವಾದ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಚಾಚಿ ತನ್ನದೇ ಗದ್ದ ತುಟಿಗಳನ್ನು ನೆಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ. ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕತ್ತಲಲ್ಲಿಯ ಹಿಂಸ್ರಪಶುಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"bestial","verse":7,"wordDev":"पशुवत्","wordRo":"paśuvat"},{"index":2,"meaning":"with sounds","verse":7,"wordDev":"विरावैः","wordRo":"virāvaiḥ"},{"index":3,"meaning":"the world","verse":7,"wordDev":"विशम्","wordRo":"viśam"},{"index":4,"meaning":"filling","verse":7,"wordDev":"आपूर्य","wordRo":"āpūrya"},{"index":5,"meaning":" terrible","verse":7,"wordDev":"कराले","wordRo":"karāle"},{"index":6,"meaning":"jaws","verse":7,"wordDev":" हनू","wordRo":"hanū"},{"index":7,"meaning":"and","verse":7,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":8,"meaning":"fierce","verse":7,"wordDev":"लेलिह्यमानाम् - लिच्किन्ग्","wordRo":"lelihyamānām"},{"index":9,"meaning":"and naked","verse":7,"wordDev":"क्रूरां","wordRo":"krūrāṁ"},{"index":10,"meaning":"and naked","verse":7,"wordDev":"नग्नां च","wordRo":"nagnāṁ ca"},{"index":11,"meaning":"the Mother","verse":7,"wordDev":"जननीं","wordRo":"jananīṁ"},{"index":12,"meaning":"in the dark","verse":7,"wordDev":"तमसि","wordRo":"tamasi"},{"index":13,"meaning":"of a savage","verse":7,"wordDev":"हिंस्रस्य","wordRo":"hiṁsrasya"},{"index":14,"meaning":"beast","verse":7,"wordDev":"जन्तोः","wordRo":"jantoḥ"},{"index":15,"meaning":"like the eyes","verse":7,"wordDev":"चक्षुः इव","wordRo":"cakṣuḥ iva"},{"index":16,"meaning":"'thus did I see (Jananiim)","verse":7,"wordDev":"ददर्श","wordRo":"dadarśa"}],"mr":"क्रुरा नग्ना भारतमाता पशुपरी गर्जतसे,\nतद घोषाने विश्व थरारे, ओष्ठां चाटतसे।\nहिंस्त्र पशूंच्या नयनांसम ते उग्र तिचे नयन,\nतिमिरामाजी अती भयंकर दिसे तिचे वदन॥","nxt":"verses/8","or":"ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ କେବଳ ତାଙ୍କର ସେହି ପାଶବିକ ବିକଟ ଚିତ୍କାରରେହିଁ ପୂରିଯାଇଥିଲା । ଲହଲହ ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ହନୁ ଯୁଗଳକୁ ସେ ବାରମ୍ବାର ଳେହନ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ହିଂସ୍ରପ୍ରାଣୀର ଜ୍ୱଳମାନ ଚକ୍ଷୁପରି ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଉଥିଲା । ସେ ଥିଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଉଲଗ୍ନା ଏବଂ କ୍ରୂରା । ମୋ ଆଖିରେ ବିଶ୍ୱଜନନୀଙ୍କର ଏହି ବିକରାଳ ରୂପହିଁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିଲା","pre":"verses/6","sa":"आपूर्य विश्वं पशुवद्विरावैर्लेलिह्यमानाञ्च हनू कराले।\nक्रूराञ्च नग्नां तमसीव चक्षुर्हिंस्रस्य जन्तोर्जननीं ददर्श॥","saDev":"क्रूरा, नग्ना सा जननी वन्यपशुः इव घोरशब्दैः विश्वम् आपूर्य अकम्पयत्, पुनः पुनः अतिशयेन च कराल - हनुयुगलस्य लेहनम् अकरोत्। तस्याः नेत्रे अन्धकारे हिंस्रजन्तोः चक्षुः इव उद्भासिते आस्ताम्।","saRo":"krūrā, nagnā sā jananī vanyapaśuḥ iva ghoraśabdaiḥ viśvam āpūrya akampayat, punaḥ punaḥ atiśayena ca karāla - hanuyugalasya lehanam akarot | tasyāḥ netre andhakāre hiṁsrajantoḥ cakṣuḥ iva udbhāsite āstām |","ta":"மிருக கர்ஜனையால் உலகைக் குலுக்கி,\n(தன்) கோரத் தாடைகளை நாவால் நக்கி,\nகர்ண கடூரமாய், நிர்வாணமாய், நடு இருளில்\nஉயிர் குடிக்கும் விலங்காய், அவள் தோற்றம்!","transliteration":"āpūrya viśvaṁ paśuvadvirāvairlelihyamānāñca hanū karāle ।\nkrūrāñca nagnāṁ tamasīva cakṣurhiṁsrasya jantorjananīṁ dadarśa ॥","u":"7"},{"anvayaDev":"आलोलकेशैः शिखरान् निगृह्य, करालद्रंष्टैः च सिन्धून् विसार्य [सा विरराज। तस्याः ] खासेन विदीर्ण नभः दुद्राव पादस्य न्यासेन च भूः चकम्पे।","anvayaRo":"ālolakeśaiḥ śikharān nigṛhya, karāladraṁṣṭaiḥ ca sindhūn visārya [sā virarāja | tasyāḥ ] khāsena vidīrṇa nabhaḥ dudrāva pādasya nyāsena ca bhūḥ cakampe |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/8.mp3","audio_fileName":"verses/8.mp3","bn":"তাঁহার আলুলায়িত কেশদামে গিরিশিখর আবৃত,\nসাগর তাঁহার কারাল দ্রংষ্ট্রায় ভীত, পশ্চাদগামী। \nনভোমন্ডল বিদীর্ন হয়, তাঁহার পদভারে মেদিনী প্রকম্পিত।.","en":"The mountain-tops cowered beneath her dangling locks and the seas drew back from her awful fangs; her breath scattered the torn clouds and earth trembled at the fall of her feet.","gu":"ઝુલંત કેશોથી ગિરિશૃંગ ઢાળી, \nકરાળ દાઢોથી સમુદ્ર સારવી,\nનિશ્ર્વાસથી વાદળ સૌ વિદારી, \nપદો થકી હા ધરણી ધ્રુજાવી. ૮.","hi":"आलोल केश से पर्वत-शिखरों को लपेट कर,\nदूर हटा सागर को दन्तप्रहारों से,\nएक साँस से छिन्न-भिन्न कर दिया नभोमंडल को उसने,\nपदन्यास से काँप उठी यह सारी धरती॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತಸ್ಯಾಃ ಆಲೋಲಕೇಶೈಃ ಪರ್ವತ ಶಿಖರಾಃ ನಿಗೃಹಿತಾಃ, ಆವೇಷ್ಟಿತಾಃ, ಕರಾಲ ದಂತೈಃ ಸಾಗರಾಃ ವಿದ್ರಾವಿತಾಃ| ತಸ್ಯಾ ಶ್ವಾಸೇನ ಛಿನ್ನಭಿನ್ನಾಃ ಮೇಘಾಃ ಅತ್ರ ತತ್ರ ಅಧಾವನ್| ಪಾದನ್ಯಾಸೇನ ಚ ಭೂಮಿಃ ಅಂಕಪತ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಅವಳು ರಣೋನ್ಮತ್ತಳಾಗಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನಳಾದುದರಿಂದ, ಅವಳ ಪಸರಿಸಿದ ಉದ್ದನೆಯ ಕೇಶರಾಶಿ, ಗುಂಗುರ ಕೂದಲುಗಳು ಗಿರಿಶಿಖರಗಳನ್ನೇ ಸುತ್ತಿ ಹಿಡಿದು, ಅವುಗಳನ್ನೇ ಗಡ ಗಡ ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ತನ್ನ ಅಕಾರಾಳ ವಿಕಾರಾಳ ಕೋರೆದಾಡೆಗಳಿಂದ ಬಾಯಿ ತೆರೆದು ಇಡೀ ಸಾಗರವನ್ನೇ ಕುಡಿಯುವಳೋ ಏನೋ ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳ ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸದಿಂದ ಆಕಾಶದೆದೆಯು ಗಡಗಡನೆ ನಡುಗಿ, ಛಿನ್ನವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾದ ಮೋಡಗಳು ಹೆದರಿ ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ಓಡಾಡತೊಡಗಿದವು. ಉನ್ಮತ್ತಳಾಗಿ ಘನಘೋರ ಯುದ್ಧಮಾಡಲು ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಭೂಮಿಯೇ ಕಂಪಿಸತೊಡಗಿತು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"(her) dangling locks","verse":8,"wordDev":"आलोलकेशैः","wordRo":"ālolakeśaiḥ"},{"index":2,"meaning":"the mountain-tops","verse":8,"wordDev":"शिखरान्","wordRo":"śikharān"},{"index":3,"meaning":"cowered beneath","verse":8,"wordDev":"निगृह्य","wordRo":"nigṛhya"},{"index":4,"meaning":"from (her) awful fangs","verse":8,"wordDev":"करालद्रंष्टैः","wordRo":"karāladraṁṣṭaiḥ"},{"index":5,"meaning":"and","verse":8,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":6,"meaning":"the seas","verse":8,"wordDev":"सिन्धून्","wordRo":"sindhūn"},{"index":7,"meaning":"drew back","verse":8,"wordDev":"विसार्य","wordRo":"visārya"},{"index":8,"meaning":"by (her) breath","verse":8,"wordDev":"खासेन","wordRo":"khāsena"},{"index":9,"meaning":"torn","verse":8,"wordDev":"विदीर्ण","wordRo":"vidīrṇa"},{"index":10,"meaning":"clouds","verse":8,"wordDev":"नभः","wordRo":"nabhaḥ"},{"index":11,"meaning":"scattered","verse":8,"wordDev":"दुद्राव","wordRo":"dudrāva"},{"index":12,"meaning":"of (her) feet","verse":8,"wordDev":"पादस्य","wordRo":"pādasya"},{"index":13,"meaning":"at the fall","verse":8,"wordDev":"न्यासेन","wordRo":"nyāsena"},{"index":14,"meaning":"and","verse":8,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":15,"meaning":"earth","verse":8,"wordDev":"भूः","wordRo":"bhūḥ"},{"index":16,"meaning":"trembled","verse":8,"wordDev":"चकम्पे","wordRo":"cakampe"}],"mr":"केश विखुरले, पहा वेढिती ते गिरिशिखरांला,\nकराल दाढा जणू प्राशिती अपार सिंधूला।\nतत्श्वासाने विदीर्ण नभ हे, पळती मेघ पाहा,\nविनाशकारी पादाघाते कांपे धरणी पहा॥","nxt":"verses/9","or":"ସେହି ଦେବୀଙ୍କର ଆଲୁଳାୟିତ କେଶରାଶି ସମୁଚ୍ଚ ପର୍ବତମାନଂକର ଶିଖରଗୁଡିକୁ ନିଗୃହୀତ କଲାପରି ଦିଶୁଥିଲା । ତାଙ୍କର ବିକଟାଳ ଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତି ସପ୍ତସମୁଦ୍ରକୁ ବିଲୋଡିତ କରୁଥିଲା । ତାଙ୍କର ପ୍ରଖର ଶ୍ୱାସଵାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶର ମେଘମାଳା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଉଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସାମାନ୍ୟ ପଦସ୍ପର୍ଶରେ ପୃଥିବୀ କଂପି ଉଠୁଥିଲା","pre":"verses/7","sa":"आलोलकेशैः शिखरान्निगृह्य करालदंष्ट्रैश्च विसार्य सिन्धून्।\nश्वासेन दुद्राव नभो विदीर्णं न्यासेन पादस्य च भूश्चकम्पे॥","saDev":"तस्याः आलोलकेशौः पर्वतशिखराः निगृहीताः, आवेष्टिताः करालदन्तैः सागराः विद्राविताः। तस्याः श्वासेन छिन्नभिन्नाः मेघाः अत्र तत्र अधावन् पादन्यासेन च भूमिः अकम्पत।","saRo":"tasyāḥ ālolakeśauḥ parvataśikharāḥ nigṛhītāḥ, āveṣṭitāḥ karāladantaiḥ sāgarāḥ vidrāvitāḥ | tasyāḥ śvāsena chinnabhinnāḥ meghāḥ atra tatra adhāvan pādanyāsena ca bhūmiḥ akampata |","ta":"நீண்ட அவள் கூந்தலின் கீழ் மலைமுகடு மறைந்திடவே,\nகோரைப்பல் கண்டஞ்சி கடல் அலையும் பின் செல்ல,\nசுடுகின்ற சுவாசத்தால் சிதைந்த மேகம் மிரண்டோட\nபதைபதைத்த பூமிப்பந்து (அவள்) காலடியில் கவிழக்கண்டேன்!","transliteration":"ālolakeśaiḥ śikharānnigṛhya karāladaṁṣṭraiśca visārya sindhūn ।\nśvāsena dudrāva nabho vidīrṇaṁ nyāsena pādasya ca bhūścakampe ॥","u":"8"},{"anvayaDev":"उत्तिष्ठ, देहि इति पिपासुः अम्बा रात्रौ वितारे नगरे दध्वान। सा इयं स्तनन्ती आर्या तमिस्रां रजनीं [जनानां] मनांसि च समापूर्य बभौ।","anvayaRo":"uttiṣṭha, dehi iti pipāsuḥ ambā rātrau vitāre nagare dadhvāna | sā iyaṁ stanantī āryā tamisrāṁ rajanīṁ [janānāṁ] manāṁsi ca samāpūrya babhau |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/9.mp3","audio_fileName":"verses/9.mp3","bn":"নক্ষত্রহীন রাত্রে পিপাসিত মাতার আহ্বান ধ্বনিত \nহয় ওঠো, জাগো, আমার নিকট সমর্পিত হও।\nনিশার অন্ধকার ভেদী জননী ভগবতীর বজ্রগর্ভ আহ্বানে \nসকল মনুষ্য হৃদয় পরিপূরিত হইল।.","en":"“Arise! Give!” The Mother’s thirsting call resounded through the night in the starless city. Thundering, the noble goddess filled with her presence the night’s blackness and the hearts of men.","gu":"હે ઊઠ, દઈ દે', તૃષાર્ત ગર્જી \nતારા વિહોણા નગરે નિશામાં,\nઘોષ્ંતી આર્યા રજની-તમિસ્રને \nતથા મનો માનવનાં રહી ભરી. ૯.","hi":"नक्षत्रहीन थी रात,जोर से चिल्लाई प्यासी माँ-\n\"उठो,उठो । दे डालो अब अपने को।\"\nसुन हहा घोर यह गर्जन,\nभर गये सभी जन के मन,\nयह रात अंधेरी गहरायी॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಸಾ ಪಿಪಾಸುಃ ಅಂಬಾ ರಾತ್ರೌ ನಕ್ಷತ್ರಹೀನೆ ನಗರೆ ‘ಉತ್ತಿಷ್ಠ ದೇಹಿ’ ಇತಿ ಆಕ್ರೋಶತ್| ಗರ್ಜಂತೀ ಸಾ ಆರ್ಯಾ ಜನನೀ ಅಂಧಕಾರಮಯೀಂ ರಾತ್ರಿಂ ಜನಾನಾಂ ಹೃದಯಾನಿ ಚ ಆಪೂರ್ಯ ಪ್ರಾಕಾಶಯತ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ವೀರಶೂರರ ಬಲಿದಾನದಿಂದ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ರಕ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಹಸಿದವಳಾದ ಆ ತಾಯಿ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಂತಹ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿ, “ಏ ಏಳು, ಎದ್ದೇಳು, ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನು ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡು” ಎಂದು ಆಕ್ರೋಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮಾತೆಯ ಆ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಜನರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ್ದ ಅಜ್ಞಾನರೂಪಿ ಅಂಧಃಕಾರವು ಬಟ್ಟ ಬಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"arise!","verse":9,"wordDev":"उत्तिष्ठ","wordRo":"uttiṣṭha"},{"index":2,"meaning":"give!","verse":9,"wordDev":"देहि","wordRo":"dehi"},{"index":3,"meaning":"(indicating speech)","verse":9,"wordDev":"इति","wordRo":"iti"},{"index":4,"meaning":"पिपासुः - thirsting","verse":9,"wordDev":"पिपासुः","wordRo":"pipāsuḥ"},{"index":5,"meaning":"the Mother('s)","verse":9,"wordDev":"अम्बा","wordRo":"ambā"},{"index":6,"meaning":"through the night","verse":9,"wordDev":"रात्रौ","wordRo":"rātrau"},{"index":7,"meaning":"in the starless","verse":9,"wordDev":"वितारे","wordRo":"vitāre"},{"index":8,"meaning":"city","verse":9,"wordDev":"नगरे","wordRo":"nagare"},{"index":9,"meaning":"resounded","verse":9,"wordDev":"दध्वान","wordRo":"dadhvāna"},{"index":10,"meaning":"She","verse":9,"wordDev":"सा","wordRo":"sā"},{"index":11,"meaning":"this (referring to 'She')","verse":9,"wordDev":"इयं","wordRo":"iyaṁ"},{"index":12,"meaning":"thundering","verse":9,"wordDev":"स्तनन्ती","wordRo":"stanantī"},{"index":13,"meaning":"noble","verse":9,"wordDev":"आर्या","wordRo":"āryā"},{"index":14,"meaning":"the night's blackness","verse":9,"wordDev":"तमिस्रां","wordRo":"tamisrāṁ"},{"index":15,"meaning":"of men","verse":9,"wordDev":"रजनीं [जनानां]","wordRo":" rajanīṁ [janānāṁ]"},{"index":16,"meaning":"and the hearts (literally, 'minds')","verse":9,"wordDev":"मनांसि च","wordRo":"manāṁsi ca"},{"index":17,"meaning":"with her presence","verse":9,"wordDev":"समापूर्य","wordRo":"samāpūrya"},{"index":18,"meaning":"filled","verse":9,"wordDev":"बभौ","wordRo":"babhau"}],"mr":"तारांविरहित रात्रीसमयी नगरी प्रवेशून,\nपिपासू अंबा वदे, 'उठ तू, दे मज बलिदान'।\nसिंहगर्जना करिते ऐशी ती आर्या जननी,\nजनमन व्यापून उजाळीते ती अंधारी रजनी॥","nxt":"verses/10","or":"ସେହି ତୃଷାତୁରା ଜନନୀ ତାରାକାବିହୀନ ଅନ୍ଧକାରାଚ୍ଛନ୍ନ ରାତ୍ରିରେ ଭୀମରଡ଼ିରେ ଚିତ୍କାର କରି କହୁଥିଲେ - \"ଉଠ ରକ୍ତଦିଅ\" । ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଅନ୍ଧକାରଛନ୍ନ ସେହି ରାତି ଓ ମୋହାନ୍ଧକାର ପରିପୁରିତ ମଣିଷର ହୃଦୟସବୁ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ହୋଇଉଠୁଥିଲା","pre":"verses/8","sa":"उत्तिष्ठ देहीति पिपासुरम्बा दध्वान रात्रौ नगरे वितारे। \nसेयं स्तनन्ती रजनीं तमिस्त्रां बभौ समापूर्य मनंसि चार्या॥","saDev":"सा पिपासुः अम्बा रात्रौ, नक्षत्रहीने नगरे ' उत्तिष्ठ, देहि, इति आक्रोशत्। गर्जन्ती सा आर्या जननी अन्धकारमयीं रात्रिं जनानां हृदयानि च आपूर्य प्राकाशयत्।","saRo":"sā pipāsuḥ ambā rātrau, nakṣatrahīne nagare ' uttiṣṭha, dehi, iti ākrośat | garjantī sā āryā jananī andhakāramayīṁ rātriṁ janānāṁ hṛdayāni ca āpūrya prākāśayat |","ta":"'எழுந்திடு! பணிந்திடு!' தாகமிக்க தாயின் குரல்,\nநட்சத்திரம் காணா நடுஇரவில் எதிரொலிக்க,\nஇடியோசை செய்தாலும் இதமான தன் இருப்பால்,\nஇருளுக்கும் செறிவு ஊட்டி, இங்குளோர் இதயம் நிறைத்தாள்!","transliteration":"uttiṣṭha dehīti pipāsurambā dadhvāna rātrau nagare vitāre । \nseyaṁ stanantī rajanīṁ tamistrāṁ babhau samāpūrya manaṁsi cāryā ॥","u":"9"},{"anvayaDev":"भीतः समुद्विग्नमनाः च [अहं] तल्पात् उत्थाय नमस्यं तमः पप्रच्छ [हे] करालि ! का [त्वं] नक्तं हृदये भासि ? [हे] भीमे ! नमः अस्तु। ब्रूहि, किं [ते] कुर्वीय ?","anvayaRo":"bhītaḥ samudvignamanāḥ ca [ahaṁ] talpāt utthāya namasyaṁ tamaḥ papraccha [he] karāli ! kā [tvaṁ] naktaṁ hṛdaye bhāsi ? [he] bhīme ! namaḥ astu | brūhi, kiṁ [te] kurvīya ?","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/10.mp3","audio_fileName":"verses/10.mp3","bn":"ভীত, উদ্বিঘ্নচিত্তে সুখশয়ন ত্যাগ করিয়া আমি \nবন্দনীয় তমসাঘন এই মাতৃ-মূর্তিকে প্রশ্ন করিলাম,\nরাত্রির গভীরে, হে ঐশ্বর্যময়ী মাতা, কে আপনি?\nআমার হৃদয় ভীত, কম্পিত, আজ্ঞা করুন দেবী,\nকি আমার কর্তব্য।.","en":"\"Alarmed and shaken in mind, I sprang from my couch and questioned that shape of darkness which compelled worship: “Who art thou who appearest to my heart in the night in thy terrible splendour? What must I do? Speak! Salutation to thee, O dreadful goddess!”","gu":"બીધેલ, ઉદ્વિગ્ન, હું સેજ છોડી \nઊઠ્યો, પુછ્યું પૂજ્ય તિમિરાકૃતિને :\n'તું કોણ આવી, કરાલી, રાત્રે, \nકહે કરું શું, પ્રણમું, ભયંકરી !' ૧૦.","hi":"डरा-डरा मैं विचलित मन था,उठा तल्प से\nपूछा तम से-कहो,करालि! कौन?\nरात में प्रगट हुई हो मेरे उर में,\nबोलो,क्या मैं करूँ,भयंकरि! तुम्हें नमन॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಭೀತಃ ವ್ಯಾಕುಲಶ್ಚ ಅಹಂ ತಲ್ಪಾತ್ ಉತ್ಥಾಯ ತಾಮ್ ಆರಾಧ್ಯಾಂ ತಮೋಮೂರ್ತಿಮ್ ಅಪೃಚ್ಛಮ್ - ಕರಾಲಿ! ಕಾ ತ್ವಂ ರಾತ್ರೌ ಮಮ ಹೃದಯೆ ವಿಭಾಸಿ? ಹೇ ಭೀಮೆ! ನಮಸ್ತುಭ್ಯಮ್! ವದ, ಕಿಂ ಕರವಾಣಿ ತೇ?\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ತಾಯಿಯ ಅಕ್ರೋಶ, ಅವಳ ಗರ್ಜನೆ ಕೇಳಿ ನಾನು ಭಯಭೀತನಾದೆ. ಎದ್ದು ಕುಳಿತೆ. ಅವಳ ಅಕಾರಾಳ ವಿಕಾರಾಳ ರೂಪವನ್ನು ಮೂಕಸ್ಮಿತನಾಗಿ ನೋಡತೊಡಗಿದೆ. ಹಾಗೂ ನಾನು ಆ ಅಂಧಃಕಾರ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಕೇಳಿದೆ; “ನೀನು ಯಾರು? ಇಂಥ ಕರಾಳ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನೆದುರಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕಾರಣವೇನು? ನಿನ್ನ ಆಶಯವೇನು? ನಾನೇನು ಮಾಡಬೇಕಿದೆ? ಹೇ ಭೀಮೇ! ನೀನು ನನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು. ನಾನು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವೆ.”","meanings":[{"index":1,"meaning":"alarmed","verse":10,"wordDev":"भीतः","wordRo":"bhītaḥ"},{"index":2,"meaning":"and shaken in mind","verse":10,"wordDev":"समुद्विग्नमनाः च","wordRo":"samudvignamanāḥ ca"},{"index":3,"meaning":"from the couch","verse":10,"wordDev":"तल्पात्","wordRo":"talpāt"},{"index":4,"meaning":"(I) sprang","verse":10,"wordDev":"उत्थाय","wordRo":" utthāya"},{"index":5,"meaning":"revered","verse":10,"wordDev":"नमस्यं","wordRo":"namasyaṁ"},{"index":6,"meaning":"darkness","verse":10,"wordDev":"तमः","wordRo":"tamaḥ"},{"index":7,"meaning":"(and) questioned","verse":10,"wordDev":"पप्रच्छ","wordRo":"papraccha"},{"index":8,"meaning":"dreadful one!","verse":10,"wordDev":"[हे] करालि","wordRo":"[he] karāli"},{"index":9,"meaning":"who (are you)","verse":10,"wordDev":"का [त्वं]","wordRo":"kā [tvaṁ]"},{"index":10,"meaning":"at night","verse":10,"wordDev":"नक्तं","wordRo":"naktaṁ"},{"index":11,"meaning":"to (my) heart","verse":10,"wordDev":"हृदये","wordRo":"hṛdaye"},{"index":12,"meaning":"(who) appears","verse":10,"wordDev":"भासि ?","wordRo":"bhāsi ?"},{"index":13,"meaning":"O terrifying one!","verse":10,"wordDev":"[हे] भीमे","wordRo":"[he] bhīme"},{"index":14,"meaning":"salutations","verse":10,"wordDev":"नमः अस्तु","wordRo":"namaḥ astu"},{"index":15,"meaning":"speak!","verse":10,"wordDev":"ब्रूहि !","wordRo":"brūhi !"},{"index":16,"meaning":"what (for you)","verse":10,"wordDev":"किं [ते]","wordRo":"kiṁ [te]"},{"index":17,"meaning":"must I do?","verse":10,"wordDev":"कुर्वीय","wordRo":"kurvīya"}],"mr":"भीत भीत मी खिन्न मनाने उठलो शय्येत,\nउठून पुसिले तमोमूर्तीला करुनी प्रणिपात।\nकां प्रगटे मम ह्रदयी रात्री भयंकरी माता?\nनमोsस्तु भीमे! सांग मला, मी काय करु आतां?","nxt":"verses/11","or":"ଏହା ଦର୍ଶନକରି ମୋର ମନ ଭୟଭୀତ ଓ ଉଦବିଘ୍ନ ହୋଇଉଠିଲା । ମୁଁ ତତ କ୍ଷଣାତ ଶଯ୍ୟା ତ୍ୟାଗକରି ସେହି ପରମନମସ୍ୟା ତମୋରୂପି ଦେବୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲି - \"ହେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱରୂପେ ଦେବୀ ! କିଏତୁମେ ଏହି ଅନ୍ଧକାରମୟୀ ରାତ୍ରିରେ ମୋର ହୃଦୟରେ ବିରାଜିତା ? ହେ ଭୀମେ ! ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର । କୁହ ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କଣ ?","pre":"verses/9","sa":"भीतः समुद्विग्नमनाश्च तल्पादुत्थाय पप्रच्छ तमो नमस्यम्।\nका भासि नक्तं हृदये करालि कुर्वीय किं ब्रूहि नमोऽस्तु भीमे॥","saDev":"भीतः व्याकुलश्च अहं तल्पात् उत्थाय ताम् आराध्यां तमोमूर्तिम् अपृच्छम् - हे करालि ! का त्वं रात्रौ मम हृदये विभासि ? हे भीमे ! नमस्तुभ्यम्। वद, किं करवाणि ते ?","saRo":"bhītaḥ vyākulaśca ahaṁ talpāt utthāya tām ārādhyāṁ tamomūrtim apṛccham - he karāli ! kā tvaṁ rātrau mama hṛdaye vibhāsi ? he bhīme ! namastubhyam | vada, kiṁ karavāṇi te ?","ta":"நெஞ்சம் பதறி, நினைவு அதிர, துள்ளி எழுந்தேன்;\nஎனை நடுங்க வைத்த கரியுருவை வினவலானேன்;\n''இருள் நடுவே ஒளிக்கீற்றாய், நிலை குலைக்கும் நீ யாரம்மா?\nஎன்ன நான் செய்ய வேண்டும் என உரைப்பாய்,\nஎனை பயமுறுத்தும் தேவி, உனை வணங்குகின்றேன்''.","transliteration":"bhītaḥ samudvignamanāśca talpādutthāya papraccha tamo namasyam ।\nkā bhāsi naktaṁ hṛdaye karāli kurvīya kiṁ brūhi namo'stu bhīme ॥","u":"10"},{"anvayaDev":"कुञ्जे वधार्थं भ्रमतः क्रूरस्य सिंहस्य आरावम् उदीरयन्ती करालमूर्तिः सा [तथा] वाक्यानि ससर्ज यथा शिलायां समुद्रस्तनितं [सञ्जातं स्यात् ]","anvayaRo":"kuñje vadhārthaṁ bhramataḥ krūrasya siṁhasya ārāvam udīrayantī karālamūrtiḥ sā [tathā] vākyāni sasarja yathā śilāyāṁ samudrastanitaṁ [sañjātaṁ syāt ]","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/11.mp3","audio_fileName":"verses/11.mp3","bn":"ঘন অরণ্যে শিকার উদ্দেশ্যে হিংস্র পশুরাজ গৰ্জনতুল্য \nকরালবদনা দেবীর উচ্চকিত স্বর যেন শিলাতটে \nব্যাহত সমুদ্রগর্জনের ন্যায় নিনাদিত হইতে থাকিল।.","en":"Uttering a sound like the lion’s roar when it roams ferocious in the jungle in search of prey, the goddess in her form of terror loosed forth words like the thundering of ocean upon the rocks:","gu":"શિકાર માટે વનમાં ઘૂમતા \nકો સિંહ શું ગાજતી ઘોર એહ,\nકરાળ મૂર્તિ વચનો વદી તે, \nશિલા પરે જેમ સમુદ્ર ત્રાટકે. ૧૧.","hi":"वन में घूम रहे हिंसातुर\nक्रुद्ध सिंह सी गरज उठी वह,\nऔर उचारे शब्द कराली ने वैसे ही\nजैसे सागर जा टकराया किसी शिला से॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಅರಣ್ಯೆ ಪಶುವಧಾರ್ಥಂ ಭ್ರಮತಃ ಕ್ರೂರಸಿಂಹಸ್ಯ ಗರ್ಜನಮ್ ಇವ, ಶಿಲಾಯಾಂ ಸಂಘಟ್ಟಮಾನ್ - ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಸ್ತನಿತಮ್ ಇವ ಸಾ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ-\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ನನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಕೊಡುವವಳಂತೆ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾಗಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಿಂಹಿಣಿಯಂತೆ ಭಯಂಕರ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ಆ ದೇವಿ. ಅವಳ ಧ್ವನಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಸಮುದ್ರದ ತೆರೆಗಳು ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಪಸರಿಸುವಂತೆ ನನಗೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ದೇವಿ ಹೇಳಿದಳು–","meanings":[{"index":1,"meaning":"in the jungle","verse":11,"wordDev":"कुञ्जे","wordRo":"kuñje"},{"index":2,"meaning":"for prey","verse":11,"wordDev":"वधार्थं","wordRo":"vadhārthaṁ"},{"index":3,"meaning":"roams","verse":11,"wordDev":"भ्रमतः","wordRo":"bhramataḥ"},{"index":4,"meaning":"ferocious","verse":11,"wordDev":"क्रूरस्य","wordRo":"krūrasya"},{"index":5,"meaning":"(of a) lion","verse":11,"wordDev":"सिंहस्य","wordRo":"siṁhasya"},{"index":6,"meaning":"roar","verse":11,"wordDev":"आरावम्","wordRo":"ārāvam"},{"index":7,"meaning":"emitting","verse":11,"wordDev":"उदीरयन्ती","wordRo":"udīrayantī"},{"index":8,"meaning":"of terrifying form","verse":11,"wordDev":"करालमूर्तिः","wordRo":"karālamūrtiḥ"},{"index":9,"meaning":"She","verse":11,"wordDev":"सा","wordRo":"sā - She"},{"index":10,"meaning":"words","verse":11,"wordDev":"वाक्यानि","wordRo":"vākyāni"},{"index":11,"meaning":"let loose","verse":11,"wordDev":"ससर्ज","wordRo":"sasarja"},{"index":12,"meaning":"like","verse":11,"wordDev":"यथा","wordRo":"yathā"},{"index":13,"meaning":"upon the rocks","verse":11,"wordDev":"शिलायां","wordRo":"śilāyāṁ"},{"index":14,"meaning":"the thundering of the ocean","verse":11,"wordDev":"समुद्रस्तनितं","wordRo":"samudrastanitaṁ"}],"mr":"भक्ष्यवधास्तव वन वन फिरते सिंहीण अतिक्रूरा,\nकरी गर्जना तैशी माता कराल अति घोरा।\nतदघोषाने पहा बोलते माता मजला ती,\nसागरलाटा जणु आदळती तट शिलांवरती॥","nxt":"verses/12","or":"ବଣରେ ଶିକାରପାଇଁ ବୁଲୁଥିବା କ୍ରୂରସିଂହ ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର ରୂପଧାରଣ କରିଥିବା ସେହି ଦେବୀ ଗର୍ଜନ କଲେ । ଶିଳାଖଣ୍ଡମାନଙ୍କ ଦେହରେ ସମୁଦ୍ରର ଲହଡିଗୁଡିକ ପିଟିହେଲେ ଯେପରି ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଠିକ ସେହିପରି କଠୋର ଓ କର୍କଶ ଶବ୍ଦ କରି ଦେବୀ କହିଲେ","pre":"verses/10","sa":"सिंहस्य सारावमुदीरयन्ती क्रूरस्य कुञ्जे भ्रमतो वधार्थम्।\nससर्ज वाक्यानि करालमूर्तिर्यथा समुद्रस्तनितं शिलायाम्॥","saDev":"अरण्ये पशुवधार्थं भ्रमतः क्रूरसिंहस्य गर्जनम् इव, शिलायां सङ्घट्टमान-समुद्रस्य स्तनितम् इव सा प्रत्यभाषत -","saRo":"araṇye paśuvadhārthaṁ bhramataḥ krūrasiṁhasya garjanam iva, śilāyāṁ saṅghaṭṭamāna-samudrasya stanitam iva sā pratyabhāṣata -","ta":"கானகத்தில் பசித்தலையும் சிங்கமென உறுமியவள்,\nகடுமையாய்த் தோற்றந் தந்தே, பேசலானாள்,\nபாறை மேல் இடிபோல் மோதி விழும்\nநீரலைத் திவலைகளாய் சொற்கள் சிதற.","transliteration":"siṁhasya sārāvamudīrayantī krūrasya kuñje bhramato vadhārtham ।\nsasarja vākyāni karālamūrtiryathā samudrastanitaṁ śilāyām ॥","u":"11"},{"anvayaDev":"भोः पुत्रक ! [अहं] त्रिदशप्रियाणाम्, सनातनानां भारतानां माता अस्मि यान् नाशयितुं विपक्षः विधिः न शक्तः, [हे] पुत्र ! कालः यमः वा अपि नो [शक्तः]।","anvayaRo":"bhoḥ putraka ! [ahaṁ] tridaśapriyāṇām, sanātanānāṁ bhāratānāṁ mātā asmi yān nāśayituṁ vipakṣaḥ vidhiḥ na śaktaḥ, [he] putra ! kālaḥ yamaḥ vā api no [śaktaḥ] |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/12.mp3","audio_fileName":"verses/12.mp3","bn":"হে পুত্র, দেবপ্রিয় ভারত সন্তানদের আমি মাতা।\nসনাতন এই জাতিকে প্রতিকূল কোন অবস্থা \nবা কাল ধ্বংস করিতে অসমর্থ।.","en":"“I am the mother, O child, of the Bharatas, the eternal people beloved of the gods, whom neither hostile Fate nor Time nor Death has a power to destroy.","gu":"માતા છું, હે પુત્ર, હું ભારતે વસ્યા, \nપ્રિય દેવને જે જન હા સનાતન,\nજેનો શક્યા નાશ કરી ન શત્રુઓ, \nના કાળ કે ના યમદેવ પોતે. ૧૨.","hi":"बेटे!मैं हूँ माता उस भारत की\nजो रहा देवताओं का प्यारा और चिरंतन,\nनहीं मिटाया जा सकता दुर्दैव,काल\nया यम के हाथों जिसे कभी भी॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಪುತ್ರ! ಅಹಂ ತೇಷಾಂ ದೇವಪ್ರಿಯ - ಸನಾತನ - ಭಾರತ - ಸುತಾನಾಂ ಜನನೀ ಅಸ್ಮಿ ಯಾನ್ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಭಾಗ್ಯಂ ಕಾಲಃ ಯಮಃ ವಾ ನಾಶಯಿತುಂ ನೈವ ಸಮರ್ಥಃ|\t\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: (ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಹೊರಗಿನವರಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ವೇಳೆ ಆಕ್ರಮಣ, ದಾಳಿ ಆಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅಥವಾ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ತಮ್ಮಲ್ಲಿಯೇ ಸಮಾವಿಷ್ಟರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರವಾಹ ವೇದಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಂದಿದ್ದಾಗಿದ್ದು ಇನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಲಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸುತ್ತ ದೇವಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ)- ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಯಾರ ನಾಶವನ್ನು ಯಾರೂ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕಾಲದಿಂದಾಗಲೀ, ವಿಧಿ ಅಥವಾ ಯಮನೂ ಸಹಿತ ಮಾಡಲಿಲ್ಲವೋ, ಅಂತಹ ದೇವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದಂತಹ ಸನಾತನ ವೀರ ಭಾರತೀಯರ ತಾಯಿ ನಾನಾಗಿರುವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"O!","verse":12,"wordDev":"भोः","wordRo":"bhoḥ"},{"index":2,"meaning":"child!","verse":12,"wordDev":"पुत्रक","wordRo":"putraka !"},{"index":3,"meaning":"beloved of the gods","verse":12,"wordDev":"त्रिदशप्रियाणाम्","wordRo":"tridaśapriyāṇām"},{"index":4,"meaning":"forever","verse":12,"wordDev":"सनातनानां","wordRo":"sanātanānāṁ"},{"index":5,"meaning":"of the Bhaaratas","verse":12,"wordDev":"भारतानां","wordRo":"bhāratānāṁ"},{"index":6,"meaning":"the mother","verse":12,"wordDev":"माता","wordRo":"mātā"},{"index":7,"meaning":"I am","verse":12,"wordDev":"अस्मि","wordRo":"asmi"},{"index":8,"meaning":" who","verse":12,"wordDev":"यान्","wordRo":"yān"},{"index":9,"meaning":"destroyed","verse":12,"wordDev":"नाशयितुं","wordRo":"nāśayituṁ"},{"index":10,"meaning":"hostile","verse":12,"wordDev":"विपक्षः","wordRo":"vipakṣaḥ"},{"index":11,"meaning":"Fate","verse":12,"wordDev":"विधिः","wordRo":"vidhiḥ"},{"index":12,"meaning":"cannot","verse":12,"wordDev":"न शक्तः","wordRo":"na śaktaḥ"},{"index":13,"meaning":"O child!","verse":12,"wordDev":"[हे] पुत्र !","wordRo":"[he] putra !"},{"index":14,"meaning":"Time","verse":12,"wordDev":"कालः","wordRo":"kālaḥ"},{"index":15,"meaning":" Death","verse":12,"wordDev":"यमः","wordRo":"yamaḥ"},{"index":16,"meaning":"or","verse":12,"wordDev":"वा","wordRo":"vā"},{"index":17,"meaning":"either","verse":12,"wordDev":"अपि","wordRo":"api"}],"mr":"ऐक बालका! भारतीयांची मी आहे माता,\nवीर चिरंतन, देवप्रियांची मी आहे माता।\nविनाश त्यांचा न करु शकतो न विधी, न च काळ,\nयम हि तेथे समर्थ नाही, न च शत्रू प्रबळ॥","nxt":"verses/13","or":"ହେ ପୁତ୍ର ! ମୁଁ ହେଉଛି ସେହି ଦେବପ୍ରିୟ ସନାତନ ଭାରତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଜନନୀ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳ ଭାଗ୍ୟ, କାଳ ଅଥବା ଯମ କେହି ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି","pre":"verses/11","sa":"मातास्मि भोः पुत्रक भारतानां सनातनानां त्रिदशप्रियाणाम्। शक्तो न यान् पुत्र विधिर्विपक्षः कालोऽपि नो नाशयितुं यमो वा॥","saDev":"हे पुत्र ! अहं तेषां देवप्रिय-सनातन-भारत-सुतानां जननी अस्मि यान् प्रतिकूलभाग्यं कालः यमः वा नाशयितुं नैव समर्थः।","saRo":"he putra ! ahaṁ teṣāṁ devapriya-sanātana-bhārata-sutānāṁ jananī asmi yān pratikūlabhāgyaṁ kālaḥ yamaḥ vā nāśayituṁ naiva samarthaḥ |","ta":"குழந்தாய்! (இக்) குவலயந் தன்னில் கொடும்\nபகை முடிக்கும் விதியோ, வரும் காலமோ, வன் காலனோ\nநினைத்தாலும் நசுக்க முடியா நித்யமானோர் -\nஅனந்தனின் அன்பைப் பெற்றோர் - அந்த\nபாரதப் புதல்வர் தம் அன்னையே நான்!","transliteration":"mātāsmi bhoḥ putraka bhāratānāṁ sanātanānāṁ tridaśapriyāṇām | śakto na yān putra vidhirvipakṣaḥ kālo'pi no nāśayituṁ yamo vā ||","u":"12"},{"anvayaDev":"ब्रह्मचर्येण, ज्ञानेन, भीमतपोभिः विशुद्धवीर्याः ते आर्याः, सहस्रसूर्याः इव भासुराः ते समृद्धिमत्यां धरित्र्यां शुशुभुः।","anvayaRo":"brahmacaryeṇa, jñānena, bhīmatapobhiḥ viśuddhavīryāḥ te āryāḥ, sahasrasūryāḥ iva bhāsurāḥ te samṛddhimatyāṁ dharitryāṁ śuśubhuḥ |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/13.mp3","audio_fileName":"verses/13.mp3","bn":"ব্রহ্মচারী, সংযমী, তপস্যালব্ধ জ্ঞানে শ্রেষ্ঠত্ব \nঅর্জনকারী ব্যক্তি সহস্র সূর্য প্রভায় ধরিত্রীকে \nসমৃদ্ধ করিয়া থাকেন।.","en":"Their strength purified by their continence, rendered noble by self-knowledge and severe austerities, resplendent like a thousand suns they shone on a prosperous earth.","gu":"તે બ્રહ્મચર્યે થકી શુ્દ્ધવીર્ય, \nજ્ઞાનને અને ચંડ તપોથી આર્યો,\nસહસ્ર સૂર્યો સમ દીપ્તિવંતા, \nશોભી રહ્યા પૃથ્વી સમૃદ્ધ મધ્યે. ૧૩.","hi":"ब्रह्मचर्य से शुद्ध वीर्य है जिनका,\nजो आर्य हुए हैं ज्ञान और श्रम के बल पर,\nवे चमक रहे हैं सौ-सौ सूरज जैसे\nइस वसुन्धरा को जग-मग-जग उज्जवल कर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇಣ, ಜ್ಞಾನೇನ, ಉಗ್ರತಪೋಭಿಶ್ಚ ವಿಶುದ್ಧವೀರ್ಯಾಃ ತೇ ಆರ್ಯಾಃ ಸಹಸಸೂರ್ಯಾಃ ಇವ ಭಾಸುರಾಃ ಸಮೃದ್ಧಿಶಾಲಿಧರಿತ್ರ್ಯಾಮ್ ಅಶೋಭಂತ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: (ಆರ್ಯ ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶಪುರುಷ ಎಂದು ಅರ್ಥ) ಆರ್ಯ ಜನರು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಅವರು ವಿಶುದ್ಧಾತ್ಮರೂ, ವೀರ್ಯವಾನರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಘೋರ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಸೂರ್ಯರ ಪ್ರಕಾಶದಂತೆ ಅವರ ಮುಖ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಪೃಥ್ವಿಯನ್ನು ಸುಶೋಭಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"by/due to continence","verse":13,"wordDev":"ब्रह्मचर्येण","wordRo":"brahmacaryeṇa"},{"index":2,"meaning":"by/due to knowledge","verse":13,"wordDev":"ज्ञानेन","wordRo":"jñānena"},{"index":3,"meaning":"by/due to severe austerities","verse":13,"wordDev":"भीमतपोभिः","wordRo":"bhīmatapobhiḥ"},{"index":4,"meaning":"perfectly heroic","verse":13,"wordDev":"विशुद्धवीर्याः","wordRo":"viśuddhavīryāḥ"},{"index":5,"meaning":"they/their","verse":13,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":6,"meaning":"noblemen","verse":13,"wordDev":"आर्याः","wordRo":"āryāḥ"},{"index":7,"meaning":"a thousand suns","verse":13,"wordDev":"सहस्रसूर्याः","wordRo":"sahasrasūryāḥ"},{"index":8,"meaning":" like","verse":13,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":9,"meaning":" resplendent","verse":13,"wordDev":"भासुराः","wordRo":"bhāsurāḥ"},{"index":10,"meaning":" they/those","verse":13,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":11,"meaning":"on a prosperous","verse":13,"wordDev":"समृद्धिमत्यां","wordRo":"samṛddhimatyāṁ"},{"index":12,"meaning":"(on) earth","verse":13,"wordDev":"धरित्र्यां","wordRo":"dharitryāṁ"},{"index":13,"meaning":"shone","verse":13,"wordDev":"शुशुभुः","wordRo":"śuśubhuḥ"}],"mr":"ब्रह्मचर्यव्रत पालन करिती ज्ञानी आर्यजन,\nविशुद्ध जीवन वीर्यवन्त ते उग्र तपाचरण।\nसहस्त्र सूर्यांपरि तेजोमय शक्तिमंत जनता,\nसमृद्धीमय शोभिवन्त ते करी धरणी माता॥","nxt":"verses/14","or":"ତୀବ୍ର ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ ଦ୍ୱାରା, ଶୁଦ୍ଧଜ୍ଞାନ ତଥା କଠୋର ତପଶ୍ଚରଣ ଦ୍ୱାରା ବିଶୁଦ୍ଧବୀର୍ଯ୍ୟ ଆର୍ଯ୍ୟମାନେ ଦିନେ ଏହି ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଧରିତ୍ରୀ ବକ୍ଷରେ ସହସ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ","pre":"verses/12","sa":"ते ब्रह्मचर्येण विशुद्धवीर्या ज्ञानेन ते भीमतपोभिरार्याः।\nसहस्रसूर्या इव भासुरास्ते समृद्धिमत्यां शुशुभुर्धरित्र्याम्॥","saDev":"ब्रह्मचर्येण, ज्ञानेन उग्रतपोभिश्च विशुद्धवीर्याः ते आर्याः सहस्रसूर्याः इव भासुराः समृद्धिशालिधरित्र्याम् अशोभन्त।","saRo":"brahmacaryeṇa, jñānena ugratapobhiśca viśuddhavīryāḥ te āryāḥ sahasrasūryāḥ iva bhāsurāḥ samṛddhiśālidharitryām aśobhanta |","ta":"பிரம்மச்சர்யத்தால் தூய்மைபெற்ற பலம் படைத்தோர்,\nதன்னை யுணர்ந்து, தவமியற்றிப் பெருந்தன்மை கொண்டோர்,\nஆயிரம் சூரியனாய் அதிக ஒளி பெற்றிட்டார்;\nவளமார் புவிமீதில் வண்ணம் காட்டி நின்றார்!","transliteration":"te brahmacaryeṇa viśuddhavīryā jñānena te bhīmatapobhirāryāḥ ।\nsahasrasūryā iva bhāsurāste samṛddhimatyāṁ śuśubhurdharitryām ॥","u":"13"},{"anvayaDev":"शूराः प्रगल्भाः च ते हि शात्रवाणां स्पर्धालवं सोढुम् अमर्षणाः रिपुभिः जनन्याः पूजां समाप्य रणान्ते रुधिराक्तदेहाः रेजुः।","anvayaRo":"śūrāḥ pragalbhāḥ ca te hi śātravāṇāṁ spardhālavaṁ soḍhum amarṣaṇāḥ ripubhiḥ jananyāḥ pūjāṁ samāpya raṇānte rudhirāktadehāḥ rejuḥ |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/14.mp3","audio_fileName":"verses/14.mp3","bn":"শূর ও নির্ভীক তাহারা, শত্রূ র সহিত যুদ্ধার্থে \nসাদা-প্রস্তুত, তাহারা শত্রূকে হনন করিয়া \nমাতৃপূজা সম্পন্ন করেন; যুদ্ধাবসানে রক্তস্নাত \nতাহারা শোভা পান।.","en":"Heroic and bold, they would brook no hint of defiance from their foes. Worshipping the Mother with the sacrifice of her enemies, at battle’s end they stood radiant, their limbs anointed with blood.","gu":"શૂરા, પ્રગલ્ભો, નહિ શત્રુઓનો \nવિરોધ સાંખે લવ લેશ તેઓ,\nવિનાશી શત્રુ કરી માત પૂજા, \nસંગ્રામ અંતે તન રક્તરંગના. ૧૪.","hi":"शूरवीर हैं वे प्रगल्भ हैं,\nरिपुओं की स्पर्धा को तिल भर नहीं सहेंगे,\nशत्रुदमन कर पूजा करते हैं माँ की वे\nऔर समर में जीत\nरुधिर से सने हुए शोभा पाते हैं॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ವೀರಾಃ, ಸಾಹಸಿನಃ, ಶತ್ರುಣಾಮ್ ಈಷದಪಿ ಯುದ್ಧಾಹ್ವಾನಂ ಸೋಢುಮ್ ಅಶಕ್ತಾಃ ತೇ ರಿಪುಬಲಿದಾನೇನ ಜನನ್ಯಾಃ ಪೂಜಾಂ ಸಮಾಪ್ಯ ಯುದ್ಧಾಂತೆ ರಕ್ತಲಿಪ್ತದೇಹಾಃ ಅದಿಪ್ಯಂತ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಅವರು ಶೂರರೂ, ಸಾಹಸಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಶತ್ರುಗಳ ಕಿಂಚಿತ್ ಆಹ್ವಾನವನ್ನೂ ಸಹಿಸಲಾರದವರಾಗಿದ್ದರು. ಶತ್ರುಗಳ ವಿನಾಶ ಮಾಡಿ ಅವರ ಆ ರಕ್ತದಿಂದ ತಾಯಿಯ ಪಾದ ತೊಳೆದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. (ಅಬೀರ, ಬುಕ್ಕಿಟ್ಟು, ಕುಂಕುಮ, ಗುಲಾಲಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ). ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಿಗಳಾದ ಅವರು ರಕ್ತರಂಜಿತ ದೇಹಗಳುಳ್ಳವರಾಗಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"Heroic /brave","verse":14,"wordDev":"शूराः","wordRo":"śūrāḥ"},{"index":2,"meaning":"and bold/courageous","verse":14,"wordDev":"प्रगल्भाः च","wordRo":"pragalbhāḥ ca"},{"index":3,"meaning":"they","verse":14,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":4,"meaning":"(indeed)","verse":14,"wordDev":"हिंस्रस्य","wordRo":"hi"},{"index":5,"meaning":"of their foes","verse":14,"wordDev":"शात्रवाणां","wordRo":"śātravāṇāṁ"},{"index":6,"meaning":"a hint of competition","verse":14,"wordDev":"स्पर्धालवं","wordRo":"spardhālavaṁ"},{"index":7,"meaning":"to overcome","verse":14,"wordDev":"सोढुम्","wordRo":"soḍhum"},{"index":8,"meaning":"unforgiving/relentless","verse":14,"wordDev":"अमर्षणाः","wordRo":"amarṣaṇāḥ"},{"index":9,"meaning":"with enemies (sacrifice)","verse":14,"wordDev":"रिपुभिः","wordRo":"ripubhiḥ"},{"index":10,"meaning":"of the Mother","verse":14,"wordDev":"जनन्याः","wordRo":"jananyāḥ"},{"index":11,"meaning":"Worship","verse":14,"wordDev":"पूजां","wordRo":"pūjāṁ"},{"index":12,"meaning":"having won finished complete end destroy","verse":14,"wordDev":"समाप्य","wordRo":"samāpya"},{"index":13,"meaning":"at battle's end","verse":14,"wordDev":"रणान्ते","wordRo":"raṇānte"},{"index":14,"meaning":"their limbs anointed with blood","verse":14,"wordDev":"रुधिराक्तदेहाः","wordRo":"rudhirāktadehāḥ"},{"index":15,"meaning":"stood radiant /radiated/shone","verse":14,"wordDev":"रेजुः","wordRo":"rejuḥ"}],"mr":"शूर वीर साहसी सर्वहि सुपुत्र माझे ते,\nशत्रूंचे आह्वान स्वल्पहि कधी न साहे ते।\nशत्रूंच्या बलिदाने सर्वहि पूजी ते माते,\nरिपुरु धिरे लांछीत स्वदेहे रणी शोभती ते॥","nxt":"verses/15","or":"ସେମନେ ଥିଲେ ବୀର, ନିର୍ଭୀକ । ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧାକୁ ସେମାନେ ତିଳେ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ସହ୍ୟ କରି ପାରୁନଥିଲେ । ସେହି ବୀର ଆର୍ଯ୍ୟମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଳି ଦେଇ ଜନନୀଙ୍କର ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷରେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ତରଞ୍ଜିତ ଶରୀରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ","pre":"verses/13","sa":"शूराः प्रगल्भाश्च हि शात्रवाणां स्पर्धालवं सोढुममर्षणास्ते।\nपूजां जनन्या रिपुभिः समाप्य रेजू रणान्ते रुधिराक्तदेहाः॥","saDev":"वीराः, साहसिनः, शत्रूणाम् ईषदपि युद्धाह्वानं सोढुम् अशक्ताः ते रिपुबलिदानेन जनन्याः पूजां समाप्य युद्धान्ते रक्तलिप्तदेहाः अदीप्यन्त।","saRo":"vīrāḥ, sāhasinaḥ, śatrūṇām īṣadapi yuddhāhvānaṁ soḍhum aśaktāḥ te ripubalidānena jananyāḥ pūjāṁ samāpya yuddhānte raktaliptadehāḥ adīpyanta |","ta":"பகைவர்களின் சிறு எதிர்ப்பையும் சகிக்காத\nபராக்கிரம சாலிகளாய், (பாரதத்) தாயின் எதிரிகளை\nபலியிட்டு, வழிபட்டார், போர் முடிவில்\nசெந்நீர் வழிந்தோட, செந்தீயாய் ஜ்வலித்திட்டார்!","transliteration":"śūrāḥ pragalbhāśca hi śātravāṇāṁ spardhālavaṁ soḍhumamarṣaṇāste ।\npūjāṁ jananyā ripubhiḥ samāpya rejū raṇānte rudhirāktadehāḥ ॥","u":"14"},{"anvayaDev":"के एते दीनाः, घृणिनाः, दरिद्राः ये अन्धाः गणिकाम् इव जघन्यां शान्तिं भजन्ति ? भोः कापुरुषाः ! [ किं न जानीथ यत् यूयं ] विमूढाः ये मृत्युम् एव आलिङ्ग्य मोदथ ?","anvayaRo":"ke ete dīnāḥ, ghṛṇināḥ, daridrāḥ ye andhāḥ gaṇikām iva jaghanyāṁ śāntiṁ bhajanti ? bhoḥ kāpuruṣāḥ ! [ kiṁ na jānītha yat yūyaṁ ] vimūḍhāḥ ye mṛtyum eva āliṅgya modatha ?","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/15.mp3","audio_fileName":"verses/15.mp3","bn":"দিন, ঘৃণ্য, দরিদ্র, অন্ধ তমসাচ্ছন কোন ব্যক্তি \nগণিকার ন্যায় এই প্রকার শান্তি কামনা করিতেছে?\nকাপুরুষ মূঢ়মতি সেই ব্যক্তি মৃত্যুকেই বরণ\nকরিয়াছে।.","en":"But who are these pitiful and indigent wretches who in their blindness embrace a degrad-ing peace like a prostitute? O you unmanly and weak-minded men! Do you not know that it is Death you clasp?","gu":"રે કિંતુ આ કોણ દરિદ્ર દીન, \nશાંતિ ચહે અંધ ગણિકા સમાન,\n હે કાયરો, હે દુર્બુદ્ધિના જનો! \nઆલિંગીને મૃત્યુ જ મોદ પામો.૧૫.","hi":"दीन,दरिद्र,घृणित ये पापी कौन?\nजो पाप-शान्ति को गले लगाते हैं ऐसे,\nअंधा गले लगाता है गणिका को जैसे।\nरे कापुरुष! कुबुद्धि!\nमुदित तुम हुए मृत्यु को गले लगा कर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಕಿಂತು ಕೆ ಏತೆ ದೀನದರಿದ್ರಾಃ, ದಯನೀಯಾಃ ಯೆ ಅಂಥಾಃ ಗಣಿಕಾಮ್ ಇವ ಜಘನ್ಯಾಂ ಶಾಂತಿಂ ಭಜಂತಿ? ಭೋಃ ಕಾಪುರುಷಾಃ! ಕಿಂ ನ ಜಾನೀಥ ಯತ್ ಯೂಯಂ ವಿಮೂಢಾಃ ಯೆ ಮೃತ್ಯುಮ್ ಏವ ಆಲಿಂಗ್ಯ ಪ್ರಮೋದಂ ಕುರುಥ?\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣದ ಜನರ ಹಾಗೂ ಅನ್ಯಧರ್ಮೀಯರ ದಯನೀಯತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಭಾರತಮಾತೆಯು ಅವರನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ - “ಕುರುಡರು ಯಾವ ರೀತಿ ಗಣಿಕಾ (ವೇಶ್ಯಾ) ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೋಹವಶರಾಗಿತ್ತಾರೋ ಹಾಗೆ ನಿಂದನೀಯ ಶಾಂತಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿರುವಿರೇಕೆ? ಹೇ ಮೂರ್ಖಶಿಖಾಮಣಿಗಳೇ! ನಪುಂಸಕರೆ! ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ವಿನಂತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೀವು, ಮರಣವನ್ನೇ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಆನಂದದಿಂದ ಇರುವಿರಲ್ಲಾ; ಇದು ಯಾಕೆ ಹೇಗೆ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ?","meanings":[{"index":1,"meaning":"who?","verse":15,"wordDev":"के ?","wordRo":"ke ?"},{"index":2,"meaning":" these","verse":15,"wordDev":"एते","wordRo":"ete"},{"index":3,"meaning":"pitiful","verse":15,"wordDev":"दीनाः","wordRo":"dīnāḥ"},{"index":4,"meaning":"indignant","verse":15,"wordDev":"घृणिनाः","wordRo":"ghṛṇināḥ"},{"index":5,"meaning":"wretches","verse":15,"wordDev":"दरिद्राः","wordRo":"daridrāḥ"},{"index":6,"meaning":"who","verse":15,"wordDev":"ये","wordRo":"ye"},{"index":7,"meaning":"blind","verse":15,"wordDev":"अन्धाः","wordRo":"andhāḥ"},{"index":8,"meaning":"a prostitute","verse":15,"wordDev":"गणिकाम्","wordRo":"gaṇikām"},{"index":9,"meaning":"like","verse":15,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":10,"meaning":"degrading","verse":15,"wordDev":"जघन्यां","wordRo":"jaghanyāṁ"},{"index":11,"meaning":"peace","verse":15,"wordDev":"शान्तिं","wordRo":"śāntiṁ"},{"index":12,"meaning":"embrace","verse":15,"wordDev":"भजन्ति","wordRo":"bhajanti"},{"index":13,"meaning":"O! (exclamation)","verse":15,"wordDev":"भोः","wordRo":"bhoḥ"},{"index":14,"meaning":"unmanly","verse":15,"wordDev":"कापुरुषाः","wordRo":"kāpuruṣāḥ"},{"index":15,"meaning":"weak-minded (men)","verse":15,"wordDev":"विमूढाः","wordRo":"vimūḍhāḥ"},{"index":16,"meaning":"that","verse":15,"wordDev":"ये","wordRo":"ye"},{"index":17,"meaning":" Death","verse":15,"wordDev":"मृत्युम्","wordRo":"mṛtyum"},{"index":18,"meaning":"really (for emphasis)","verse":15,"wordDev":"एव","wordRo":"eva"},{"index":19,"meaning":"having embraced","verse":15,"wordDev":"आलिङ्ग्य","wordRo":"āliṅgya"},{"index":20,"meaning":"you enjoy","verse":15,"wordDev":"मोदथ","wordRo":"modatha"}],"mr":"कोण तुम्ही अति दीन घृणास्पद दरिद्री दुबळ्यांनो?\nवेश्यांसम अति हीन शांति, तव इच्छा अंधांनो।\nअहो अहो, अति मूढ जनांनो! तुम्हां न पुरुषार्थ,\nमरणाला आलिंगून करता मौज मजा येथ॥","nxt":"verses/16","or":"କିନ୍ତୁ କିଏ ଏହି ଦୀନ, ଦରିଦ୍ର, ଘୃଣାସ୍ପଦ ଅନ୍ଧମାନେ, ଯେକି ଏ ସଙ୍କଟ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ୟାମାନଙ୍କ ପରି ଜଘନ୍ୟ ଶାନ୍ତିରେ ଶୋଇ ରହିଛନ୍ତି ? ରେ କାପୁରୁଷଗଣ । କଣ ଏତିକି ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରୁ ନାହଁ ଯେ ତୁମେମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁହିଁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶୋଇ ରହିଛ !","pre":"verses/14","sa":"दीनाः क एते घृणिनो दरिद्राः शान्तिं जघन्यां गणिकामिवान्धाः।\nभजन्ति भोः कापुरुषा विमूढा आलिङ्ग्य ये मोदथ मृत्युमेव॥","saDev":"किन्तु के एते दीनदरिद्राः, दयनीयाः ये अन्धाः गणिकाम् इव जघन्यां शान्तिं भजन्ति ? भोः कापुरुषा ! किं न जानीथ यत् यूयं विमूढाः ये मृत्य्म् एव आलिञ्ग्य प्रमोदं कुरुथ ?","saRo":"kintu ke ete dīnadaridrāḥ, dayanīyāḥ ye andhāḥ gaṇikām iva jaghanyāṁ śāntiṁ bhajanti ? bhoḥ kāpuruṣā ! kiṁ na jānītha yat yūyaṁ vimūḍhāḥ ye mṛtym eva āliñgya pramodaṁ kurutha ?","ta":"விலைமாதாய் தரம் தாழ்த்தும் சமாதானத்தில்,\nவிழிப்பின்றி சுகித்திருக்கும் பரிதாப மிக்க\nவறிய (இந்த) துர்பாக்யசாலிகள் யாரோ? ஆண்மை\nஅற்று, அலையும் மனத்தவரே, நீவிர் அணைப்பது அழிவை என்று அறியீரோ?","transliteration":"dīnāḥ ka ete ghṛṇino daridrāḥ śāntiṁ jaghanyāṁ gaṇikāmivāndhāḥ ।\nbhajanti bhoḥ kāpuruṣā vimūḍhā āliṅgya ye modatha mṛtyumeva ॥","u":"15"},{"anvayaDev":"[भोः] क्लीबाः ! एवम् आर्ताः, वृथा एव प्रहृताः [यूयं] कियन्ति दिनानि असून् धरिष्यथ ? अमित्राः हसिन्ति। [यूयं] शान्त्या अपमानराशिं धनशोषणं च क्रीणीथ।","anvayaRo":"[bhoḥ] klībāḥ ! evam ārtāḥ, vṛthā eva prahṛtāḥ [yūyaṁ] kiyanti dināni asūn dhariṣyatha ? amitrāḥ hasinti | [yūyaṁ] śāntyā apamānarāśiṁ dhanaśoṣaṇaṁ ca krīṇītha |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/16.mp3","audio_fileName":"verses/16.mp3","bn":"ক্লীব, নপুংসক কতদিন শত্রূ প্রহারে জীবনধারণ \nকরিবে? তোমার অপমানে শত্রূরা উল্লসিত।\nঅসম্মানে, ধন-সম্পত্তি বিনিষ্টি সাধন করিয়া \nএই শান্তি তুমি ক্রয় করিতেছ।.","en":"How long will you thus impotently bear your lives in suffering, wantonly beaten by your oppressors? Your haters laugh at you; you buy with peace a heap of dishonour and the depletion of your wealth.","gu":"નપુંસકો હે, ધરશો ક્યહીં લગી \nપ્રાણો તમે, દુ:ખી ઘવાયલા વૃથા?\nશત્રુ હસે છે, અપમાનનો ઢગ \nધન કીર્તિ અર્પી ખરીદતા તમે. ૧૬.","hi":"क्लीब! जियोगे कब तक ऐसे\nवृथा प्रहारों को सह-सह कर,\nहँसते हैं ये शत्रु तुम्हारे,\nऔर खरीदे चले जा रहे धनशोषण,अपमानराशि\nतुम चुप्प शान्ति से॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಭೋ ಹೀನವೀರ್ಯಾ:! ಇತ್ಥ್ಯಂ ಕಾತರಾಃ, ನಿಷ್ಕಾರಣಂ ಪ್ರಹಾರಂ ಸಹಮಾನಾಃ ಯೂಯಂ ಕಿಯತ್ಕಾಲಂ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಧಾರಯಿಷ್ಯಥ? ಯುಷ್ಮಾಕಮ್ ಅಹಿತಕಾರಿಣಃ ಉಪಹಸಂತಿ| ಶಾಂತಿಂ ಸೇವಮಾನಾಃ ಯೂಯಂ ಕೇವಲಮ್ ಅಪಮಾನರಾಶಿಂ ಧನಶೋಷಣಂ ಚ ಕ್ರೀಣೀಥ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ನಪುಂಸಕರೆ! ಹೀಗೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ಯುಗಗಳ ವರೆಗೆ ಜೀವವನ್ನು ಮುಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಕೂಡುವಿರಿ? ಈ ರೀತಿಯ ನಿಮ್ಮ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ನೋಡಿ, ತುಚ್ಛವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮನವೊಲಿಸುತ್ತ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯಿಂದ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನೀವು ಅವಮಾನಿತರಾಗುತ್ತಲಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು, ಸಂಪತ್ತನ್ನು, ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ವೈರಿಗಳು ದೋಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಲಿದ್ದಾರೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"cowards!","verse":16,"wordDev":"क्लीबाः","wordRo":"klībāḥ"},{"index":2,"meaning":"in this way/thus","verse":16,"wordDev":"एवम्","wordRo":"evam"},{"index":3,"meaning":"suffering","verse":16,"wordDev":"आर्ताः","wordRo":"ārtāḥ"},{"index":4,"meaning":" in vain","verse":16,"wordDev":"वृथा","wordRo":"vṛthā"},{"index":5,"meaning":"truly (for emphasis)","verse":16,"wordDev":"एव","wordRo":"eva"},{"index":6,"meaning":"beaten","verse":16,"wordDev":"प्रहृताः","wordRo":"prahṛtāḥ"},{"index":7,"meaning":"how many?","verse":16,"wordDev":" कियन्ति ?","wordRo":"kiyanti ?"},{"index":8,"meaning":"days","verse":16,"wordDev":"दिनानि","wordRo":"dināni"},{"index":9,"meaning":"lives","verse":16,"wordDev":"असून्","wordRo":"asūn"},{"index":10,"meaning":"will you endure","verse":16,"wordDev":"धरिष्यथ","wordRo":"dhariṣyatha"},{"index":11,"meaning":"detractors (literally, 'non-friends')","verse":16,"wordDev":" अमित्राः","wordRo":"amitrāḥ"},{"index":12,"meaning":"laugh","verse":16,"wordDev":"हसिन्ति","wordRo":"hasinti"},{"index":13,"meaning":"with peace","verse":16,"wordDev":"शान्त्या","wordRo":"śāntyā"},{"index":14,"meaning":"a heap of dishonour","verse":16,"wordDev":"अपमानराशिं","wordRo":"apamānarāśiṁ"},{"index":15,"meaning":"and poverty (literally, depletion of wealth)","verse":16,"wordDev":"धनशोषणं च","wordRo":"dhanaśoṣaṇaṁ ca"},{"index":16,"meaning":"you buy","verse":16,"wordDev":"क्रीणीथ","wordRo":"krīṇītha"}],"mr":"कुठवर तुम्ही कराल रक्षण आपुल्या प्राणांचे,\nहीन वीर्य तुम्ही, व्यर्थ सोशितां प्रहार शत्रुंचे।\nकरुनिया अपमान तुम्हाला हंसती शत्रुगण,\nवृथा शांतिस्तव विकत घेतसा तुम्ही दरिद्रपण॥","nxt":"verses/17","or":"ହେ ହିନବୀର୍ଯ୍ୟ କାପୁରୁଷଗଣ ! କେତେ କାଳ ଆଉ ତୁମେମାନେ ବୃଥାରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଲାଂଛନାମୟ ପ୍ରହାର ସହ୍ୟ କରି ଚାଲିଥିବ ? ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନେ ତୁମର ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ହସୁଛନ୍ତି । ଏହି ଜଘନ୍ୟ ଶାନ୍ତି ବିନିମୟରେ ତୁମେମାନେ କେବଳ ଅପମାନ ଓ ଧନଶୋଷଣକୁହିଁ କ୍ରୟ କରି ଚାଲିଛି","pre":"verses/15","sa":"क्लीबाः कियन्त्येवमसून् दिनानि धरिष्यथार्ताः प्रहृता वृथैव।\nहसन्त्यमित्रा अपमानराशिं क्रीणीथ शान्त्या धनशोषणञ्च॥","saDev":"भो हीनवीर् याः ! इत्थं कातराः, निष्कारणं प्रहारं सहमानाः यूयं कियत्कालं प्राणान् धारयिष्यथ ? युष्माकम् अहितकारिणः उपहसन्ति। शान्तिं सेवमानाः यूयं केवलम् अपमानराशिं धनशोषणं च क्रीणीथ।","saRo":"bho hīnavīr yāḥ ! itthaṁ kātarāḥ, niṣkāraṇaṁ prahāraṁ sahamānāḥ yūyaṁ kiyatkālaṁ prāṇān dhārayiṣyatha ? yuṣmākam ahitakāriṇaḥ upahasanti | śāntiṁ sevamānāḥ yūyaṁ kevalam apamānarāśiṁ dhanaśoṣaṇaṁ ca krīṇītha |","ta":"ஆள்வோரின் அராஜக அடிகள் தாங்கும்\nபேடிகளே, எத்தனை நாள் இத் துயரவாழ்வு?\nஉமை வெறுப்போர் பரிகசிக்க, அமைதி நாடி நீர்\nபெற்ற தென்ன, அவமானம், பொருளிழப்பு - இவை தானே?","transliteration":"klībāḥ kiyantyevamasūn dināni dhariṣyathārtāḥ prahṛtā vṛthaiva ।\nhasantyamitrā apamānarāśiṁ krīṇītha śāntyā dhanaśoṣaṇañca ॥","u":"16"},{"anvayaDev":"म्लेच्छस्य चरणामृतेन पूतः कः अयं द्विजः अस्मि इति गर्व करोति ? अथ [त्वं] शूद्रात् [अपि] अनार्यतरः शूद्रः असि। नरकस्य पान्थे [त्वयि] एतैः व्रतैः किम् ?","anvayaRo":"mlecchasya caraṇāmṛtena pūtaḥ kaḥ ayaṁ dvijaḥ asmi iti garva karoti ? atha [tvaṁ] śūdrāt [api] anāryataraḥ śūdraḥ asi | narakasya pānthe [tvayi] etaiḥ vrataiḥ kim ?","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/17.mp3","audio_fileName":"verses/17.mp3","bn":"ম্লেচ্ছ-পদলেহরত পবিত্রমন্যা আপন দ্বিজত্বে \nগর্ববোধে অসমর্থ। অনার্য, শূদ্রাদপি \nশূদ্র সেই ব্যক্তি, নরকপথগামী — দ্বিজত্বাভিমানে \nতাহার কি প্ৰয়োজন ?.","en":"Who is this, sanctified by the nectarous touch of the feet of foreign barbarians, who prides himself on being a Brahmin? You are a Shudra less Aryan than the Shudras! Of what use are these vows for the traveller on the path to Hell?","gu":"મ્લેચ્છોનું ચરણામૃત લૈ પવિત્ર \nથયો છું હું તો દ્વિજ, ગર્વ કો કરે?\nતું શૂદ્રથી યે અધિકો જ શૂદ્ર, \nઆવાં વ્રતે અર્થ શું નારકી પથે? ૧૭.","hi":"म्लेच्छजनों का चरणामृत पी-पी कर\nयह कौन गर्व कर रहा विप्र होने का,\nतुम तो हो शूद्रों से आगे के अधम शूद्र,\nअब नरक मार्ग पर व्रत-उपासना क्या करते हो ?॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ರೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಮ್ಲೇಚ್ಛ - ವಿದೇಶೀಯಾನಾಂ ಚರಣಾಮೃತೇನಂ ತ್ವಮ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಪವಿತ್ರಂ ಮನ್ಯಸೇ? ತೇನ ಚ ದ್ವಿಜತ್ವಸ್ಯ ಗರ್ವಂ ಕರೋಷಿ? ತ್ವಂ ಶೂದ್ರಾದಪಿ ಹೀನತರಃ ಶೂದ್ರಃ ಅಸಿ| ನರಕಗಾಮಿನಃ ತವ ವೃತೋಪಾಸನಾಃ ನಿರರ್ಥಿಕಾಃ ಏವ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: “ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ! ಮ್ಲೇಚ್ಛರ - ವಿದೇಶಿ ಶಾಸಕರ ಕಾಲು ತೊಳೆದ ನೀರು ಕುಡಿದು ನೀವು ಸ್ವತಃ ಧನ್ಯರೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವಿರಾ? ಈ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿರಿ. ನೀವು ಶೂದ್ರರಿಗಿಂತಲೂ ಕ್ಷುದ್ರವಾದ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಇದು ಅನಾರ್ಯರಿಗೂ ಅಂದರೆ ಆರ್ಯರಲ್ಲದವರಿಗೂ ಶೋಭಿಸುವದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿ ನಡೆಯುತ್ತ ನೀವು ನರಕದ ದಾರಿ ಹಿಡಿದಿರುವಿರಿ.”","meanings":[{"index":1,"meaning":"of a foreigner/non-aryan","verse":17,"wordDev":"म्लेच्छस्य","wordRo":"mlecchasya"},{"index":2,"meaning":"by the nectarous touch of the feet","verse":17,"wordDev":"चरणामृतेन","wordRo":"caraṇāmṛtena"},{"index":3,"meaning":"sanctified","verse":17,"wordDev":"पूतः","wordRo":"pūtaḥ"},{"index":4,"meaning":"who is this?","verse":17,"wordDev":"कः अयं","wordRo":"kaḥ ayaṁ"},{"index":5,"meaning":"Brahmin","verse":17,"wordDev":"द्विजः","wordRo":"dvijaḥ"},{"index":6,"meaning":"I am","verse":17,"wordDev":"अस्मि","wordRo":"asmi"},{"index":7,"meaning":"(indicating speech)","verse":17,"wordDev":"इति","wordRo":"iti"},{"index":8,"meaning":"proudly (literally, does pride)","verse":17,"wordDev":"गर्वं करोति","wordRo":"garvaṁ karoti"},{"index":9,"meaning":"yet","verse":17,"wordDev":"अथ","wordRo":"atha"},{"index":10,"meaning":" than sudras","verse":17,"wordDev":"शूद्रात्","wordRo":"śūdrāt"},{"index":11,"meaning":"less aryan","verse":17,"wordDev":"अनार्यतरः","wordRo":"anāryataraḥ"},{"index":12,"meaning":"sudra","verse":17,"wordDev":"शूद्रः","wordRo":"śūdraḥ"},{"index":13,"meaning":"you are","verse":17,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":14,"meaning":"to/of hell","verse":17,"wordDev":"नरकस्य","wordRo":"narakasya"},{"index":15,"meaning":"on the path","verse":17,"wordDev":"पान्थे","wordRo":"pānthe"},{"index":16,"meaning":"(with) these vows","verse":17,"wordDev":"एतैः व्रतैः","wordRo":"etaiḥ vrataiḥ"},{"index":17,"meaning":"what?","verse":17,"wordDev":"किम्","wordRo":"kim ?"}],"mr":"म्लेंच्छांचे चरणामृत पिऊनी म्हणतां 'शुद्ध आम्ही', \nमी ब्राह्मण हा गर्व मनांमधी धरता कोण तुम्ही? \nक्षूद्रांहूनहि क्षूद्रतर तुम्ही, तुम्ही अनार्यतर,\nनरकां नेई तुम्हांस तुमचे व्यर्थ व्रताचार॥","nxt":"verses/18","or":"ରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ! ତୁ ମ୍ଳେଚ୍ଛମାନଙ୍କର ଚରଣାମୃତ ପାନ କରି ନିଜକୁ ପବିତ୍ର ମନେ କରୁଛୁ ! ପୁଣି ନିଜକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି କହି ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରୁଛୁ ! ତୁ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅହୁରି ହୀନ । ତୋତେ ନରକ ପଥଗାମୀ କରାଯାଉଥିବା ତୋର ଏସବୁ ବ୍ରତ ଉପାସନା ପ୍ରଭୃତିରେ କି ପ୍ରୟୋଜନ ?","pre":"verses/16","sa":"म्लेच्छस्य पूतश्चरणामृतेन गर्वं द्विजोऽस्मीति करोति कोऽयम्।\nशूद्रादथानार्यतरोऽसि शूद्रो व्रतैः किमेतैर्नरकस्य पान्थे॥","saDev":"रे ब्राह्मण ! म्लेच्छ-विदेशीयानां चरणामृतेन त्वम् आत्मानं पवित्रं मन्यसे ? तेन च द्विजत्वस्य गर्वं करोषि ? त्वं शूद्रादपि हीनतरः शूद्रः असि। नरकगामिनः तव व्रतोपासनाः निरर्थिकाः एव।","saRo":"re brāhmaṇa ! mleccha-videśīyānāṁ caraṇāmṛtena tvam ātmānaṁ pavitraṁ manyase ? tena ca dvijatvasya garvaṁ karoṣi ? tvaṁ śūdrādapi hīnataraḥ śūdraḥ asi | narakagāminaḥ tava vratopāsanāḥ nirarthikāḥ eva |","ta":"அன்னியக் காட்டுமிராண்டிகளின் கால் பிடித்து\nஅந்தஸ்தைப் பெற்றிட்டார், அந்தணர் என்றே\nஅகம் பேசிடுவார்; ஆனால் சூத்திரரினும்\nஆரியம் குறைவுபட்டோர், நரகம் செல்கையில் சபதம் செய்வதேன்?","transliteration":"mlecchasya pūtaścaraṇāmṛtena garvaṁ dvijo'smīti karoti ko'yam ।\nśūdrādathānāryataro'si śūdro vrataiḥ kimetairnarakasya pānthe ॥","u":"17"},{"anvayaDev":"भोः ! उत्तिष्ठ, जागृहि। अग्नीन् सर्जय। [त्वं] परस्य शौरेः हि साक्षात् तेजः असि। वक्षःस्थितेन, सनातनेन हुताशेन एव शत्रून् दहन् अटस्व।","anvayaRo":"bhoḥ ! uttiṣṭha, jāgṛhi | agnīn sarjaya | [tvaṁ] parasya śaureḥ hi sākṣāt tejaḥ asi | vakṣaḥsthitena, sanātanena hutāśena eva śatrūn dahan aṭasva |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/18.mp3","audio_fileName":"verses/18.mp3","bn":"উত্তিষ্ঠ! প্রজ্জ্বলিত কর সকল যজ্ঞাগ্নি; শূর শ্রেষ্ঠ \nসাক্ষাৎ ভগমান শ্রীকৃষ্ণের তেজপুঞ্জ স্বরূপ তুমি;\nতোমারের অন্তরের প্রজ্জ্বলিত অগ্নি দহন করুক তোমার \nশত্রূকে।.","en":"Arise! Awake! Leave your ritual fires, for you are the incarnate lustre of Krishna, the Su-preme. Go forth consuming your enemies with the fire that dwells eternal in your breast.","gu":"તું ઊઠ, થા જાગ્રત, અગ્નિ પેટવ, \nતું તેજ સાક્ષાત પ્રભુ વિષ્ણુ કેરું,\nતારા ઉરે અગ્નિ રહ્યો સનાતન, \nજલાવી તેથી રિપુ, નર્તી તું રહે. ૧૮.","hi":"उठो,उठो रे जागो,जागो,\nयज्ञ-हवन सब छोड़ो,छोड़ो।\nतुम तो हो प्रत्यक्ष तेज उस परमपुरुष के,\nउर में आग ज्वलित है एक चिरंतन सबके,\nआज दहन कर दो बैरी को,\nफिर निर्द्वन्द्व विहार करो॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಭೋಃ! ಉತ್ತಿಷ್ಠ, ಜಾಗೃಹಿ! ಯಾಗಯಜ್ಞಾನಾಂ ಬಾಹ್ಯಾಗ್ನೀನ ವರ್ಜಯ| ತ್ವಂ ಪರಮಪುರುಷಸ್ಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ತೇಜಃ ಅಸಿ| ಅತಃ ಹೃದಿಸ್ಥ - ಶಾಶ್ವತ -ವಹ್ನಿನಾ ಶತ್ರೂನ್ ಜ್ವಾಲಯನ್ ವಿಜಯಯಾತ್ರಾಂ ಕುರು|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಭಾರತಮಾತೆಯು ವೀರಾವೇಶಯುಕ್ತ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾಳೆ; “ಏಳಿರಿ, ಎದ್ದೇಳಿರಿ. ಎಚ್ಚರಾಗಿರಿ! ಬಾಹ್ಯಾರೀತಿಯಾದ ಅಗ್ನಿ, ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುವದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರಿ. ಭಾರತೀಯರೆ! ನೀವು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತೇಜಸ್ಸು ಉಳ್ಳವರಾಗಿರುವಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಂದವಾಗಿ ಮಿಣುಕುತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಆ ಜ್ವಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮಮಾಡಿ, ವಿಜಯದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿರಿ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"Oh!","verse":18,"wordDev":"भोः !","wordRo":"bhoḥ !"},{"index":2,"meaning":"get up!","verse":18,"wordDev":"उत्तिष्ठ","wordRo":"uttiṣṭha"},{"index":3,"meaning":"wake up!","verse":18,"wordDev":"जागृहि","wordRo":"jāgṛhi"},{"index":4,"meaning":"fires","verse":18,"wordDev":"अग्नीन्","wordRo":"agnīn"},{"index":5,"meaning":"throw away","verse":18,"wordDev":"सर्जय","wordRo":"sarjaya"},{"index":6,"meaning":"the Supreme","verse":18,"wordDev":"परस्य","wordRo":"parasya"},{"index":7,"meaning":"of Krishna","verse":18,"wordDev":"शौरेः","wordRo":"śaureḥ"},{"index":8,"meaning":"for","verse":18,"wordDev":"हि","wordRo":"hi"},{"index":9,"meaning":"embodied","verse":18,"wordDev":"साक्षात्","wordRo":"sākṣāt"},{"index":10,"meaning":"energy","verse":18,"wordDev":"तेजः","wordRo":"tejaḥ"},{"index":11,"meaning":"you are","verse":18,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":12,"meaning":"resides in your breast","verse":18,"wordDev":"वक्षःस्थितेन","wordRo":"vakṣaḥsthitena"},{"index":13,"meaning":"eternal","verse":18,"wordDev":"सनातनेन","wordRo":"sanātanena"},{"index":14,"meaning":"with fire","verse":18,"wordDev":"हुताशेन","wordRo":"hutāśena"},{"index":15,"meaning":"instead","verse":18,"wordDev":"एव","wordRo":"eva"},{"index":16,"meaning":"enemies","verse":18,"wordDev":"शत्रून्","wordRo":"śatrūn"},{"index":17,"meaning":"consuming/burning","verse":18,"wordDev":"दहन्","wordRo":"dahan"},{"index":18,"meaning":"go forth","verse":18,"wordDev":"अटस्व","wordRo":"aṭasva"}],"mr":"उठा उठा हो, व्हावे जागृत, त्यागा अग्नीला,\nसुतेज भगवन्तांचे साक्षात लाभे तुम्हाला।\nह्रदयांमाजी वसतो तुमच्या तुमच्या अग्नी सनातन,\nजाळा शत्रू त्यांत, करा मग नटसम नर्तन॥","nxt":"verses/19","or":"ଏବେ ଉଠ । ଜାଗି ଉଠ । ଅଗ୍ନିଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଉଠ । ତୁ ସେହି ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ ତେଜସ୍ୱରୂପଅଟୁ । ତୋର ହୃଦୟରେ ନିହିତ ଥିବା ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଧ୍ଵଂସ କରି ବିଜୟଯାତ୍ରା କର","pre":"verses/17","sa":"उत्तिष्ठ भो जागृहि सर्जयाग्नीन् साक्षाद्धि तेजोऽसि परस्य शौरेः।\nवक्षः स्थितेनैव सनातनेन शत्रून् हुताशेन दहन्नटस्व॥","saDev":"भोः ! उत्तिष्ठ, जागृहि। यागयज्ञानां बाह्याग्नीन् वर्जय। त्वं परमपुरुषस्य साक्षात् तेजः असि। अतः हृदिस्थ - शाश्वत - वाह्निना शत्रून् ज्वालयन् विजययान्नां कुरु।","saRo":"bhoḥ ! uttiṣṭha, jāgṛhi | yāgayajñānāṁ bāhyāgnīn varjaya | tvaṁ paramapuruṣasya sākṣāt tejaḥ asi | ataḥ hṛdistha - śāśvata - vāhninā śatrūn jvālayan vijayayānnāṁ kuru |","ta":"எழுமின்! விழுமின்! யாகச் சடங்குகளை விடுமின்\nபரமாத்மா கிருஷ்ணரின் ப்ரபாவம் பெற்றோர் நீவிர்!\nநெஞ்சில் நிலைத்திருக்கும் ஆன்மத் தீ கொண்டு\nஅனைத்து எதிரிகளையும் பொசுக்கிடப் புறப்படுமின்!","transliteration":"uttiṣṭha bho jāgṛhi sarjayāgnīn sākṣāddhi tejo'si parasya śaureḥ ।\nvakṣaḥ sthitenaiva sanātanena śatrūn hutāśena dahannaṭasva ॥","u":"18"},{"anvayaDev":"भवनेषु गूढः [त्वं] कः क्षत्रबन्धुः ? दुर्बल ! मद्यैः विलासिनीनां कटाक्षैः च [त्वं धर्मान्, यशः विस्मृतः असि। भो वञ्चक ! युध्यस्व, धर्मान् रक्ष।","anvayaRo":"bhavaneṣu gūḍhaḥ [tvaṁ] kaḥ kṣatrabandhuḥ ? durbala ! madyaiḥ vilāsinīnāṁ kaṭākṣaiḥ ca [tvaṁ dharmān, yaśaḥ vismṛtaḥ asi | bho vañcaka ! yudhyasva, dharmān rakṣa |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/19.mp3","audio_fileName":"verses/19.mp3","bn":"সদ্য ও বিলাসিনীর চটুল কটাক্ষে বিদ্ধ হইয়া \nকে সেই ক্ষত্রিয় বন্ধু অন্তঃপুরে আবদ্ধ হইয়া \nআছো? নিজ দুর্বলতায় কি স্বধর্ম বিস্মৃত হইয়াছ?\nহে আত্মপ্রবঞ্চক, ধর্মরক্ষার্থে যুদ্ধক্ষেত্রে অবতীর্ন হও।.","en":"Who is this relative of Kshatriyas hiding in his palace with wine and the darting glances of voluptuous women? Your duty and honour have you forgotten in your weakness? Fight, hypocrite, and preserve the Dharma!","gu":"મહેલે છૂપી ક્ષત્રિય કોણ સાચો, \nવિલાસિની સંગરમંત મદ્ય પી?\nભૂલ્યો તું, હે દુર્બલ, ધર્મ ને યશ, \nલડી તું લે, વંચક, રક્ષ ધર્મને. ૧૯.","hi":"महलों के भीतर छुप-छुप कर\nराजन्य कौन यह भ्रूविलास,मदिरा में डूबा\nधर्म और यश भूल गया दुर्बल! रे वंचक!\nउठ,अब कर तू युद्ध\nऔर रक्षा कर अपने धर्मों की॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಭವನೇಷು ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಂ ಸ್ಥಿತಃ ತ್ವಂ ಕೀದೃಸಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಬಂಧುಃ? ರೇ ಭೋರೋ! ಮದ್ಯೈಃ ಪುರಾಂಗನಾನಾಂ ಕಟಾಕ್ಷೈಃ ತ್ವಂ ಧರ್ಮಾನ್ ಯಶಶ್ಚ ವಿಸ್ಮೃತವಾನ್ ಅಸಿ| ರೇ ವಂಚಕ! ಯುದ್ಧಂ ಕುರು, ಧರ್ಮಾನ್ ರಕ್ಷ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಕ್ಷತ್ರಿಯರೇ! ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಕುಳಿತು ಲಲನೆಯರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಮದಿರೆಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿಮಗೆ ನಾಚಿಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ದೇಶವನ್ನು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ನಿಮ್ಮ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಎಲ್ಲಿ ಉಡುಗಿಹೋಯಿತು? ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮ, ವಿಜಯ, ಕರ್ತವ್ಯಪಾಲನೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿರುವಿರಿ. ಯುದ್ಧಮಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ಸನಾತನ ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"in a palace","verse":19,"wordDev":"भवनेषु","wordRo":"bhavaneṣu"},{"index":2,"meaning":"hiding","verse":19,"wordDev":"गूढः","wordRo":"gūḍhaḥ"},{"index":3,"meaning":"who?","verse":19,"wordDev":"कः ?","wordRo":"kaḥ ?"},{"index":4,"meaning":"relative of Kshatriyas","verse":19,"wordDev":"क्षत्रबन्धुः","wordRo":"kṣatrabandhuḥ"},{"index":5,"meaning":"weak","verse":19,"wordDev":"दुर्बल !","wordRo":"durbala !"},{"index":6,"meaning":"with wine","verse":19,"wordDev":"मद्यैः","wordRo":"madyaiḥ"},{"index":7,"meaning":"of flirtatious women","verse":19,"wordDev":"विलासिनीनां","wordRo":"vilāsinīnāṁ"},{"index":8,"meaning":"and the darting glances","verse":19,"wordDev":"कटाक्षैः च","wordRo":"kaṭākṣaiḥ ca"},{"index":9,"meaning":"duties","verse":19,"wordDev":"धर्मान्","wordRo":"dharmān"},{"index":10,"meaning":"honour","verse":19,"wordDev":"यशः","wordRo":"yaśaḥ"},{"index":11,"meaning":"forgotten","verse":19,"wordDev":"विस्मृतः","wordRo":"vismṛtaḥ"},{"index":12,"meaning":"you are","verse":19,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":13,"meaning":"O! (exclamation)","verse":19,"wordDev":"भो","wordRo":"bho"},{"index":14,"meaning":"hypocrite","verse":19,"wordDev":"वञ्चक !","wordRo":"vañcaka !"},{"index":15,"meaning":"fight","verse":19,"wordDev":"युध्यस्व","wordRo":"yudhyasva"},{"index":16,"meaning":"Dharma","verse":19,"wordDev":"धर्मान्","wordRo":"dharmān"},{"index":17,"meaning":"preserve","verse":19,"wordDev":"रक्ष","wordRo":"rakṣa"}],"mr":"क्षात्रबंधुंनो! कसे तुम्ही हो? लपून महालात,\nविलासिनींच्या नेत्रकटाक्षे मधुपानासक्त।\nदुर्बल तुम्ही, विसरून गेले, स्वधर्म सुयशाला,\nकपटी जनहो, युद्ध करोनी, राखा धर्माला॥","nxt":"verses/20","or":"କିଏ ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ କି ବିଳାସଭବନରେ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନରହି ମଦିରା ପାନ କରି ବିଳାସିନୀ ବାରଙ୍ଗନାମାନଙ୍କର କଟାକ୍ଷପାତରେ ବିମୋହିତ ହୋଇ ପଡି ରହିଛନ୍ତି ? ରେ ଭୀରୁ ! ରେ ଦୁର୍ବଳ ! ତୁମ୍ଭେମାନେ କଣ ଆପଣାର ଯଶ ଓ ଧର୍ମକୁ ଭୁଲିଗଲଣି ? ରେ ପ୍ରତାରକଗଣ ! ଉଠ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରଣ କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର ଓ ନିଜର ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କର","pre":"verses/18","sa":"कः क्षत्रबन्धुर्भवनेषु गुढो मद्यैः कटाक्षैश्च विलासिनीनाम्।\nधर्मान् यशो दुर्बल विस्मृतोऽसि युध्यस्व भो वञ्चक रक्ष धर्मान्॥","saDev":"भवनेषु प्रच्छन्नं स्थितः त्वं कीदृशः क्षत्रियबन्धुः ? रे भीरो ! मद्यैः, पुराङ्गनानां कटाक्षैः त्वं धर्मान् यशश्च विस्मृतवान् असि। रे वञ्चक! युद्धं कुरु, धर्मान् रक्ष।","saRo":"bhavaneṣu pracchannaṁ sthitaḥ tvaṁ kīdṛśaḥ kṣatriyabandhuḥ ? re bhīro ! madyaiḥ, purāṅganānāṁ kaṭākṣaiḥ tvaṁ dharmān yaśaśca vismṛtavān asi | re vañcaka! yuddhaṁ kuru, dharmān rakṣa |","ta":"மது, மாது தரும் போதம் மதிமயக்க, மனைக்குள்\nமறைந்து வாழும் நீயா, க்ஷத்ரிய குலத்தவன்?\nகடமையும் கண்ணியமும் மறந்தாயே! இனியும்\nபாசாங்கு செய்யாமல், பகைவருடன் போராடு!\nதர்மத்தை நிலைநாட்டு!","transliteration":"kaḥ kṣatrabandhurbhavaneṣu guḍho madyaiḥ kaṭākṣaiśca vilāsinīnām ।\ndharmān yaśo durbala vismṛto'si yudhyasva bho vañcaka rakṣa dharmān ॥","u":"19"},{"anvayaDev":"लोहं निशितः खड्गः च अस्ति एव। क्रूरा, मत्ता शतध्नी इह नदति। कथं [त्वं] निरस्त्रः असि, मृतः असि, शेषे ? स्वजातिं रक्ष, परहा आर्यः भव।","anvayaRo":"lohaṁ niśitaḥ khaḍgaḥ ca asti eva | krūrā, mattā śatadhnī iha nadati | kathaṁ [tvaṁ] nirastraḥ asi, mṛtaḥ asi, śeṣe ? svajātiṁ rakṣa, parahā āryaḥ bhava |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/20.mp3","audio_fileName":"verses/20.mp3","bn":"ইস্পাত নির্মিত অস্ত্র, শানিত খড়গ তোমার আয়ূধ,\nকুটপল শতাঘ্নিসক্রোধে গর্জনরত। তথাপি তোমার \nনিরস্ত্র ও মৃতবৎ এই আচরণ। স্বজাতি রক্ষার্থে অগ্রসর \nহও, শত্রূ নিধনে আর্যসুলভ আচরণ কর।.","en":"Iron there is and the sword is sharp; the cruel cannon bellows here in a drunken fury. How is it that you are unarmed? You lie as if dead! Protect your race, be Aryan and a slayer of your foes.","gu":"ત્યાં લોહ છે, ખડાં સુતીક્ષ્ણ છે ત્યાં, \nને તોપ આ ગર્જી રહી જ ઘોર,\nઅશસ્ત્ર કાં તું, મૃત શો સુતેલો? \nસ્વજાતિ તું રક્ષ, શત્રુઘ્ન આર્ય થા. ૨૦.","hi":"लौह शिराओं में है तेरी,\nप्रखर खड्ग तेरे हाथों में,\nक्रूर शतघ्नी भी प्रमत्त समरांगण में हुंकार रही,\nतू निरस्त्र है कहाँ? पड़ा है शव सा क्यों निष्प्राण,\nजाति बचा अपनी, शत्रु को मिटा \nऔर बन आर्य महान्॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಲೋಹಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಃ ಖಡ್ಗಶ್ಚ ವರ್ತತೆ| ಕ್ರೂರಾ, ಮತ್ತಾ ಶತಘ್ನೀ ಇಹ ಗರ್ಜತಿ| ಕಥಂ ತ್ವಂ ನಿರಸ್ತ್ರಃ ಅಸಿ? ಮೃತವತ್ ಚ ಶೇಷೆ? ಸ್ವಜಾತಿಂ ರಕ್ಷ, ಶತ್ರುನಾಶೀ ಆರ್ಯಃ ಭವ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ನಿಮ್ಮ ಎದುರೇ, ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರವೇ ಇವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಶತ್ರುಗಳ ತೋಪುಗಳು ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಲಿವೆ. ಆ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿರಿ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೀವು ನಿಃಶಸ್ತ್ರರಾಗಿಲ್ಲ. ಸತ್ತವರಂತೆ ಏಕೆ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿರುವಿರಿ? ಆರ್ಯಜಾತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿರಿ. ಹಾಗೂ ವೈರಿಗಳನ್ನು ಸದೆಬಡಿದು ವಿನಾಶಗೊಳಿಸಿ ಆರ್ಯಧರ್ಮದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿರಿ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"iron","verse":20,"wordDev":"लोहं","wordRo":"lohaṁ"},{"index":2,"meaning":"sharp","verse":20,"wordDev":"निशितः","wordRo":"niśitaḥ"},{"index":3,"meaning":"and the sword","verse":20,"wordDev":"खड्गः च","wordRo":"khaḍgaḥ ca"},{"index":4,"meaning":"is indeed","verse":20,"wordDev":"अस्ति एव","wordRo":"asti eva"},{"index":5,"meaning":"fury","verse":20,"wordDev":"क्रूरा","wordRo":"krūrā"},{"index":6,"meaning":"drunken","verse":20,"wordDev":"मत्ता","wordRo":"mattā"},{"index":7,"meaning":"cannon","verse":20,"wordDev":"शतध्नी","wordRo":"śatadhnī"},{"index":8,"meaning":"here","verse":20,"wordDev":"इह","wordRo":"iha"},{"index":9,"meaning":"bellows","verse":20,"wordDev":"नदति","wordRo":"nadati"},{"index":10,"meaning":"how?","verse":20,"wordDev":"कथं ?","wordRo":"kathaṁ ?"},{"index":11,"meaning":"unarmed","verse":20,"wordDev":"निरस्त्रः","wordRo":"nirastraḥ"},{"index":12,"meaning":"you are","verse":20,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":13,"meaning":"dead","verse":20,"wordDev":"मृतः","wordRo":"mṛtaḥ"},{"index":14,"meaning":"you are","verse":20,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":15,"meaning":"you lie","verse":20,"wordDev":"शेषे","wordRo":"śeṣe"},{"index":16,"meaning":"your race","verse":20,"wordDev":"स्वजातिं","wordRo":"svajātiṁ"},{"index":17,"meaning":"protect","verse":20,"wordDev":"रक्ष","wordRo":"rakṣa"},{"index":18,"meaning":"slayer of foes","verse":20,"wordDev":"परहा","wordRo":"parahā"},{"index":19,"meaning":"Aryan","verse":20,"wordDev":"आर्यः","wordRo":"āryaḥ"},{"index":20,"meaning":"be","verse":20,"wordDev":"भव","wordRo":"bhava"}],"mr":"शत्रुगणांच्या विनाशकारी तोफा गडगडती,\nपोलादांची शस्त्रे खड्गे असे तुम्हां हाती।\nनिःशस्त्र नाही तुम्ही, झोपले मुडद्यापरी येथे,\nराखां स्वजनां, बना आर्यजन, गाडा शत्रूंते॥","nxt":"verses/21","or":"ତୁମମାନଙ୍କର ଲୌହନିର୍ମିତ ଖଡ୍ଗ ଆଦି ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ସେହିପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାରଯୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି । ନିଷ୍ଠୁର ଶତଘ୍ନୀ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ମତ ପ୍ରାୟ ଗର୍ଜନ କରୁଛି । ଏପରି ସ୍ଥଳେ ତୁମେମାନେ ନିରସ୍ତ୍ର ହୋଇ ମୃତବତ ଶୋଇରହିଛ କାହିଁକି ? ଉଠ ଶତ୍ରୁମାନକୁ ସଂହାର କରି ସ୍ଵଜାତିକୁ ରକ୍ଷାକର ଏବଂ ନିଜକୁ ଶତ୍ରୁନାଶୀ ଆର୍ଯ୍ୟଭାବେ ପରିଣତ କର","pre":"verses/19","sa":"अस्त्येव लोहं निशितश्च खड्गः क्रूरा शतघ्नी नदतीह मत्ता। कथं निरस्त्रोऽसि मृतोऽसि शेषे रक्ष स्वजातिं परहा भवार्यः॥","saDev":"लोहं तीक्ष्णः खड्गश्च वर्तते। क्रूरा, मत्ता शतघ्नी इह गर्जति। कथं त्वं निरस्त्रः असि मृतवत् च शेषे ? स्वजतिं रक्ष, शत्रुनाशी आर्यः भव।","saRo":"lohaṁ tīkṣṇaḥ khaḍgaśca vartate | krūrā, mattā śataghnī iha garjati | kathaṁ tvaṁ nirastraḥ asi mṛtavat ca śeṣe ? svajatiṁ rakṣa, śatrunāśī āryaḥ bhava |","ta":"கூரிய வாளும், குண்டுமிழும் பீரங்கியும்\nகுவிந்திருக்க, நீயேன் நிராயுத பாணியாய்\nஇருக்கின்றாய்? சடலம் போல் கிடக்கின்றாய்!\nஎழுந்திரு, இனம் காக்க! ஆரியனாய் எதிரிகளை முறியடிக்க!","transliteration":"astyeva lohaṁ niśitaśca khaḍgaḥ krūrā śataghnī nadatīha mattā | kathaṁ nirastro'si mṛto'si śeṣe rakṣa svajātiṁ parahā bhavāryaḥ ||","u":"20"},{"anvayaDev":"इह च [त्वं] कः वैश्यः असि ? विशः समृद्धयै विपणीषु सज्जम् एतत् किं धनम् ? एषा म्लेच्छ-ऋद्धिः। खल ! मातृद्रोहिन् ! मां कालीम् एव [त्वं]दरिद्रां कुरुषे।","anvayaRo":"iha ca [tvaṁ] kaḥ vaiśyaḥ asi ? viśaḥ samṛddhayai vipaṇīṣu sajjam etat kiṁ dhanam ? eṣā mleccha-ṛddhiḥ | khala ! mātṛdrohin ! māṁ kālīm eva [tvaṁ]daridrāṁ kuruṣe |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/21.mp3","audio_fileName":"verses/21.mp3","bn":"মনুষ্য সমৃদ্ধি কামনায় পণ্যপশরা সাজাইয়া \nঅপেক্ষারত তুমি কেমনতর বৈশ্য? মাতৃদ্রোহী,\nএই সম্পদ ম্লেচ্ছের সেবায় নিযুক্ত। আমি কালী,\nআমাকে তুমি ভিখারিনী করিতেছ।.","en":"And what kind of Vaishya are you here? What goods are these arrayed in the market-places for the prospering of the people? This is the wealth of the foreign exploiter! You impoverish me, Kali, O vile traitor to your Mother!","gu":"તું વૈશ્ય કેવો, અહીં આ બજારે \nભર્યું ક્યું આ ધન લોક કાજનું ?\nવિદેશીનાં આ ધન, તું દરિદ્ર \nકરે મને, હે ખલ માતૃ દ્રોહી ! ૨૧.","hi":"और कौन तू वैश्य यहाँ पर?\nबाजारों में सजा रखा है यह धन कैसा?\nम्लेच्छ सम्पदा है यह तो,खल!मातृद्रोही!\nक्यों मुझ काली को कंगाल बनाता है?॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಅತ್ರ ಏಷ ತ್ವಂ ಕೀದೃಶಃ ವೈಶ್ಯಃ? ಪ್ರಜಾನಾಂ ಸಮೃದ್ಧಯೈ ವಿಪಣೀಷು ಸಜ್ಜಮ್ ಏತತ್ ಕಿಂ ಧನಮ್? ಏಷಾ ಮ್ಲೇಚ್ಛಸಂಪತ್ತಿಃ| ರೇ ಖಲ! ರೇ ಮಾತೃದ್ರೋಹಿನ್| ಅನಯಾ ಮಾಂ ಕಾಲೀಮ್ ಏವ ತ್ವಂ ದರಿದ್ರಾಂ ಕುರುಷೆ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ವೈಶ್ಯರೇ! ನೀವೆಂಥ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು? ಸ್ವದೇಶಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಬಿಟ್ಟಿರುವಿರಿ. ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ವಿದೇಶಿಯರ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡು, ಮ್ಲೇಚ್ಛರ - ಪರಕೀಯರನ್ನೇ ಊರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವಿರಿ. ಮತ್ತು ಮಾತೃದ್ರೋಹ ಬಗೆದು ಭಾರತಮಾತೆಯನ್ನೇ ಇನ್ನೂ ದಾರಿದ್ರ್ಯದೆಡೆಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"and here","verse":21,"wordDev":"इह च","wordRo":"iha ca"},{"index":2,"meaning":"what?","verse":21,"wordDev":"कः","wordRo":"kaḥ"},{"index":3,"meaning":"Vaishya","verse":21,"wordDev":"वैश्यः","wordRo":"vaiśyaḥ"},{"index":4,"meaning":"are you","verse":21,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":5,"meaning":"of the people","verse":21,"wordDev":"समृद्धयै","wordRo":"samṛddhayai"},{"index":6,"meaning":"prospering","verse":21,"wordDev":"विपणीषु","wordRo":"vipaṇīṣu"},{"index":7,"meaning":"in the market-places","verse":21,"wordDev":"सज्जम्","wordRo":"sajjam"},{"index":8,"meaning":"arrayed","verse":21,"wordDev":"एतत्","wordRo":"etat"},{"index":9,"meaning":"these","verse":21,"wordDev":"किं ?","wordRo":"kiṁ ?"},{"index":10,"meaning":"what?","verse":21,"wordDev":"धनम् ?","wordRo":"dhanam ?"},{"index":11,"meaning":"goods/wealth","verse":21,"wordDev":"एषा","wordRo":"eṣā"},{"index":12,"meaning":"this","verse":21,"wordDev":"म्लेच्छ-ऋद्धिः","wordRo":"mleccha-ṛddhiḥ"},{"index":13,"meaning":"the wealth of the foreign (exploiter)","verse":21,"wordDev":"खल !","wordRo":"khala !"},{"index":14,"meaning":"O! (exclamation)","verse":21,"wordDev":"मातृद्रोहिन् !","wordRo":"mātṛdrohin !"},{"index":15,"meaning":"traitor to (your) Mother","verse":21,"wordDev":"मां","wordRo":"māṁ"},{"index":16,"meaning":"me","verse":21,"wordDev":"कालीम्","wordRo":"kālīm"},{"index":17,"meaning":"Kali","verse":21,"wordDev":"एव","wordRo":"eva"},{"index":18,"meaning":"indeed","verse":21,"wordDev":"दरिद्रां","wordRo":"daridrāṁ"},{"index":19,"meaning":"impoverish(ment)","verse":21,"wordDev":"कुरुषे","wordRo":"kuruṣe"}],"mr":"वैश्यजनांनो! कसे तुम्ही? समृद्धी तुमची,\nधनव्यवहारी सज्ज कशी हो संपत्ती तुमची।\nम्लेंच्छांचे हे वैभव सारे, मातृ द्रोह्यांनो,\nमज कालीला दरिद्री करतां तुम्ही खलपुरुषांनो!","nxt":"verses/22","or":"ଏଇସବୁ ଵୈଶ୍ୟମାନେ କିଏ ? ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ହାଟବଜାରରେ ଯେଉଁ ଧନରତ୍ନ ସବୁ ସଜାହୋଇ ରହିଛି ତାହା କି ପ୍ରକାରର ଧନରତ୍ନ ? ତାହାତ ମ୍ଳେଚ୍ଛମାନଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି । ରେ ଦୁଷ୍ଟ ମାତୃଦ୍ରୋହୀ ଗଣ ! ଏଇଥି ପାଇଁ ତ ତୁମମାନଙ୍କର ଜନନୀ କାଳୀ ଆଜି ଏପରି ଦରିଦ୍ରା","pre":"verses/20","sa":"वैश्योऽसि कश्चेह विशः समृद्धयै धनं किमेतद्विपणीषु सज्जम्।\nम्लेच्छर्द्धिरेषा कुरुषे दरिद्रां मामेव कालीं खल मातृद्रोहिन्॥","saDev":"अत्र एष त्वं कीदृशः वैश्यः ? प्रजानां समृद्धयै विपणीषु सज्जम् एतत् किं धनम् ? एषा म्लेच्छसम्पत्तिः। रे खल ! रे मातृद्रोहिन् ! अनया मां कालीम् एव त्वं दरिद्रां कुरुषे।","saRo":"atra eṣa tvaṁ kīdṛśaḥ vaiśyaḥ ? prajānāṁ samṛddhayai vipaṇīṣu sajjam etat kiṁ dhanam ? eṣā mlecchasampattiḥ | re khala ! re mātṛdrohin ! anayā māṁ kālīm eva tvaṁ daridrāṁ kuruṣe |","ta":"வைசியரா நீவிர்? நம் மக்கள் வளமாக\nவாழ்வதற்கோ சந்தையிலே அணி வகுப்பு?\nஇப்பொருட்கள் அன்னியர்க்கே செல்வமாகும்\nகாளி யென்னை ஏழையாக்கி துரோகம் செய்தீர்!","transliteration":"vaiśyo'si kaśceha viśaḥ samṛddhayai dhanaṁ kimetadvipaṇīṣu sajjam ।\nmleccharddhireṣā kuruṣe daridrāṁ māmeva kālīṁ khala mātṛdrohin ॥","u":"21"},{"anvayaDev":"एतां म्लेच्छद्धिं ज्वलनाय देहि। किं काल्याः रोषाग्निना न बिभेषि ? हृदि देवीं भवानीं पूजयित्वा लक्ष्म्यै यतस्व, जन्मभूम्याः [योग्यसन्तानः] भव।","anvayaRo":"etāṁ mlecchaddhiṁ jvalanāya dehi | kiṁ kālyāḥ roṣāgninā na bibheṣi ? hṛdi devīṁ bhavānīṁ pūjayitvā lakṣmyai yatasva, janmabhūmyāḥ [yogyasantānaḥ] bhava |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/22.mp3","audio_fileName":"verses/22.mp3","bn":"ম্লেচ্ছ সেবা সম্পদ অগ্নিতে আহুতি দাও; কালীর \nরোষাগ্নি কি তোমাকে ভীত করে না? আপন \nহৃদয়-মন্দিরে দেবী ভবানীর পূজা কর, জন্মভূমি \nসমৃদ্ধি সাধনে ব্রতী হও।.","en":"Give to the flames this wealth of the foreigner. Do you not fear the burning wrath of Kali? Worshipping the goddess Bhavani in your heart, strive and enrich your motherland.","gu":"વિદેશીનાં આ ધન નાખ અગ્નિમાં, \nડરે શું ના કાલી -કોપાગ્નિથી તું?\nદેવી ભવાની હૃદયે ભજીને, \nતું ઝૂઝ, મા-ભૂમિની લક્ષ્મી કાજ. ૨૨..","hi":"आग लगा दे म्लेच्छ सम्पदा को तू,\nभयभीत नहीं क्या तू काली की क्रोध-अग्नि से?\nअंतर में तू पूज भवानी माँ को,\nजन्मभूमि की लक्ष्मी के ही लिये यत्न कर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಏತಾಂ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಸಂಪತ್ತಿ ಜ್ವಾಲಯ| ಕಿಂ ಕಾಲ್ಯಾಃ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನೆ: ನ ಬಿಭೇಷಿ? ಹೃದಯೆ ದೇವೀ ಭವಾನೀ ಪೂಜಯಿತ್ವಾಂ ಐಶ್ವರ್ಯಪ್ರಾಪ್ತಯೆ ಯತಸ್ವ, ಜನ್ಮಭೂಮೇಃ ಯೋಗ್ಯಸಂತಾನಃ ಭವ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಆ ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿರಿ. ನೀವು ಕಾಳಿಮಾತೆಯ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಗೆ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಈ ರೀತಿ ದಾಸ್ಯತ್ವದ ಮನೋವೃತ್ತಿ ಉಳ್ಳವರೇಕೆ ಆಗಿರುವಿರಿ? ನಿಮ್ಮ ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಭವಾನಿದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿರಿ. ಅವಳ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುತ್ತ ಯುದ್ಧಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿರಿ. ಸ್ವದೇಶಿ ವಸ್ತು-ಪದಾರ್ಥ ರಕ್ಷಿಸಿರಿ. ಮಾತೃಭೂಮಿಯ ನಿಜವಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಿರಿ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"this","verse":22,"wordDev":"एतां","wordRo":"etāṁ"},{"index":2,"meaning":"wealth of the foreigner","verse":22,"wordDev":"म्लेच्छद्धिं","wordRo":"mlecchaddhiṁ"},{"index":3,"meaning":"to the flames","verse":22,"wordDev":"ज्वलनाय","wordRo":"jvalanāya"},{"index":4,"meaning":"give","verse":22,"wordDev":"देहि","wordRo":"dehi"},{"index":5,"meaning":"(indicates a question)","verse":22,"wordDev":"किं ?","wordRo":"kiṁ ?"},{"index":6,"meaning":"of Kali","verse":22,"wordDev":"काल्याः","wordRo":"kālyāḥ"},{"index":7,"meaning":"the burning wrath","verse":22,"wordDev":"रोषाग्निना","wordRo":"roṣāgninā"},{"index":8,"meaning":"(do) you not fear(?)","verse":22,"wordDev":"न बिभेषि ?","wordRo":"na bibheṣi ?"},{"index":9,"meaning":"in (your) heart","verse":22,"wordDev":"हृदि","wordRo":"hṛdi"},{"index":10,"meaning":"goddess","verse":22,"wordDev":"देवीं","wordRo":"devīṁ"},{"index":11,"meaning":" Bhavani","verse":22,"wordDev":"भवानीं","wordRo":"bhavānīṁ"},{"index":12,"meaning":"worshipping","verse":22,"wordDev":"पूजयित्वा","wordRo":"pūjayitvā"},{"index":13,"meaning":"to Lak?mi (true Wealth)","verse":22,"wordDev":"लक्ष्म्यै","wordRo":"lakṣmyai"},{"index":14,"meaning":"go","verse":22,"wordDev":"यतस्व","wordRo":"yatasva"},{"index":15,"meaning":"of (your) motherland","verse":22,"wordDev":"जन्मभूम्याः","wordRo":"janmabhūmyāḥ"},{"index":16,"meaning":"an asset for the benefit","verse":22,"wordDev":"[योग्यसन्तानः]","wordRo":"[yogyasantānaḥ]"},{"index":17,"meaning":"be","verse":22,"wordDev":"भव","wordRo":"bhava"}],"mr":"म्लेंच्छांचे धनवैभव सारे जाळुनी टाका हो,\nकालीचा रोषाग्नी तुम्हां न च भिववी कां हो?\nकरा सुपूजन ह्रदयवासिनी देवी भवानीचे,\nऐश्वर्यास्तव यत्न करा, व्हा पुत्र जन्मभूचे॥","nxt":"verses/23","or":"ମ୍ଳେଚ୍ଛମାନଙ୍କର ଏହି ଧନ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଅଗ୍ନିରେ ନିକ୍ଷେପ କର । କଣ ତୁମମାନଙ୍କର ମହାକାଳୀଙ୍କ କ୍ରୋଧାଗ୍ନିକୁ ଭୟ ନାହିଁ ? ନିଜ ହୃଦୟରେ ମା' ଭବାନୀଙ୍କର ପୂଜାକରି ଆପଣା ଜନ୍ମଭୂମିର ଶ୍ରୀ ଓ ଶୋଭାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ପ୍ରଯତ୍ନ କର । ଜନ୍ମଭୂମିର ଯୋଗ୍ୟସନ୍ତାନ ହୋଇ ଏ ଜାତିର ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବକୁ ରକ୍ଷାକର","pre":"verses/21","sa":"म्लेच्छर्द्धिमेतां ज्वलनाय देहि रोषाग्निना किं न बिभेषि काल्याः।\nदेवीं भवानीं हृदि पूजयित्वा यतस्व लक्ष्म्यै भव जन्मभूम्याः॥","saDev":"एतां म्लेच्छसम्पत्तिं ज्वालय। किं काल्याः क्रोधाग्नेः न बिभेषि ? हृदये देवीं भवानीं पूजयित्वा एश्वर्यप्राप्तये यतस्व, जन्मभूमेः योग्यसन्तानः भव।","saRo":"etāṁ mlecchasampattiṁ jvālaya | kiṁ kālyāḥ krodhāgneḥ na bibheṣi ? hṛdaye devīṁ bhavānīṁ pūjayitvā eiśvaryaprāptaye yatasva, janmabhūmeḥ yogyasantānaḥ bhava|","ta":"காளியின் கடுங்கோபம் காண அச்சமில்லையா?\nஅந்நியரின் செல்வத்தை அக்னிக்கே இரையாக்கி,\nஅன்னை பவானியை ஆராதனை செய்தபடி\nஉமதுநாடு செழிப்பதற்கே உண்மையாய் உழைத்திடுக!","transliteration":"mleccharddhimetāṁ jvalanāya dehi roṣāgninā kiṁ na bibheṣi kālyāḥ ।\ndevīṁ bhavānīṁ hṛdi pūjayitvā yatasva lakṣmyai bhava janmabhūmyāḥ ॥","u":"22"},{"anvayaDev":"भो भो अवन्त्यः, मगधाः बङ्गाः च, अङ्गाः, कलिङ्गाः कुरुसिन्धवः च ! भो दाक्षिणात्याः, आन्ध्रचोलाः, पञ्चनदेषु ये शूराः वसन्ति [ते सर्वेऽपि यूयं] शृणुत।","anvayaRo":"bho bho avantyaḥ, magadhāḥ baṅgāḥ ca, aṅgāḥ, kaliṅgāḥ kurusindhavaḥ ca ! bho dākṣiṇātyāḥ, āndhracolāḥ, pañcanadeṣu ye śūrāḥ vasanti [te sarve'pi yūyaṁ] śṛṇuta |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/23.mp3","audio_fileName":"verses/23.mp3","bn":"অবন্তী, মগধ, বঙ্গ, অঙ্গ, কলিঙ্গ, কুরু ও সিন্ধুদেশ বাসীগণ \nশ্রবণ কর আমার বাণী। দক্ষিণাপথ বাসী, অন্ধ্র, চল \nএবং পঞ্চনদের বীরপুত্রগন তোমরাও অবগত হও।.","en":"You and you, O peoples of Avanti and Magadha, Vanga, Anga and Kalinga, O Kurus and men of Sind; hear me! O southerners, you of Andhra and the Chola country, you are heroes of the land of the five rivers.","gu":"અવન્તિમાં ને મગધે, તથાં ' ગે, \nવંગે, ક્લંગે, કુરુ-સિંધુમાં વસ્યા,\nહે દક્ષિણે વાસી, હે આન્ધ્ર ચૌલો, \nવસંત શૂરો નદ-પંચ,સાંભળો. ૨૩..","hi":"ओ अवन्तिवासियों! मगध के रहने वालों!\nबंग-अंग में ओ कलिंग में रहने वालों!\nकौरव!सैन्धव! दक्षिणप्रदेश के लोगों!\nसुन लो सब,ओ आन्ध्र और तंजौरवासियों!\nओ पंजाबदेश में रहने वाले वीरों!॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಭೋ ಅವಂತೀವಾಸಿನಃ, ಮಗಧಾಃ, ಬಂಗಾಃ, ಅಂಗಾಃ, ಕಲಿಂಗಾಃ, ಕೌರವಾಃ, ಸಿಂಧುವಾಸಿನಃ| ಭೊ ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯಾಃ, ಆಂಧ್ರಾಃ, ಚೋಲಾಃ, ಭೋಃ ಪಂಚನದವಾಸಿನಃ ಶೂರಾಃ| ಯೂಯಂ ಸರ್ವೇಽಪಿ ಶೃಣುತ|\n\tಯೆ ಕೆ ಯೂಯಮ್ ಏಕಮೇವ ಈಶ್ವರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ - ವಿಷ್ಣು - ಮಹೇಶ್ವರ - ರೂಪೇನ ಪೂಜಯಥ| ಯೇ ಚ ಯವನಾಃ ಯೂಯಮ್ ಏಕಮೇವ ಮೂರ್ತಿಂ ಭಜಥ| ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಅಹಂ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಮಾತಾ ಆಹ್ವಯಾಮಿ| ಅಯೇ! ನಿದ್ರಾಂ ಮುಂಚತ, ಶೃಣುತ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ನಾನು ಭಾರತಮಾತೆ; ನಾನು ಎಲ್ಲ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. “ಆವಂತೀ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ), ಮಗಧ, ಅಂಗ, ಬಂಗ, ಕಳಿಂಗ (ಪೂರ್ವ ಭಾರತ), ಸಿಂಧ ಹಾಗೂ ಪಂಜಾಬದ ಶೂರರೇ!, ಆಂಧ್ರ ಹಾಗೂ ಚೋಳ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ) ವಾಸಿಗಳೇ! ‘ನೀವು ನನ್ನ ವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ’! ಆ ಬ್ರಹ್ಮ - ವಿಷ್ಣು - ಮಹೇಶ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರೇ!, ಹಾಗೂ ಏಕೇಶ್ವರವಾದಿಗಳಾದ ಯವನರೇ!, ನನ್ನ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳೇ; ನಾನು ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿ. ನಿದ್ರೆ ಹಾಗೂ ದಾಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿರಿ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"O! O! (You and you!)","verse":23,"wordDev":"भो ! भो !","wordRo":"bho ! bho !"},{"index":2,"meaning":"(peoples of) Avanti","verse":23,"wordDev":"अवन्त्यः","wordRo":"avantyaḥ"},{"index":3,"meaning":"Magadha","verse":23,"wordDev":"मगधाः","wordRo":"magadhāḥ"},{"index":4,"meaning":"and Vanga","verse":23,"wordDev":"बङ्गाः च","wordRo":"baṅgāḥ ca"},{"index":5,"meaning":"Anga","verse":23,"wordDev":"अङ्गाः","wordRo":"aṅgāḥ"},{"index":6,"meaning":"Kalinga","verse":23,"wordDev":"कलिङ्गाः","wordRo":"kaliṅgāḥ"},{"index":7,"meaning":"Kurus and (men of) Sind","verse":23,"wordDev":"कुरुसिन्धवः च","wordRo":"kurusindhavaḥ ca"},{"index":8,"meaning":"O!","verse":23,"wordDev":"भो !","wordRo":"bho !"},{"index":9,"meaning":"southerners","verse":23,"wordDev":"दाक्षिणात्याः","wordRo":"dākṣiṇātyāḥ"},{"index":10,"meaning":"(of) Andhra and the Chola (country)","verse":23,"wordDev":"आन्ध्रचोलाः","wordRo":"āndhracolāḥ"},{"index":11,"meaning":"in (of the land of) the five rivers","verse":23,"wordDev":"पञ्चनदेषु","wordRo":"pañcanadeṣu"},{"index":12,"meaning":"who","verse":23,"wordDev":"ये","wordRo":"ye"},{"index":13,"meaning":"heroes","verse":23,"wordDev":"शूराः","wordRo":"śūrāḥ"},{"index":14,"meaning":"dwell","verse":23,"wordDev":"वसन्ति","wordRo":"vasanti"},{"index":15,"meaning":"listen","verse":23,"wordDev":"शृणुत","wordRo":"śṛṇuta"}],"mr":"अवन्तीवासी मगधनिवासी वंग अंग जन हो,\nकलिंगवासी कौरव आणिक सिंधुदेशी जन हो।\nऐका ऐका आन्ध्र चोल जन, दाक्षिणात्य जन हो,\nऐका ऐका मम पंजाबी शूर वीर जन हो॥","nxt":"verses/24","or":"ହେ ଅବନ୍ତୀବାସୀଗଣ ! ହେ ମଗଧବାସୀଗଣ ! ଅଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ ଆଉ କଳିଙ୍ଗବାସୀଗଣ ! ହେ କୁରୁ ଆଉ ସିନ୍ଧୁବାସୀଗଣ ! ହେ ଆନ୍ଧ୍ର ଚୋଳାଦି ଦକ୍ଷିଣାତ୍ୟବାସୀଗଣ ! ଆଉ ମଧ୍ୟ ହେ ପଞ୍ଚନଦ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ପଞ୍ଜାବର ବୀରଗଣ ! ସମସ୍ତ ଶୂର ବୀରମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଡାକୁଛି ମୋ'ର ଡାକ ଶୁଣ","pre":"verses/22","sa":"भो भो अवन्त्यो मगधाश्च बङ्गा अङ्गाः कलिङ्गाः कुरुसिन्धवश्च। भो दाक्षिणात्याः शृणुतान्ध्रचोला वसन्ति ये पञ्चनदेषु शूराः॥","saDev":"भो अवन्तीवासिनः, मगधाः, बङ्गाः, अङ्गाः, कलिङ्गाः कौरवाः, सिन्धुवासिनः ! भो दाक्षिणात्याः, आन्ध्राः, चोलाः, भोः पञ्चनदवासिनः शूराः ! यूयं सर्वेऽपि शृणुत।","saRo":"bho avantīvāsinaḥ, magadhāḥ, baṅgāḥ, aṅgāḥ, kaliṅgāḥ kauravāḥ, sindhuvāsinaḥ ! bho dākṣiṇātyāḥ, āndhrāḥ, colāḥ, bhoḥ pañcanadavāsinaḥ śūrāḥ ! yūyaṁ sarve'pi śṛṇuta |","ta":"அவந்தி, மகதம், வங்கம், அங்கம்,\nகலிங்கம், குருக்ஷேத்திரம், சிந்து மாநிலம்,\nஆந்திரம், சோழ தேசம், தெற்குப் பிரதேசம்\nவாழ்வோர் அனைவரும் கேளீர்! ஐந்து நதிதீர அஞ்சாமைந்தர்களே நீவிர்!","transliteration":"bho bho avantyo magadhāśca baṅgā aṅgāḥ kaliṅgāḥ kurusindhavaśca | bho dākṣiṇātyāḥ śṛṇutāndhracolā vasanti ye pañcanadeṣu śūrāḥ ||","u":"23"},{"anvayaDev":"ये के त्रिमूर्तिं एकम् ईशम् अथ च ये [यूयं] मदीयाः यवनाः एकमूर्तिं भजथ [तान्] सर्वान् हि तनयान् वः [अहं] माता आह्वये। अये ! निद्रां विमुञ्चध्वम्, शृणुध्वम्।","anvayaRo":"ye ke trimūrtiṁ ekam īśam atha ca ye [yūyaṁ] madīyāḥ yavanāḥ ekamūrtiṁ bhajatha [tān] sarvān hi tanayān vaḥ [ahaṁ] mātā āhvaye | aye ! nidrāṁ vimuñcadhvam, śṛṇudhvam |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/24.mp3","audio_fileName":"verses/24.mp3","bn":"ত্রিমূর্তি, একেশ্বর ভাজনাকারীগণ, একেশ্বরবাদী \nমাহম্মদীয় আমার সন্তানগণ শোন, আমি তোমাদের মা, \nআমি আহ্বান করি আমার সকল সন্তানগণকে —\nনিদ্রাভঙ্গ কর, শ্রবণ কর আমার বাক্য।.","en":"You who adore the triple form of the one Lord and you, my Mohammedan sons, who worship Him in His uniqueness: I, the Mother, call all of you, for all are my children, Shake off your slumber! Oh, hear!24","gu":"એકેશની જે ભજતા ત્રિમૂર્તિને, \nને એકમૂર્તિ ભજનાર યવનો જ મારા,\nબોલાવું એ સૌ તનયો હું માતા, \nનિદ્રા તજી દો, અહો સુણી લો. ૨૪.","hi":"वे सब सुनें,\nसुनें वे सब जो पूजा करते हैं त्रिमूर्ति की,\nऔर यवन जो पूजा करते एकमूर्ति की,\nमाँ मैं बुला रही,तुम सब मेरे बेटे,\nनिद्रा त्यागो और सुनो जो कहती हूँ मैं॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಪರ್ವತಶಿಖರೆ ಕಾಲಸ್ಯ ಭೇರೀ ಶೃಣುತ| ಮಮ ದೂತರೂಪಂ ಕರಾಲಂ ಮೃತ್ಯುಂ ಪಶ್ಯತ| ದುರ್ಭಿಕ್ಷಭೂಮಿಕಂಪಾನಾಂ ಹೇತುಂ ನಿಬೋಧತ| ಅಧೀಶ್ವರೀ ಅಹಮ್ ಆಗತಾಸ್ಮಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಕಾಲನು ಆಹ್ವಾನದ ನಗಾರಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಕೇಳಿರಿ. ದೇವನ ರೌದ್ರರೂಪ ಹಾಗೂ ಮರಣ ಇವು ಎರಡೂ ನನ್ನ ದೂತರೇ. ಅಸುರರು ಮಾಡುವ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ನನ್ನ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಬರಗಾಲ ಭೂಕಂಪ ಇವುಗಳ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಭಯಾನಕತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"you who","verse":24,"wordDev":"ये के","wordRo":"ye ke"},{"index":2,"meaning":"the triple form","verse":24,"wordDev":"त्रिमूर्तिं","wordRo":"trimūrtiṁ"},{"index":3,"meaning":"the One","verse":24,"wordDev":"एकम्","wordRo":"ekam"},{"index":4,"meaning":"Lord","verse":24,"wordDev":"ईशम्","wordRo":"īśam"},{"index":5,"meaning":"and","verse":24,"wordDev":"अथ च","wordRo":"atha ca"},{"index":6,"meaning":"who","verse":24,"wordDev":"ये","wordRo":"ye"},{"index":7,"meaning":"my","verse":24,"wordDev":"मदीयाः","wordRo":"madīyāḥ"},{"index":8,"meaning":"Muslims","verse":24,"wordDev":"यवनाः","wordRo":"yavanāḥ"},{"index":9,"meaning":"single form","verse":24,"wordDev":"एकमूर्तिं","wordRo":"ekamūrtiṁ"},{"index":10,"meaning":"worship","verse":24,"wordDev":"भजथ","wordRo":"bhajatha"},{"index":11,"meaning":"all","verse":24,"wordDev":"सर्वान्","wordRo":"sarvān"},{"index":12,"meaning":"for","verse":24,"wordDev":"हि","wordRo":"hi"},{"index":13,"meaning":"children","verse":24,"wordDev":"तनयान्","wordRo":"tanayān"},{"index":14,"meaning":"you","verse":24,"wordDev":"वः","wordRo":"vaḥ"},{"index":15,"meaning":"the Mother","verse":24,"wordDev":"माता","wordRo":" mātā"},{"index":16,"meaning":"I call","verse":24,"wordDev":"आह्वये","wordRo":"āhvaye"},{"index":17,"meaning":"hey!","verse":24,"wordDev":"अये !","wordRo":"aye !"},{"index":18,"meaning":"slumber","verse":24,"wordDev":"निद्रां","wordRo":"nidrāṁ"},{"index":19,"meaning":"shake off","verse":24,"wordDev":"विमुञ्चध्वम्","wordRo":"vimuñcadhvam"},{"index":20,"meaning":"listen","verse":24,"wordDev":"शृणुध्वम्","wordRo":"śṛṇudhvam"}],"mr":"ब्रह्मा विष्णु महेश पूजिती सकलहि हिंदुजन,\nएक-देवता नित्यउपासक माझे यवन जन।\nमीच तयांची माता, सकलहि ते मम पुत्रगण,\nपुकारिते मी, त्यागा निद्रा, ऐका मम वचन॥","nxt":"verses/25","or":"ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରିମୁର୍ତ୍ତି (ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର)ଙ୍କର ଉପାସନା କରୁଛ, ପୁଣି ଆଉ ଯେଉଁ ଯବନମାନେ ଏକମାତ୍ର ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପାସନା କରୁଛ, ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କର ମା' ମୁଁ ଆଜି ଏହି ସଙ୍କଟ କାଳରେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି - ମୋ'ର ଡାକ ଶୁଣ । ଶୀଘ୍ର ନିଦ୍ରା ତ୍ୟାଗକରି ମୋ' ଆଡେ କର୍ଣ୍ଣପାତ କର","pre":"verses/23","sa":"ये के त्रिमूर्तिं भजथैकमीशं ये चैकमूर्तिं यवना मदीयाः।\nमाताह्वये वस्तनयान् हि सर्वान् निद्रां विमुञ्चध्वमये शृणुध्वम्॥","saDev":"ये केऽपि यूयम् एकमेव ईश्वरं ब्रह्मा-विष्णु-महेश्वररूपेण पूजपथ ये च यवनाः यूयम् एकामेव मूर्ति भजथ तान् सर्वान् अहं युष्माकं माता आह्वयामि। अये ! निद्रां मुञ्चत, शृणुत।","saRo":"ye ke'pi yūyam ekameva īśvaraṁ brahmā-viṣṇu-maheśvararūpeṇa pūjapatha ye ca yavanāḥ yūyam ekāmeva mūrti bhajatha tān sarvān ahaṁ yuṣmākaṁ mātā āhvayāmi | aye ! nidrāṁ muñcata, śṛṇuta |","ta":"ஒரு தெய்வம் - மும்மூர்த்தி - துதிப்போரும்\nஉருவமில்லா ஆண்டவனைப் பணிவோரும் (முகமதியர்)\nஎன் மக்கள்! உமது தாய் அறைகூவல் விடுக்கின்றேன்!\nஉறக்கம் கலைத்து, ஊன்றிக் கேட்பீர்!","transliteration":"ye ke trimūrtiṁ bhajathaikamīśaṁ ye caikamūrtiṁ yavanā madīyāḥ ।\nmātāhvaye vastanayān hi sarvān nidrāṁ vimuñcadhvamaye śṛṇudhvam ॥","u":"24"},{"anvayaDev":"अद्रिशृङ्गे कालस्य भेरीं शृणुत। मम दूतरूपं रौद्रं कृतान्तं [पश्यत]। अथ दुर्भिक्षम्, एतान् भूमिकम्पान् निबोधत; अधीशतमा [अहम्] आगता अस्मि।","anvayaRo":"adriśṛṅge kālasya bherīṁ śṛṇuta | mama dūtarūpaṁ raudraṁ kṛtāntaṁ [paśyata] | atha durbhikṣam, etān bhūmikampān nibodhata; adhīśatamā [aham] āgatā asmi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/25.mp3","audio_fileName":"verses/25.mp3","bn":"কালের ডমরু পর্বতশৃঙ্গে প্রতিধ্বনিত; রুদ্রবেশী \nকৃতান্ত আমার দূত স্বরূপ সমুপস্থিত; ভূমিকম্প, \nদুর্ভিক্ষ আমার আগমন ঘোষণা করিতেছে; আমি \nআবির্ভূত হইয়াছি ।.","en":"Listen to the drum of Time on the mountain-tops. Behold pitiless Death, my messenger. Famine and earthquake announce that I have come in the fullness of my might.","gu":"ભેરી સુણો કાળની અદ્રિ-શૃંગે, \nતે રુદ્ર મૃત્યુ મુજ દૂત જે, લહો,\nદુષ્કાળ આ ભૂમિકંપો જણાવે, \nઆવી છું હું ઇશ - સ્વરૂપ ધારિણી. ૨૫.","hi":"अद्रिश्रृंग से सुनो काल की भेरी,\nरौद्र मृत्यु यह दूत बनी है मेरी,\nदुर्भिक्ष और भूकम्प देखते हो ये\nबस,समझो, मैं आ गई काल की देवी॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಪರ್ವತಶಿಖರೆ ಕಾಲಸ್ಯ ಭೇರೀ ಶೃಣುತ| ಮಮ ದೂತರೂಪಂ ಕರಾಲಂ ಮೃತ್ಯುಂ ಪಶ್ಯತ| ದುರ್ಭಿಕ್ಷಭೂಮಿಕಂಪಾನಾಂ ಹೇತುಂ ನಿಬೋಧತ| ಅಧೀಶ್ವರೀ ಅಹಮ್ ಆಗತಾಸ್ಮಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಕಾಲನು ಆಹ್ವಾನದ ನಗಾರಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಕೇಳಿರಿ. ದೇವನ ರೌದ್ರರೂಪ ಹಾಗೂ ಮರಣ ಇವು ಎರಡೂ ನನ್ನ ದೂತರೇ. ಅಸುರರು ಮಾಡುವ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ನನ್ನ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಬರಗಾಲ ಭೂಕಂಪ ಇವುಗಳ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಭಯಾನಕತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"on the mountain tops","verse":25,"wordDev":"अद्रिशृङ्गे","wordRo":"adriśṛṅge"},{"index":2,"meaning":"of Time","verse":25,"wordDev":"कालस्य","wordRo":"kālasya"},{"index":3,"meaning":"drum","verse":25,"wordDev":"भेरीं","wordRo":"bherīṁ"},{"index":4,"meaning":"listen","verse":25,"wordDev":"शृणुत","wordRo":"śṛṇuta"},{"index":5,"meaning":"my","verse":25,"wordDev":"मम","wordRo":"mama"},{"index":6,"meaning":"form of a messenger","verse":25,"wordDev":"दूतरूपं","wordRo":"dūtarūpaṁ"},{"index":7,"meaning":"ravenous","verse":25,"wordDev":"रौद्रं","wordRo":"raudraṁ"},{"index":8,"meaning":"Death","verse":25,"wordDev":"कृतान्तं","wordRo":"kṛtāntaṁ"},{"index":9,"meaning":"behold","verse":25,"wordDev":"[पश्यत]","wordRo":"[paśyata]"},{"index":10,"meaning":"","verse":25,"wordDev":"अथ","wordRo":"atha"},{"index":11,"meaning":"famine","verse":25,"wordDev":"दुर्भिक्षम्","wordRo":"durbhikṣam"},{"index":12,"meaning":"those","verse":25,"wordDev":"एतान्","wordRo":"etān"},{"index":13,"meaning":"earthquakes","verse":25,"wordDev":"भूमिकम्पान्","wordRo":"bhūmikampān"},{"index":14,"meaning":"announce","verse":25,"wordDev":"निबोधत","wordRo":"nibodhata"},{"index":15,"meaning":"","verse":25,"wordDev":"अधीशतमा","wordRo":"adhīśatamā"},{"index":16,"meaning":"come/arrived","verse":25,"wordDev":"आगता","wordRo":"āgatā"},{"index":17,"meaning":"I am (I have)","verse":25,"wordDev":"अस्मि","wordRo":"asmi"}],"mr":"गिरीशिखरांवरी ऐका तुम्ही काळाचि ललकार,\nमहाभयंकर मृत्यु माझे दूतरुप साचार।\nदुष्काळांचा, भूकंपांचा जाणा तुम्ही हेतू,\nमी भुवनेश्वरी आले आले, न च माना किन्तु॥","nxt":"verses/26","or":"ପର୍ବତ ଶିଖରମାନଙ୍କ ଉପରେ ମହାକାଳର ଭେରୀ ବାଜୁଛି ଶୁଣ । ରୁଦ୍ରରୂପୀ ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ୱୟଂ ମୋର ଦୂତ ଭାବେ ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଛି - ଦେଖ, ପ୍ରତକ୍ଷ୍ୟ କର । ଏହିସବୁ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ଭୂମିକମ୍ପ ପ୍ରଭୃତିର କାରଣ କ'ଣ ଜାଣ । ମୁଁ ମହାକାଳୀ । ସକଳ ଭୂବନର ଅଧିଶ୍ୱରୀ ମୁଁ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି ଉପସ୍ଥିତା ହୋଇଛି । ଏହା ମଧ୍ୟ ଜାଣି ରଖ","pre":"verses/24","sa":"कालस्य भेरीं शृणुताद्रिशृङ्गे रौद्रं कृतान्तं मम दूतरूपम्।\nदुर्भिक्षमेतानथ भूमिकम्पान् निबोधताधीशतमागतास्मि॥","saDev":"पर्वतशिखरे कालस्य भेरीं शृणुत। मम दूतरूपं करालं मृत्युं पश्यत। दुर्भिक्षभूमिकम्पानां हेतुं निबोधत। अधीश्वरी अहम् आगतास्मि।","saRo":"parvataśikhare kālasya bherīṁ śṛṇuta | mama dūtarūpaṁ karālaṁ mṛtyuṁ paśyata | durbhikṣabhūmikampānāṁ hetuṁ nibodhata | adhīśvarī aham āgatāsmi |","ta":"மலை முகட்டில் காலத்தின் குரல் கேட்கிலையோ?\nஇரக்கமிலா என் தூதன் காலனைத்தான் காணீரோ?\nபஞ்சம், பூகம்பம் பறை சாற்றும் இத்தருணம்,\nமுழு வீச்சுடனே வந்திட்டேன் காளி என்ற முகமன்!","transliteration":"kālasya bherīṁ śṛṇutādriśṛṅge raudraṁ kṛtāntaṁ mama dūtarūpam ।\ndurbhikṣametānatha bhūmikampān nibodhatādhīśatamāgatāsmi ॥","u":"25"},{"anvayaDev":"देहि, क्रतून् देहि। [अहं] पिपासुः अस्मि। दृष्ट्वा [मां] जानीहि। आद्यां शक्तिं भज। महतां राज्ञां शिरांसि तनूः च भोक्तुं नदन्ती काली इह चरति।","anvayaRo":"dehi, kratūn dehi | [ahaṁ] pipāsuḥ asmi | dṛṣṭvā [māṁ] jānīhi | ādyāṁ śaktiṁ bhaja | mahatāṁ rājñāṁ śirāṁsi tanūḥ ca bhoktuṁ nadantī kālī iha carati |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/26.mp3","audio_fileName":"verses/26.mp3","bn":"আমি পিপাসার্ত, আমার নিকট বলিপ্রদত্ত হও।\nআদ্যাশক্তিস্বরূপ আমার ভজনা কর। আমি কালী,\nক্ষুদার্ত; রাজন্য মস্তক ও দেহ ভক্ষণ করিয়া সিংহনাদে \nআমি বিচরণ করি..","en":"Offer sacrifice to me; give, for I am thirsty. Seeing me, know and adore the original Power, ranging here as Kali who roars aloud and hungers to enjoy the heads and bodies of mighty rulers.","gu":"દો યજ્ઞ દો, હું થઈ છું પિપાસુ, \nજાણો, જુઓ, આદ્ય -શક્તિ ભજો મને, \nખાવાં નૃપોનાં શિર, દેહ ખાવા \nમોટા જનોનાં, ગર્જતી ઘૂમંત જે આંહી કાલી. ૨૬.","hi":"हो शहीद मुझ पर बलि जाओ,\nमैं प्यासी हूँ,मुझे रक्त दो,\nदेखो मेरी ओर, मुझे जानो,\nआदिशक्ति हूँ मैं,तुम मुझको पहचानो,\nघूम रही यह काली चारों ओर, गरज रही\nराजन्यों के तन की भूखी,मांग रही मस्तक॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ದೇಹಿ, ಯಜ್ಞಾಹವೆ ರಕ್ತಾಹುತಿ ದೇಹಿ| ಅಹಂ ಪಿಪಾಸುಃ ಅಸ್ಮಿ| ಅಭಿಜಾನೀಹಿ ಮಾಮ್; ಆದ್ಯಾಂ ಶಕ್ತಿ ಭಜ| ಸಾ ಇಯಂ ಕಾಲೀ ಮಹತಾಂ ರಾಜ್ಞಾಂ ಶಿರಾಂಸಿ ಶರೀರಾಣಿ ಚ ಭೋಕ್ತುಂ ಘೋರನಾದಂ ಕುರ್ವತೀ ಇಹ ವಿಚರತಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಕೊಡಿರಿ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಕೊಡಿರಿ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಲಿದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹಸಿದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿರಿ. ನಾನು ಆದಿಶಕ್ತಿ ಇದ್ದೇನೆ. ನಮಸ್ಕರಿಸಿರಿ ನನಗೆ. ನನಗೆ ರಾಜ-ಮಹಾರಾಜರದ್ದೇ ಶರೀರ ಮತ್ತು ಮಸ್ತಕದ ಬಲಿದಾನ ಬೇಕಿದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"give/offer","verse":26,"wordDev":"देहि","wordRo":"dehi"},{"index":2,"meaning":"sacrifice(s)","verse":26,"wordDev":"क्रतून्","wordRo":"kratūn"},{"index":3,"meaning":"give/offer","verse":26,"wordDev":"देहि","wordRo":"dehi"},{"index":4,"meaning":"thirsty","verse":26,"wordDev":"पिपासुः","wordRo":"pipāsuḥ"},{"index":5,"meaning":"I am","verse":26,"wordDev":"अस्मि","wordRo":"asmi"},{"index":6,"meaning":"seeing","verse":26,"wordDev":"दृष्ट्वा","wordRo":"dṛṣṭvā"},{"index":7,"meaning":"know","verse":26,"wordDev":"जानीहि","wordRo":"jānīhi"},{"index":8,"meaning":"primal","verse":26,"wordDev":"आद्यां","wordRo":"ādyāṁ"},{"index":9,"meaning":"Power","verse":26,"wordDev":"शक्तिं","wordRo":"śaktiṁ"},{"index":10,"meaning":"revere","verse":26,"wordDev":"भज","wordRo":"bhaja"},{"index":11,"meaning":"mighty","verse":26,"wordDev":"महतां","wordRo":"mahatāṁ"},{"index":12,"meaning":"kings (rulers)","verse":26,"wordDev":"राज्ञां","wordRo":"rājñāṁ"},{"index":13,"meaning":"heads","verse":26,"wordDev":"शिरांसि","wordRo":"śirāṁsi"},{"index":14,"meaning":"and bodies","verse":26,"wordDev":"तनूः च","wordRo":"tanūḥ ca"},{"index":15,"meaning":"to feast","verse":26,"wordDev":"भोक्तुं","wordRo":"bhoktuṁ"},{"index":16,"meaning":"roaring","verse":26,"wordDev":"नदन्ती","wordRo":"nadantī"},{"index":17,"meaning":"Kali","verse":26,"wordDev":"काली","wordRo":"kālī"},{"index":18,"meaning":"here","verse":26,"wordDev":"इह","wordRo":"iha"},{"index":19,"meaning":"roams","verse":26,"wordDev":"चरति","wordRo":"carati"}],"mr":"यज्ञबळी द्या, द्या मजलागी, पिपासु मी त्यांची,\nओळखा मला, करा भक्ति तुम्ही, आद्याशक्तीची।\nनराधिपांची शिरे शरिरे द्या मज बलिदानी,\nत्यास्तव येथे फिरते काली भयगर्जन करुनी॥","nxt":"verses/27","or":"ଦିଅ, ଏ ଯୁଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞରେ ରକ୍ତଦାନ କର । ମୁଁ ତୁଷାର୍ତ୍ତା । ମୋତେ ଆଦ୍ୟାଶକ୍ତିରୂପେ ପୂଜାକର । ଏହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିରଖ ଯେ ମହାନ ରାଜାମାନଙ୍କର ମସ୍ତକ ଓ ଶରୀରକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ମହାକାଳୀ ରୂପରେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଘୁରି ବୁଲୁଛି","pre":"verses/25","sa":"देहि क्रतून् देहि पिपासुरस्मि जानीहि दृष्ट्वा भज शक्तिमाद्याम्।\nशिरांसि राज्ञां महतां तनूश्च भोक्तुं नदन्ती चरतीह काली॥","saDev":"देहि, यज्ञाहवे रक्ताहुतिं देहि। अहं पिपासुः अस्मि। अभिजानीहि माम् ; आद्यां शक्तिं भज। सा इयं काली महाराजानां शिरांसि शरीराणि च भोक्तुं घरनादं कुर्वती इह विचरति।","saRo":"dehi, yajñāhave raktāhutiṁ dehi | ahaṁ pipāsuḥ asmi | abhijānīhi mām ; ādyāṁ śaktiṁ bhaja | sā iyaṁ kālī mahārājānāṁ śirāṁsi śarīrāṇi ca bhoktuṁ gharanādaṁ kurvatī iha vicarati |","ta":"எனக்கு பலி யிடுங்கள்; என் தாகம் தணிக்க,\nஏந்தித் தாருங்கள் ! முழு முதல் சக்தி\nஎன்னைப் போற்றுங்கள்! எங்கும் சுற்றி,\nமன்னருடல், சிரம் தின்னப் பசியுற்ற காளி நானே!","transliteration":"dehi kratūn dehi pipāsurasmi jānīhi dṛṣṭvā bhaja śaktimādyām ।\nśirāṁsi rājñāṁ mahatāṁ tanūśca bhoktuṁ nadantī caratīha kālī ॥","u":"26"},{"anvayaDev":"रक्तप्रवाहैः - अजानां शतैः, सहस्रैः, अयुतैः अपि [अहं] तृप्ता न अस्मि। हृदयानि भित्त्वा रक्तं प्रदत्त। [तज्ज्ञाः] एवम् अजां करालीं सम्पूजयन्ति।","anvayaRo":"raktapravāhaiḥ - ajānāṁ śataiḥ, sahasraiḥ, ayutaiḥ api [ahaṁ] tṛptā na asmi | hṛdayāni bhittvā raktaṁ pradatta | [tajjñāḥ] evam ajāṁ karālīṁ sampūjayanti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/27.mp3","audio_fileName":"verses/27.mp3","bn":"শত শত ছাগ-শোণিত আমার তৃপ্তি বিধান \nকরিতে অসমর্থ। নিজ হৃদয়-শোণিতে অর্পণ \nকর তোমার পূজা। অদ্যাপি অপ্রকাশ ভীষণা এই দেবীর \nপূজা এবং প্ৰকারে উদযাপন কার।.","en":"Not by torrents of blood from hundreds and thousands and tens of thousands of goats am I satisfied. Break open your hearts and offer that blood to me, for so do they worship the unborn and dreadful Goddess.","gu":"અજાતણાં રક્ત પ્રવાહથી હું \nના તૃપ્ત સો સો હજાર કોટિનાં,\nદો રક્ત ચીરી હ્રદયો મને સૌ, \nઅજા કરાલી વિધ એહ પૂજતા. ૨૭.","hi":"नहीं तृप्त मैं इन सैकड़ों,हजारों,अरबों\nपशुबलियों की रक्तधार से,\nहृदय भेद कर मुझे रुधिर दो,\nपूजा होती है ऐसे ही सनातनी माता काली की॥","kn":"ರಕ್ತಪ್ರವಾಹೈರ್ ಅಪಿ ನಾಸ್ಮಿ ತೃಪ್ತಾ\n\tಶತೈಃ ಸಹಸ್ರೈರ್ ಅಯುತೈರ್ ಅಜಾನಾಮ್|\nಪ್ರದತ್ತ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಹೃದಯಾನಿ ರಕ್ತಂ\n\tಸಂಪೂಜಯಂತಿ ಏವಮಜಾಂ ಕರಾಲೀಮ್||","meanings":[{"index":1,"meaning":"by torrents of blood","verse":27,"wordDev":"रक्तप्रवाहैः","wordRo":"raktapravāhaiḥ"},{"index":2,"meaning":"of goats","verse":27,"wordDev":"अजानां","wordRo":"ajānāṁ"},{"index":3,"meaning":"from hundreds","verse":27,"wordDev":"शतैः","wordRo":"śataiḥ"},{"index":4,"meaning":"from thousands","verse":27,"wordDev":"सहस्रैः","wordRo":"sahasraiḥ"},{"index":5,"meaning":"from tens of thousands","verse":27,"wordDev":"अयुतैः","wordRo":"ayutaiḥ"},{"index":6,"meaning":"even/and","verse":27,"wordDev":"अपि","wordRo":"api"},{"index":7,"meaning":"satisfied","verse":27,"wordDev":"तृप्ता","wordRo":"tṛptā"},{"index":8,"meaning":"I am not","verse":27,"wordDev":"न अस्मि","wordRo":"na"},{"index":9,"meaning":"hearts","verse":27,"wordDev":"हृदयानि","wordRo":"hṛdayāni"},{"index":10,"meaning":"opening/having opened","verse":27,"wordDev":"भित्त्वा","wordRo":"bhittvā"},{"index":11,"meaning":"blood","verse":27,"wordDev":"रक्तं","wordRo":"raktaṁ"},{"index":12,"meaning":"offer","verse":27,"wordDev":"प्रदत्त","wordRo":"pradatta"},{"index":13,"meaning":"in this way/thus","verse":27,"wordDev":"एवम्","wordRo":"evam"},{"index":14,"meaning":"unborn","verse":27,"wordDev":"अजां","wordRo":"ajāṁ"},{"index":15,"meaning":"terrifying","verse":27,"wordDev":"करालीं","wordRo":"karālīṁ"},{"index":16,"meaning":"they worship","verse":27,"wordDev":"सम्पूजयन्ति","wordRo":"sampūjayanti"}],"mr":"सहस्त्रावधी शतावधी वा बोकड बलिदाने,\nतृप्ती न होई मला कधी त्या रक्तप्रवाहाने।\nफाडून आपूली ह्रदये तुम्ही, करा रक्तदान,\nतदाच होईल क्रूर अजन्मा भवानी पूजन॥","nxt":"verses/28","or":"ଶତ ଶତ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଛାଗମାନଙ୍କୁ ବଳିଦେଇ ରକ୍ତର ପ୍ରବାହ ବୁହାଇ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୃପ୍ତ ହେବି ନାହିଁ । ନିଜ ନିଜର ହୃଦୟକୁ ବିଦାରଣ କରି ରକ୍ତ ଦିଅ । ଏହାହିଁ ହେବ ସେହି ଜନ୍ମରହିତା ଭୟଙ୍କରୀ ଶାଶ୍ବତ ଜନନୀଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ପୂଜା","pre":"verses/26","sa":"रक्तप्रवाहैरपि नास्मि तृप्ता शतैः सहस्रैरयुतैरजानाम्।\nप्रदत्त भित्त्वा हृदयानि रक्तं सम्पूजयन्त्येवमजां करालीम्॥","saDev":"शतशः, सहस्रशः अयुतशः वा छागाः बलीक्रियन्ते चेत् तेषां रक्तप्रवाहैः अहं तृप्ता न भविष्यामि। स्वहृदयानि भित्त्वा रक्तं प्रदत्त। इत्थम् एव शाश्वत-भयङ्कर-जनन्याः पूजा भवति।","saRo":"śataśaḥ, sahasraśaḥ ayutaśaḥ vā chāgāḥ balīkriyante cet teṣāṁ raktapravāhaiḥ ahaṁ tṛptā na bhaviṣyāmi | svahṛdayāni bhittvā raktaṁ pradatta | ittham eva śāśvata-bhayaṅkara-jananyāḥ pūjā bhavati |","ta":"ஆயிரமாயிரம் ஆடு வெட்டி, அங்கே வரும்\nரத்தவெள்ளம் வேண்டிலேன் நான்; அன்புடனே\nஇதயந் திறந்து (உமது) உணர்ச்சிதனைப் படைப்பீர் எனக்கு!\nஎரிமலையாய்க் காத்திருக்கும் காளி எனைக்கும்பிடும் வழி இஃதே!","transliteration":"raktapravāhairapi nāsmi tṛptā śataiḥ sahasrairayutairajānām ।\npradatta bhittvā hṛdayāni raktaṁ sampūjayantyevamajāṁ karālīm ॥","u":"27"},{"anvayaDev":"येषां [राष्ट्राणां] महान्तः, प्रमुखाः शूराः कुलार्थे सदा एव आत्मबलिप्रवृत्ताः [तेषां] प्रजानाम् [अर्थे] कराली सौम्या भवति, [तासां] रक्तेन पुष्टा शत्रून् विनिहन्ति।","anvayaRo":"yeṣāṁ [rāṣṭrāṇāṁ] mahāntaḥ, pramukhāḥ śūrāḥ kulārthe sadā eva ātmabalipravṛttāḥ [teṣāṁ] prajānām [arthe] karālī saumyā bhavati, [tāsāṁ] raktena puṣṭā śatrūn vinihanti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/28.mp3","audio_fileName":"verses/28.mp3","bn":"জাতির কল্যাণার্থে, আত্মবলিদানে উন্মুখ সেই \nমহান যোদ্ধাবৃন্দ আজ কোথায়? প্রজাহিতার্থে \nআমি শান্ত, সৌম্যশ্রী; আমি শত্রূরক্তপান করিয়া \nঅরাতি নিধন করি। আমি মহাকালী।.","en":"Wheresoever are great heroes and leaders engaged in continual self-sacrifice for the good of their race, towards those nations does Kali grow gracious, nourished with blood, and thus she crushes their enemies.","gu":"પોતા તણો દૈ બલિ લોક અર્થે \nશૂરા મહા મુખ્ય જનો જગે રહ્યા,\nએ કાજ કાલી થતી સૌમ્ય, પુષ્ટા \nરકતે, હણી શત્રુ રહે જનો ત્યાં. ૨૮.","hi":"देश पर कुर्बान होने को जो\nराजन्य जो तैयार रहते हैं हमेशा,\nयह कराली सौम्य है उनके लिये\nशत्रु का संहार करने को खड़ी है रुधिर पी कर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಶತಶಃ, ಸಹಸ್ರಶಃ, ಅಯುತಶಃ, ವಾ ಛಾಗಾಃ ಬಲಿಕ್ರಿಯಂತೆ ಚೇತ್ ತೇಷಾಂ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹೈಃ ಅಹಂ ತೃಪ್ತಾ ನ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ| ಸ್ವಹೃದಯಾನಿ ಭಿತ್ವಾ ರಕ್ತಂ ಪ್ರದತ್ತ| ಇಥ್ಯಮ್ ಏವ ಶಾಶ್ವತ - ಭಯಂಕರ - ಜನನ್ಯಾಃ ಪೂಜಾ ಭವತಿ|\n\tಯಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಮಹಾಂತಃ ಪ್ರಧಾನ - ವೀರಾಃ ಸ್ವದೇಶಸ್ಯ ಅರ್ಥೇ ಆತ್ಮಬಲಿ ದಾತುಮ್ ಉದ್ಯತಾಃ ತಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ ಕಾಲೀ ಸೌಮ್ಯಾ ಭವತಿ| ತಾಸಾಂ ರಕ್ತೇನ ಪುಷ್ಟಾ ಸಾ ಶತ್ರೂನ್ ವಿನಾಶಯತಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಕಾಳಿಯ ಮಂದಿರದೆದುರಿಗೆ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಕೆಗಳ ಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅಂತಹ ಸಾದಾ ಬಲಿದಾನದಿಂದ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಆಗುವದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ಹೃದಯವನ್ನು ಬಗೆದು ಹರಿಯುವ ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಿರಿ. ಈ ರೀತಿಯಿಂದಲೇ ಶಾಶ್ವತ ಆದರೆ ಮಹಾ ಭಯಂಕರಳಾದ ಜನನಿಯ ಪೂಜೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಮುಖರಾದ ವೀರರು ಸ್ವದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆತ್ಮಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ಯುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೋ, ಅಂಥವರ ರಕ್ತದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತಳಾಗಿ ಕಾಳಿಯಾದ ನಾನು ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆ ಪ್ರಾಂತದ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ನಾನು ಸೌಮ್ಯಳಾಗಿರುತ್ತೇನೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"wheresover","verse":28,"wordDev":"येषां","wordRo":"yeṣāṁ"},{"index":2,"meaning":"great","verse":28,"wordDev":"महान्तः","wordRo":"mahāntaḥ"},{"index":3,"meaning":"leaders","verse":28,"wordDev":"प्रमुखाः","wordRo":"pramukhāḥ"},{"index":4,"meaning":"heroes","verse":28,"wordDev":"शूराः","wordRo":"śūrāḥ"},{"index":5,"meaning":"for the good of their race","verse":28,"wordDev":"कुलार्थे","wordRo":"kulārthe"},{"index":6,"meaning":"continual","verse":28,"wordDev":"सदा","wordRo":"sadā"},{"index":7,"meaning":"(for emphasis)","verse":28,"wordDev":"एव","wordRo":"eva"},{"index":8,"meaning":"engaged in self sacrifice","verse":28,"wordDev":"आत्मबलिप्रवृत्ताः","wordRo":"ātmabalipravṛttāḥ"},{"index":9,"meaning":"towards those nations","verse":28,"wordDev":"प्रजानाम्","wordRo":"prajānām"},{"index":10,"meaning":"Kali","verse":28,"wordDev":"कराली","wordRo":"karālī"},{"index":11,"meaning":"gracious","verse":28,"wordDev":"सौम्या","wordRo":"saumyā"},{"index":12,"meaning":"grow","verse":28,"wordDev":"भवति","wordRo":"bhavati"},{"index":13,"meaning":"with blood","verse":28,"wordDev":"रक्तेन","wordRo":"raktena"},{"index":14,"meaning":"nourished","verse":28,"wordDev":"पुष्टा","wordRo":"puṣṭā"},{"index":15,"meaning":"enemies","verse":28,"wordDev":"शत्रून्","wordRo":"śatrūn"},{"index":16,"meaning":"she crushes","verse":28,"wordDev":"विनिहन्ति","wordRo":"vinihanti"}],"mr":"ज्या देशाचे शूर महाजन मुख्य लोक नेते,\nस्वजनांसाठी बलिदानाला सदा सज्ज जेथे।\nत्यांच्यासाठी कराल काली अति सौम्या होते,\nतद रक्ताने पुष्ट होऊनी अरिगण संहारिते॥","nxt":"verses/29","or":"ଯେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ରର ପ୍ରମୁଖ ଶୂରବୀରଗଣ ନିଜ ଦେଶର ମାନମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆତ୍ମବଳି ଦେବାକୁ ସର୍ବଦା ତତ୍ପର, ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ କାଳୀ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଗୋପନ ରଖି ସୌମ୍ୟରୂପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି । ସେହି ମାନଙ୍କର ତ୍ୟାଗରେ ପରିପୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରନ୍ତି","pre":"verses/27","sa":"येषां सदैवात्मबलिप्रवृत्ताः शूरा महान्तः प्रमुखाः कुलार्थे।\nसौम्या कराली भवति प्रजानां रक्तेन पुष्टा विनिहन्ति शत्रून्॥","saDev":"यस्य राष्ट्रस्य महान्तः प्रधान-वीराः स्वदेशस्य अर्थे आत्मबलिं दातुम् अद्यताः तस्य राष्ट्रस्य प्रजाभ्यः काली सौम्या भवति। तासां रक्तेन पुष्टा सा शत्रून् विनाशयति।","saRo":"yasya rāṣṭrasya mahāntaḥ pradhāna-vīrāḥ svadeśasya arthe ātmabaliṁ dātum adyatāḥ tasya rāṣṭrasya prajābhyaḥ kālī saumyā bhavati | tāsāṁ raktena puṣṭā sā śatrūn vināśayati |","ta":"இனம் காக்கப் போராடி தீரர்களும்\nதலைவர்களும் தியாகம் செய் திசையெல்லாம்\nகாளியவள் கருணை காட்டி, அவர்\nபலி தந்த வலி கொண்டு, பகைவரையே மாய்த்திடுவாள்!","transliteration":"yeṣāṁ sadaivātmabalipravṛttāḥ śūrā mahāntaḥ pramukhāḥ kulārthe ।\nsaumyā karālī bhavati prajānāṁ raktena puṣṭā vinihanti śatrūn ॥","u":"28"},{"anvayaDev":"[भोः] आर्याः ! किं बिभ्यत ? अस्मिन् रुधिरस्य सिन्धौ निमज्जत, आर्यसत्त्वाः भवत। भोः ! तत्र पारे हि इदम् अभिन्नतेजः, त्रिशूलि ज्योतिः उदेति। पश्यत।","anvayaRo":"[bhoḥ] āryāḥ ! kiṁ bibhyata ? asmin rudhirasya sindhau nimajjata, āryasattvāḥ bhavata | bhoḥ ! tatra pāre hi idam abhinnatejaḥ, triśūli jyotiḥ udeti | paśyata |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/29.mp3","audio_fileName":"verses/29.mp3","bn":"আর্যসত্তা সম্ভব, রুধির সমুদ্রে নিমজ্জ্মান \nতোমাদের কাহাকে ভয়? অবলোকন কর,\nঅদূরে অভিন্ন তেজময়ী, ত্রিশূলধারিনী, জ্যোতির্ময়ী মাতা \nউদিত হইতেছেন।.","en":"Whom do you fear, O Aryans? Plunge into this sea of blood; show that you are made of Aryan stuff indeed! Lo, there on the further shore see a light arise, inviolable in brilliance and armed with the trident.","gu":"કોનાથી પામો ભય, રક્તસીન સિન્ધુમાં \nકૂદી પડો, આર્ય સમર્થ થઈ રહો!\nત્યાં પાર સામે નિરખો, ઉગે છે \nત્રિશૂલને ધારતી જ્યોતિ ઉગ્ર . ૨૯.","hi":"आर्य! कहो, डरते हो क्यों?\nइस रक्तसिन्धु में अवगाहन कर\nआर्यसत्व बनकर दिखलाओ,\nदेखो,देखो उस पार\nदुर्धर्ष ज्योति का उदय हो रहा है त्रिशूल सा॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಭೋ ಆರ್ಯಾಃ| ಕಸ್ಮಾತ್ ಬಿಭೀಥ| ಅಸ್ಮಿನ್ ರಕ್ತ ಸಿಂಧೌ ನಿಮಜ್ಜನಂ ಕುರುತ, ಆರ್ಯಸತ್ತ್ವಾಃ ಭವತ| ಭೋ! ತತ್ರ ಸಾಗರಸ್ಯ ಪಾರೆ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ದುರ್ಧರ್ಷಂ ಜ್ಯೋತಿಃ ಉದೇತಿ| ತತ್ ಪಶ್ಯತ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಆರ್ಯರೇ! ನೀವು ಯಾರಿಗೆ ಹೆದರುತ್ತಿರುವಿರಿ? ಬಲಿದಾನ ಕೊಟ್ಟಾದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾದ ರಕ್ತದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಎದ್ದು, ಸಮರ್ಥ ಆರ್ಯರೆಂದು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿರಿ. ರಕ್ತಸಮುದ್ರದ ಆಚೆಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಉಗ್ರವಾದ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಣಿ ಜ್ಯೋತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉದಯವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿರಿ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"Aryans!","verse":29,"wordDev":"आर्याः!","wordRo":"āryāḥ"},{"index":2,"meaning":" what","verse":29,"wordDev":"किं?","wordRo":"kiṁ"},{"index":3,"meaning":"do you fear","verse":29,"wordDev":"बिभ्यत","wordRo":"bibhyata"},{"index":4,"meaning":"into this","verse":29,"wordDev":"अस्मिन्","wordRo":"asmin"},{"index":5,"meaning":"of blood","verse":29,"wordDev":"रुधिरस्य","wordRo":"rudhirasya"},{"index":6,"meaning":"sea","verse":29,"wordDev":"सिन्धौ","wordRo":"sindhau"},{"index":7,"meaning":"plunge","verse":29,"wordDev":"निमज्जत","wordRo":"nimajjata"},{"index":8,"meaning":"true Aryans","verse":29,"wordDev":"आर्यसत्त्वाः","wordRo":"āryasattvāḥ"},{"index":9,"meaning":"become","verse":29,"wordDev":"भवत","wordRo":"bhavata"},{"index":10,"meaning":" Oh!","verse":29,"wordDev":"भोः!","wordRo":"bhoḥ"},{"index":11,"meaning":"there","verse":29,"wordDev":"तत्र","wordRo":"tatra"},{"index":12,"meaning":"on the opposite shore","verse":29,"wordDev":"पारे","wordRo":"pāre"},{"index":13,"meaning":"(for emphasis)","verse":29,"wordDev":"हि","wordRo":"hi"},{"index":14,"meaning":"a/this","verse":29,"wordDev":"इदम्","wordRo":"idam"},{"index":15,"meaning":"perfect brilliance","verse":29,"wordDev":"अभिन्नतेजः","wordRo":"abhinnatejaḥ"},{"index":16,"meaning":"trident","verse":29,"wordDev":"त्रिशूलि","wordRo":"triśūli"},{"index":17,"meaning":"shining","verse":29,"wordDev":"ज्योतिः","wordRo":"jyotiḥ"},{"index":18,"meaning":"rises","verse":29,"wordDev":"उदेति","wordRo":"udeti"},{"index":19,"meaning":"see","verse":29,"wordDev":"पश्यत","wordRo":"paśyata"}],"mr":"आर्यजनांनो! भितां कुणां? ह्या रुधिरसागरात,\nबुडी मारुनी दावा जगतां स्वतः आर्यसत्व।\nपुरतीरावर पहा पहा हो त्रिशुलधारी ज्योती,\nअति तेजस्वी, अति प्रदिप्ता येई उदयां ती॥","nxt":"verses/30","or":"ହେ ଆର୍ଯ୍ୟଗଣ ! ତୁମ୍ଭେମାନେ କାହାକୁ ଏତେ ଭୟ କରୁଛ ? ଏହି ରକ୍ତସମୁଦ୍ରରେ ନିଜକୁ ନିମଜ୍ଜିତ କରି ତୁମ୍ଭେମାନେ ତୁମର ଆର୍ଯ୍ୟତ୍ୱକୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅ । ଦେଖ, ଏହି ରକ୍ତସମୁଦ୍ରର ଆରପାରିରେ ଅସୀମ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଏକ ଜ୍ୟୋତି କିପରି ଉଦୟ ହେଉଛନ୍ତି","pre":"verses/28","sa":"किं बिभ्यतार्या रुधिरस्य सिन्धौ निमज्जतास्मिन् भवतार्यसत्त्वाः। त्रिशूलि भोः पश्यत तत्र पारे ज्योतिर्ह्युदेतीदमभिन्नतेजः॥","saDev":"भो आर्याः ! कस्मात् बिभीथ ? अस्मिन् रक्तसिन्धौ निमज्जनं कुरुत, आर्यसत्त्वाः भवत। भोः ! तत्र सागरस्य पारे त्रिशूलधारि, दुर्धर्षं ज्योतिः उदेति। तत् पश्यत।","saRo":"bho āryāḥ ! kasmāt bibhītha ? asmin raktasindhau nimajjanaṁ kuruta, āryasattvāḥ bhavata | bhoḥ ! tatra sāgarasya pāre triśūladhāri, durdharṣaṁ jyotiḥ udeti | tat paśyata |","ta":"ஆரியர்கள், ஆரிடம் அச்சம் கொண்டீர்? தியாக\nநதியில் பாயத் தயக்கமேன்? ஆரியத் திண்மை\nஉங்கள் உடமையென, காட்ட வேண்டாவோ?\nசிதைக்க வொண்ணா செவ்வொளி, சூலமேந்தி அக்கரையில் எழக்காண்பீரோ!","transliteration":"kiṁ bibhyatāryā rudhirasya sindhau nimajjatāsmin bhavatāryasattvāḥ | triśūli bhoḥ paśyata tatra pāre jyotirhyudetīdamabhinnatejaḥ ||","u":"29"},{"anvayaDev":"[हे] कवे ! [हे] विलासिन् ! [हे] पुत्र ! मातृवाक्यं शृणु। कालीम्, करालीं चण्डीं भज। आजिमध्ये भृशम् अरातीन् ध्नतीं तां भारतमातरं [त्वं] वै द्रष्टासि।","anvayaRo":"[he] kave ! [he] vilāsin ! [he] putra ! mātṛvākyaṁ śṛṇu | kālīm, karālīṁ caṇḍīṁ bhaja | ājimadhye bhṛśam arātīn dhnatīṁ tāṁ bhāratamātaraṁ [tvaṁ] vai draṣṭāsi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/30.mp3","audio_fileName":"verses/30.mp3","bn":"ওহে কাব্যবিলাসী, মাতৃবাক্য শ্রবণ কর, কালী \nকরালবদনী চন্ডীর ভজনা কর। ভীষণ সমরাঙ্গনে \nঅরাতি নিধনরত ভারতমাতাকে তুমি অবশ্যই\nদেখিতে পাইবে।.","en":"O poet and sensualist, hear the word of the Mother: adore Kali the Terrible, my son, the fierce Chandi. Verily you shall see her, the mother of the Bharatas, striking down her foes mightily in the thick of the fight.","gu":"કવિ હે, વિલાસી જન, માતૃવાણી \nસુણ, કાલીને તું ભજ તેહ ચંડીને,\nજુએ તું ત્યાં ભારત માતને, જે \nસંગ્રામમાં શત્રુ હણી રહી છે. ૩૦.","hi":"सुन, माँ के ये वचन विलासी कवि!\nकाली विकराली चंडी की पूजा कर,\nतू देखेगा निश्चय ही भारतमाता को\nजो घोर समर में ध्वंस कर रही होगी\nअरियों के समूह का॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಕವೆ! ಹೇ ವಿಲಾಸಿನ್! ಹೇ ಪುತ್ರ! ಮಾತೃವಾಕ್ಯಂ ಶೃಣು| ಕಾಲೀಮ್ ಕರಾಲೀ ಚಂಡೀಮ್ ಆರಾಧಯ| ಘೋರಯುದ್ಧಮಧ್ಯೆ ಶತ್ರೂನ್ ನಾಶಯಂತೀ ಸಾ ಭಾರತಮಾತಾ ತವ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಕವಿಯೇ! ಹೇ ವಿಲಾಸಿಯೇ! ಹೇ ಪುತ್ರನೇ! ವಿಲಾಸ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ತಾಯಿಯ ಮಾತು ಕೇಳು. ಕಾಳಿಕಾದೇವಿಯನ್ನು ಭಜಿಸು. ಕಾಳಿದೇವಿಯೇ ಚಂಡಿ ಚಾಮುಂಡಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಯು ಭಾರತಮಾತೆಯ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಕಟಳಾಗಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದನ್ನು ನೀನು ನೋಡುವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"poet","verse":30,"wordDev":"कवे!","wordRo":"kave"},{"index":2,"meaning":"lover","verse":30,"wordDev":"विलासिन्!","wordRo":"vilāsin"},{"index":3,"meaning":" son","verse":30,"wordDev":"पुत्र!","wordRo":"putra"},{"index":4,"meaning":"the word of the Mother","verse":30,"wordDev":"मातृवाक्यं","wordRo":"mātṛvākyaṁ"},{"index":5,"meaning":"hear","verse":30,"wordDev":"शृणु","wordRo":"śṛṇu"},{"index":6,"meaning":"Kali","verse":30,"wordDev":"कालीम्","wordRo":"kālīm"},{"index":7,"meaning":"terrifying","verse":30,"wordDev":"करालीं","wordRo":"karālīṁ"},{"index":8,"meaning":"Ca??i","verse":30,"wordDev":"चण्डीं","wordRo":"caṇḍīṁ"},{"index":9,"meaning":"revere","verse":30,"wordDev":"भज","wordRo":"bhaja"},{"index":10,"meaning":"in the midst of battle","verse":30,"wordDev":"आजिमध्ये","wordRo":"ājimadhye"},{"index":11,"meaning":"violently","verse":30,"wordDev":"भृशम्","wordRo":"bhṛśam"},{"index":12,"meaning":"enemies","verse":30,"wordDev":"अरातीन्","wordRo":"arātīn"},{"index":13,"meaning":"killing","verse":30,"wordDev":"घ्नतीं","wordRo":"ghnatīṁ"},{"index":14,"meaning":"Her","verse":30,"wordDev":"तां","wordRo":"tāṁ"},{"index":15,"meaning":"the mother of the Bharatas","verse":30,"wordDev":"भारतमातरं","wordRo":"bhāratamātaraṁ"},{"index":16,"meaning":"indeed","verse":30,"wordDev":"वै","wordRo":"vai"},{"index":17,"meaning":"you shall see","verse":30,"wordDev":"द्रष्टासि","wordRo":"draṣṭāsi"}],"mr":"हे मम पुत्रा! कवी, विलासी! ऐक मातृवचन,\nकराल काली, तीच चंडिका करा तिचे भजन।\nघोरभयंकर रण संग्रामी नाशित शत्रूंला,\nपाहाशील तू असुरमर्दिनी भारतमातेला॥","nxt":"verses/31","or":"ହେ ଭାବବିଳାସୀ କବି ! ଏଇ ମାତୃବାକ୍ୟ ପ୍ରତି କର୍ଣ୍ଣପାତ କର । କାଳରୂପୀ ଏହି କାଳୀଙ୍କର ପୂଜା କର । ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରୁଥିବା ସେହି ଭାରତମାତା ନିଶ୍ଚୟ ତୋର ଦୃଷ୍ଟି ଗୋଚର ହେବେ","pre":"verses/29","sa":"कवे विलासिन् शृणु मातृवाक्यं कालीं करालीं भज पुत्र चण्डीम्।\nद्रष्टासि वै भारतमातरं तां घ्नतीमरातीन् भृशमाजिमध्ये॥","saDev":"हे कवे ! हे विलासिन् ! हे पुत्र ! मातृवाक्यं शृणु। कालीम्, करालीं चण्डीम् आराधय। घोरयुद्धमध्ये शत्रून् नाशयन्ती सा भारतमाता तव दृष्टिगोचरः भविष्यति।","saRo":"he kave ! he vilāsin ! he putra ! mātṛvākyaṁ śṛṇu | kālīm, karālīṁ caṇḍīm ārādhaya | ghorayuddhamadhye śatrūn nāśayantī sā bhāratamātā tava dṛṣṭigocaraḥ bhaviṣyati |","ta":"உணர்ச்சி வயப்படும் கவிஞனே, உன் தாய் மொழி கேள்!\nபண பண பயங்கரி சண்டி, காளி, பாதம் பணி மகனே!\nபோர்முனைப் பகைவரை வென்று முடிக்கும்\nபாரதத் தாயவள் தரிசனம் கிட்டும் இன்னே!","transliteration":"kave vilāsin śṛṇu mātṛvākyaṁ kālīṁ karālīṁ bhaja putra caṇḍīm ।\ndraṣṭāsi vai bhāratamātaraṁ tāṁ ghnatīmarātīn bhṛśamājimadhye ॥","u":"30"},{"anvayaDev":"भारतानां सनातनानि कुलानि युद्धाय आह्वय। जयः अस्तु। मा भैः। भोः ! [अहं] जागृता अस्मि। क्व धनुः ? क्व खड्गः ? [भोः] !सुप्तसिंहाः ! उत्तिष्ठत, उत्तिष्ठत।","anvayaRo":"bhāratānāṁ sanātanāni kulāni yuddhāya āhvaya | jayaḥ astu | mā bhaiḥ | bhoḥ ! [ahaṁ] jāgṛtā asmi | kva dhanuḥ ? kva khaḍgaḥ ? [bhoḥ] !suptasiṁhāḥ ! uttiṣṭhata, uttiṣṭhata |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/31.mp3","audio_fileName":"verses/31.mp3","bn":"সনাতন ভারত সন্তানগনকে যুদ্ধার্থে আহ্বান কর।\nভীত হইও না, বিজয় সুনিশ্চিত। দেখ জাগ্রত আমাকে;\nতোমার সমরাস্ত্র ধনু ও অসি কোথায়? তোমরা \nসুপ্ত সিংহবৎ, তোমাদের নিদ্রাভঙ্গ হউক। জাগ্রত \nহও, উত্তিষ্ঠ।.","en":"Summon forth to battle the ancient tribes of the Bharatas. Let there be victory; fear not. Lo, I have awakened! Where is the bow, where the sword? Arise, arise, O sleeping lions!”31","gu":"બોલાવ યુદ્ધાર્થ તું તે સનાતન \nસૌ ભારતોને, જય હો, ડરીશ ના,\nજાગી છું હું, ક્યાં ધનુ, ખડ્ગ ક્યાં છે. \nઊઠો ઊઠો, હે સહુ સુપ્ત સિંહો! ૩૧.","hi":"आह्वान कर भारत के उन वंशधरों का\nजिनमें आग चिरंतनता की सदा जल रही,\nतुम जीतोगे समर,डरो मत,उठो सुप्त सिंहों!उठो,\nमैं जाग उठी हूँ, लो,\nकहाँ तुम्हारा धनुष कहाँ तलवार॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಭಾರತಾನಾಂ ಶಾಶ್ವತವಂಶಧರಾನ್ ಯುದ್ಧಾರ್ಥಮ್ ಆಹ್ವಯ| ವಿಜಯಃ ಸುನಿಶ್ಚಿತಃ| ಅಲಂ ಭಯೇನ| ಭೋಃ ಸುಪ್ತಸಿಂಹಾಃ! ಉತ್ತಿಷ್ಠತ, ಉತ್ತಿಷ್ಠತ| ಅಹಂ ಜಾಗತಿತಾ| ಕುತ್ರ ಧನುಃ, ಕುತ್ರ ಖಡ್ಗಃ?\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿರಿ. ಹೆದರಬೇಡಿರಿ. ನಾನು ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವೆ. ನಿಮ್ಮ ಧನಸ್ಸು-ಬಾಣಗಳೆಲ್ಲಿವೆ? ಖಡ್ಗಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ? ಮಲಗಿರುವ ನರರೂಪಿ ಸಿಂಹಗಳೇ! ಏಳಿರಿ. ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿರಿ. ಅವರನ್ನು ಸೀಳಿ ಹಾಕಿರಿ. ಅವರನ್ನು ಸರ್ವನಾಶ ಮಾಡಿರಿ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"of the Bharatas","verse":31,"wordDev":"भारतानां","wordRo":"bhāratānāṁ"},{"index":2,"meaning":"ancient","verse":31,"wordDev":"सनातनानि","wordRo":"sanātanāni"},{"index":3,"meaning":"tribes","verse":31,"wordDev":"कुलानि","wordRo":"kulāni"},{"index":4,"meaning":"to battle","verse":31,"wordDev":"युद्धाय","wordRo":"yuddhāya"},{"index":5,"meaning":"summon forth","verse":31,"wordDev":"आह्वय","wordRo":"āhvaya"},{"index":6,"meaning":"victory","verse":31,"wordDev":"जयः","wordRo":"jayaḥ"},{"index":7,"meaning":"let there be","verse":31,"wordDev":"अस्तु","wordRo":"astu"},{"index":8,"meaning":"fear not","verse":31,"wordDev":"मा भैः","wordRo":"mā"},{"index":9,"meaning":"Oh!","verse":31,"wordDev":"भोः!","wordRo":"bhoḥ"},{"index":10,"meaning":"awakened","verse":31,"wordDev":"जागृता","wordRo":"jāgṛtā"},{"index":11,"meaning":"I am/I have","verse":31,"wordDev":"अस्मि","wordRo":"asmi"},{"index":12,"meaning":"where?","verse":31,"wordDev":"क्व?","wordRo":"kva"},{"index":13,"meaning":"the bow","verse":31,"wordDev":"धनुः","wordRo":"dhanuḥ"},{"index":14,"meaning":"where?","verse":31,"wordDev":"क्व?","wordRo":"kva"},{"index":15,"meaning":"the sword","verse":31,"wordDev":"खड्गः?","wordRo":"khaḍgaḥ"},{"index":16,"meaning":"sleeping lions","verse":31,"wordDev":"सुप्तसिंहाः","wordRo":"suptasiṁhāḥ"},{"index":17,"meaning":"arise, arise","verse":31,"wordDev":"उत्तिष्ठत उत्तिष्ठत","wordRo":"uttiṣṭhata uttiṣṭhata"}],"mr":"भारतभूंच्या पूर्वजनांना ह्या युद्धासाठी,\nहांकारा तुम्ही, नका घाबरू, जय तुमच्या पाठी।\nजागृत मी, मज दावा कोठे खड्ग धनुष भाता?\nनिद्रित नरसिंहानो! जागा, उठा उठा आता॥","nxt":"verses/32","or":"ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସନାତନବଂଶୀୟ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଜଣାଅ । ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ବିଜୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ । ନିର୍ଭୟ ହୁଅ । ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି । କାହିଁ ଧନୁ ? କାହିଁ ଖଡ୍ଗ ? ଆରେ ସୁପ୍ତସିଂହମାନେ ! ଜାଗି ଉଠ, ଜାଗି ଉଠ","pre":"verses/30","sa":"सनातनान्याह्वय भारतानां कुलानि युद्धाय जयोऽस्तु मा भैः।\nभो जागृतास्मि क्व धनुः क्व खड्ग उत्तिष्ठतोत्तिष्ठत सुप्तसिंहाः॥","saDev":"भारतानां शाश्वतवंशधरान् युद्धार्थम् आह्वय। विजयः सुनिश्चितः। अलं भयेन। भोः सुप्तसिंहाः ! उत्तिष्ठत, उत्तिष्ठत। अहं जागरिता। कुत्र धनुः, कुत्र खड्गः ?","saRo":"bhāratānāṁ śāśvatavaṁśadharān yuddhārtham āhvaya | vijayaḥ suniścitaḥ | alaṁ bhayena | bhoḥ suptasiṁhāḥ ! uttiṣṭhata, uttiṣṭhata | ahaṁ jāgaritā | kutra dhanuḥ, kutra khaḍgaḥ ?","ta":"பாரதத்தின் ஆதிவாசிகளை அழையுங்கள்!\nஅவர் போர் முடிப்பர்! அஞ்ச வேண்டாம்;\nநான் விழித்தெழுந்தேன்; வில்லும், வாளும் எங்கே?\nஉறங்கிக் கிடக்கும் சிங்கங்களே, எழுமின், எழுமின்!\n (கவி வரிகள் முதல் வரை காளியின் கூற்று)","transliteration":"sanātanānyāhvaya bhāratānāṁ kulāni yuddhāya jayo'stu mā bhaiḥ ।\nbho jāgṛtāsmi kva dhanuḥ kva khaḍga uttiṣṭhatottiṣṭhata suptasiṁhāḥ ॥","u":"31"},{"anvayaDev":"रात्रौ इमानि वाक्यानि निशम्य, तिमिरे भीमं तेजः विलोक्य च [मम] चित्तं ननर्त, [अहम्] आशु सद्म विहाय भोगान् विनिर्धूय च निर्जगाम।","anvayaRo":"rātrau imāni vākyāni niśamya, timire bhīmaṁ tejaḥ vilokya ca [mama] cittaṁ nanarta, [aham] āśu sadma vihāya bhogān vinirdhūya ca nirjagāma |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/32.mp3","audio_fileName":"verses/32.mp3","bn":"নিশীথ নিশা বিদীর্ণকারী এই সকল বাক্য \nশ্রবণ ও তেজস্বিনী। ভীমা দেবী দরশনে আমার চিত্ত \nনৃত্য করিয়া উঠিল। আমি বহির্গত হইলাম।.","en":"Hearing these words in the night and beholding in the darkness a dreadful splendour, my heart danced and leaving my house, shaking off my pleasures, I quickly went forth.","gu":"તે રાત્રિ મધ્યે વચનો સુણી આ, \nઅંધારમાં તેજ પ્રચણ્ડ જોઈ,\nનાચી ઊઠ્યું ચિત્ત, ગૃહ મેં ત્યજયું ને, \nખંખેરી ભોગો, નીકળી પડ્યો હું. ૩૨.","hi":"घनी रात में सुन-सुन कर ये बातें\nऔर देख कर अंधेरे में भीषण तेज फैलता\nनाच उठा मेरा मन,और उसी पल\nझटक दिये सुखभोग,\nनिकल आया घर से बाहर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ರಾತ್ರೌ ಇಮಾನಿ ವಾಕ್ಯಾನಿ ಶ್ರುತ್ವಾ, ಅಂಧಕಾರೇ ಭಯಂಕರ ತೇಜಃ ವಿಲೋಕ್ಯ ಚ ಮಮ ಚಿತ್ತಮ್ ಅನೃತ್ಯತ್| ಅಹಮ್ ಅವಿಲಂಬಮ್ ಗೃಹಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಭೋಗಾನ್ ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಚ ಬಹಿರ್ಗತಃ|\t\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಳಾದ ಭವಾನಿದೇವಿಯ ತೇಜೋಮಯ ಉಗ್ರವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಾವ್ಯನಾಯಕ (ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ನನ್ನ ರೋಮರೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಭಾವನೆ ಜಾಗೃತವಾಯಿತು. ನನ್ನ ಚಿತ್ತವು ಕುಣಿದಾಡತೊಡಗಿತು. ಪತ್ನಿ, ಭೋಗ, ಪರಿವಾರ, ಬಂಧುತ್ವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು, ನಾನು ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಹೊರಬಂದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"in the night","verse":32,"wordDev":"रात्रौ","wordRo":"rātrau"},{"index":2,"meaning":"these","verse":32,"wordDev":"इमानि","wordRo":"imāni"},{"index":3,"meaning":"words","verse":32,"wordDev":"वाक्यानि","wordRo":"vākyāni"},{"index":4,"meaning":"hearing","verse":32,"wordDev":"निशम्य","wordRo":"niśamya"},{"index":5,"meaning":"in the darkness","verse":32,"wordDev":"तिमिरे","wordRo":"timire"},{"index":6,"meaning":"dreadful","verse":32,"wordDev":"भीमं","wordRo":"bhīmaṁ"},{"index":7,"meaning":"splendour","verse":32,"wordDev":"तेजः","wordRo":"tejaḥ"},{"index":8,"meaning":"and beholding","verse":32,"wordDev":"विलोक्य च","wordRo":"vilokya"},{"index":9,"meaning":"heart","verse":32,"wordDev":"चित्तं","wordRo":"cittaṁ"},{"index":10,"meaning":"danced","verse":32,"wordDev":"ननर्त","wordRo":"nanarta"},{"index":11,"meaning":"quickly","verse":32,"wordDev":"आशु","wordRo":"āśu"},{"index":12,"meaning":"house","verse":32,"wordDev":"सद्म","wordRo":"sadma"},{"index":13,"meaning":"leaving","verse":32,"wordDev":"विहाय","wordRo":"vihāya"},{"index":14,"meaning":"pleasures","verse":32,"wordDev":"भोगान्","wordRo":"bhogān"},{"index":15,"meaning":"and shaking off","verse":32,"wordDev":"विनिर्धूय च","wordRo":"vinirdhūya ca"},{"index":16,"meaning":"I went forth","verse":32,"wordDev":"निर्जगाम","wordRo":"nirjagāma"}],"mr":"रात्रीसमयी ऐकुन ऐशी भवानीची वाणी,\nतिमिरामाजी तेज भयंकर नयने विलोकुनी।\nनाचे माझे चित्त, तत्क्षणी सोडुन मी सदन,\nसुखभोगांना त्यागुन केले सत्वर मी गमन॥","nxt":"verses/33","or":"ସେଦିନ ରାତିରେ ଏହିସବୁ ବାକ୍ୟମାନ ଶୁଣି ଓ ଅନ୍ଧକାର ଭିତରେ ସେହି ଭୀମତେଜା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରି ମୋର ଚିତ୍ତ ନାଚି ଉଠିଲା । ମୁଁ ଘର,ଦ୍ୱାର ସୁଖ ଭୋଗ ପ୍ରଭୃତିକୁ ତ୍ୟାଗକରି ଘରୁ ବାହାରି ଆସିଲି","pre":"verses/31","sa":"इमानि वाक्यानि निशम्य रात्रौ तेजश्च भीमं तिमिरे विलोक्य।\nचित्तं ननर्ताशु विहाय सद्म भोगान् विनिर्धूय च निर्जगाम॥","saDev":"रात्रौ इमानि वाक्यानि श्रुत्वा, अन्धकारे भयङ्करं तेजः विलोक्य च मम चित्तम् अनृत्यत्। अहम् अविलम्बं गृहं त्यक्त्वा भोगान् वर्जयित्वा च बहिर्गतः।","saRo":"rātrau imāni vākyāni śrutvā, andhakāre bhayaṅkaraṁ tejaḥ vilokya ca mama cittam anṛtyat | aham avilambaṁ gṛhaṁ tyaktvā bhogān varjayitvā ca bahirgataḥ |","ta":"நள்ளிரவில் அவள் சொல் கேட்டேன்;\nகும்மிருட்டில் கோர ஒளியைக் கண்டேன்;\nஇதயம் கூத்தாட, இல்லம் விட்டேகினேன்;\nஇன்பங்களை உதறி, பன்மடங்கு வேகம் கொண்டே!","transliteration":"imāni vākyāni niśamya rātrau tejaśca bhīmaṁ timire vilokya ।\ncittaṁ nanartāśu vihāya sadma bhogān vinirdhūya ca nirjagāma ॥","u":"32"},{"anvayaDev":"[अहं] तत् सान्द्रम्, तमिस्नावृतम्, आर्तम्, अन्धम् आर्यखण्डं भारतं ददर्श। अरिभिः विनष्टा, रजन्यां गूढा भारतानां माता भृशं क्रन्दति।","anvayaRo":"[ahaṁ] tat sāndram, tamisnāvṛtam, ārtam, andham āryakhaṇḍaṁ bhārataṁ dadarśa | aribhiḥ vinaṣṭā, rajanyāṁ gūḍhā bhāratānāṁ mātā bhṛśaṁ krandati |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/33.mp3","audio_fileName":"verses/33.mp3","bn":"রাত্রির ঘনান্ধ গভীরে আর্যভূমি ভারতের মাতৃদেবীকে \nশত্রূহস্তে ক্ষত বিক্ষত, আর্ত, ক্রন্দনরতা আমি \nপ্রত্যক্ষ করিলাম।.","en":"I saw then this land of India, the Aryan country, wrapped thickly in darkness, suffering, blinded; hidden in the night, ruined by her enemies, the mother of the Bharatas wept aloud.","gu":"મેં ત્યાં લહ્યો ભારત આર્યદેશ, \nતમિસ્ર ડૂબ્યો, અતિ દુ:ખી, અંધ,\nને મા લહી, રાત્રિ વિષે ડુબેલી, \nહણાઈ રિપુથી, રડતી અતિશે. ૩૩.","hi":"देखा मैंने-\nघोर तिमिर में घिरा हुआ था अंधकारमय भारत,\nआर्यभूमि पर अंधकार की चादर सी फैली थी,\nरिपुओं के आघातों से क्षत-विक्षत भारत जननी को\nघनी रात में फूट-फूट कर रोते देखा॥","kn":"ಸಾಂದ್ರಂ ತಮಿಸ್ರಾವೃತಮಾರ್ತಮಂಧಮ್\n\tದದರ್ಶ ತದ್ಭಾರತಮಾರ್ಯಖಂಡಮ್|\nಗೂಢಾ ರಜನ್ಯಾಮ್ ಅರಿಭಿರೂ ವಿನಷ್ಟಾ\n\tಮಾತಾ ಭೃಶಂ ಕ್ರಂದತಿ ಭಾರತಾನಾಮ್||","meanings":[{"index":1,"meaning":"that","verse":33,"wordDev":"तत्","wordRo":"tat"},{"index":2,"meaning":"thickly","verse":33,"wordDev":"सान्द्रम्","wordRo":"sāndram"},{"index":3,"meaning":"cloaked in darkness","verse":33,"wordDev":"तमिस्नावृतम्","wordRo":"tamisnāvṛtam"},{"index":4,"meaning":"suffering","verse":33,"wordDev":"आर्तम्","wordRo":"ārtam"},{"index":5,"meaning":"blind","verse":33,"wordDev":"अन्धम्","wordRo":"andham"},{"index":6,"meaning":"the Aryan country","verse":33,"wordDev":"आर्यखण्डं","wordRo":"āryakhaṇḍaṁ"},{"index":7,"meaning":"India","verse":33,"wordDev":"भारतं","wordRo":"bhārataṁ"},{"index":8,"meaning":"I saw","verse":33,"wordDev":"ददर्श","wordRo":"dadarśa"},{"index":9,"meaning":"by (her) enemies","verse":33,"wordDev":"अरिभिः","wordRo":"aribhiḥ"},{"index":10,"meaning":"corrupted","verse":33,"wordDev":"विनष्टा","wordRo":"vinaṣṭā"},{"index":11,"meaning":"at night","verse":33,"wordDev":"रजन्यां","wordRo":"rajanyāṁ"},{"index":12,"meaning":"hidden","verse":33,"wordDev":"गूढा","wordRo":"gūḍhā"},{"index":13,"meaning":"of the Bharatas","verse":33,"wordDev":"भारतानां","wordRo":"bhāratānāṁ"},{"index":14,"meaning":"the mother","verse":33,"wordDev":"माता","wordRo":"mātā"},{"index":15,"meaning":"aloud","verse":33,"wordDev":"भृशं","wordRo":"bhṛśaṁ"},{"index":16,"meaning":"wept","verse":33,"wordDev":"क्रन्दति","wordRo":"krandati"}],"mr":"घनांधकारे व्यापून गेला आर्त अंध देश,\nमी पाहातसे आर्यखंड तो, तो भारत देश।\nअति गूढतम रात्रिसमयी शत्रुप्रहाराने,\nआक्रन्दत बहु भारतमाता अतीव दुःखाने॥","nxt":"verses/34","or":"ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଦେଖିଲି ଆର୍ଯ୍ୟଭୂମି ଏହି ଭାରତବର୍ଷ ଘୋର ଅନ୍ଧକାରରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟାକ୍ରାନ୍ତ । ସେହି ଗାଢ଼ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଆଘାତରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତା ଭାରତଜନନୀଙ୍କୁ କଇଁ କଇଁ ହୋଇ କାନ୍ଦୁଥିବାର ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲି","pre":"verses/32","sa":"सान्द्रं तमिस्नावृतमार्तमन्धं ददर्श तद्भारतमार्यखण्डम्।\nगूढा रजन्यामरिभिर्विनष्टा माता भृशं क्रन्दति भारतानाम्॥","saDev":"तदा घनान्धकारेण अवगुण्ठितम्, पीडितम्, अन्धं तत् प्रसिद्धम् आर्यखण्डं भारतम् अहम् अपश्यम्। शत्रुभिः धर्षिता भारतानां माता रात्रौ प्रच्छन्ना भृशं क्रन्दति स्म।","saRo":"tadā ghanāndhakāreṇa avaguṇṭhitam, pīḍitam, andhaṁ tat prasiddham āryakhaṇḍaṁ bhāratam aham apaśyam | śatrubhiḥ dharṣitā bhāratānāṁ mātā rātrau pracchannā bhṛśaṁ krandati sma |","ta":"இந்திய நாடு, இந்த ஆரிய தேசம் எதிரிகளால்\nஅழிவைத் தாங்கி, ஆற்றொணாத் துயர் கொண்டு /\nகன இருட்டில், கண்மூடி கவிழக் கண்டேன்;\nபாரதத் தாய் பெருங்குரலில் அழுவது கேட்டேன்.","transliteration":"sāndraṁ tamisnāvṛtamārtamandhaṁ dadarśa tadbhāratamāryakhaṇḍam ।\ngūḍhā rajanyāmaribhirvinaṣṭā mātā bhṛśaṁ krandati bhāratānām ॥","u":"33"},{"anvayaDev":"सः [अहं] रजन्यां दृशं भ्रामयामास। तिमिरे भ्रातृन् विचिन्वन् तप्तः सः [अहं] भूमौ तेषां कङ्कालसाराणि, करुणानि शवानि ददर्श।","anvayaRo":"saḥ [ahaṁ] rajanyāṁ dṛśaṁ bhrāmayāmāsa | timire bhrātṛn vicinvan taptaḥ saḥ [ahaṁ] bhūmau teṣāṁ kaṅkālasārāṇi, karuṇāni śavāni dadarśa |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/34.mp3","audio_fileName":"verses/34.mp3","bn":"নিশার অন্ধকারে চিন্তিত আমি খুঁজিয়া বেড়াই \nআমার ভাতৃবর্গকে; দেখিতেছি, তাহাদের শব \nঅকরুন কঙ্কালের ন্যায় ভূমিতলে পতিত রহিয়াছে।.","en":"I cast my glance about in the night, grieved, searching out my brothers in the shadows. Their corpses I saw on the ground, pitiable, reduced to skeletons.","gu":"ને રાત્રિમાં શોધી રહ્યો હું ઘૂમતો \nમુજ ભ્રાતૃઓને હ્રદયે દુ:ખે ભર્યો,\nમેં તેમનાં હા શબને નિહાળ્યાં \nપડ્યાં થઈ પિંજર હાડકાંનાં. ૩૪.","hi":"आँखें दौड़ी अंधकार में दूर-दूर तक,\nअपने भाई और बन्धुओं को तलाशती,\nकिन्तु मिले कंकालशेष अनेक शव\nजो दीन-हीन से पड़े हुए पृथ्वी पर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತದಾ ಧನಾಂಧಕಾರೇಣ ಅವಗುಂಠಿತಮ್, ಪೀಡಿತಮ್, ಅಂಧಂ ತತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಮ್ ಆರ್ಯಖಡಂ ಭಾರತಮ್ ಅಹಮ್ ಅಪಶ್ಯಮ್| ಶತ್ರುಭಿಃ ಧರ್ಷಿತಾ ಭಾರತಾನಾಂ ಮಾತಾ ರಾತ್ರೌ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಾ ಭೃಶಂ ಕ್ರಂದತಿ ಸ್ಮ|\n\tಅಹಂ ಪರಿತಃ ದೃಷ್ಟಿಕ್ಷೇಪಮ್ ಅಕರವಮ್| ರಾತ್ರ್ಯಾಃ ಅಂಧಕಾರೇ ಭ್ರಾತೃನ್ ಅವಿಷ್ಯನ್ ಸಂತಪ್ತಃ ಅಹಂ ತೇಷಾಂ ಕಂಕಾಲಮಾತ್ರಾವಶಿಷ್ಟಾನಿ, ದಯನೀಯಾನಿ ಶವಾನಿ ಭೂಮೌ ಅಪಶ್ಯಮ್|\t\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆಂದರೆ, ಯಾವ ದೇಶದ ಹೆಸರು ಭಾರತ ಎಂದು ಇದೆಯೋ, ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಕಾಶಮಯವಾಗಿಯೇ ಇರುವದು. ಅಂಥ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಆರ್ಯಖಂಡವು ಅಂಧಃಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತ್ತು. ಶತ್ರುಗಳ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಭಾರತಮಾತೆಯು ದುಃಖತಪ್ತಳಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಆ ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಟೆ. ಆಗ ನನಗೆ ಅವರೆಲ್ಲರ ಮೃತದೇಹ ಹಾಗೂ ಎಲುಬುಗಳ ರಾಶಿಯೇ ಕಂಡವು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"that (I)","verse":34,"wordDev":"सः [अहं]","wordRo":"saḥ"},{"index":2,"meaning":"in the night","verse":34,"wordDev":"रजन्यां","wordRo":"rajanyāṁ"},{"index":3,"meaning":"glance","verse":34,"wordDev":"दृशं","wordRo":"dṛśaṁ"},{"index":4,"meaning":"I cast about","verse":34,"wordDev":"भ्रामयामास","wordRo":"bhrāmayāmāsa"},{"index":5,"meaning":"in the shadows","verse":34,"wordDev":"तिमिरे","wordRo":"timire"},{"index":6,"meaning":"my brothers","verse":34,"wordDev":"भ्रातृन्","wordRo":"bhrātṛn"},{"index":7,"meaning":"searching","verse":34,"wordDev":"विचिन्वन्","wordRo":"vicinvan"},{"index":8,"meaning":"aggrieved","verse":34,"wordDev":"तप्तः","wordRo":"taptaḥ"},{"index":9,"meaning":"that (I)","verse":34,"wordDev":"सः [अहं]","wordRo":"saḥ"},{"index":10,"meaning":"on the ground","verse":34,"wordDev":"भूमौ","wordRo":"bhūmau"},{"index":11,"meaning":"their","verse":34,"wordDev":"तेषां","wordRo":"teṣāṁ"},{"index":12,"meaning":"reduced to skeletons","verse":34,"wordDev":"कङ्कालसाराणि","wordRo":"kaṅkālasārāṇi"},{"index":13,"meaning":"pitiable","verse":34,"wordDev":"करुणानि","wordRo":"karuṇāni"},{"index":14,"meaning":"corpses","verse":34,"wordDev":"शवानि","wordRo":"śavāni"},{"index":15,"meaning":"I saw","verse":34,"wordDev":"ददर्श","wordRo":"dadarśa"}],"mr":"रत्रिसमयी जिकडे तिकडे पाहात मी भ्रमलो,\nअंधारामधी मम बन्धूंना शोधत मी तपलो।\nअस्थिपंजर दिसती सगळे मम बांधव सारे,\nकेविलवाणी प्रेते त्यांची भूमीवर विखुरे॥","nxt":"verses/35","or":"ସେହି ଅନ୍ଧକାର ରାତ୍ରିରେ ମୁଁ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ମୋର ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଲାଗି ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଘୁରିବୁଲିଲି । କିନ୍ତୁ ସର୍ବତ୍ର କେବଳ ଦୀନହୀନ କଙ୍କାଳସାର ମରଶରୀରଗୁଡିକହିଁ ମୋର ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲା","pre":"verses/33","sa":"स भ्रामयामास दृशं रजन्यां भ्रातॄन् स तप्तस्तिमिरे विचिन्वन्।\nकङ्कालसाराणि ददर्श तानि शवानि तेषां करुणानि भूमौ॥","saDev":"अहं परितः दृष्टिक्षेपम् अकरवम्। रात्र्याः अन्धकारे भ्रातृन् अन्विष्यन् सन्तप्तः अहं तेषां कङ्कालमात्रावशिष्टानि, दयनीयानि शवानि भूमौ अपश्यम्।","saRo":"ahaṁ paritaḥ dṛṣṭikṣepam akaravam | rātryāḥ andhakāre bhrātṛn anviṣyan santaptaḥ ahaṁ teṣāṁ kaṅkālamātrāvaśiṣṭāni, dayanīyāni śavāni bhūmau apaśyam |","ta":"துக்கத்துடனே நான் அங்குமிங்கும்\nதேடினேன் சோதரரை, இரவின் நிழலில்!\nஅந்தோ ! அவர் உடலம் சிதைந்து போய்\nஎலும்புக் கூடெங்கும் இறைந்திருக்கக் கண்டேனே!","transliteration":"sa bhrāmayāmāsa dṛśaṁ rajanyāṁ bhrātṝn sa taptastimire vicinvan ।\nkaṅkālasārāṇi dadarśa tāni śavāni teṣāṁ karuṇāni bhūmau ॥","u":"34"},{"anvayaDev":"तदा एकं किरीटिनम्, वज्रधरम्, महान्तम्, ईशम् असुरं मातुः रक्तौधशतानि अश्रूणि सगृह्य अपत्यसङ्घान् पुष्णन्तं ददर्श।","anvayaRo":"tadā ekaṁ kirīṭinam, vajradharam, mahāntam, īśam asuraṁ mātuḥ raktaudhaśatāni aśrūṇi sagṛhya apatyasaṅghān puṣṇantaṁ dadarśa |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/35.mp3","audio_fileName":"verses/35.mp3","bn":"কিরীটি শোভিত, হস্তে শক্তিশালী বজ্র আষ্ফালনকারী \nদানবপতিকে আমি দেখিতে পাইলাম।\nমাতৃরক্ত ও অশ্রু আপন সন্তানদের সেই অসুর \nপান করাইতেছে।.","en":"Then did I see a lordly Titan; crowned, gigantic, bearing a thunderbolt, feeding the hordes of his offspring with the tears of the Mother mixed with a hundred streams of her blood.","gu":"ત્યહીં પછી એક અસુર રાજા \nજોયો મહા વજ્રધારી કિરીટી,\nતે મોતનાં આસું ને રક્ત-ઓઘે \nપોષી રહેલો નિજ સંતતિને. ૩૫.","hi":"तभी दिखाई दिया एक असुराधिप\nजिसके माथे पर था किरीट,हाथ में वज्र,\nवह पाल रहा था अपने कुल को\nमाँ के खून चढ़े आँसू की धारा से॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತದಾ ಮಮ ನೇತ್ರಪಥಮ್ ಆಗತಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ಮುಕುಟಧಾರೀ, ವಜ್ರಹಸ್ತಃ, ಮಹಾಕಾಯ, ಅಸುರರಾಜಃ ಯಃ ಮಾತುಃ ಅಶ್ರುಮಿಶ್ರಿತಂ ರಕ್ತಂ ನಿಃಶೇಷ ಗೃಹಿತ್ವಾ ತೇನ ಸ್ವಸಂತಾನವೃಂದಂ ಪೋಷಯತಿ ಸ್ಮ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ತಾಯಿಯ ಆಕ್ರಂದನ ಕೇಳಿ ನಾನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಅಲ್ಲಿಂದಿಲ್ಲಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದಲ್ಲಿಗೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮುಕುಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ವಜ್ರದಷ್ಟು ಕಠೋರ ಶಕ್ತಿಯುತನಾದ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕಂಡೆ. ಆ ದಾನವನು ಭಾರತಮಾತೆಯ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯರ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸ್ವತಃ ವಿದೇಶಿಯ ಪ್ರಜೆಗಳ ಪೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. (ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಝನ್ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿ (ವೈಸರಾಯ್) ಆಗಿದ್ದನು. ಹಾಗೂ ಅವನು ಬಂಗಾಲವನ್ನು ವಿಭಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಸಂತೋಷ ಪಸರಿಸಿತ್ತು).","meanings":[{"index":1,"meaning":"then","verse":35,"wordDev":"तदा","wordRo":"tadā"},{"index":2,"meaning":"a/one","verse":35,"wordDev":"एकं","wordRo":"ekaṁ"},{"index":3,"meaning":"crowned","verse":35,"wordDev":"किरीटिनम्","wordRo":"kirīṭinam"},{"index":4,"meaning":"bearing a thunderbolt","verse":35,"wordDev":"वज्रधरम्","wordRo":"vajradharam"},{"index":5,"meaning":"colossal","verse":35,"wordDev":"महान्तम्","wordRo":"mahāntam"},{"index":6,"meaning":"King/Lord","verse":35,"wordDev":"ईशम्","wordRo":"īśam"},{"index":7,"meaning":"Demon","verse":35,"wordDev":"असुरं","wordRo":"asuraṁ"},{"index":8,"meaning":"of the Mother","verse":35,"wordDev":"मातुः","wordRo":"mātuḥ"},{"index":9,"meaning":"a hundred streams of blood","verse":35,"wordDev":"रक्तौधशतानि","wordRo":"raktaudhaśatāni"},{"index":10,"meaning":"tears","verse":35,"wordDev":"अश्रूणि","wordRo":"aśrūṇi"},{"index":11,"meaning":"(having) mixed","verse":35,"wordDev":"सगृह्य","wordRo":"sagṛhya"},{"index":12,"meaning":"hordes of his offspring","verse":35,"wordDev":"अपत्यसङ्घान्","wordRo":"apatyasaṅghān"},{"index":13,"meaning":"feeding","verse":35,"wordDev":"पुष्णन्तं","wordRo":"puṣṇantaṁ"},{"index":14,"meaning":"I did see","verse":35,"wordDev":"ददर्श","wordRo":"dadarśa"}],"mr":"तदा देखिला एक भयंकर असुरांचा ईश,\nवज्रधारी तो, महानतम तो, किरिटधारी शीर्ष।\nमातेच्या अश्रूंनी आणिक रक्तप्रवाहाने,\nपॊषितसे तो पाहा आपुली विदेशी सन्ताने॥","nxt":"verses/36","or":"ସେହିପରି ବୁଲୁବୁଲୁ ହଠାତ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଶାଳକାୟ ଅସୁର ମୋର ଦୃଷ୍ଟିପଥାରୂଢ଼ ହେଲା । ସେ ତା'ର ମସ୍ତକରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିଲା ଏବଂ ହାତରେ ଏକ ବିଶାଳବଜ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲା । ସେ ଭାରତଜନନୀଙ୍କର ଅଶ୍ରୁମିଶ୍ରିତରକ୍ତକୁ ସଂଗ୍ରହକରି ତା'ର ସନ୍ତାନସନ୍ତତିମାନଙ୍କୁ ପରିପୋଷଣ କରୁଥିଲା","pre":"verses/34","sa":"तदा ददर्शासुरमेकमीशं किरीटिनं वज्रधरं महान्तम्।\nअश्रूणि रक्तौघशतानि मातुः सङ्गृह्य पुष्णन्तमपत्यसङ्घान्॥","saDev":"तदा मम नेत्रपथम् आगतः कश्चित् मुकुटधारी, वज्रहस्तः, महाकायः असुरराजः यः मातुः अश्रुमिश्रितं रक्तं निःशेषं गृहीत्वा तेन स्वसन्तानवृन्दं पोषयति स्म।","saRo":"tadā mama netrapatham āgataḥ kaścit mukuṭadhārī, vajrahastaḥ, mahākāyaḥ asurarājaḥ yaḥ mātuḥ aśrumiśritaṁ raktaṁ niḥśeṣaṁ gṛhītvā tena svasantānavṛndaṁ poṣayati sma |","ta":"அப்போது அதிகாரமாய் நின்ற தோர் அரக்கன்\nமுடிசூடி பிரம்மாண்டமாய் பயந்தரும் உருவில்,\nஅன்னையின் கண்ணீரையும், செந்நீரையும்\nஅரக்கக் குழந்தைக் கெல்லாம் ஊட்டக் கண்டேன்!","transliteration":"tadā dadarśāsuramekamīśaṁ kirīṭinaṁ vajradharaṁ mahāntam ।\naśrūṇi raktaughaśatāni mātuḥ saṅgṛhya puṣṇantamapatyasaṅghān ॥","u":"35"},{"anvayaDev":"[एकेन] पदा अदीनस्त्त्वं तुषाराद्रिम्, इतरेण अन्ध्रान् पौण्ड्रान् [च] मृद्नन्तम्, चीनावनौ पह्नवभूमिखण्डे [च] उग्रं करवालं प्रसारयन्तम् [असुरमेकं ददर्श]।","anvayaRo":"[ekena] padā adīnasttvaṁ tuṣārādrim, itareṇa andhrān pauṇḍrān [ca] mṛdnantam, cīnāvanau pahnavabhūmikhaṇḍe [ca] ugraṁ karavālaṁ prasārayantam [asuramekaṁ dadarśa] |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/36.mp3","audio_fileName":"verses/36.mp3","bn":"(অসুরপতি) এক পদ দ্বারা হিমশৃঙ্গ হিমালয়কে \nপিষ্ঠ করিতেছে; অপর পদ দ্বারা অন্ধ্র ও পৌন্ড্রদেশ \nমার্দন করিতেছে। প্রসারিত তলোয়ার চীন ও \nপল্লবভূমির উপর উদ্যত।.","en":"Oppressing with one foot the invincible Himalaya, with the other the plains of Andhra and Paundra, he brandished a harsh sword over China and the land of the Pahlavas (Persia).","gu":"દબાવતો એક પદે હિમાલય, \nબીજે પદે આન્ધ્રને પૌણ્ડ્રરાષ્ટ્ર,\nપ્રસરતો તે તલવાર ઉગ્ર ને \nચીને અને પારસીના પ્રદેશે. ૩૬.","hi":"एक चरण से दबा रखा था गतमहिमा वाला हिमपर्वत,\nआन्ध्र,पौंड्र को रौंद रहा था चरण दूसरा,\nकरवाल प्रखर वह बढ़ा रहा था\nचीन और पल्हव देशों की ओर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಏಕೇನ ಪಾದೇನ ಉದಾರಾತ್ಮ - ಹಿಮಾಲಯಮ್ ಅನ್ಯೇನ ಆಂಧ್ರದೇಶಂ ಪೌಂಡ್ರಜನಪದಂ ಚ ನಿಷ್ಪೀಡಯನ್ ಸಃ ಚೀನಭೂಮೌ ಪಾರಸ್ಯದೇಶೆ ಚ ಉಗ್ರಂ ಕರವಾಲಂ ಭ್ರಾಮಯತಿ ಸ್ಮ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಈ ಭಯಂಕರನಾದ ರಾಕ್ಷಸನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗ ಹಿಮಾಲಯದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಾಲನ್ನಿಟ್ಟು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲಿನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಂಧ್ರ ಪೌಂಡ್ರ ದೇಶಗಳನ್ನು ತುಳಿಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಚೀನದೇಶ ಹಾಗೂ ಪಾರಸ (ಇರಾಣ) ದೇಶದ ವರೆಗೆ ತನ್ನ ಹರಿತವಾದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಬೀಸುತ್ತ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರನ್ನು ಭಯಗ್ರಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"(with one) foot","verse":36,"wordDev":"[एकेन] पदा","wordRo":"[ekena] padā"},{"index":2,"meaning":"invincible","verse":36,"wordDev":"अदीनस्त्त्वं","wordRo":"adīnasttvaṁ"},{"index":3,"meaning":"Himalaya","verse":36,"wordDev":"तुषाराद्रिम्","wordRo":"tuṣārādrim"},{"index":4,"meaning":"with the other","verse":36,"wordDev":"इतरेण","wordRo":"itareṇa"},{"index":5,"meaning":"Andhra","verse":36,"wordDev":"अन्ध्रान्","wordRo":"andhrān"},{"index":6,"meaning":"Paundra","verse":36,"wordDev":"पौण्ड्रान्","wordRo":"pauṇḍrān"},{"index":7,"meaning":"oppressing","verse":36,"wordDev":"मृद्नन्तम्","wordRo":"mṛdnantam"},{"index":8,"meaning":"over China","verse":36,"wordDev":"चीनावनौ","wordRo":"cīnāvanau"},{"index":9,"meaning":"the land of the Pahlavas (Persia)","verse":36,"wordDev":"पह्नवभूमिखण्डे","wordRo":"pahnavabhūmikhaṇḍe"},{"index":10,"meaning":"harsh","verse":36,"wordDev":"उग्रं","wordRo":"ugraṁ"},{"index":11,"meaning":"sword","verse":36,"wordDev":"करवालं","wordRo":"karavālaṁ"},{"index":12,"meaning":"brandished","verse":36,"wordDev":"प्रसारयन्तम्","wordRo":"prasārayantam"}],"mr":"एका पादे हिमालयाला तुडवीत तो होता,\nआन्ध्र पौण्डूजन अन्य पदाने चिरडत तो होता।\nनग्न खड्ग घेऊनी करांमधी फिरवित तो होता,\n चीन पारसिक देशांनाहि भिववीत तो होता॥","nxt":"verses/37","or":"ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁର ତା'ର ଗୋଟାଏ ପାଦରେ ତୁଷାର ମୁକୁଟ ହିମାଳୟକୁ ଚାପି ଧରି ତାକୁ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟହୀନ କରୁଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପାଦଟିରେ ଆନ୍ଧ୍ର ଓ ପୌଣ୍ଡ୍ରପ୍ରଦେଶକୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ିତ କରୁଥିଲା । ସେ ହସ୍ତରେ କରବାଳ ଧାରଣ କରି ଚୀନ ଓ ପହ୍ଲବଦେଶମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ କରି ରଖିଥିଲା","pre":"verses/35","sa":"पदा तुषाराद्रिमदीनसत्त्वं मृद्नन्तमन्ध्रानितरेण पौण्ड्रान्।\nप्रसारयन्तं करवालमुग्रं चीनावनौ पह्लवभूमिखण्डे॥","saDev":"एकेन पादेन उदारात्म-हिमालयम् अन्येन आन्ध्रदेशं पौण्ड्रजनपदं च निष्पीडयन् सः चीनभूमौ पारस्यदेशे च उग्रं करवालं भ्रामयति स्म।","saRo":"ekena pādena udārātma-himālayam anyena āndhradeśaṁ pauṇḍrajanapadaṁ ca niṣpīḍayan saḥ cīnabhūmau pārasyadeśe ca ugraṁ karavālaṁ bhrāmayati sma |","ta":"வெல்ல முடியா இமய வெற்பை ஒரு கால் மிதிக்க,\nஆந்திர, பெளண்ட்ர நிலப்பரப்பில் மறுகால் பதித்து\nசீன, பாரசீக தேசங்களை அவன்\nகூரிய வாள் கொண்டு மிரட்டக் கண்டேன்.","transliteration":"padā tuṣārādrimadīnasattvaṁ mṛdnantamandhrānitareṇa pauṇḍrān ।\nprasārayantaṁ karavālamugraṁ cīnāvanau pahlavabhūmikhaṇḍe ॥","u":"36"},{"anvayaDev":"तं खलम्, विशालम्, बलगर्वितम्, धर्मेण दृप्यन्तम् अधर्मबुद्धिं दृष्ट्वा तु चित्तम् अग्निकुण्डम् इव अभूत्, शाश्वतेन क्रोधेन हि [तत्] जज्ज्वाल।","anvayaRo":"taṁ khalam, viśālam, balagarvitam, dharmeṇa dṛpyantam adharmabuddhiṁ dṛṣṭvā tu cittam agnikuṇḍam iva abhūt, śāśvatena krodhena hi [tat] jajjvāla |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/37.mp3","audio_fileName":"verses/37.mp3","bn":"ক্রূর, বিশালদেহী, বলগর্বিত, অসুর \nঅধর্মবুদ্ধি হইয়া ধর্মের দর্পকারী, তাহাকে \nদেখিয়া আগ্নেয় গিরিবৎ আমার চিত্ত অনন্তক্রোধে \nপ্রজ্জ্বলিত হইয়া উঠিল।.","en":"As I looked on him, huge and vile, inflated with the pride of his strength, unrighteous and boasting of righteousness, my heart became like a fire-pit and burned with an undying wrath.","gu":"મહાન એ હા બલ-ગર્વિલો ખલ, \nઅધર્મબુદ્ધિવત ધર્મ ભાખતો,\nએ જોઈ મારું મન અગ્નિ -કુંડ શું \nરે ક્રોધથી શાશ્ર્વત હા જલી ઊઠ્યું. ૩૭.","hi":"खल,विशाल,बलगर्वित उसको देखा,\nवह अधर्ममति सिखा रहा था पाठ धर्म का,\nमेरा मन यह,अग्निकुंड सा हो कर\nजल उठा,सनातन क्रोध-अग्नि उपजा कर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತಂ ದುರಾಚಾರಮ್, ಸ್ಥೂಲಕಾಯಮ್, ಬಲೋನ್ಮತ್ತಮ್, ಧರ್ಮಗರ್ವಿ - ಪಾಪಾತ್ಮಾನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಮ ಚಿತ್ತಮ್ ಅಗ್ನಿಕುಂಡಮ್ ಇವ ಅಭವತ್ ಅನಂತ ಕ್ರೋಧೇನ ಚ ಪ್ರಾಜ್ವಲತ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಬಲೋನ್ಮತ್ತರಾದ ಆ ದುಷ್ಟರು ದೇಶವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಧರ್ಮಯುಕ್ತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪಾಖಂಡತೆಯನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಮಾತೆಯ ದುರ್ದೆಶೆಯನ್ನು ಕಂಡು ನನ್ನ ಚಿತ್ತವು(ಮನಸ್ಸು) ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಲ್ಲಿಯ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವಂತೆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೊತಕೊತನೆ ಕುದಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"him","verse":37,"wordDev":"तं","wordRo":"taṁ"},{"index":2,"meaning":"vile","verse":37,"wordDev":"खलम्","wordRo":"khalam"},{"index":3,"meaning":"huge","verse":37,"wordDev":"विशालम्","wordRo":"viśālam"},{"index":4,"meaning":"inflated with the pride of his strength","verse":37,"wordDev":"बलगर्वितम्","wordRo":"balagarvitam"},{"index":5,"meaning":"of righteousness","verse":37,"wordDev":"धर्मेण","wordRo":"dharmeṇa"},{"index":6,"meaning":"boasting","verse":37,"wordDev":"दृप्यन्तम्","wordRo":"dṛpyantam"},{"index":7,"meaning":"unrighteous","verse":37,"wordDev":"अधर्मबुद्धिं","wordRo":"adharmabuddhiṁ"},{"index":8,"meaning":"As I looked","verse":37,"wordDev":"दृष्ट्वा","wordRo":"dṛṣṭvā"},{"index":9,"meaning":"so","verse":37,"wordDev":"तु","wordRo":"tu"},{"index":10,"meaning":"my heart","verse":37,"wordDev":"चित्तम्","wordRo":"cittam"},{"index":11,"meaning":"fire pit","verse":37,"wordDev":"अग्निकुण्डम्","wordRo":"agnikuṇḍam"},{"index":12,"meaning":"like","verse":37,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":13,"meaning":"became","verse":37,"wordDev":"अभूत्","wordRo":"abhūt"},{"index":14,"meaning":"with undying","verse":37,"wordDev":"शाश्वतेन","wordRo":"śāśvatena"},{"index":15,"meaning":"wrath","verse":37,"wordDev":"क्रोधेन","wordRo":"krodhena"},{"index":16,"meaning":"(for emphasis)","verse":37,"wordDev":"हि","wordRo":"hi"},{"index":17,"meaning":"burned","verse":37,"wordDev":"जज्ज्वाल","wordRo":"jajjvāla"}],"mr":"बलोन्मत्त अति विशाल ऐशां दुष्टखलां बघुनी,\nधर्मवाणी तो वदे, परंतु अधर्मी आचरणी।\nदेखूनी त्याला अग्निकुंडसम भडके मम चित्त,\nशाश्वत माझा क्रोधाग्नी बहु धगधगतो नित्य॥","nxt":"verses/38","or":"ସେହି ଦୁରାଚାରୀ, ସ୍ଥୂଳକାୟ, ଧର୍ମଗର୍ବୀ, ପାପାତ୍ମା ଅସୁରକୁ ଦେଖି ମୋର ହୃଦୟ ରୌଦ୍ରକ୍ରୋଧରେ ଜଳିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା","pre":"verses/36","sa":"खलं विशालं बलगर्वितं तं धर्मेण दृप्यन्तमधर्मबुद्धिम्।\nदृष्ट्वा त्वभूच्चित्तमिवाग्निकुण्डं क्रोधेन जज्वाल हि शाश्वतेन॥","saDev":"तं दुराचारम्, स्थूलकायम्, बलोन्मत्तम्, धर्मगार्वि-पापात्मानं दृष्ट्वा मम चित्तम् अग्निकुण्डम् इव अभवत् अनन्तक्रोधेन च प्राज्वलत्।","saRo":"taṁ durācāram, sthūlakāyam, balonmattam, dharmagārvi-pāpātmānaṁ dṛṣṭvā mama cittam agnikuṇḍam iva abhavat anantakrodhena ca prājvalat |","ta":"பலம் தந்த கர்வத்தில் அதி உயர்வாய்த்\nதனை எண்ணி, தீயோன் நெடிது நின்றான்!\nநேர்மை யற்றோன், நீதமானாய் நடித்திட்டான்!\nஅது கண்டேன்; அடங்காக் கோபம், என் இதயத் தீக்குழியில்!","transliteration":"khalaṁ viśālaṁ balagarvitaṁ taṁ dharmeṇa dṛpyantamadharmabuddhim ।\ndṛṣṭvā tvabhūccittamivāgnikuṇḍaṁ krodhena jajvāla hi śāśvatena ॥","u":"37"},{"anvayaDev":"सुप्तानि, सनातनानि कुलानि जागरणाय ह्वातुं भीमा जगौ। क्रूरं विरावौघम् उदीरयन्ती रजनी इव घोरा [सा] मम पार्शे आयात्।","anvayaRo":"suptāni, sanātanāni kulāni jāgaraṇāya hvātuṁ bhīmā jagau | krūraṁ virāvaugham udīrayantī rajanī iva ghorā [sā] mama pārśe āyāt |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/38.mp3","audio_fileName":"verses/38.mp3","bn":"দেবী ভীমা প্রাচীন সুপ্ত কুল সমূহকে নিদ্রা \nত্যাগ করিতে আহ্বান করিতেছেন। ঘোর রজনীর \nঅন্ধকার ভেদি তাঁহার ক্রূব্ধ হুংকার শ্রুত হইল।\nদেখিলাম, তিনি আমার পার্শ্বে আবির্ভূত হইয়াছেন।.","en":"The dread voice of the goddess was raised to call out of their sleep the imperishable tribes. Then, uttering a fierce flood of cries, she came to my side, formidable like the night.","gu":"ને માત સૂતાં સહુ લોકવૃંદ \nજગાડવા ભીષણ ઘોર બોલતી,\nપુકાર કૈં ઉગ્ર કરંતી આવી \nમારી કને રાત્રિ કરાળ જેવી. ૩૮.","hi":"सोयी हुई सनातन मानवता को\nलगी जगाने फिर से महिमा की देवी,\nक्रूर गर्जना करती हुई चली आयी वह\nमेरे पास गहन रजनी में॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಸುಪ್ತಾನ್ ಶಾಶ್ವತವಂಶಧರಾನ್ ಜಾಗರಯಿತುಂ ಭಯಂಕರೀ ಕಾಲೀ ಅಗರ್ಜತ್| ಕ್ರೂರಶಬ್ದಂ ಕುರ್ವತೀ ರಾತ್ರಿಃ ಇವ ಕರಾಲಾ ಸಾ ಮಮ ಪಾರ್ಶ್ವಮ್ ಆಗಚ್ಛತ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕರ್ತವ್ಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮರೆತು ಮಲಗಿರುವ ಸನಾತನರನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಲು ಕಾಳಿಮಾತೆಯು ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದಳು. ಭೀಷಣ ಭಯಂಕರ ರಾತ್ರಿಯಂತೆ ಅನ್ನಿಸುವ ತಾಯಿ ಘೋರವಾದ ವಾಣಿಯನ್ನು ಉಚ್ಛರಿಸುತ್ತ (ಜೋರು ಜೋರಾಗಿ ಒದರುತ್ತ) ನನ್ನ ಸನಿಹ ಬಂದಳು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"dormant/sleeping","verse":38,"wordDev":"सुप्तानि","wordRo":"suptāni"},{"index":2,"meaning":"ancient","verse":38,"wordDev":"सनातनानि","wordRo":"sanātanāni"},{"index":3,"meaning":"tribes","verse":38,"wordDev":"कुलानि","wordRo":"kulāni"},{"index":4,"meaning":"to attention/wakefulness","verse":38,"wordDev":"जागरणाय","wordRo":"jāgaraṇāya"},{"index":5,"meaning":"to summon","verse":38,"wordDev":"ह्वातुं","wordRo":"hvātuṁ"},{"index":6,"meaning":"Terrifying (Kali)","verse":38,"wordDev":"भीमा","wordRo":"bhīmā"},{"index":7,"meaning":"called","verse":38,"wordDev":"जगौ","wordRo":"jagau"},{"index":8,"meaning":"violent","verse":38,"wordDev":"क्रूरं","wordRo":"krūraṁ"},{"index":9,"meaning":"torrent of cries","verse":38,"wordDev":"विरावौघम्","wordRo":"virāvaugham"},{"index":10,"meaning":"proclaiming","verse":38,"wordDev":"उदीरयन्ती","wordRo":"udīrayantī"},{"index":11,"meaning":"night","verse":38,"wordDev":"रजनी","wordRo":"rajanī"},{"index":12,"meaning":"like","verse":38,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":13,"meaning":"frightening","verse":38,"wordDev":"घोरा","wordRo":"ghorā"},{"index":14,"meaning":"my","verse":38,"wordDev":"मम","wordRo":"mama"},{"index":15,"meaning":"side","verse":38,"wordDev":"पार्शे","wordRo":"pārśe"},{"index":16,"meaning":"came","verse":38,"wordDev":"आयात्","wordRo":"āyāt"}],"mr":"भारतीयांची कुले सनातन निद्रित बहु झाली,\n जागृत करण्यां तया गर्जते ही भीमा काली।\nक्रूर भयानक रौद्र गर्जना करीत त्या काली,\nभयाण रात्री परी भवानी मजजवळी आली॥","nxt":"verses/39","or":"ଏହି ସମୟରେ ସନାତନ ଧର୍ମର ସୁପ୍ତଵଂଶଧର ମାନଙ୍କୁ ଜାଗରିତ କରିବା ପାଇଁ ସେହି ଭୟଙ୍କରୀ କାଳୀ କ୍ରୂର ଗର୍ଜନ କରି କରି ଭୀଷଣରାତ୍ରି ସଦୃଶ ମୋ' ନିକଟକୁ ଆସିଲେ","pre":"verses/37","sa":"कुलानि सुप्तानि सनातनानि ह्वातुं जगौ जागरणाय भीमा।\nक्रूरं विरावौघमुदीरयन्ती पार्श्वे ममायाद्रजनीव घोरा॥","saDev":"सुप्तान् शाश्वतवंशधरान् जागरयितुं भयङ्करी काली अगर्जत्। क्रूरशब्दं कुर्वती रात्रिः इव कराला सा मम पार्श्वम् आगच्छत्।","saRo":"suptān śāśvatavaṁśadharān jāgarayituṁ bhayaṅkarī kālī agarjat | krūraśabdaṁ kurvatī rātriḥ iva karālā sā mama pārśvam āgacchat |","ta":"அழிக்க இயலா ஆதி வாசிகள் உறக்கம் கலைந்து\nஎழுந்திருக்க ஆவேசக் குரல் தந்தாள் காளி! பின்\nபயங்கரமாய்க் கூச்சலிட்டு, வந்தாள் என் பக்கம்,\nகலைக்க ஒண்ணா கன இரவாய், கடினமாக!","transliteration":"kulāni suptāni sanātanāni hvātuṁ jagau jāgaraṇāya bhīmā ।\nkrūraṁ virāvaughamudīrayantī pārśve mamāyādrajanīva ghorā ॥","u":"38"},{"anvayaDev":"भीमैः, करालैः वचोभिः धरणी सिन्धुः च चचाल, नभः जगर्ज। तैः भीमैः सरोषैः च विलोकनैः ब्रह्माण्डम् अग्निवृष्ट्या उत्तप्तम् इव [बभूव]।","anvayaRo":"bhīmaiḥ, karālaiḥ vacobhiḥ dharaṇī sindhuḥ ca cacāla, nabhaḥ jagarja | taiḥ bhīmaiḥ saroṣaiḥ ca vilokanaiḥ brahmāṇḍam agnivṛṣṭyā uttaptam iva [babhūva] |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/39.mp3","audio_fileName":"verses/39.mp3","bn":"করালী ভীম মাতার এবং প্রকার নিনাদে পৃথ্বী,\nসিন্ধু ও অন্ত:রীক্ষ প্রকম্পিত হইল, তাঁহার অনলবর্ষী \nরোষে ব্রহ্মাণ্ড উত্তপ্ত হইয়া উঠিল।.","en":"Earth and sea shook with the awful violence of her words and the heavens thundered back. The terror of her angry looks afflicted the creation like a deluge of fire.","gu":"કરાળ એ વાચથી ડોલી પૃથ્વી, \nસમુદ્ર સવળ્યો, નભ ગાજી ઊઠ્યું,\nને ર્દષ્ટિપાતોથી સરોષ એના \nબ્રહ્માણ્ડ પે અગ્નિ-વર્ષા થઈ શું ૩૯.","hi":"भीषण,कठोर उसकी आवाजें सुन कर\nकाँप उठी धरती,हिल गया समन्दर,गरज उठा आकाश,\nऔर भयावह क्रोधदृष्टि से उसकी\nलगा दहकने यह सारा ब्रह्मांड,\nबरसने लगी आग हो जैसे॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತಸ್ಯಾಃ ಭಯಂಕರ - ನಿದಾರುಣ - ಶಬ್ದೈ ಪೃಥಿವೀ ಸಾಗರಶ್ಚ ಪ್ರಾಕಮ್ಪೇತಾಮ್ ಆಕಾಶಶ್ಚ ಅಗರ್ಜತ್ ಕ್ರೂರೈಃ ಕೋಪೇಕ್ಷಣೈಃ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಮ್ ಅಗ್ನಿವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಉತ್ತಪ್ತಮ್ ಇವ ಅಭವತ್|\t\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಅವಳ ಚೀತ್ಕರಿಕೆಯ, ಹೂಂಕಾರಭರಿತ ಮಾತುಗಳ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಪೃಥ್ವಿ ಅಲುಗಾಡುವಂತಿತ್ತು. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಎದ್ದಿತು. ಆಕಾಶ ಗರ್ಜಿಸತೊಡಗಿತು. ಹಾಗೂ ಅವಳ ರೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭಯಂಕರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ನೋಟದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಮಳೆ ಆಗುತ್ತಿರುವುದೋ ಏನೋ ಅನ್ನಿಸತೊಡಗಿತು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"frightening","verse":39,"wordDev":"भीमैः","wordRo":"bhīmaiḥ"},{"index":2,"meaning":"terrible","verse":39,"wordDev":"करालैः","wordRo":"karālaiḥ"},{"index":3,"meaning":"with words","verse":39,"wordDev":"वचोभिः","wordRo":"vacobhiḥ"},{"index":4,"meaning":"earth","verse":39,"wordDev":"धरणी","wordRo":"dharaṇī"},{"index":5,"meaning":"and sea","verse":39,"wordDev":"सिन्धुः च","wordRo":"sindhuḥ ca"},{"index":6,"meaning":"shook","verse":39,"wordDev":"चचाल","wordRo":"cacāla"},{"index":7,"meaning":"the heavens","verse":39,"wordDev":"नभः","wordRo":"nabhaḥ"},{"index":8,"meaning":"thundered","verse":39,"wordDev":"जगर्ज","wordRo":"jagarja"},{"index":9,"meaning":"with those","verse":39,"wordDev":"तैः","wordRo":"taiḥ"},{"index":10,"meaning":"terrifying","verse":39,"wordDev":"भीमैः","wordRo":"bhīmaiḥ"},{"index":11,"meaning":"angry","verse":39,"wordDev":"सरोषैः","wordRo":"saroṣaiḥ"},{"index":12,"meaning":"and","verse":39,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":13,"meaning":"with looks","verse":39,"wordDev":"विलोकनैः","wordRo":"vilokanaiḥ"},{"index":14,"meaning":"creation","verse":39,"wordDev":"ब्रह्माण्डम्","wordRo":"brahmāṇḍam"},{"index":15,"meaning":"a deluge of fire","verse":39,"wordDev":"अग्निवृष्ट्या","wordRo":"agnivṛṣṭyā"},{"index":16,"meaning":"burned","verse":39,"wordDev":"उत्तप्तम्","wordRo":"uttaptam"},{"index":17,"meaning":"like/as if","verse":39,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"}],"mr":"कराल भीषण शब्दाघाते धरणी डळमळली,\nउसळे सागर, आकाशामधी बिजली कडकडली।\nरोषाग्नीयुत अति भयानक नयने विलोकित,\nअग्निवृष्टीने सकलहि भुवने झाली अति तप्त॥","nxt":"verses/40","or":"ତାଙ୍କର ସେହି ନିଦାରୁଣ ଶବ୍ଦରେ ସସାଗରା ଧରଣୀ ପ୍ରକମ୍ପିତ ହୋଇଉଠିଲା । ଆକାଶ ଘୋର ନାଦରେ ଗର୍ଜିବାକୁ ଲାଗିଲା । ତାଙ୍କର ରୋଷଦୀପ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଚାହାଣୀରେ ସାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଏପରି ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଉଠିଲା ଯେ ମନେହେଲା, ସତେଯେପରି ଅଗ୍ନିବୃଷ୍ଟି ହେଉଛି","pre":"verses/38","sa":"भीमैः करालैर्धरणी वचोभिश्चचाल सिन्धुश्च नभो जगर्ज।\nभीमैः सरोषैश्च विलोकनैस्तैर्ब्रह्माण्डमुत्तप्तमिवाग्निवृष्ट्या॥","saDev":"तस्याः भयङ्कर-निदारुण-शब्दैः पृथिवी सागरश्च प्राकम्पेताम् आकाशश्च अगर्जत्, क्रूरैः कोपेक्षणैः ब्रह्माण्डम् अग्निवृष्ट्या उत्तप्तम् इव अभवत्।","saRo":"tasyāḥ bhayaṅkara-nidāruṇa-śabdaiḥ pṛthivī sāgaraśca prākampetām ākāśaśca agarjat, krūraiḥ kopekṣaṇaiḥ brahmāṇḍam agnivṛṣṭyā uttaptam iva abhavat |","ta":"அவள் குரலின் ஆவேசக் கொதிப்பினாலே,\nஅலை கடலும், நிலமகளும் நடுநடுங்க,\nவானுலகம் இடி இடித்து விடையிறுக்க,\nஅவள் பார்வை, படைப்பையெல்லாம் பிரளயத் தீயென தகித்ததுவே!","transliteration":"bhīmaiḥ karālairdharaṇī vacobhiścacāla sindhuśca nabho jagarja ।\nbhīmaiḥ saroṣaiśca vilokanaistairbrahmāṇḍamuttaptamivāgnivṛṣṭyā ॥","u":"39"},{"anvayaDev":"सर्वं त्रैलोक्यं च कराल्याः उन्मादकरैः आवाहनैः पूर्णम् अभूत्, दारुणवह्निगर्भा, अजस्रशब्दा ज्वालामुखी कण्ठात् उदक्रामत्।","anvayaRo":"sarvaṁ trailokyaṁ ca karālyāḥ unmādakaraiḥ āvāhanaiḥ pūrṇam abhūt, dāruṇavahnigarbhā, ajasraśabdā jvālāmukhī kaṇṭhāt udakrāmat |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/40.mp3","audio_fileName":"verses/40.mp3","bn":"ত্রিভুবন দেবী করালীর আহ্বানে পূর্ন হইল; অগ্নিবর্ষী \nজ্বালামুখী নির্গত কন্ঠস্বরে অজস্র বাক্যে তিনি \nআহ্বান করিলেন।.","en":"All the three worlds were filled with the maddening summons of Kali. A volcano of dev-astating flame issued from the throat in immortal words.","gu":"ત્રિલોક એ કાલીતણાં પ્રચંડ \nઆવાહનોથી છલકી ઊઠ્યું ને,\nજ્વાલામુખી દારુણ અગ્નિ ધારતો \nવહી રહ્યો ક્ણ્ઠથી શબ્દ શાશ્ર્વતે. ૪૦.","hi":"गूँज उठे तीनों लोक\nकाली के उन्माद भरे आवाहन से,\nशब्द अजस्र कंठ से उसके फूटे ऐसे\nजैसे ज्वालामुखी,\nगर्भ में जिसके दारुण वन्हि बसी हो॥","kn":"ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮುನ್ಮಾದ ಕರೈಃ ಕರಾಲ್ಯಾ\n\tಆವಾಹನೈಃ ಪೂರ್ಣಮಭೂಚ್ಚ ಸರ್ವಮ್|\nಜ್ವಾಲಾಮುಖೀ ದಾರುಣವಹ್ನಿಗರ್ಭಾ\n\tಕಂಠಾತ್ ಉದಕ್ರಾಮತ್ ಅಜಸ್ರಶಬ್ದಾ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"all","verse":40,"wordDev":"सर्वं","wordRo":"sarvaṁ"},{"index":2,"meaning":"three worlds","verse":40,"wordDev":"त्रैलोक्यं च","wordRo":"trailokyaṁ ca"},{"index":3,"meaning":"of Kali","verse":40,"wordDev":"कराल्याः","wordRo":"karālyāḥ"},{"index":4,"meaning":"frenzied","verse":40,"wordDev":"उन्मादकरैः","wordRo":"unmādakaraiḥ"},{"index":5,"meaning":"summons","verse":40,"wordDev":"आवाहनैः","wordRo":"āvāhanaiḥ"},{"index":6,"meaning":"filled","verse":40,"wordDev":"पूर्णम्","wordRo":"pūrṇam"},{"index":7,"meaning":"were","verse":40,"wordDev":"अभूत्","wordRo":"abhūt"},{"index":8,"meaning":"womb of intense fire","verse":40,"wordDev":"दारुणवह्निगर्भा","wordRo":"dāruṇavahnigarbhā"},{"index":9,"meaning":"constantly erupting/sounding","verse":40,"wordDev":"अजस्रशब्दा","wordRo":"ajasraśabdā"},{"index":10,"meaning":"volcano","verse":40,"wordDev":"ज्वालामुखी","wordRo":"jvālāmukhī"},{"index":11,"meaning":"from the throat","verse":40,"wordDev":"कण्ठात्","wordRo":"kaṇṭhāt"},{"index":12,"meaning":"issued/omitted","verse":40,"wordDev":"उदक्रामत्","wordRo":"udakrāmat"}],"mr":"कराल कलीच्या उन्मादक आवाहन वचने,\nभरुनी गेली तिन्ही भुवने अवघी पूर्णपणे।\nअजस्त्र वाणी कंठामधुनी धडाधडा उमटे,\nजणु धगघगता प्रखर अग्निमय ज्वालामुखी प्रकटे॥","nxt":"verses/41","or":"ସମଗ୍ର ତ୍ରିଭୁବନ ସେହି ଭୟଙ୍କରୀ କାଳୀଙ୍କର ଉନ୍ମାଦପୂର୍ଣ ଆହ୍ୱାନରେ କମ୍ପି ଉଠିଲା । ତାଙ୍କର କଣ୍ଠରୁ ଅଜସ୍ର ଶବ୍ଦମାନ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ସେ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଏତେ ଜ୍ଵଳାମୟ ଥିଲା ଯେ, ମନେହେଲା ଯେପରି ସେହି ଭୟଙ୍କରୀ ଦେବୀଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ଆଗ୍ନେୟଗିରିର ଉଦୟ ହେଉଛି","pre":"verses/39","sa":"त्रैलोक्यमुन्मादकरैः कराल्या आवाहनैः पूर्णमभूच्च सर्वम्।\nज्वालामुखी दारुणवह्निगर्भा कण्ठादुदक्रामदजस्रशब्दा॥","saDev":"सर्वं त्रैलोक्यं काल्याः उन्मादकरैः आवाहनैः पूर्णम् अभवत् ; दारुणवह्निगर्भः, अजस्रशब्दमयः आग्नेयगिरिश्च कण्ठात् विनिर्गतः।","saRo":"sarvaṁ trailokyaṁ kālyāḥ unmādakaraiḥ āvāhanaiḥ pūrṇam abhavat ; dāruṇavahnigarbhaḥ, ajasraśabdamayaḥ āgneyagiriśca kaṇṭhāt vinirgataḥ |","ta":"சித்தம் கலங்க வைக்கும் சப்தமிட்டே\nஉத்தரவிட்டாள் காளி, மூவுலகும் கேட்க!\nஅழிவறியா வார்த்தைகளால், அவள் கண்டம்\nஉதிர்த்ததோ எரிமலையின் அக்னிக் குண்டம் !","transliteration":"trailokyamunmādakaraiḥ karālyā āvāhanaiḥ pūrṇamabhūcca sarvam ।\njvālāmukhī dāruṇavahnigarbhā kaṇṭhādudakrāmadajasraśabdā ॥","u":"40"},{"anvayaDev":"तत्र चराचरस्य तीव्रेण क्षोभेण क्षुब्धानि भो हन्यतां दुष्टः इति सुरौद्रं वचः ईरयन्ति स्वप्नोत्थितानि इव पृतनानि अपश्यम्।","anvayaRo":"tatra carācarasya tīvreṇa kṣobheṇa kṣubdhāni bho hanyatāṁ duṣṭaḥ iti suraudraṁ vacaḥ īrayanti svapnotthitāni iva pṛtanāni apaśyam |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/41.mp3","audio_fileName":"verses/41.mp3","bn":"তীব্র ক্রোধবশতঃ চরাচর ব্যাপ্ত করিয়া সেনানীদিগের \nনিদ্রাভঙ্গ হইল; 'দুষ্টকে হনন কর ' এই \nপ্রকার কলরব তাহাদের কন্ঠ হইতে নিঃসৃত হইতে \nথাকিল।.","en":"Now I saw armies as if roused from sleep, agitated by the intense agitation that had seized the world, shouting fiercely, “Death to the villain!”","gu":"મેં તીવ્ર ક્ષોભે ભર સૈન્ય જોયાં \nસંક્ષુબ્ધ ત્યાં સર્વ ચરચરોનાં,\nને રૌદ્ર વાણી પુકારતાં તે, \n 'હણો હણો દુષ્ટ સમસ્તને રે.' ૪૧.","hi":"जड़-चेतन के तीव्र क्षोभ से\nक्षुब्ध हुई सेना को मैंने देखा,\nजो अभी स्वप्न से उठी हुई लगती थी,\nऔर रुद्र-आवेशित होकर चीख उठी-\nअरे!मार डालो इस अत्याचारी को॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಸರ್ವ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ಕಾಲ್ಯಾಃ ಉನ್ಮಾದಕರೈಃ ಆವಾಹನೈಃ ಪೂರ್ಣಮ್ ಅಭವತ್, ದಾರುಣವಹ್ನಿಗರ್ಭಃ, ಅಜಸ್ರಶಬ್ದಮಯಃ ಆಗ್ರೇಯಗಿರಿಶ್ಚ ಕಂಠಾತ್ ವಿನಿರ್ಗತಃ| ತತ್ರ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ತೀವ್ರೇಣ ಕ್ಷೋಭೇಣ ಕ್ಷುಬ್ಧಾಮ್, ‘ಭೋ ಹನ್ಯತಾಂ ದುಷ್ಟಃ’ ಇತಿ ಭಯಂಕರ ಶಬ್ದಂ ಕುರ್ವತೀ ಸೇನಾಂ ಸ್ವಪ್ನಾತ್ ಪ್ರಬುದ್ಧಾಮ್ ಇವ ಅಪಶ್ಯಮ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಕಾಳಿದೇವಿಯ ಉನ್ಮಾದಕ ಆಹ್ವಾನದಿಂದ ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳು ಧುಮುಧುಮಿಸಿದವು. ಅವಳ ಕಂಠದಿಂದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯನ್ನು ಉಗುಳುವಂತೆ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಗಳಂಥ ಅವಳ ಮಾತುಗಳು, ಶಬ್ದಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದವು. ಅದರ ಜತೆಗೆ ಸ್ವಪ್ನದಿಂದ ಜಾಗೃತರಾಗುವಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿ, “ಈ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕಿರಿ. ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಹೋಗದಂತೆ ಮಾಡಿರಿ” ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದೇವಿಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"now","verse":41,"wordDev":"तत्र","wordRo":"tatra"},{"index":2,"meaning":"of the world","verse":41,"wordDev":"चराचरस्य","wordRo":"carācarasya"},{"index":3,"meaning":"intense","verse":41,"wordDev":"तीव्रेण","wordRo":"tīvreṇa"},{"index":4,"meaning":"by agitation","verse":41,"wordDev":"क्षोभेण","wordRo":"kṣobheṇa"},{"index":5,"meaning":"agitated","verse":41,"wordDev":"क्षुब्धानि","wordRo":"kṣubdhāni"},{"index":6,"meaning":"Oh!","verse":41,"wordDev":"भो!","wordRo":"bho"},{"index":7,"meaning":"death","verse":41,"wordDev":"हन्यतां","wordRo":"hanyatāṁ"},{"index":8,"meaning":"to the villain","verse":41,"wordDev":"दुष्टः","wordRo":"duṣṭaḥ"},{"index":9,"meaning":"(indicating speech)","verse":41,"wordDev":"इति","wordRo":"iti"},{"index":10,"meaning":"fiercely","verse":41,"wordDev":"सुरौद्रं","wordRo":"suraudraṁ"},{"index":11,"meaning":"speech","verse":41,"wordDev":"वचः","wordRo":"vacaḥ"},{"index":12,"meaning":"shouting","verse":41,"wordDev":"ईरयन्ति","wordRo":"īrayanti"},{"index":13,"meaning":"roused from sleep","verse":41,"wordDev":"स्वप्नोत्थितानि","wordRo":"svapnotthitāni"},{"index":14,"meaning":"as if","verse":41,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":15,"meaning":"armies","verse":41,"wordDev":"पृतनानि","wordRo":"pṛtanāni"},{"index":16,"meaning":"I saw","verse":41,"wordDev":"अपश्यम्","wordRo":"apaśyam"}],"mr":"सकल चराचर जीव जंतूंच्या अतीव क्रोधाने,\nक्षुब्ध जाहली कालीसेना मी देखे नयने।\nस्वप्नामधुनी जागृतापरी गर्जत भयकारी,\n'हाणा, मारा दुष्ट रिपूंना' देई ललकारी॥","nxt":"verses/42","or":"ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଚରାଚରର କ୍ଷୋଭରେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦକାରୀ ସେନା ମୋର ଦୃଷ୍ଟିପଥାରୂଢ଼ ହେଲା । ସେହି ସେନାକୁ ଦେଖି ପ୍ରତୀତ ହେଉଥିଲା ଯେପରି ତାହା ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଉତ୍ଥିତ । ସେହି ଭୟଙ୍କର ସେନା କ୍ଷୁବ୍ଧସ୍ଵରରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲା - \"ମାର ମାର ଏହି ଦୁଷ୍ଟକୁ ମାର\"","pre":"verses/40","sa":"क्षोभेण तीव्रेण चराचरस्य क्षुब्धान्यपश्यं पृतनानि तत्र।\nस्वप्नोत्थितानीव वचः सुरौद्रं भो हन्यतां दुष्ट इतीरयन्ति॥","saDev":"तत्र पृथिव्याः तीव्रेण क्षोभेण क्षुब्धाम्, भो हन्यतां दुष्टः इति भयङ्करं शब्दं कुर्वतीं सेनां स्वप्तात् प्रबुद्धाम् इव अपश्यम्। [पृतनानि (वैदिकप्रयोगः) - पृतना, सेना। ]","saRo":"tatra pṛthivyāḥ tīvreṇa kṣobheṇa kṣubdhām, bho hanyatāṁ duṣṭaḥ iti bhayaṅkaraṁ śabdaṁ kurvatīṁ senāṁ svaptāt prabuddhām iva apaśyam | [pṛtanāni (vaidikaprayogaḥ) - pṛtanā, senā | ]","ta":"உலகைக் குலுக்கிய புரட்சியால் உணர்ச்சி\nகொந்தளிக்க, குறைத் தூக்கம் விட்டெழுந்து,\nகோபக் குரலில், 'துஷ்டர்களைக் கொல்வோம்',\nஎன எக்காளமிட்டேகும் படைகளைக் கண்டேன், மறுகணம்.","transliteration":"kṣobheṇa tīvreṇa carācarasya kṣubdhānyapaśyaṁ pṛtanāni tatra ।\nsvapnotthitānīva vacaḥ suraudraṁ bho hanyatāṁ duṣṭa itīrayanti ॥","u":"41"},{"anvayaDev":"मातुः रुदितं क्षतानि [च] ज्ञात्वा हि अक्षिशतानि विद्युद्धराणि अभूवन्। ततः क्रोधैः सहस्राणि भीमानि मुखानि भीमं दनुजेशम् आयन्।","anvayaRo":"mātuḥ ruditaṁ kṣatāni [ca] jñātvā hi akṣiśatāni vidyuddharāṇi abhūvan | tataḥ krodhaiḥ sahasrāṇi bhīmāni mukhāni bhīmaṁ danujeśam āyan |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/42.mp3","audio_fileName":"verses/42.mp3","bn":"মাতার রক্তাক্ত ক্ষত ও বিলাপ লক্ষ্য করিয়া \nশত সহস্র সন্তানের মুখমন্ডল ক্রোধে ভীষণাকার \nধারণ করত: দানবপতির উদ্দেশ্যে দৃষ্টি নিক্ষেপ \nকরিল।.","en":"Growing aware of the Mother’s weeping and her wounds, hundreds of eyes darted light-ning. Then thousands of faces turned, dire with rage, upon the dread lord of Titans.","gu":"માતા તણાં રોદનને લહી આ \nવિદ્યુત ઝર્યાં કૈંક જ ચક્ષુ સો સો,\nક્રોધે ભર્યાં કૈંક મુખો હજારો \nઝૂકી રહ્યાં રાક્ષસરાજની પ્રતિ. ૪૨.","hi":"माँ को रोता देख,देख उसके घावों को\nबिजली सी शत-शत-शत आँखें चमक उठीं,\nऔर सहस्र भयानक मुख वे मुड़े रोष से भर कर\nउस भीम महादानव की ओर॥","kn":"ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಹಿ ಮಾತೂ ರೂದಿತಂ ಕ್ಷತಾನಿ\n\tವಿದ್ಯುದ್ಧರಾಣಿ ಅಕ್ಷಿಶತಾನ್ಯಭೂವನ್|\nಕ್ರೋಧೈಃ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ತತೋ ಮುಖಾನಿ\n\tಭೀಮಾನಿ ಭೀಮಂ ದನುಜೇಶಮಾಯನ್||","meanings":[{"index":1,"meaning":"of Mother","verse":42,"wordDev":"मातुः","wordRo":"mātuḥ"},{"index":2,"meaning":"weeping","verse":42,"wordDev":"रुदितं","wordRo":"ruditaṁ"},{"index":3,"meaning":"wounds","verse":42,"wordDev":"क्षतानि","wordRo":"kṣatāni"},{"index":4,"meaning":"noticing/knowing","verse":42,"wordDev":"ज्ञात्वा","wordRo":"jñātvā"},{"index":5,"meaning":"(for emphasis)","verse":42,"wordDev":"हि","wordRo":"hi"},{"index":6,"meaning":"hundreds of eyes","verse":42,"wordDev":"अक्षिशतानि","wordRo":"akṣiśatāni"},{"index":7,"meaning":"lightning bolts","verse":42,"wordDev":"विद्युद्धराणि","wordRo":"vidyuddharāṇi"},{"index":8,"meaning":"did","verse":42,"wordDev":"अभूवन्","wordRo":"abhūvan"},{"index":9,"meaning":"then","verse":42,"wordDev":"ततः","wordRo":"tataḥ"},{"index":10,"meaning":"with rage","verse":42,"wordDev":"क्रोधैः","wordRo":"krodhaiḥ"},{"index":11,"meaning":"thousands","verse":42,"wordDev":"सहस्राणि","wordRo":"sahasrāṇi"},{"index":12,"meaning":"furious","verse":42,"wordDev":"भीमानि","wordRo":"bhīmāni"},{"index":13,"meaning":"faces","verse":42,"wordDev":"मुखानि","wordRo":"mukhāni"},{"index":14,"meaning":"dreadful","verse":42,"wordDev":"भीमं","wordRo":"bhīmaṁ"},{"index":15,"meaning":"Demon King","verse":42,"wordDev":"दनुजेशम्","wordRo":"danujeśam"},{"index":16,"meaning":"turned","verse":42,"wordDev":"आयन्","wordRo":"āyan"}],"mr":"जाणुन मातेचे आक्रन्दन, क्षत विक्षत गात्रे,\nविद्युत तेजॊमयी जाहली शतशः जननेत्रे।\nतदा भयंकर सहस्त्रवदने क्रोधे संतप्त,\nभीमाकारी अजेय असुरां बोलतसे माता॥","nxt":"verses/43","or":"ଏପଟେ ମା'ଙ୍କର କ୍ରନ୍ଦନରୋଳ ଓ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ଶରୀରକୁ ଦେଖି ବିଦ୍ୟୁତସମ ଶତଶତ ଜ୍ଵଳମାନ ନେତ୍ର ଉଦ୍ଭାସିତ ହୋଇ ଉଠିଲେ । ତଦୁତ୍ତାରୁ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଭୟଙ୍କର ମୁଖମଣ୍ଡଳ କ୍ରୋଧରେ ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁର ଅଭିମୁଖୀ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ","pre":"verses/41","sa":"ज्ञात्वा हि मातू रुदितं क्षतानि विद्युद्धराण्यक्षिशतान्यभूवन्।\nक्रोधैः सहस्राणि ततो मुखानि भीमानि भीमं दनुजेशमायन्॥","saDev":"मातुः क्रन्दनं तस्याः क्षतविक्षतं शरीरं च दृष्ट्वा शतशः जाज्वल्यमान-नेत्राणि उद्भासितानि। ततः क्रोधैः सहस्रशः भयङ्करमुखानि तं दुर्दान्तदानवराजम् अभ्युपेतानि।","saRo":"mātuḥ krandanaṁ tasyāḥ kṣatavikṣataṁ śarīraṁ ca dṛṣṭvā śataśaḥ jājvalyamāna-netrāṇi udbhāsitāni | tataḥ krodhaiḥ sahasraśaḥ bhayaṅkaramukhāni taṁ durdāntadānavarājam abhyupetāni |","ta":"அன்னையின் அழுகை, அவள் காயம் தெரிந்திட\nநூற்றுக் கணக்காய், கண்கள் கனல் உமிழும்!\nநடுக்கும் அரக்கர் தலைவன் திசையில்\nஆத்திர முகங்கள் ஆயிரம் திரும்பும்!","transliteration":"jñātvā hi mātū ruditaṁ kṣatāni vidyuddharāṇyakṣiśatānyabhūvan ।\nkrodhaiḥ sahasrāṇi tato mukhāni bhīmāni bhīmaṁ danujeśamāyan ॥","u":"42"},{"anvayaDev":"चाण्डाल ! कृतान्तभक्ष्य! रणोत्सुकेषु पुत्रेषु कः बली निशाचरः [त्वम्] आर्यमातुः शोणितं पिबन् विनर्दसि ? अबलान् विहंसि ?","anvayaRo":"cāṇḍāla ! kṛtāntabhakṣya! raṇotsukeṣu putreṣu kaḥ balī niśācaraḥ [tvam] āryamātuḥ śoṇitaṁ piban vinardasi ? abalān vihaṁsi ?","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/43.mp3","audio_fileName":"verses/43.mp3","bn":"যুদ্ধ-উৎসুক পুত্রগনকে নিদ্রিত লক্ষ্য করিয়া \nকোন্ নিশাচর মাতৃরক্ত পান করিতেছে?\nরে কৃতান্ত ভক্ষ্য চণ্ডাল, দুর্বলের উপর অত্যাচারকারী \nকোন্ সে বলবান ধরামন্ডলে বিচরণশীল।.","en":" “Who are you who, while her sons slept who are now eager for battle, have drunk the blood of the mother of the Aryans like a Rakshasa, bellowing in the night? Who are you who, strong, oppress the weak, O fallen one, food for Death?”","gu":"સુતેલ પુત્રો અવ સૌ રણોત્સુક \nનિહાળતા માતાનું રક્ત પીતા\nતને, ખરે દુર્બળને દમંતો, ચાંડાલ, \nહે મૃત્યુનું ભક્ષ્ય, કોણ તું ? ૪૩.","hi":"समरोत्सुक पुत्रों के सोते हुए कौन यह\nआर्या माँ का रुधिर पी रहा असुर निशाचर?\nतू यम का आहार कौन रे नीच!\nजो बलशाली होकर अबला का दमन कर रहा॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಮಾತುಃ ಕ್ರಂದನಂ ತಸ್ಯಾಃ ಕ್ಷತವಿಕ್ಷತಂ ಶರೀರಂ ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶತಶಃ ಜಾಜ್ವಲ್ಯಮಾನ - ನೇತ್ರಾಣಿ ಉದ್ಭಾಸಿತಾನಿ| ತತಃ ಕ್ರೋಧೈಃ ಸಹಸ್ರಶಃ ಭಯಂಕರಮುಖಾನಿ ತಂ ದುರ್ದಾಂತದಾನವರಾಜಮ್ ಅಭ್ಯುಪೇತಾನಿ|\n\tರೇ ರೇ ಚಾಂಡಾಲ! ಯಮಭೋಜನ! ಕೀದೃಶಃ ಅಸುರಃ ತ್ವಮ್? ಧಿಕ್ ತ್ವಾಮ್! ಧಿಕ್ ತವ ಬಲಮ್! ಯದಾ ಆರ್ಯಮಾತುಃ ರಣೋತ್ಸುಕಾಃ ಪುತ್ರಾಃ ತದಾ ತ್ವಂ ತಸ್ಯಾಃ ರಕ್ತಂ ಪಿಬನ್ ಗರ್ಜಸಿ? ದುರ್ಬಲಾನ್ ಮಾರಯಸಿ?\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಮಾತೆಯ ಆಕ್ರಂದನದ ಜೊತೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಯುಕ್ತ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ಹಾಗೂ ಅವಳ ಸೊರಗಿದ ಶರೀರವನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇಶಭಕ್ತರು ಸಂತಪ್ತರಾಗಿ ಹಲ್ಲು ಕಡಿಯುತ್ತ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆ ದಾನವರ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿದರು. ಮಲಗಿದ್ದ ಸಿಂಹವು ಸಿಡಿದೆದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಆ ತಾಯಿ ಅವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು;\n\t“ಇಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೂ ಮಲಗಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ಈಗ ಎಚ್ಚರಾಗಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿ ರಣಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಲಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ದುರ್ಬಲರ ರಕ್ತ ಕುಡಿದು ಉನ್ಮತ್ತರಾದ ರಕ್ಕಸರೇ! ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಮರಣ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಯಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಯಮರಾಜನ ಭಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಯೋಗ್ಯರಾದ ಚಾಂಡಾಳರೇ! ಯಾರು ನೀವು? ನಿರ್ಬಲರಿಗೇಕೆ ಹೊಡೆಯುವಿರಿ?","meanings":[{"index":1,"meaning":"Ca??ala","verse":43,"wordDev":"चाण्डाल","wordRo":"cāṇḍāla"},{"index":2,"meaning":"food for Death","verse":43,"wordDev":"कृतान्तभक्ष्य","wordRo":"kṛtāntabhakṣya"},{"index":3,"meaning":"eager for battle","verse":43,"wordDev":"रणोत्सुकेषु","wordRo":"raṇotsukeṣu"},{"index":4,"meaning":"sons","verse":43,"wordDev":"पुत्रेषु","wordRo":"putreṣu"},{"index":5,"meaning":"who?","verse":43,"wordDev":"कः?","wordRo":"kaḥ"},{"index":6,"meaning":"strong","verse":43,"wordDev":"बली","wordRo":"balī"},{"index":7,"meaning":"in the night","verse":43,"wordDev":"निशाचरः","wordRo":"niśācaraḥ"},{"index":8,"meaning":"of the mother of the Aryans","verse":43,"wordDev":"आर्यमातुः","wordRo":"āryamātuḥ"},{"index":9,"meaning":"blood","verse":43,"wordDev":"शोणितं","wordRo":"śoṇitaṁ"},{"index":10,"meaning":"drunk","verse":43,"wordDev":"पिबन्","wordRo":"piban"},{"index":11,"meaning":"bellowing","verse":43,"wordDev":"विनर्दसि","wordRo":"vinardasi"},{"index":12,"meaning":"weak","verse":43,"wordDev":"अबलान्","wordRo":"abalān"},{"index":13,"meaning":"oppress","verse":43,"wordDev":"विहंसि","wordRo":"vihaṁsi"}],"mr":"'रे, चाण्डाला! मृत्युभोजना! असुरा! कैसा रे?\n'आर्यजननीचे पुत्र रणॊत्सुक निद्रित जेव्हा रे,\n'रक्त तियेचे प्राशन करीसी, धिक","nxt":"verses/44","or":"ରେ ରେ ଚାଣ୍ଡାଳ ! ଯମଭୋଜନ ! କି ପ୍ରକାରର ଅସୁର ତୁ ? ତୋତେ ଧିକ ! ଶତ ଧିକ ତୋର ବଳକୁ ! ଯେତେବେଳେ ସଦା ସର୍ବଦା ରଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଆର୍ଯ୍ୟଜନନୀର ଏଇ ବୀରପୁତ୍ରମାନେ ସୁପ୍ତ ସେତିକିବେଳେ ତୁ ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ତପିଇ ଗର୍ଜନ କରୁଛୁ ! ଦୁର୍ବଳକୁ ହତ୍ୟା କରୁଛୁ","pre":"verses/42","sa":"सुप्तेषु पुत्रेषु रणोत्सुकेषु निशाचरः शोणितमार्यमातुः।\nपिबन् विनर्दस्यबलान् बली को विहंसि चाण्डाल कृतान्तभक्ष्य॥","saDev":"रे रे चाण्डाल ! यमभोजन ! कीदृशः असुरः त्वम् ? धिक् त्वाम् ! धिक् तव बलम् ! यदा आर्यमातुः रणोत्सुकाः पुत्राः सुप्ताः तदा त्वं तस्याः रक्तं पिबन् गर्जसि ? दुर्बलान् मारयसि ?","saRo":"re re cāṇḍāla ! yamabhojana ! kīdṛśaḥ asuraḥ tvam ? dhik tvām ! dhik tava balam ! yadā āryamātuḥ raṇotsukāḥ putrāḥ suptāḥ tadā tvaṁ tasyāḥ raktaṁ piban garjasi ? durbalān mārayasi ?","ta":"''ஆரியர் உறங்கிட, அவர் தாய் ரத்தம் குடித்து,\nஅரக்கனாய் இரவில் ஆர்ப்பரித்தாயா? அவர்கள்\nதயார் சண்டையிட; சிறியோனே, எளியோரைத்\nதிமிர் காட்டி மிதித்தாயா? யமனுக்கு உணவாய்ப் போவாய்!''","transliteration":"supteṣu putreṣu raṇotsukeṣu niśācaraḥ śoṇitamāryamātuḥ ।\npiban vinardasyabalān balī ko vihaṁsi cāṇḍāla kṛtāntabhakṣya ॥","u":"43"},{"anvayaDev":"इति वचनानि ईरयन्ति रुष्टा, उग्रा काली शस्त्रम् अग्निगर्भं धनुः गृहीत्वा भीमम् अरातिम् अभ्यद्रवत् पश्चात् पुरस्तात् च जगर्ज।","anvayaRo":"iti vacanāni īrayanti ruṣṭā, ugrā kālī śastram agnigarbhaṁ dhanuḥ gṛhītvā bhīmam arātim abhyadravat paścāt purastāt ca jagarja |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/44.mp3","audio_fileName":"verses/44.mp3","bn":"এইরূপ রুষ্টবাক্য উচ্চারণ করিয়া,উদ্যত অগ্নিগর্ভ \nধনুর্বাণ হস্তে কালী উগ্র শত্রূর প্রতি ধাবমান \nহইলেন; চারিভিতে শত্রূ তাঁহাকে দর্শন করিতে \nথাকিল।.","en":"As she uttered these words, incensed, the violent goddess lifted a weapon, a fire-hurling bow, and rushed at her fearsome opponent. Before her and behind her Kali roared.","gu":"એવાં વદંતી વચનો, રુઠેલી, \nલઈ અગ્નિગર્ભી ધનુ, શસ્ત્ર, માતા\nઘસી રહી તે રિપુમેર ઉગ્ર, \nત્યાં આગળે પાછળે ગર્જી કાલી. ૪૪.","hi":"इस तरह रोष से ललकारा काली ने,\nअग्निगर्भ-धनुशस्त्र उठा कर\nझपट पड़ी चिल्लाती हुई उग्र वह\nभयकारी रिपु के आगे-पीछे॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಏತಾನಿ ವಚನಾನಿ ಆಕ್ರೋಶಂತೀ ಕೃದ್ಧಾ, ಕರಾಲಾ ಕಾಲೀ ನಿಜಶಸ್ತ್ರಮ್ ಅಗ್ನಿಬಾಣಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ತಂ ಭಯಂಕರಂ ಶತ್ರುಂ ಪ್ರತಿ ಅಧಾವತ್ ಪುರತಃ ಪೃಷ್ಠತಶ್ಚ ಘೋರಗರ್ಜನಮ್ ಅಕರೋತ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಇಂಥ ಹೊಳೆಹೊಳೆವ, ಝಳಪಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಉಚ್ಛರಿಸುತ್ತ ಕ್ರುದ್ಧಳಾದ, ಉಗ್ರಳಾದ ಕಾಳೀಮಾತೆಯು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಗಳಾದ ಅಗ್ನಿಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತ ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೇರಿ ಬಂದಳು. ಆಗ ಅವಳ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳ ಘೋರಗರ್ಜನೆಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಕೇಳಬರುತ್ತಿತ್ತು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"(indicating speech)","verse":44,"wordDev":"इति","wordRo":"iti"},{"index":2,"meaning":"words","verse":44,"wordDev":"वचनानि","wordRo":"vacanāni"},{"index":3,"meaning":"as she uttered","verse":44,"wordDev":"ईरयन्ति","wordRo":"īrayanti"},{"index":4,"meaning":"incensed","verse":44,"wordDev":"रुष्टा","wordRo":"ruṣṭā"},{"index":5,"meaning":"the violent goddess","verse":44,"wordDev":"उग्रा काली","wordRo":"ugrā kālī"},{"index":6,"meaning":"a weapon","verse":44,"wordDev":"शस्त्रम्","wordRo":"śastram"},{"index":7,"meaning":"fire hurling","verse":44,"wordDev":"अग्निगर्भं","wordRo":"agnigarbhaṁ"},{"index":8,"meaning":"bow","verse":44,"wordDev":"धनुः","wordRo":"dhanuḥ"},{"index":9,"meaning":"lifted","verse":44,"wordDev":"गृहीत्वा","wordRo":"gṛhītvā"},{"index":10,"meaning":"fearsome","verse":44,"wordDev":"भीमम्","wordRo":"bhīmam"},{"index":11,"meaning":"opponent","verse":44,"wordDev":"अरातिम्","wordRo":"arātim"},{"index":12,"meaning":"rushed","verse":44,"wordDev":"अभ्यद्रवत्","wordRo":"abhyadravat"},{"index":13,"meaning":"behind","verse":44,"wordDev":"पश्चात्","wordRo":"paścāt"},{"index":14,"meaning":"and before","verse":44,"wordDev":"पुरस्तात् च","wordRo":"purastāt ca"},{"index":15,"meaning":"roared","verse":44,"wordDev":"जगर्ज","wordRo":"jagarja"}],"mr":"एशापरी आक्रोश करितसे अतिकृद्धा काली,\nअग्निबाण धनु शस्त्र घेऊनी गर्जत त्या काली।\nअती भयंकर शत्रूंपाठी धावतसे काली,\nमागे पुढती चहु दिशांनी गर्जतसे काली॥","nxt":"verses/45","or":"ଏହିଭଳି ବାକ୍ୟରେ ଆକ୍ରୋଶ କରି ଭୟଙ୍କରୀ କାଳୀ ନିଜର ଧନୁପ୍ରଭୃତି ଅଗ୍ନିଗର୍ଭ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁର ଆଡକୁ ଉଗ୍ରତେଜରେ ଧାବମାନ ହେଲେ ଏବଂ ତା'ର ଆଗରେ ଓ ପଛରେ ଘୋର ଗର୍ଜନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ","pre":"verses/43","sa":"इतीरयन्ती वचनानि रुष्टा शस्त्रं गृहीत्वा धनुरग्निगर्भम्।\nअभ्यद्रवद् भीममरातिमुग्रा पश्चात् पुरस्ताच्च जगर्ज काली॥","saDev":"एतानि वचनानि आक्रोशन्ति क्रुद्धा, कराला काली निजशस्त्रम् अग्निबाणं गृहीत्वा तं भयङ्करं शत्रुं प्रति अधावत् पुरतः पृष्ठतश्च घोरगर्जनम् अकरोत्।","saRo":"etāni vacanāni ākrośanti kruddhā, karālā kālī nijaśastram agnibāṇaṁ gṛhītvā taṁ bhayaṅkaraṁ śatruṁ prati adhāvat purataḥ pṛṣṭhataśca ghoragarjanam akarot |","ta":"இவ்வாறு உரைத்திட்டாள், உக்கிர தேவி\nஇவள், கனல் விடுக்கும் கணை எடுத்தாள்;\nஅச்சுறுத்தும் பகை நோக்கி விரைந்திட்டாள்!\nஅவள் முன்னும் பின்னும் காளியும் தான் கர்ஜித்தாளே!","transliteration":"itīrayantī vacanāni ruṣṭā śastraṁ gṛhītvā dhanuragnigarbham ।\nabhyadravad bhīmamarātimugrā paścāt purastācca jagarja kālī ॥","u":"44"},{"anvayaDev":"तूर्णैः, ज्वलद्भिः क्रोधैः धरणि ज्वालाकराला बभूव गगनं च [करालं बभूव]। दनुजस्य युद्धे ह्नेषारवैः दुन्दुभिधोरनादैः च धरा त्रस्ता अभूत्।","anvayaRo":"tūrṇaiḥ, jvaladbhiḥ krodhaiḥ dharaṇi jvālākarālā babhūva gaganaṁ ca [karālaṁ babhūva] | danujasya yuddhe hneṣāravaiḥ dundubhidhoranādaiḥ ca dharā trastā abhūt |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/45.mp3","audio_fileName":"verses/45.mp3","bn":"কালির ক্রোধানলে ধরিত্রী ও অন্ত:রীক্ষ প্রজ্বলিত \nহইল; অশ্বের হ্রেষা ও দুন্দুভির মহানাদ উত্থিত \nহইল। দানবের সহিত যুদ্ধে ভীত পৃথ্বী ত্রাহি ত্রাহি \nরবে নিনাদিত হইতে থাকিল।.","en":"The earth grew lurid with flame and swift tongues of flaming wrath licked the sky. Sounds of neighing and the rumble of drums frightened the world as Kali fought with the Titan.","gu":"કરાળ ઝાળે થઈ ભૂમિ લાલ \nને ઉચ્ચ ક્રોધ જ્વલને જલ્યું નભ,\nઅશ્વોની હેષા, બજતાં દુદુંભિથી \nત્રાસ્યું જગત્ રાક્ષસ સંગ યુદ્ધમાં. ૪૫.","hi":"तीव्र क्रोध की ज्वालाओं से\nधू-धू करने लगी धरा यह, और गगन\nत्राहि-त्राहि कर उठा जगत्\nजब युद्धभूमि मे गूँज उठी दुन्दुभियाँ\nऔर हिनहिना उठे दानव के घोड़े॥","kn":"ಜ್ವಾಲಾಕಾರಾಲಾ ಧರಣೀ ಬಭೂವ\n\tಕ್ರೋಧೈರ್ ಜ್ವಲದ್ಭಿಃ ಗಗನಂಚ ತೂರ್ಣೈಃ|\nಹ್ಲೇಷಾರವೈರ್ ದುಂದುಭಿಘೋರನಾದೈರ್\n\tತ್ರಸ್ತಾ ಧರಾಭೂತ್ ದನುಜಸ್ಯ ಯುದ್ಧೆ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"swift","verse":45,"wordDev":"तूर्णैः","wordRo":"tūrṇaiḥ"},{"index":2,"meaning":"with flames","verse":45,"wordDev":"ज्वलद्भिः","wordRo":"jvaladbhiḥ"},{"index":3,"meaning":"terrifying","verse":45,"wordDev":"क्रोधैः","wordRo":"krodhaiḥ"},{"index":4,"meaning":"earth","verse":45,"wordDev":"धरणि","wordRo":"dharaṇi"},{"index":5,"meaning":"flaming wrath","verse":45,"wordDev":"ज्वालाकराला","wordRo":"jvālākarālā"},{"index":6,"meaning":"became","verse":45,"wordDev":"बभूव","wordRo":"babhūva"},{"index":7,"meaning":"and the sky","verse":45,"wordDev":"गगनं च","wordRo":"gaganaṁ ca"},{"index":8,"meaning":"the Demon","verse":45,"wordDev":"दनुजस्य","wordRo":"danujasya"},{"index":9,"meaning":"in battle","verse":45,"wordDev":"युद्धे","wordRo":"yuddhe"},{"index":10,"meaning":"neighing","verse":45,"wordDev":"ह्नेषारवैः","wordRo":"hneṣāravaiḥ"},{"index":11,"meaning":" and the rumble of drums","verse":45,"wordDev":"दुन्दुभिधोरनादैः च","wordRo":"dundubhidhoranādaiḥ ca"},{"index":12,"meaning":"world","verse":45,"wordDev":"धरा","wordRo":"dharā"},{"index":13,"meaning":"frightened","verse":45,"wordDev":"त्रस्ता","wordRo":"trastā"},{"index":14,"meaning":"became","verse":45,"wordDev":"अभूत्","wordRo":"abhūt"}],"mr":"क्रोधांगारे काली जननीच्या धगधगली धरणी,\nकराल ज्वाला पहा उसळती, उंच उंच गगनी।\nअश्वांच्या अतिघोर निनादे, दुदुंभी नादाने,\nत्रस्त जाहली धरणी सारी असुरी युद्धाने॥","nxt":"verses/46","or":"ସେହି କାଳୀଙ୍କର ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧାଗ୍ନିରେ ଧରିତ୍ରୀ ଓ ଆକାଶ ଜ୍ଵଳାମୟ ଓ ବିକରାଳ ହୋଇଉଠିଲା । ସେହି ଦାନବ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧବେଳେ ଘୋଟକମାନଙ୍କର େହ୍ରଷା ରବ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଭୟଙ୍କର ନାଦରେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଭୀତତ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଉଠିଲା","pre":"verses/44","sa":"ज्वलाकराला धरणी बभूव क्रोधैर्ज्वलद्भिर्गगनञ्च तुर्णैः।\nह्रेषारवैर्दुन्दुभिघोरनादैस्त्रस्ता धराभूद्दनुजस्य युद्धे॥","saDev":"तस्याः तीव्रक्रोधाग्निना पृथिवी आकाशश्च प्रज्वलत् करालरूपम् अधारयताम्। असुरयुद्धे ह्नेषारवैः दुन्दुभीनां च घोरनादैः जगत् भीतं त्रस्तं च अभवत्।","saRo":"tasyāḥ tīvrakrodhāgninā pṛthivī ākāśaśca prajvalat karālarūpam adhārayatām | asurayuddhe hneṣāravaiḥ dundubhīnāṁ ca ghoranādaiḥ jagat bhītaṁ trastaṁ ca abhavat |","ta":"கடுங் கோபக் கனல், நாவால் வானைத் தீண்ட,\nபெருஞ் சுடரால் பூமித் தாய் நிறம் மாற,\nபரி கனைப்பும், பறையொலியும் பாரை வெருட்ட,\nஅரக்கனுடன் போர் புரிந்தாள், ஆவேசக் காளி!","transliteration":"jvalākarālā dharaṇī babhūva krodhairjvaladbhirgaganañca turṇaiḥ ।\nhreṣāravairdundubhighoranādaistrastā dharābhūddanujasya yuddhe ॥","u":"45"},{"anvayaDev":"नभसि रक्ताक्तमेघाः तेपुः इव, उर्व्यां च रुधिरोग्रवृष्टिः पपात। अथ रक्तोदधौ अद्रिसङ्घाः रेजुः, वसुन्धरा रक्तमयी बभासे।","anvayaRo":"nabhasi raktāktameghāḥ tepuḥ iva, urvyāṁ ca rudhirogravṛṣṭiḥ papāta | atha raktodadhau adrisaṅghāḥ rejuḥ, vasundharā raktamayī babhāse |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/46.mp3","audio_fileName":"verses/46.mp3","bn":"উত্তপ্ত রক্তবর্ণ মেঘে নভোমন্ডল সমাচ্ছন্ন,\nপৃথিবীর রক্তধারায় বৃষ্টি নমিয়া আসিল।\nলোহিত সমুদ্র ভেদ করিয়া পর্বতরাজি উত্থিত \nহইল, বসুন্ধরা রক্তময়ী দৃষ্টি হইতেছে।.","en":"Clouds stained with blood seemed to burn in the heavens and a fierce rain of blood fell upon the earth. The mountains rose up from a blood red sea. All the land was as if turned to blood.","gu":"નભે તપ્યા રક્તથી લાલ મેઘ શું, \nપૃથ્વી પરે થૈ રુધિરોગ્નવૃષ્ટિ,\nરાજી રહ્યા રક્ત સમુદ્રમાં ગિરિ, \nવસુંધરા રક્તમયી દિસી રહી. ૪૬.","hi":"नभ में खौल रहे थे बादल रंगे खून से,\nयहाँ धरा पर बरस रहा था रुधिर मूसलाधार,\nअद्रिसंघ उठ रहे रक्तसागर से,\nवसुन्धरा यह रक्तमयी लगती थी॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತಸ್ಯಾಃ ತೀವ್ರ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿನಾ ಪೃಥಿವೀ ಆಕಾಶಶ್ಚ ಪ್ರಜ್ವಲತ್ ಕರಾಲರೂಪಮ್ ಅಧಾರಯತಾಮ್| ಅಸುರ ಯುದ್ಧೆ ಹ್ಲೇಷಾರವೈಃ ದುಂದುಭೀನಾಂ ಚ ಘೋರನಾದೈಃ ಜಗತ್ ಭೀತಂ ತ್ರಸ್ತಂ ಚ ಅಭವತ್|\n\tಆಕಾಶೆ ರಕ್ತರಂಜಿತಾಃ ಮೇಘಾಃ ಉತ್ತಪ್ತಾಃ ಇವ ಆಸನ್, ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪ್ರಚಂಡರಕ್ತವೃಷ್ಟಿಃ ಅಭವತ್, ರಕ್ತಸಿಂಧೌ ಪರ್ವತಮಾಲಾಃ ಅದೃಶ್ಯಂತ, ಪೃಥಿವೀ ರಕ್ತಮಯೀ ಪ್ರತೀತಾ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ದಾನವರ ಜತೆ ಭವಾನಿದೇವಿಯ ಈ ಭಯಂಕರವಾದ ಯುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಪೃಥ್ವಿ ಆಕಾಶ ರೌದ್ರರೂಪ ತಾಳಿದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವವೇ ಭಯಭೀತವಾಗಿತ್ತು. ಅವಳ ಅಗ್ನಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಿರುವ ಜ್ವಾಲೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯಿಂದ ಭೂಮಿ ಕೆಂಪು ಕೆಂಪಾಗಿತ್ತು. ರಣಚಂಡಿಯ ಪ್ರಚಂಡ ಕೋಪದಿಂದ ಆಕಾಶವು ರಕ್ತವರ್ಣವಾಗಿತ್ತು. ದೇವಿಯ ಸೈನ್ಯದ ಅಶ್ವಗಳು ಹೇಂಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ನಗಾರಿ, ಭೇರಿ, ರಣಕಹಳೆಗಳ ಮೊಳಗುವಿಕೆಯಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಡೀ ವಿಶ್ವವೇ ಸಂತಪ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದು ಕಪ್ಪಾದ ಕರಿ ಕೆಂಪು ಮೋಡಗಳಿಂದ ರಕ್ತದ ವೃಷ್ಟಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಹರಿಯುವ ರಕ್ತದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳು ತೇಲುತ್ತ ಬಂದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ವಸುಂಧರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ತಮಯವಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗಿದಳು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"in the sky","verse":46,"wordDev":"नभसि","wordRo":"nabhasi"},{"index":2,"meaning":"clouds stained with blood","verse":46,"wordDev":"रक्ताक्तमेघाः","wordRo":"raktāktameghāḥ"},{"index":3,"meaning":"to burn","verse":46,"wordDev":"तेपुः","wordRo":"tepuḥ"},{"index":4,"meaning":"seemed","verse":46,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":5,"meaning":"and upon the earth","verse":46,"wordDev":"उर्व्यां च","wordRo":"urvyāṁ ca"},{"index":6,"meaning":"a fierce rain of blood","verse":46,"wordDev":"रुधिरोग्रवृष्टिः","wordRo":"rudhirogravṛṣṭiḥ"},{"index":7,"meaning":"fell","verse":46,"wordDev":"पपात","wordRo":"papaata"},{"index":8,"meaning":"and","verse":46,"wordDev":"अथ","wordRo":"atha"},{"index":9,"meaning":"in a blood red sea","verse":46,"wordDev":"रक्तोदधौ","wordRo":"raktodadhau"},{"index":10,"meaning":"mountains","verse":46,"wordDev":"अद्रिसङ्घाः","wordRo":"adrisa~NghaaH"},{"index":11,"meaning":"rose up","verse":46,"wordDev":"रेजुः","wordRo":"rejuH"},{"index":12,"meaning":"land","verse":46,"wordDev":"वसुन्धरा","wordRo":"vasundharaa"},{"index":13,"meaning":"covered infull of blood","verse":46,"wordDev":"रक्तमयी","wordRo":"raktamayii"},{"index":14,"meaning":"appeared","verse":46,"wordDev":"बभासे","wordRo":"babhaase"}],"mr":"रक्तमेघ हे पहा तळपती आकाशांमाजी,\nरक्तवृष्टी ही कोसळताहे या भूमीमाजी।\nरक्तसागरी पहा बुडाले सकळहि गिरीसमूह,\nरक्तमयी ही पहा जाहली वसुंधरा सर्व॥","nxt":"verses/47","or":"ଆକାଶରେ ରକ୍ତରଞ୍ଜିତ ଓ ଉତ୍ତପ୍ତ ମେଘମାନେ ବର୍ଷଣମୁଖର ହୋଇ ଉଠିଲେ ।ଏବଂ ପୃଥିଵୀ ବକ୍ଷରେ ମୂଷଳଧାରାରେ ରକ୍ତ ବୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ପର୍ବତମାଳାଗୁଡିକୁ ଦେଖି ପ୍ରତୀତ ହେଉଥିଲା ସତେ ଯେପରି ସେଗୁଡିକ ଏକ ରକ୍ତ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେହିଁ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ","pre":"verses/45","sa":"रक्ताक्तमेघा नभसीव तेपुः पपात चोर्व्यां रुधिरोग्रवृष्टिः।\nरक्तोदधौ रेजुरथाद्रिसङ्घा वसुन्धरा रक्तमयी बभासे॥","saDev":"आकाशे रक्तरञ्जिताः मेघाः उत्तप्ताः इव आसन् पृथिव्यां प्रचण्डरक्तवृZटिः अभवत् रक्तसिन्धौ पर्वतमालाः अदृश्यन्त पृथिवी रक्तमयी प्रतीता ।","saRo":"Akaashe raktara~njitaaH meghaaH uttaptaaH iva Asan pR^ithivyaaM pracaNDaraktavR^iZTiH abhavat raktasindhau parvatamaalaaH adR^ishyanta pR^ithivii raktamayii pratiitaa .","ta":"ரத்தக் கறை யொடு மேகம் வான் எரிய,\nரத்த மழை பயங்கரம் பூமி இறங்க,\nசெங்கடலினின்றும் சோரைமலை எழுந்திட\nசராசரங்களெல்லாம் செந்நீர் புகுந்ததுவே!","transliteration":"raktāktameghā nabhasīva tepuḥ papāta corvyāṁ rudhirogravṛṣṭiḥ ।\nraktodadhau rejurathādrisaṅghā vasundharā raktamayī babhāse ॥","u":"46"},{"anvayaDev":"रजन्यां भीमः बलीयान् असुरः सुरप्रियाणां सैन्यानि ममर्द पुंसु कः मे समः इति रूढगर्वः उन्मत्तमना च सुरारिः जगर्ज ।","anvayaRo":"rajanyaaM bhiimaH baliiyaan asuraH surapriyaaNaaM sainyaani mamarda puMsu kaH me samaH iti ruuDhagarvaH unmattamanaa ca suraariH jagarja .","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/47.mp3","audio_fileName":"verses/47.mp3","bn":"রজনী সঞ্চারে বলবান অসুর সুরপ্রিয় ভারত সন্তানদিগকে \nমর্দ্দন করিতেছে। দেবারি অসুর উন্মত্তবৎ বিচরণশীল \nএবং গর্জনরত, গর্বভরে বলিতেছে, \"আমার সমান বলি \nভূমন্ডলে কে বিদ্যমান?\".","en":"The mighty Titan, terrible in the night, was crushing the armies of the people beloved of the gods. Intoxicated with pride, the enemy of the gods thundered, “Who is there in the world who is equal to me?”47","gu":"ત્યાં રાત્રિમાં ભીમ બળવંત રાક્ષસે \nસૈન્યો પિસ્યાં દેવપ્રિય પ્રજાનાં,\nઉન્મત્ત ચિત્તે ગજર્યો સુરારિ, \nકો હું સમો લોકમહી, ગર્વથી વદ્યો. ૪૭.","hi":"देवानांप्रिय भारतपुत्रों की सेना को\nरौंद रहा था असुर भयंकर बलशाली वह अंधियारे में,\nदेवों का उन्मत्त शत्रु वह चिल्लाया अत्यंत गर्व से-\n\"कौन पुरुष मेरे समान विक्रमशाली?\"॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ರಾತ್ರೌ ಭಯಂಕರಃ, ಬಲಶಾಲೀ ಅಸುರಃ ದೇವಪ್ರಿಯ ಭಾರತಪುತ್ರಾಣಾಂ ಸೈನ್ಯಾನಿ ಅಮರ್ದಯತ್| ‘ನರೇಷು ಕಃ ಮತ್ಸಮಃ ಬಲವಾನ್ ಸ್ಯಾತ್’ ಇತಿ ಗರ್ವೋದ್ಧತಃ, ಉನ್ಮತ್ತಚಿತ್ತಃ, ದೇವದ್ರೋಹೀ ಸಃ ಅಗರ್ಜತ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಈ ರೀತಿ ಭಯಂಕರ ರಾತ್ರಿಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸನು ಭಾರತದ ದೇವಪ್ರಿಯ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ದೇವರಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆಯುವ ಆ ಅಸುರನು ಉನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ಗರ್ವಿಷ್ಟನಾಗಿ, “ನನ್ನಷ್ಟು ಬಲಶಾಲಿಯಾದವರು ಈ ಪೃಥ್ವಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. (ದ ಸನ್ ನೆವ್ಹರ್ ಸೆಟ್ಸ್ ಆನ್ ದ ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಎಂಪಾಯರ್) ಈ ರೀತಿಯ ದರ್ಪದ ನುಡಿಗಳು ಆಗ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದವು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"at night","verse":47,"wordDev":"रजन्यां","wordRo":"rajanyaaM"},{"index":2,"meaning":"mighty","verse":47,"wordDev":"भीमः","wordRo":"bhiimaH"},{"index":3,"meaning":"terrible","verse":47,"wordDev":"बलीयान्","wordRo":"baliiyaan"},{"index":4,"meaning":"ḍemon","verse":47,"wordDev":"असुरः","wordRo":"asuraH"},{"index":5,"meaning":"beloved of the gods","verse":47,"wordDev":"सुरप्रियाणां","wordRo":"surapriyaaNaaM"},{"index":6,"meaning":"armies","verse":47,"wordDev":"सैन्यानि","wordRo":"sainyaani"},{"index":7,"meaning":"cruśed","verse":47,"wordDev":"ममर्द","wordRo":"mamarda"},{"index":8,"meaning":"in the vorld","verse":47,"wordDev":"पुंसु","wordRo":"puMsu"},{"index":9,"meaning":"vho","verse":47,"wordDev":"कः","wordRo":"kaH"},{"index":10,"meaning":"to me","verse":47,"wordDev":"मे","wordRo":"me"},{"index":11,"meaning":"equal","verse":47,"wordDev":"समः","wordRo":"samaH"},{"index":12,"meaning":"(indicating speec)","verse":47,"wordDev":"इति","wordRo":"iti"},{"index":13,"meaning":"grovn in ego","verse":47,"wordDev":"रूढगर्वः","wordRo":"ruuDhagarvaH"},{"index":14,"meaning":"intokṣicated vith pride","verse":47,"wordDev":"उन्मत्तमना","wordRo":"unmattamanaa"},{"index":15,"meaning":"and","verse":47,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":16,"meaning":"enemy of the gods","verse":47,"wordDev":"सुरारिः","wordRo":"suraariH"},{"index":17,"meaning":"roared","verse":47,"wordDev":"जगर्ज","wordRo":"jagarja"}],"mr":"रात्रीसमयी महाभयंकर बलशाली असुर,\nसुरप्रिय भारत जनसेनेचा करितो संहार।\nमदोन्मत्त सुरद्रॊही राक्षस ऐसा गर्जतसे,\n'पुरुषांमाजी बलशाली तो मत्सम कोण असे?'","nxt":"verses/48","or":"ସେହି ଭୟଙ୍କରରାତ୍ରିରେ ନିଶାଚର ବଳୀୟାନ ଅସୁର ଦେବପ୍ରିୟ ସେନାବାହିନୀଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିଲା । ଗର୍ବୋଦ୍ଧତ\nସେହି ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁର ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ ଘୋର ଗର୍ଜନ କରି କହୁଥଲା - \"ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଉ କିଏ ଅଛି ?\" ","pre":"verses/46","sa":"भीमो रजन्यामसुरो बलीयान् ममर्द सैन्यानि सुरप्रियाणाम्।\nजगर्ज चोन्मत्तमनाः सुरारिः को मे समः पुंस्विति रूढगर्वः॥","saDev":"रात्रौ भयङ्करः बलशाली असुरः देवप्रियभारतपुत्राणां सैन्यानि अमर्दयत् । नरेZउ कः मत्समः बलवान् स्यात् इति गर्वोद्धतः उन्मत्तचित्तः देवद्रोही सः अगर्जत्","saRo":"raatrau bhaya~NkaraH balashaalii asuraH devapriyabhaarataputraaNaaM sainyaani amardayat . nareZu kaH matsamaH balavaan syaat iti garvoddhataH unmattacittaH devadrohii saH agarjat","ta":"பலவான் அரக்கன், இருளின் பயங்கரன்,\nஇறைவன் அன்புடை மைந்தரை நசுக்கினான்!\nபெருமித போதையில் பரமனின் பகையோன்,\n''எவருண்டு உலகில் என் நிகர்'' என்றே, முழங்கினான் !","transliteration":"bhīmo rajanyāmasuro balīyān mamarda sainyāni surapriyāṇām ।\njagarja conmattamanāḥ surāriḥ ko me samaḥ puṁsviti rūḍhagarvaḥ ॥","u":"47"},{"anvayaDev":"तदा अहं प्रीतः दिवि तमिस्राम् अपसारयन्तम् रक्तप्रकाशम् उदग्ररश्मिं बालसूर्यं शरोपमैः अंशुभिः तं घ्नन्तम् इव ददर्श ।","anvayaRo":"tadaa ahaM priitaH divi tamisraam apasaarayantam raktaprakaasham udagrarashmiM baalasuuryaM sharopamaiH aMshubhiH taM ghnantam iva dadarsha .","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/48.mp3","audio_fileName":"verses/48.mp3","bn":"অতঃপর রক্তবর্ণ সূর্যদেব উদিত হইলেন, অন্ধকার অপসৃ \nদেখিয়া আনন্দ শিহরণ জাগিল।.","en":"Then, repelling the darkness and piercing the adversary with beams like arrows, I saw with a thrill of gladness a rising sun that shed a ruddy glow in the heavens, casting its rays aloft.","gu":"પછી લહયો મેં તિમિરો હઠાવતો, \nરક્તપ્રભાવો નભ બાલસૂર્ય,\nતે બાણ શાં અંશુથી વીંધનારા \nપ્રચંડરશ્મિથી પ્રસન્ન હું થયો. ૪૮.","hi":"तभी गगन में मैंने देखा नन्हा सूरज,\nलाल उजाला फूट रहा था उसके तन से,\nचीर रहा था रश्मिशरों से अंधकार को,\nउस उगते सूरज को मैंने जीभर देखा॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತದಾ ಅಂಧಕಾರಂ ದೂರಯಂತಮ್, ರಕ್ತಾಭಮ್, ಉತ್ಕ್ಷಿಪ್ತಕಿರಣ ವರ್ಷಿಣಮ್ ಉದಯಂತಂ ಸೂರ್ಯಮ್ ಆಕಾಶೆ ಅಪಶ್ಯಮ್| ಸಃ| ಭಾಣತುಲ್ಯೈಃ ಕಿರಣೈಃ ತಂ ದಾನವಂ ಜರ್ಜರಯತಿ ಸ್ಯ| ಏತತ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಅಹಮ್ ಅತೀವ ಪ್ರೀತಃ ಅಭವಮ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಈ ಭಯಾನಕ ಆಂದೋಲನದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಭಾರತ ದೇಶವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವಂತಹ, ಹಾಗೂ ಆಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಬಾಲರವಿಯ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತ ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.....","meanings":[{"index":1,"meaning":"then","verse":48,"wordDev":"तदा","wordRo":"tadaa"},{"index":2,"meaning":"ī","verse":48,"wordDev":"अहं","wordRo":"ahaM"},{"index":3,"meaning":"delighted","verse":48,"wordDev":"प्रीतः","wordRo":"priitaH"},{"index":4,"meaning":"in the sky","verse":48,"wordDev":"दिवि","wordRo":"divi"},{"index":5,"meaning":"darkness","verse":48,"wordDev":"तमिस्राम्","wordRo":"tamisraam"},{"index":6,"meaning":"repelling","verse":48,"wordDev":"अपसारयन्तम्","wordRo":"apasaarayantam"},{"index":7,"meaning":"crimson","verse":48,"wordDev":"रक्तप्रकाशम्","wordRo":"raktaprakaasham"},{"index":8,"meaning":"its rays aloft","verse":48,"wordDev":"उदग्ररश्मिं","wordRo":"udagrarashmiM"},{"index":9,"meaning":"a rising sun","verse":48,"wordDev":"बालसूर्यं","wordRo":"baalasuuryaM"},{"index":10,"meaning":"like arrovs","verse":48,"wordDev":"शरोपमैः","wordRo":"sharopamaiH"},{"index":11,"meaning":"vith beams","verse":48,"wordDev":"अंशुभिः","wordRo":"aMshubhiH"},{"index":12,"meaning":"him","verse":48,"wordDev":"तं","wordRo":"taM"},{"index":13,"meaning":"piercing","verse":48,"wordDev":"घ्नन्तम्","wordRo":"ghnantam"},{"index":14,"meaning":"like","verse":48,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":15,"meaning":"sav","verse":48,"wordDev":"ददर्श","wordRo":"dadarsha"}],"mr":"अंधाराला दूर करीत ती पसरे नभा नवी,\nप्रकाश किरणे रक्तवर्ण ती दावी बाल रवी।\nबाणांसम ती प्रकाश किरणे भेदीत शत्रूंला,\nउग्र रवि मी देखे, वाटे मोह बहु मजला॥","nxt":"verses/49","or":"ସେହି ସମୟରେ ଏକ ତମୋନାଶୀ, ରକ୍ତାଭ, ଉତକ୍ଷିପ୍ତକିରଣବର୍ଷୀ, ଉଦୀୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମୁଁ ଆକାଶରେ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲି । ଏହି ଉଦୀୟମାନ ବାଳସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ବାଣତୁଲ୍ୟ ସହସ୍ର ସହସ୍ର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ସେହି ବିକଟାଳ ଦାନବକୁ ଜର୍ଜରିତ କରୁଥିଲେ । ଏହା ଦେଖି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତ ହେଲି","pre":"verses/47","sa":"तदा तमिस्रामपसारयन्तं रक्तप्रकाशं दिवि बालसूर्यम्। शरोपमैर्घ्नन्तमिवांशुभिस्तं प्रीतो ददर्शहमुदग्ररशिमम्॥","saDev":"तदा अन्धकारं दूरयन्तम् रक्ताभम् उत्क्षिप्तकिरणवर्Zइणम् उदयन्तं सूर्यम् आकाशे अपश्यम् । सः बाणतुल्यैः किरणैः तं दानवं जर्जरयति स्म । एतत् दृZट्वा अहम् अतीव प्रीतः अभवम् ।","saRo":"tadaa andhakaaraM duurayantam raktaabham utxiptakiraNavarZiNam udayantaM suuryam Akaashe apashyam . saH baaNatulyaiH kiraNaiH taM daanavaM jarjarayati sma . etat dR^iZTvaa aham atiiva priitaH abhavam .","ta":"இருளைத் துரத்தி, கதிர்க் கணையால்\nஎதிரியைத் துளைத்து எழும் ஞாயிறு,\nஎட்டா உயரத்தே கரங்களை நீட்டி,\nஏறும் வானில் செம்மை பூசிட, சிலிர்த்தேன் நானே!","transliteration":"tadā tamisrāmapasārayantaṁ raktaprakāśaṁ divi bālasūryam | śaropamairghnantamivāṁśubhistaṁ prīto dadarśahamudagraraśimam ||","u":"48"},{"anvayaDev":"अथ भाविभिः आस्यवर्यैः समाकुलम् अभ्ररूपं ब्रह्माणम् अद्राक्षम् । तस्मिन् जनन्याः अभयं प्रतीक्षमाणानि सहस्रम् अक्षीणि ददर्श ।","anvayaRo":"atha bhaavibhiH AsyavaryaiH samaakulam abhraruupaM brahmaaNam adraaxam . tasmin jananyaaH abhayaM pratiixamaaNaani sahasram axiiNi dadarsha .","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/49.mp3","audio_fileName":"verses/49.mp3","bn":"আমি অতঃপর মেঘস্বরূপ ব্রহ্মাকে দর্শন \nকরিলাম। সহস্র নয়নে যিনি অভয়দায়িনী \nজননীর প্রতীক্ষায় রত।.","en":"Crowded with glorious faces of the future, I beheld now the creator Brahma in the shape of a cloud whence looked forth a thousand eyes that foresaw the Mother’s deliverance from fear.","gu":"બ્રહ્મા લહયા મેં ત્યહી અભ્ર રૂપમાં, \nભવિષ્ય કેરાં મુખ ધારતા કંઈ,\nને અભ્રમાં નેત્ર હજાર મેં લહયાં \nપ્રતીક્ષતાં માતની ભીતિ-મુક્તિ. 49.","hi":"ब्रह्मा को देखा मैंने तब मेघरूप में\nजो भविष्य के उज्ज्वल मुखमंडल से दमक रहे थे,\nथीं हजार आँखें उनकी\nजो आतुर थीं पाने को माँ से अभयदान॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಅನಂತರಂ ಭಾವಿವರಾನನೈಃ ವಿಮಂಡಿತಃ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮೇಘರೂಪೇಣ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರಃ ಅಭವತ್| ತಸ್ಮಿನ್ ಜನನ್ಯಾಃ ಅಭಯಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯಮಾನಾನಿ ಸಹಸ್ರಂ ನೇತ್ರಾಣಿ ಅಪಶ್ಯಮ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ದೇಶದ ದಾಸ್ಯತ್ವ ಹಾಗೂ ಪಾರತಂತ್ರ್ಯರೂಪದ ಅಂಧಃಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಬಾಣದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರು ನಾಶಮಾಡಲು ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದೆ. ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಸ್ರಾರು ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮೇಘರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದೆ. ಅದರಿಂದ ದೇಶದ ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯದ ಶ್ರದ್ಧೆಯು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರಿಂದ ಭಯ ಮತ್ತು ದಾಸ್ಯಗಳಿಂದ ಭಾರತಮಾತೆಯು ಮುಕ್ತಳಾಗುವಳೆಂದು ಖಾತ್ರಿಯಾಯಿತು. (ಮುಂದೆ 15 ಅಗಸ್ಟ 1947 ರಂದು ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವುದೆಂಬ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.)","meanings":[{"index":1,"meaning":"then","verse":49,"wordDev":"अथ","wordRo":"atha"},{"index":2,"meaning":"by glorious faces from the future","verse":49,"wordDev":"भाविभिः","wordRo":"bhaavibhiH"},{"index":3,"meaning":"surrounded","verse":49,"wordDev":"समाकुलम्","wordRo":"samaakulam"},{"index":4,"meaning":"śape of a cloud","verse":49,"wordDev":"अभ्ररूपं","wordRo":"abhraruupaM"},{"index":5,"meaning":"rahma","verse":49,"wordDev":"ब्रह्माणम्","wordRo":"brahmaaNam"},{"index":6,"meaning":"ī sav","verse":49,"wordDev":"अद्राक्षम्","wordRo":"adraaxam"},{"index":7,"meaning":"in that","verse":49,"wordDev":"तस्मिन्","wordRo":"tasmin"},{"index":8,"meaning":"the ṁothers","verse":49,"wordDev":"जनन्याः","wordRo":"jananyaaH"},{"index":9,"meaning":"fearlessness","verse":49,"wordDev":"अभयं","wordRo":"abhayaM"},{"index":10,"meaning":"vatced on","verse":49,"wordDev":"प्रतीक्षमाणानि","wordRo":"pratiixamaaNaani"}],"mr":"भवितव्याची मुखे तेजमय लेऊन बहूपरी,\nमेघरुपाने ब्रह्मदेव मज दिसला सामॊरी।\nअभय याचना मातेची करी सहस्त्र जननयने,\nअभयदायिनी कालीमाता मी देखे नयने॥","nxt":"verses/50","or":"ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଆକାଶରେ, ସୁନ୍ଦର ମୁଖମଣ୍ଡଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିମଣ୍ଡିତ ମେଘରୂପଧାରୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରତକ୍ଷ୍ୟ କଲି । ସେହି ମୁଖମଣ୍ଡଳରେ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ ବିସ୍ଫାରିତ ହୋଇଥିବାର ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲି । ସେହି ଚକ୍ଷୁମାନେ ମହାକାଳୀଙ୍କର ଅଭୟ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବାର ମୋତେ ପ୍ରତୀତ ହେଲା","pre":"verses/48","sa":"समाकुलं भाविभिरास्यवर्यैर्ब्रह्माणमद्राक्षमथाभ्ररूपम्।\nसहस्रमक्षीणि ददर्श तस्मिन् प्रतीक्षमाणान्यभयं जनन्याः॥","saDev":"अनन्तरं भाविवराननैः विमण्डितः ब्रह्मा मेघरूपेण दृZटिगोचरः अभवत् । तस्मिन् जनन्याः अभयं प्रार्थयमानानि सहस्रं नेत्राणि अपश्यम् ।","saRo":"anantaraM bhaavivaraananaiH vimaNDitaH brahmaa megharuupeNa dR^iZTigocaraH abhavat . tasmin jananyaaH abhayaM praarthayamaanaani sahasraM netraaNi apashyam .","ta":"வருங்காலப் புகழ் கூறும் முகங்களிடை, யான்\nபிரும்மனைக் கண்டேன், கொண்டல் வடிவாய்!\nஅச்சம் விலக்கிடும் அன்னை அருளை, முன்னமே\nகண்டதோ, அங்கமர் விழிகள் ஆயிரம்!","transliteration":"samākulaṁ bhāvibhirāsyavaryairbrahmāṇamadrākṣamathābhrarūpam ।\nsahasramakṣīṇi dadarśa tasmin pratīkṣamāṇānyabhayaṁ jananyāḥ ॥","u":"49"},{"anvayaDev":"तदा द्विकोटिभास्वद्वरसूर्यभासम् अरातिनाशि सौम्यम् रमणीयकान्ति नारीशरीरं ज्योतिः दूरात् उदीच्याम् उदियाय","anvayaRo":"tadaa dvikoTibhaasvadvarasuuryabhaasam araatinaashi saumyam ramaNiiyakaanti naariishariiraM jyotiH duuraat udiicyaam udiyaaya","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/50.mp3","audio_fileName":"verses/50.mp3","bn":"দ্বিকোটি সূর্যসম ভাস্বর, জ্যোতির্ময়ী, সৌম্য \nঅরাতিবিনাশিনী, এক নারী মূর্তি \nউত্তরাকাশে শোভ পাইল।.","en":"Then, far off in the north, there arose, gracious, annihilating all enemies, a white light in the form of a Woman delightful in beauty, as radiant as twenty million dazzling suns.","gu":"બે કોટિ સૂર્યો સમ તેજવંતી \nજ્યોતિ પછી સૌમ્ય શત્રુઘ્ન ભાળી,\nનારીતણો દેહ ધરી સુરમ્ય \nદિશે ઉત્તરે દૂર ઉદય ગ્રહંતી. ૫૦.","hi":"तभी दूऽऽर उत्तरदिशि में\nवह शुभ्र ज्योति सी उठी सौम्य तन्वंगी,\nअरि-विनाशिनी,रम्य तेज-बल की देवी\nजैसे द्विकोटि भास्वर सूरज ही चमक रहे हों॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತದಾ ದೂರಾತ್ ಉತ್ತರದಿಶಿ ದ್ವಿಕೋಟಿ - ಪ್ರಭಾಸ್ವರ - ಸೂರ್ಯಪ್ರಥಮ್, ಶತ್ರುನಾಶಿ, ಸೌಮ್ಯಮ್, ಶುಭ್ರಮ್, ಮನೋಹರಂ ಜ್ಯೋತಿಃ ನಾರೀರೂಪೇಣ ಆವಿರ್ಭೂತಮ್|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಕವಿಯು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; “ನಾನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎರಡೆರಡು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು, ರಮಣೀಯ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡೆ. ಈ ದಿವ್ಯಜ್ಯೋತಿರೂಪ ದೇವಿಯು ಊರ್ಧ್ವಲೋಕದಿಂದ ಅಧೋಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವತರಣೀಯವಾಗುವ, ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶಮಾಡುವ, ಅದ್ಭುತವಾದ, ಶುಭ್ರ, ಸೌಮ್ಯ, ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾಗಿ ಕಂಡಳು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"then","verse":50,"wordDev":"तदा","wordRo":"tadaa"},{"index":2,"meaning":"as radiant as tventy million dazzling suns","verse":50,"wordDev":"द्विकोटिभास्वद्वरसूर्यभासम्","wordRo":"dvikoTibhaasvadvarasuuryabhaasam"},{"index":3,"meaning":"annihilating enemies","verse":50,"wordDev":"अरातिनाशि","wordRo":"araatinaashi"},{"index":4,"meaning":"gracious","verse":50,"wordDev":"सौम्यम्","wordRo":"saumyam"},{"index":5,"meaning":"delightful in beauty","verse":50,"wordDev":"रमणीयकान्ति","wordRo":"ramaNiiyakaanti"},{"index":6,"meaning":"form of a voman","verse":50,"wordDev":"नारीशरीरंइ","wordRo":"naariishariiraM"},{"index":7,"meaning":"light","verse":50,"wordDev":"ज्योतिः","wordRo":"jyotiH"},{"index":8,"meaning":"far off","verse":50,"wordDev":"दूरात्","wordRo":"duuraat"},{"index":9,"meaning":"into the north","verse":50,"wordDev":"उदीच्याम्","wordRo":"udiicyaam"},{"index":10,"meaning":"appeared","verse":50,"wordDev":"उदियाय","wordRo":"udiyaaya"},{"index":11,"meaning":"a thousand eyes","verse":50,"wordDev":"सहस्रम्","wordRo":"sahasram"},{"index":12,"meaning":"foreseeing","verse":50,"wordDev":"ददर्श","wordRo":"dadarsha"}],"mr":"द्विकोटी सूर्यापरी प्रकटली पहा दीप्त ज्यॊती,\nशत्रुनाशिनी परी सौम्य ती असे सदा ज्योती।\nनारिदेहधारिणी रमणिया कान्तीमय ज्यॊती,\nउत्तरदेशी उदया आली अहा शुभ्र ज्यॊती॥","nxt":"verses/51","or":"ତା'ପରେ ସୁଦୂର ଉତ୍ତର ଦିଗ୍ବଳୟରେ କୋଟିକୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜ୍ୟୋତିର୍ମଣ୍ଡଳ ସଦୃଶ ପ୍ରଭାବାନ ଏକ ଶତ୍ରୁନାଶୀ, ସୌମ୍ୟ, ଶୁଭ୍ର, ରମଣୀୟ ଜ୍ୟୋତିକୁ ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲି ଯାହାକି ଏକ ନାରୀରୂପରେ ମୋତେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲା","pre":"verses/49","sa":"द्विकोटिभास्वद्वरसूर्यभासं ज्योतिस्तदा सौम्यमरातिनाशि।\nनारीशरीरं रमणीयकान्ति दूरादुदीच्यामुदियाय शुभ्रम्॥","saDev":"तदा दूरात् उत्तरदिशि द्विकोटिप्रभास्वरसूर्यप्रभम् शत्रुनाशि सौभ्यम् शुभ्रम् मनोहरं ज्योतिः नारीरूपेण आविर्भूतम् ।","saRo":"tadaa duuraat uttaradishi dvikoTi-prabhaasvara-suuryaprabham shatrunaashi saubhyam shubhram manoharaM jyotiH naariiruupeNa Avirbhuutam .","ta":"பின்னர், வடக்கே வெகு தொலைவில், பகையெலாம்\nவென்று, பளபள என்றே, பரவச எழிலுடைப்\nபெண்ணின் வடிவாய், இரு கோடி ரவியின்\nஜொலித்திடும் சுடராய், கனிவுடை வெண்ணொளி கனன்றதுவே!","transliteration":"dvikoṭibhāsvadvarasūryabhāsaṁ jyotistadā saumyamarātināśi ।\nnārīśarīraṁ ramaṇīyakānti dūrādudīcyāmudiyāya śubhram ॥","u":"50"},{"anvayaDev":"यदा सा विश्वम् आविवेश तदा तत् विनZटाधि बभूव । अथ तां दीप्तजगत्सु ह्लदिताः देवाः जगुः अन्तरीक्षे वयांसि मधुरं जगुः उर्व्यां च मनुZयाः प्रणिपत्य जगुः ।","anvayaRo":"yadaa saa vishvam Avivesha tadaa tat vinaZTaadhi babhuuva . atha taaM diiptajagatsu hladitaaH devaaH jaguH antariixe vayaaMsi madhuraM jaguH urvyaaM ca manuZyaaH praNipatya jaguH .","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/51.mp3","audio_fileName":"verses/51.mp3","bn":"আহ্লাদিত হইয়া দেবগণ সুরলোকে স্তবগান \nকরিতে থাকিলেন,মনুষ্য ভূমিষ্ঠ হইয়া প্রণাম \nকরিল, পক্ষীকুল কলরব করিয়া উঠিল।\nসন্তাপ-হরিণী দেবী আবির্ভূত হইলেন।.","en":"Enraptured, the gods in the luminous realms sang her praises; the birds in the mid-region sang sweetly of her, and men prostrating themselves on the earth sang of her as she en-tered the world dispelling its anguish.","gu":"પ્રવેશી એ દુ:ખવિહીન વિશ્વમાં \nદેવો જગત દીપ્તિભર્યા વિષે પ્રસન્ન થ્યા,\nપક્ષી રહ્યાં કૂજી જ અંતરિક્ષમાં, \nપ્રણામતા લોક સ્તવંત ભૂમિ પે. ૫૧.","hi":"ज्योतिर्मय लोकों में स्तुति के गीत मुदित देवों ने गाये,\nअंतरिक्ष में पंछी गाने लगे मधुर मधुगान,\nधरती पर जन-जन ने गाये नम्रभाव से गीत उसीके,\nदिव्य ज्योति जब आई इस जगती का दुःख दूर करने को॥","kn":"ತಾಂ ಹ್ಲಾದಿತಾ ದೀಪ್ತಜಗತ್ಸು ದೇವಾಃ\n\tತಾಮ್ ಅಂತರೀಕ್ಷೇ ಮಧುರಂ ವಯಾಂಸಿ|\nಜಗುರ್ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಚೋರ್ವ್ಯಾಂ\n\tವಿಶ್ವಂ ವಿನಷ್ಟಾಧಿ ಯದಾವಿವೇಶ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"the vorld","verse":51,"wordDev":"विश्वम्","wordRo":"vishvam"},{"index":2,"meaning":"entered","verse":51,"wordDev":"आविवेश","wordRo":"Avivesha"},{"index":3,"meaning":"dispelling its anguiś","verse":51,"wordDev":"विनZटाधि","wordRo":"vinaZTaadhi"},{"index":4,"meaning":"her","verse":51,"wordDev":"तां","wordRo":"taaM"},{"index":5,"meaning":"luminous realms","verse":51,"wordDev":"दीप्तजगत्सु","wordRo":"diiptajagatsu"},{"index":6,"meaning":"enraptured","verse":51,"wordDev":"ह्लदिताः","wordRo":"hladitaaH"},{"index":7,"meaning":"gods","verse":51,"wordDev":"देवाः","wordRo":"devaaH"},{"index":8,"meaning":"sang","verse":51,"wordDev":"जगुः","wordRo":"jaguH"},{"index":9,"meaning":"mid-region","verse":51,"wordDev":"अन्तरीक्षे","wordRo":"antariixe"},{"index":10,"meaning":"birds","verse":51,"wordDev":"वयांसि","wordRo":"vayaaMsi"},{"index":11,"meaning":"sveetly","verse":51,"wordDev":"मधुरं","wordRo":"madhuraM"},{"index":12,"meaning":"on the earth","verse":51,"wordDev":"उर्व्यां","wordRo":"urvyaaM"},{"index":13,"meaning":"and men","verse":51,"wordDev":"हिमाद्रिकूटे","wordRo":"himaadrikuuTe"},{"index":14,"meaning":"prostrating","verse":51,"wordDev":"समाधिधीराः","wordRo":"samaadhidhiiraaH"}],"mr":"ज्योति प्रकटतां विश्व जाहले आधिव्याधिमुक्त,\nस्वर्गामाजी सुरगण गाती आनन्दे गीत।\nआकाशामधी मधुर कूजन करिती पक्षिगण,\nनमूनी भुमीवरती करितो मानव स्तुतिगान॥","nxt":"verses/52","or":"ଯେତେବେଳେ ସେହି ଜ୍ୟୋତିସ୍ଵରୂପିଣୀ ଦେବୀ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରଣ କଲେ ସେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ, ତାପ, ଆଧି, ବ୍ୟାଧି ପ୍ରଭୃତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଗଲା । ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦିତ ଦେବଗଣ ସେହି ଦେବୀଙ୍କର ସ୍ତୁତିଗାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ପକ୍ଷୀଗଣ ସୁମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଦେବୀଙ୍କର ଆବାହନୀ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇ ବୁଲିଲେ । ପୃଥିବୀବକ୍ଷରେ ସମଗ୍ର ମାନବଜାତି ମଧ୍ୟ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣିପାତ ସହ ଦେବୀଙ୍କର ସ୍ତୁତିଗାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ","pre":"verses/50","sa":"तां ह्लादिता दीप्तजगत्सु देवास्तामन्तरीक्षे मधुरं वयांसि।\nजगुर्मनुष्याः प्रणिपत्य चोर्व्यां विश्वं विनष्टाधि यदाविवेश॥","saDev":"यदैव सा ज्योतिःस्वरुपिणी देवी पृथिवीम् अवतीर्णा तदैव पृथिवी आधिव्याधिदुःखतापमुक्ता अभवत् स्वर्लोकवासिदेवाः आनन्देन अगायन् पक्षिणः सुमधुरम् अकूजन् मानवाः तां साZटाङ्गं प्रणम्य तस्याः स्तुतिगानम् अकुर्वन् ।","saRo":"yadaiva saa jyotiHsvarupiNii devii pR^ithiviim avatiirNaa tadaiva pR^ithivii aadhi-vyaadhi-duHkhataapamuktaa abhavat svarlokavaasidevaaH Anandena agaayan paxiNaH sumadhuram akuujan maanavaaH taaM saaZTaa~NgaM praNamya tasyaaH stutigaanam akurvan .","ta":"உமையவள் (பூ) வுலகத் துன்பந் தொலைத்துட் புகுந்திட,\nஒளி நிறை உலகுறைக் கடவுளார் அவள் புகழ் பாட,\nஇடைவானப் பறவையினம் இனிதே இசை தர,\nநில உலகு மனிதரெலாம் நெடுக வீழ்ந்து வணங்கினரே!","transliteration":"tāṁ hlāditā dīptajagatsu devāstāmantarīkṣe madhuraṁ vayāṁsi ।\njagurmanuṣyāḥ praṇipatya corvyāṁ viśvaṁ vinaṣṭādhi yadāviveśa ॥","u":"51"},{"anvayaDev":"हिमाद्रिकूटे समाधिधीराः हिमभूतदेहाः ये महान्तः योगिनः अनेकानि युगानि भारतगोप्तृरूपाः ते मुदिताः तां तुZटुवुः ।","anvayaRo":"himaadrikuuTe samaadhidhiiraaH himabhuutadehaaH ye mahaantaH yoginaH anekaani yugaani bhaaratagoptR^iruupaaH te muditaaH taaM tuZTuvuH .","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/52.mp3","audio_fileName":"verses/52.mp3","bn":"হিমালয় শিখরে সমাধিমগ্ন, হিমভূত দেহী যোগীগণ যুগযুগান্তব্যপী \nযাঁহারা ভারতবর্ষকে রক্ষা করিয়া আসিতেছেন, মাতার \nস্তবগান রত হইলেন।.","en":"On the Himalayan summits, steadfast in meditation, their bodies turned to ice, the great Yogis who through numberless ages have guarded India’s destiny praised her with joy.","gu":"યોગી જનો ત્યાં શિખરે હિમાદ્રિના \nસમાધિમાં ધીર હિમદેહી જેવા,\nયુગો થકી ભારત રક્ષનારા \nસ્તવી રહ્યા મોદભર્યા મહાન. ૫૨.","hi":"हिमशिखरों पर जो हिम ही हो गये\nध्यान में बैठे हुए अनेकों युग से,,\nवे भारत के प्रहरी, धीर,महायोगी\nमुदित हुए,माता का करने लगे स्तवन॥","kn":"ಸಮಾಧಿಧೀರಾ ಹಿಮಭೂತದೇಹಾಃ\n\tಯುಗಾನಿ ಅನೇಕಾನಿ ಹಿಮಾದ್ರಿಕೂಟೆ|\nಯೇ ಯೋಗಿನೋ ಭಾರತಗೋಪ್ತೃರೂಪಾಃ\n\tತೆ ತುಷ್ಟುವುಸ್ತಾಂ ಮುದಿತಾ ಮಹಾಂತಃ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"amidst the ḥimalayan peaks","verse":52,"wordDev":"हिमाद्रिकूटे","wordRo":"himaadrikuuTe"},{"index":1,"meaning":"bodies turned to ice","verse":52,"wordDev":"हिमभूतदेहाः","wordRo":"himabhuutadehaaH"},{"index":2,"meaning":"firm in meditation","verse":52,"wordDev":"समाधिधीराः","wordRo":"samaadhidhiiraaH"},{"index":2,"meaning":"vho","verse":52,"wordDev":"ये","wordRo":"ye-"},{"index":3,"meaning":"great","verse":52,"wordDev":"महान्तः","wordRo":"mahaantaH"},{"index":4,"meaning":"Yogis","verse":52,"wordDev":"योगिनः","wordRo":"yoginaḥ"},{"index":5,"meaning":"countless","verse":52,"wordDev":"अनेकानि","wordRo":"anekāni"},{"index":6,"meaning":"ages","verse":52,"wordDev":"युगानि","wordRo":"yugāni"},{"index":7,"meaning":"guardians of the destiny of the land","verse":52,"wordDev":"भारतगोप्तृरूपाः","wordRo":"bhāratagoptṛrūpāḥ"},{"index":8,"meaning":"they","verse":52,"wordDev":"ते-","wordRo":"te-"},{"index":9,"meaning":"joyous/with joy","verse":52,"wordDev":"मुदिताः","wordRo":"muditāḥ"},{"index":10,"meaning":"her","verse":52,"wordDev":"तां","wordRo":"tāṁ"},{"index":11,"meaning":"praised","verse":52,"wordDev":"तुष्टुवुः","wordRo":"tuṣṭuvuḥ"}],"mr":"समाधीमध्ये मग्न धीर जे हिमदेही योगी,\nहिमालयाच्या शिखरी ज्यांची वसती युगीयुगी।\nभारतभूचे रक्षण करण्यां सदा सिद्ध जन ते,\nमुदित मनाने तुष्ट करीती त्या ज्यॊतीला ते॥","nxt":"verses/53","or":"ଯୁଗଯୁଗ ଧରି ଭାରତକୁ ନିଜର ତପୋବଳରେ ରକ୍ଷା କରି ଆସୁଥିବା, ହିମାଳୟରେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ, ହିମାୟିତ ଶରୀର, ମହାନ ଯୋଗୀ ଋଷିଗଣ ମଧ୍ୟ ହର୍ଷୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଚିତ୍ତରେ ସେହି ଦେବୀଙ୍କର ସ୍ତବଗାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ","pre":"verses/51","sa":"समाधिधीरा हिमभूतदेहा युगान्यनेकानि हिमाद्रिकूटे।\nये योगिनो भारतगोप्तृरूपास्ते तुष्टुवुस्तां मुदिता महान्तः॥","saDev":"हिमालये गभीरध्यानमग्नाः, हिमायितदेहाः, युगयुगान्तरेभ्यः भारतस्य रक्षाकारिणः महायोगिनः हर्षेण तस्याः स्तुतिम् अगायन्।","saRo":"himālaye gabhīradhyānamagnāḥ, himāyitadehāḥ, yugayugāntarebhyaḥ bhāratasya rakṣākāriṇaḥ mahāyoginaḥ harṣeṇa tasyāḥ stutim agāyan |","ta":"இமயச் சிகரங்களில் தம்முடல் உறைந்திட\nதவங் குன்றா யோகியர், யுகங்கள் தோறும்\nஇந்திய ஊழ்தனைக் காத்திருந்தோர்\nகளிப்புடன் தாயைப் போற்றி நின்றாரே!","transliteration":"samādhidhīrā himabhūtadehā yugānyanekāni himādrikūṭe ।\nye yogino bhāratagoptṛrūpāste tuṣṭuvustāṁ muditā mahāntaḥ ॥","u":"52"},{"anvayaDev":"अथ महाप्रतापाः [ते] ज्ञानाकरेभ्यः विलोचनेभ्यः युगसञ्चितानि हिमानि मन्दं हि उत्सार्य भीमकान्तिम्, बलिनीं देवीम् अगायन्।","anvayaRo":"atha mahāpratāpāḥ [te] jñānākarebhyaḥ vilocanebhyaḥ yugasañcitāni himāni mandaṁ hi utsārya bhīmakāntim, balinīṁ devīm agāyan |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/53.mp3","audio_fileName":"verses/53.mp3","bn":"জ্ঞানরূপ হস্ত সঞ্চালনে হিমানীকর্দমমুক্ত \nদৃষ্টি সম্পাতে যোগীগণ অতঃপর ভীমকান্তি,\nমহাপ্রতাপান্বিতা দেবী মাতৃকার বন্দনা করিতে থাকিলেন।.","en":"Brushing slowly from eyes fathomless with wisdom the snow the ages had heaped there, they chanted in their puissance to the mighty Goddess terrible in radiant beauty.","gu":"જ્ઞાનાબ્ધિ શાં લોચન તેમનાં પરે \nયુગો થકી સંચિત લૂછી લૈ હિમ,\nધીમેથી, તે દેવી બલિની પ્રચંડને \nસ્તવી રહ્યા પૂર્ણ પ્રતાપવંતા. 53.","hi":"युगों-युगों से संचित हिम को\nदूर हटा कर ज्ञानचक्षु से\nभीमकान्ति -देवी-बलिनी के गाये गीत\nमहाप्रतापी ध्यानावस्थित उन वीरों ने॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಯದೈವ ಯಾ ಜ್ಯೋತಿಃ ಸ್ವರೂಪಿಣೀ ದೇವೀ ಪೃಥಿವೀಮ್ ಅವತೀರ್ಣಾ ತದೈವ ಪೃಥಿವೀ ಆಧಿ - ವ್ಯಾಧಿ - ದುಃಖ - ತಾಪಮುಕ್ತಾ ಅಭವತ್, ಸ್ವರ್ಲೋಕವಾಸಿದೇವಾಃ ಆನಂದೇನ ಅಗಾಯನ್, ಪಕ್ಷಿಣಃ ಸುಮಧುರಮ್ ಅಕೂಜನ್, ಮಾನವಾಃ ತಾಂ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಮ್ಯ ತಸ್ಯಾಃ ಸ್ತುತಿಗಾನಮ್ ಅಕುರ್ವನ್|\n\tಹಿಮಾಲಯೆ ಗಂಭೀರಾಧ್ಯಾನಮಗ್ನೆ, ಹಿಮಾಯಿತದೇಹಾಃ, ಯುಗ-ಯುಗಾಂತರೇಭ್ಯಃ ಭಾರತಸ್ಯ ರಕ್ಷಾಕಾರಿಣಃ ಮಹಾಯೋಗಿನಃ ಹರ್ಷೇಣ ತಸ್ಯಾಃ ಸ್ತುತಿಮ್ ಅಗಾಯನ್|\n\tಮಹಾಪ್ರತಾಪಾಃ ತೇ ದೀರ್ಘಕಾಲಾತ್ ಸಂಚಿತಂ ಹಿಮರಾಶಿ ಸ್ವಜ್ಞಾನಪೂರ್ಣ ನೇತ್ರೇಭ್ಯಃ ಸುಮನಂದಮ್ ಅಪಸಾರ್ಯ ತಾಂ ಭೀಮಕಾಂತಿ ಬಲವತೀ ಚ ದೇವೀಮ್ ಅಸ್ತುವನ್-\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಆ ದಿವ್ಯಜ್ಯೋತಿಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ದೇವಿಯು ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಅವತರಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಸರ್ವ ಆಧಿ, ವ್ಯಾಧಿ, ಉಪಾಧಿಗಳಿಂದ ಪೃಥ್ವಿಯು ಮುಕ್ತವಾಯಿತು. ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯ ದೇವಗಂಧರ್ವರು ಆನಂದದಿಂದ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮಧುರ ಕಂಠದಿಂದ ಕಲರವ ಮಾಡತೊಡಗಿದವು. ಹಾಗೂ ಮಾನವರು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸತೊಡಗಿದರು.\n\tಭಾರತ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಯುಗಗಳಿಂದ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಮಗ್ನರಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಶರೀರ ಹಿಮಾಚ್ಛಾದಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಅಂಥ ಮಹಾಯೋಗಿಪುರುಷರು ಆನಂದದಿಂದ ದೇವರ ಸ್ತುತಿಯ ಹಾಡು ಹಾಡಿದರು.\n\tಪೂರ್ಣಪ್ರತಾಪವುಳ್ಳ ತಪಸ್ವಿನಿ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ದೇವಿ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"then","verse":53,"wordDev":"अथ-","wordRo":"atha-"},{"index":2,"meaning":"ascetics","verse":53,"wordDev":"महाप्रतापाः","wordRo":"mahāpratāpāḥ"},{"index":3,"meaning":"deep with wisdom","verse":53,"wordDev":"ज्ञानाकरेभ्यः","wordRo":"jñānākarebhyaḥ"},{"index":4,"meaning":"from eyes","verse":53,"wordDev":"विलोचनेभ्यः","wordRo":"vilocanebhyaḥ"},{"index":5,"meaning":"heaped by the ages","verse":53,"wordDev":"युगसञ्चितानि","wordRo":"yugasañcitāni"},{"index":6,"meaning":"snow","verse":53,"wordDev":"हिमानि","wordRo":"himāni"},{"index":7,"meaning":"slowly","verse":53,"wordDev":"मन्दं","wordRo":"mandaṁ"},{"index":8,"meaning":"brushing","verse":53,"wordDev":"उत्सार्य","wordRo":"utsārya"},{"index":9,"meaning":"terrible in beauty","verse":53,"wordDev":"भीमकान्तिम्","wordRo":"bhīmakāntim"},{"index":10,"meaning":"mighty","verse":53,"wordDev":"बलिनीं","wordRo":"balinīṁ"},{"index":11,"meaning":"Goddess","verse":53,"wordDev":"देवीम्","wordRo":"devīm"},{"index":12,"meaning":"sang","verse":53,"wordDev":"अगायन्","wordRo":"agāyan"}],"mr":"महाप्रतापी योगीजन ते ज्ञानपूर्ण नयने,\nयुगायुगांची हिम आवरणे सारीत मन्दपणे।\nभीमाकारी दीप्त तेजमय ज्यॊतीदेवतेचे,\nस्तवन करीती अतिबलशाली कालीमातेचे॥","nxt":"verses/54","or":"ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ଯୋଗୀଗଣ, ସେମାଙ୍କର ଜ୍ଞାନଦୀପ୍ତ ଚକ୍ଷୁର ତେଜରେ ଯୁଗଯୁଗ ଧରି ସଞ୍ଚିତ ହିମାଳୟର ତୁଷାର ଆବରଣକୁ ବିଗଳିତ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନା ସେହି ଭୀମକାନ୍ତି ମହାପ୍ରତାପିନୀ ଶକ୍ତିମୟୀ ଦେବୀଙ୍କର ମହିମାଗାନ କରୁଥିଲେ","pre":"verses/52","sa":"ज्ञानाकरेभ्यो हि विलोचनेभ्यो हिमानि मन्दं युगसञ्चितानि।\nउत्सार्य देवीमथ भीमकान्तिं महाप्रतापा बलिनीमगायन्॥","saDev":"महाप्रतापाः ते दीर्घकालात् सञ्चितं हिमराशिं स्वज्ञानपूर्णनेत्रेभ्यः सुमन्दम् अपसार्य तां भीमकान्तिं बलवतीं च देवीम् अस्तुवन्।","saRo":"mahāpratāpāḥ te dīrghakālāt sañcitaṁ himarāśiṁ svajñānapūrṇanetrebhyaḥ sumandam apasārya tāṁ bhīmakāntiṁ balavatīṁ ca devīm astuvan |","ta":"சூட்சுமம் நிறை விழிகளில் யுகங்கள்,\nபடர் பனித் திரையை மெல்லப் போக்கியே,\nபலமுள முனிவர்கள் பாடி நின்றார்,\nபலமிகு தேவியின் பயங்கொடு அழகை!","transliteration":"jñānākarebhyo hi vilocanebhyo himāni mandaṁ yugasañcitāni ।\nutsārya devīmatha bhīmakāntiṁ mahāpratāpā balinīmagāyan ॥","u":"53"},{"anvayaDev":"[हे] देवि ! विशालशक्त्यै तुभ्यं नमः। भीमाम्, बलिनीम्, कृपालुं [त्वाम् अहं ] नमामि। त्वम् एव वै इह जातीः तारयसि। ऊर्जस्वलायै आदिदेव्यै [तुभ्यं ] नमः।","anvayaRo":"[he] devi ! viśālaśaktyai tubhyaṁ namaḥ | bhīmām, balinīm, kṛpāluṁ [tvām ahaṁ ] namāmi | tvam eva vai iha jātīḥ tārayasi | ūrjasvalāyai ādidevyai [tubhyaṁ ] namaḥ |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/54.mp3","audio_fileName":"verses/54.mp3","bn":"বিশাল শক্তিময় দেবী আপনাকে নমস্কার;\nভীমা, বলশালিনী, কৃপালু, হে দেবী আপনাকে \nনমস্কার করি. জাতির রক্ষাকর্ত্রী হে আদ্যাশক্তি \nশক্তিময়ী মাতা আপনাকে প্রণাম।.","en":"“Salutation to thee, O Goddess omnipotent! To thee I bow who art terrible and mighty and compassionate. Thou alone preservest these peoples. Salutation to the Forceful One, the primeval Goddess.","gu":"તને નમઃ દેવિ વિશાલ શક્તિમત્, \nનમું તને ઉગ્ર કૃપાવતીને,\nસર્વ પ્રજાઓ તું જ તારનારી, \nઊર્જામયી, વંદન, આદિદેવિ હે. ૫૪.","hi":"ओ विशालशक्ति!देवि!तुम्हें प्रणाम।\nओ महिमामयी, करुणामयी,बलशालिनी!\nहो तुम ही हे देवि! सबकी तारिणी।\nओ आदिदेवि!प्रणाम ओजस्विनी॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ದೇವಿ! ನಮೋಽಸ್ತುತೆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪಿಣ್ಯೈ| ಭೀಮಾ, ಬಲವತೀ ಕೃಪಾಲುಶ್ಚ ತ್ವಮ್ ಏವ ಅಸ್ಯ ಜಾತಿಸಮೂಹಸ್ಯ ಉದ್ಧಾರಕಾರಿಣೀ| ಊರ್ಜಸ್ವರೂಪಿಣೀಮ್ ಆದಿದೇವೀ ತ್ವಾಂ ಸತತಂ ನಮಾಮಿ|\n\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ದೇವಿ! ನಾನು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಮಹಾಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪಳಾಗಿರುವೆ. ನೀನು ಉಗ್ರರೂಪಧಾರಿಣಿ ಬಲಶಾಲಿಯುಳ್ಳವಳಾಗಿದ್ದರೂ, ದಯಾಳು ಕೃಪಾಳು ಆಗಿರುವೆ. ನೀನೇ ಮಾನವಜಾತಿಯನ್ನು ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡುವವಳಾಗಿರುವೆ. ಹೇ ಊರ್ಜಾಮಯಿಯೇ! ಆದಿಶಕ್ತಿದೇವಿಯೇ! ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"Goddess","verse":54,"wordDev":"देवि","wordRo":"devi"},{"index":2,"meaning":"omnipotent","verse":54,"wordDev":"विशालशक्त्यै","wordRo":"viśālaśaktyai"},{"index":3,"meaning":"to You","verse":54,"wordDev":"तुभ्यं","wordRo":"tubhyaṁ"},{"index":4,"meaning":"salutations","verse":54,"wordDev":"नमः","wordRo":"namaḥ"},{"index":5,"meaning":"terrible","verse":54,"wordDev":"भीमाम्","wordRo":"bhīmām"},{"index":6,"meaning":"mighty","verse":54,"wordDev":"बलिनीम्","wordRo":"balinīm"},{"index":7,"meaning":"compassionate","verse":54,"wordDev":"कृपालुं","wordRo":"kṛpāluṁ"},{"index":8,"meaning":"I bow","verse":54,"wordDev":"नमामि","wordRo":"namāmi"},{"index":9,"meaning":"You alone","verse":54,"wordDev":"त्वम्","wordRo":"tvam"},{"index":10,"meaning":"alone","verse":54,"wordDev":"एव वै","wordRo":"eva"},{"index":11,"meaning":"these","verse":54,"wordDev":"इह","wordRo":"iha"},{"index":12,"meaning":"these people","verse":54,"wordDev":"जातीः","wordRo":"jātīḥ"},{"index":13,"meaning":"preserve","verse":54,"wordDev":"तारयसि","wordRo":"tārayasi"},{"index":14,"meaning":"(to) the Forceful One","verse":54,"wordDev":"ऊर्जस्वलायै","wordRo":"ūrjasvalāyai"},{"index":15,"meaning":"(to) the primal Goddess","verse":54,"wordDev":"आदिदेव्यै","wordRo":"ādidevyai"},{"index":16,"meaning":"salutations","verse":54,"wordDev":"नमः","wordRo":"namaḥ"}],"mr":"विशाल शक्ति! देवि भगवती! नमन असो तुजला,\nभीमाकारी बली कृपाळू, नमन असॊ तुजला।\nसकल जनांना तारक तूची, नमन असो तुजला,\nउर्जस्वल तू आदिदेवते, नमन असॊ तुजला॥","nxt":"verses/55","or":"ହେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିସ୍ୱରୂପିଣୀ ଦେବି ! ତୁମକୁ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ନମସ୍କାର । ହେ ବଳଶାଳିନୀ ଭୀମେ ! ହେ କୃପାମୟୀ ଦେବି ! ତୁମେହିଁ ଏ ଜାତି ସମୂହର ଉଦ୍ଧାରକର୍ତ୍ତ୍ରୀ । ହେ ଉର୍ଜ୍ଜସ୍ୱରୂପିଣୀ ଆଦିଦେବି ! ତୁମକୁ ସତତ ନମସ୍କାର","pre":"verses/53","sa":"तुभ्यं नमो देवि विशालशक्त्यै नमामि भीमां बलिनीं कृपालुम्। त्वमेव वै तारयसीह जातीरूर्जस्वलायै नम आदिदेव्यै॥","saDev":"हे देवि ! नमोऽस्तु ते महाशक्तिस्वरूपिण्यै। भीमा, बलवती कृपालुश्च त्वम् एव अस्य जातिसमूहस्य उद्धारकारिणी। ऊर्जस्स्वरूपिणीम् आदिदेवीं त्वां सततं नमामि।","saRo":"he devi ! namo'stu te mahāśaktisvarūpiṇyai | bhīmā, balavatī kṛpāluśca tvam eva asya jātisamūhasya uddhārakāriṇī | ūrjassvarūpiṇīm ādidevīṁ tvāṁ satataṁ namāmi |","ta":"சர்வ சக்தி சாம்பவித் தாயே,\nகடுமையும், வலிமையும், கருணையும் கொண்டு\nஜனம் இவர் வாழ்வைக் காப்பவள் நீயே!\nபலமிகு ஆதி தேவியின் பாதம் பணிவேன், பணிவேன், பணிந்திடுவேனே!","transliteration":"tubhyaṁ namo devi viśālaśaktyai namāmi bhīmāṁ balinīṁ kṛpālum | tvameva vai tārayasīha jātīrūrjasvalāyai nama ādidevyai ||","u":"54"},{"anvayaDev":"[हे] प्रचण्डे देवि ! कः ते बलं वर्णयितुं समर्थः ? [हे] अनन्तवीर्ये ! एकेन करपल्लवेन हि [त्वं] सतारार्कं विश्वं भ्रामयसे रुणत्सि [च]","anvayaRo":"[he] pracaṇḍe devi ! kaḥ te balaṁ varṇayituṁ samarthaḥ ? [he] anantavīrye ! ekena karapallavena hi [tvaṁ] satārārkaṁ viśvaṁ bhrāmayase ruṇatsi [ca]","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/55.mp3","audio_fileName":"verses/55.mp3","bn":"দেবী প্রচণ্ডে কে আপনার বলবীর্য বর্ণনা করিতে \nসক্ষম; হে অনন্তবীর্যে আপনার করস্পর্শে \nসূর্য নক্ষত্রাদি বিশ্বচরাচর সঞ্চালিত ও নিয়ন্ত্রিত \nহইতেছে।.","en":"Who is there who can describe thy might, O Goddess impetuous in thy ways? With one delicate hand thou settest whirling or arrestest in its motion the universe with all its stars and suns, O infinite in energy.","gu":"સમર્થ કો રે બલ તારું વર્ણવા, \nહે ચણ્ડ દેવિ, તું કર એકમાત્રથી,\nરહી ભમાવી અટકાવી વિશ્વને \nસસૂર્યતારક અનંતવીર્ય હે! ૫૫.","hi":"कौन समर्थ?करे जो तेरे बल का वर्णन,\nओ प्रचंडद्युति! तेरे ही करपल्लव में है\nसूर्य और तारों की गति-अपगति,\nओ अनंतवीर्य!तेरे इंगित पर ही है\nस्थिति और सर्जना निखिल विश्व की॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಪ್ರಚಂಡದೇವಿ! ತವ ಬಲಂ ವರ್ಣಯಿತುಂ ಕಃ ಸಮರ್ಥಃ? ಅಸೀಮಶಕ್ತಿಮತೀ ತ್ವಮ್ ಏಕೇನ ಏವಂ ಸುಕೋಮಲಹಸ್ತೇನ ಸೂರ್ಯತಾರಾಸಹಿತಂ ವಿಶ್ವಂ ಚಾಲಯಸಿ ವಿರಮಯಸಿ ಚ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವರ್ಣನೆ ಮಾಡಲು ಯಾರಿಗೆ ತಾನೆ ಸಾಧ್ಯ? ನೀನು ಅವರ್ಣೀಯಳಾಗಿರುವೆ. ನೀನು ಸುಂದರಳೂ ಕೋಮಲಳೂ ಆಗಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಒಂದೇ ಕರಪಲ್ಲವದಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ತಾರೆ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ತಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿ; ಹಾಗೂ ಅವುಗಳು ತಿರುಗುವುದನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸ ಬಲ್ಲೆ ನೀನು!","meanings":[{"index":1,"meaning":"fierce","verse":55,"wordDev":"प्रचण्डे","wordRo":"pracaṇḍe"},{"index":2,"meaning":"Goddess","verse":55,"wordDev":"देवि","wordRo":"devi"},{"index":3,"meaning":"who?","verse":55,"wordDev":"कः?","wordRo":"kaḥ"},{"index":4,"meaning":"Your","verse":55,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":5,"meaning":"might","verse":55,"wordDev":"बलं","wordRo":"balaṁ"},{"index":6,"meaning":"describe","verse":55,"wordDev":"वर्णयितुं","wordRo":"varṇayituṁ"},{"index":7,"meaning":"can","verse":55,"wordDev":"समर्थः","wordRo":"samarthaḥ"},{"index":8,"meaning":"boundless energy","verse":55,"wordDev":"अनन्तवीर्ये","wordRo":"anantavīrye"},{"index":9,"meaning":"with one","verse":55,"wordDev":"एकेन","wordRo":"ekena"},{"index":10,"meaning":"delicate hand","verse":55,"wordDev":"करपल्लवेन","wordRo":"karapallavena"},{"index":11,"meaning":"with all its stars and suns","verse":55,"wordDev":"सतारार्कं","wordRo":"satārārkaṁ"},{"index":12,"meaning":"universe","verse":55,"wordDev":"विश्वं","wordRo":"viśvaṁ"},{"index":13,"meaning":"revolve","verse":55,"wordDev":"भ्रामयसे","wordRo":"bhrāmayase"},{"index":14,"meaning":"You halt","verse":55,"wordDev":"रुणत्सि","wordRo":"ruṇatsi"}],"mr":"अगाध बल तव वर्णिण्यास गे! समर्थ कोण असे?\nतुझिया एक्या कोमल हस्ते विश्व कसे भ्रमते?\nरविशशितारांसहित विश्व हे तू भ्रमवी माते,\nतूच रोखिशी तयां, प्रचण्डे, अमिता शक्तिमते॥","nxt":"verses/56","or":"ହେ ପ୍ରଚଣ୍ଡା ଦେବି ! ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ କିଏ ବା ସମର୍ଥ ? ହେ ଅନନ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟା ! ତୁମେ ତୁମର ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର କରପଲ୍ଲବରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ - ନକ୍ଷ୍ୟତ୍ରାଦି ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ ବିଶ୍ୱମଣ୍ଡଳକୁ ସଞ୍ଚାଳନ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛ","pre":"verses/54","sa":"कस्ते बलं वर्णयितुं समर्थो देवि प्रचण्डे करपल्लवेन।\nएकेन हि भ्रामयसे रुणत्सि विश्वं सतारार्कमनन्तवीर्ये॥","saDev":"हे प्रचण्डदेवि ! तव बलं वर्णयितुं कः समर्थः ? असीमशक्तिमती त्वम् एकेन एव सुकोमलहस्तेन सूर्यतारासहितं विश्वं चालयसि विरमयसि च।","saRo":"he pracaṇḍadevi ! tava balaṁ varṇayituṁ kaḥ samarthaḥ ? asīmaśaktimatī tvam ekena eva sukomalahastena sūryatārāsahitaṁ viśvaṁ cālayasi viramayasi ca |","ta":"விசைபட இயங்கும் உந்தன் பலமிசை\nபாடுவர் யார்? அலகிலா வலியுடை நாயகியே,\nசூரியரோடும், சுடர்களினோடும் பிரபஞ்சம் சுற்றப்\nபணித்திடும் கையால் நிறுத்திடும் நேர்த்தியும், நின் செயலன்றோ?","transliteration":"kaste balaṁ varṇayituṁ samartho devi pracaṇḍe karapallavena ।\nekena hi bhrāmayase ruṇatsi viśvaṁ satārārkamanantavīrye ॥","u":"55"},{"anvayaDev":"[हे]घोरे चण्डि ! यदा शृगालघुष्टे आजौ त्रिशूलं दधती नृत्यसि [तदा] आयुधस्य स्पर्शेन नाके महान्ति तारानियुतानि कम्पन्ते इव।","anvayaRo":"[he]ghore caṇḍi ! yadā śṛgālaghuṣṭe ājau triśūlaṁ dadhatī nṛtyasi [tadā] āyudhasya sparśena nāke mahānti tārāniyutāni kampante iva |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/56.mp3","audio_fileName":"verses/56.mp3","bn":"শিবারব নিনাদিত ঘোর যুদ্ধেক্ষেত্রে ত্রিশূলধারিনী \nহে চন্ডী আপনি নৃত্যরতা; আপনার আয়ূধ স্পর্শে \nনক্ষত্র সমূহ কম্পমান।.","en":"When, wielding the trident, thou dancest, O Chandi, on the gruesome battlefield noisy with jackals, the vast multitudes of stars seem to tremble in the firmament at the touch of thy weapon.","gu":"તું યુદ્ધક્ષેત્રે શિયાળવાંથી \nભર્યા રહી વર્તી ત્રિશૂલ ધારી,\nએ તાહરા આયુધ-સ્પર્શથી હા \nતારાભર્યા વ્યોમ બધાં પ્રકંપતાં. ૫૬.","hi":"चीत्कार उठते शृगाल\nजब महासागर में नाच रही होती हो तुम,\nहे घोर चंडि! त्रिशूलधारिणि!\nछू भर लेती हो जब तुम अस्त्रों को,\nकाँप-काँप जाते हैं तारे अनगिन नभ में॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಭಯಂಕರಿ ಚಂಡಿ! ಯದಾ ತ್ವಂ ಶೃಗಾಲಶಬ್ದಭೀಷಣೆ ಯುದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರೆ ತ್ರಿಶೂಲಂ ಧಾರಯಂತೀ ನೃತ್ಯಸಿ ತದಾ ತವ ಅಸ್ತ್ರಸ್ಪರ್ಶೇನ ಆಕಾಶೆ ಅಸಂಖ್ಯಾಃ ತಾರಾಃ ಕಂಪಂತಿ ಇವ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಚಂಡೀ! ಈ ಭೀಷಣ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಿರುವ ನರಿಗಳ ಯುದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಯಾವಾಗ ನೀನು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆಯೋ, ಆವಾಗ ಆ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಕೇವಲ ತುದಿ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ತಾರೆಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಏನೋ ಅನ್ನುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"fierce","verse":56,"wordDev":"घोरे","wordRo":"ghore"},{"index":2,"meaning":"Ca??i","verse":56,"wordDev":"चण्डि","wordRo":"caṇḍi"},{"index":3,"meaning":"when","verse":56,"wordDev":"यदा","wordRo":"yadā"},{"index":4,"meaning":"noisy with jackals","verse":56,"wordDev":"शृगालघुष्टे","wordRo":"śṛgālaghuṣṭe"},{"index":5,"meaning":"on the battlefield","verse":56,"wordDev":"आजौ","wordRo":"ājau"},{"index":6,"meaning":"trident","verse":56,"wordDev":"त्रिशूलं","wordRo":"triśūlaṁ"},{"index":7,"meaning":"wiedlding","verse":56,"wordDev":"दधती","wordRo":"dadhatī"},{"index":8,"meaning":"You dance","verse":56,"wordDev":"नृत्यसि","wordRo":"nṛtyasi"},{"index":9,"meaning":"of the weapon/its","verse":56,"wordDev":"आयुधस्य","wordRo":"āyudhasya"},{"index":10,"meaning":"at the touch","verse":56,"wordDev":"स्पर्शेन","wordRo":"sparśena"},{"index":11,"meaning":"in the sky","verse":56,"wordDev":"नाके","wordRo":"nāke"},{"index":12,"meaning":"many","verse":56,"wordDev":"महान्ति","wordRo":"mahānti"},{"index":13,"meaning":"a cluster of stars","verse":56,"wordDev":"तारानियुतानि","wordRo":"tārāniyutāni"},{"index":14,"meaning":"tremble","verse":56,"wordDev":"कम्पन्ते","wordRo":"kampante"},{"index":15,"meaning":"seem to","verse":56,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"}],"mr":"गर्जती कोल्हे रणांगणी जव, घोर चंडिके तू,\nत्रिशूल घेऊन नृत्य करीसी, काली माते तू।\nतदा तुझिया शस्त्रास्त्रांच्या केवल स्पर्शाने,\nथर थर कांपे आकाशांमधी तारांगणभुवने॥","nxt":"verses/57","or":"ହେ ଭୟଙ୍କରୀ ଚଣ୍ଡି ! ଶୃଗାଳମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାରଧ୍ୱନିରେ ପରିପୂର୍ଣ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ ପୂର୍ବକ ନୃତ୍ୟ କରୁଥାଅ, ସେତେବେଳେ ତୁମର ଅସ୍ତ୍ରସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେକେ ଆକାଶର କୋଟି କୋଟି କୋଟି ତାରକା କମ୍ପମାନ ହୁଅନ୍ତି","pre":"verses/55","sa":"आजौ यदा नृत्यसि चण्डि घोरे शृगालघुष्टे दधति त्रिशूलम्।\nस्पर्शेन कम्पन्त इवायुधस्य महान्ति तारानियुतानि नाके॥","saDev":"हे भयङ्करि चण्डि ! यदा त्वं शृगालशब्दभीषणे युद्धक्षेत्रे त्रिशूलं धारयन्ती नृत्यसि तदा तव अस्त्रस्पर्शेन आकाशे असङ्ख्याः ताराः कम्पन्ते इव।","saRo":"he bhayaṅkari caṇḍi ! yadā tvaṁ śṛgālaśabdabhīṣaṇe yuddhakṣetre triśūlaṁ dhārayantī nṛtyasi tadā tava astrasparśena ākāśe asaṅkhyāḥ tārāḥ kampante iva |","ta":"ஓநாய் ஓலம், கோரப் போர்க்களம்,\nசூலம், சுழற்றியே ஆடிடும் சண்டி!\nபெருந்திரள் விண்மீன் நடுங்கிடுமன்றோ,\nஉன் படைக்கலமது தொட்டிடும் நேரம்!","transliteration":"ājau yadā nṛtyasi caṇḍi ghore śṛgālaghuṣṭe dadhati triśūlam ।\nsparśena kampanta ivāyudhasya mahānti tārāniyutāni nāke ॥","u":"56"},{"anvayaDev":"पुंसां रुदितेन दयार्द्रचित्ता [त्वं] प्रजापीडकमस्तकेषु हंसि। भुवनस्य अत्ता यः रौद्रः मृत्युः सः किङ्करः [सन्] ते त्रिशूले वसति।","anvayaRo":"puṁsāṁ ruditena dayārdracittā [tvaṁ] prajāpīḍakamastakeṣu haṁsi | bhuvanasya attā yaḥ raudraḥ mṛtyuḥ saḥ kiṅkaraḥ [san] te triśūle vasati |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/57.mp3","audio_fileName":"verses/57.mp3","bn":"ক্রন্দনরত মানবের প্রতি আপনি দয়া প্রদর্শনকরিনী \nআবার, প্রজাপীড়কের মস্তকোপরি প্রহার উদ্যত।\nবিশ্ব ভক্ষকরূপী মৃত্যু আপনার ত্রিশূলাগ্রে ভৃত্যের \nনজর অবস্থানরত।.","en":"Thy heart melting with pity for the weeping of men, thou smitest the heads of the oppres-sors of the people. Ravenous Death, the eater of the world, is thy servant who rides on the prongs of thy trident.","gu":"દયાર્દ્રચિત્તા રુરૂદનોથી લોકનાં, \nજનપીડકોનાં શિર છેદતી તું,\nને મૃત્યુ જે ભક્ષક રૌદ્ર સૃષ્ટિનો \nવસે ત્રિશૂલે તવ થૈ જ કિંકર.૫૭.","hi":"रोती जनता, और दया से भर आता है चित्त तुम्हारा,\nआततायियों के मस्तक तुम कुचल-कुचल देती हो,\nरहता है तेरे त्रिशूल में भुवनभक्षी \nरौद्ररूप वह मृत्युराज किंकर है तेरा॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ನರಾಣಾಮ್ ಆರ್ತನಾದೇನ ದಯಾರ್ದ್ರಹೃದಯಾ ತ್ವಂ ಪ್ರಜಾಪೀಡಕಾನಾಂ ಮಸ್ತಕೇಷು ತೀವ್ರಪ್ರಹಾರ ಕರೋಷಿ| ಭುವನ ಭಕ್ಷಕಃ ಕ್ರೂರಮೃತ್ಯುಃ ತು ಆಜ್ಞಾಕಾರಿಸೇವಕರೂಪೇಣ ತವ ಏವ ತ್ರಿಶೂಲೆ ನಿವಸತಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ದುಃಖಿ ಜನರ ಆರ್ತನಾದ ಕೇಳಿ ನೀನು ದ್ರವಿತಳಾಗುವೆ. (ತೊಯ್ದು ಕರಗಿ ಹೋಗುವೆ) ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುವಂತಹ ದಾನವರ ತಲೆಯನ್ನು ಹೋಳು ಮಾಡುವಿ. ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಭಕ್ಷಿಸುವ ಕ್ರೂರಮೃತ್ಯು ಆಜ್ಞಾಧಾರಕ ಸೇವಕನಂತೆ ನಿನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತ, ಹೀಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಏನೆಂದರೆ; “ದೇವೀ, ನಾನು ಈಗ ಯಾರ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಲಿ?” ಎಂದು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"of men","verse":57,"wordDev":"पुंसां","wordRo":"puṁsāṁ"},{"index":2,"meaning":"for the weeping","verse":57,"wordDev":"रुदितेन","wordRo":"ruditena"},{"index":3,"meaning":"heart melting with pity","verse":57,"wordDev":"दयार्द्रचित्ता","wordRo":"dayārdracittā"},{"index":4,"meaning":"the heads of the oppressors of the people","verse":57,"wordDev":"प्रजापीडकमस्तकेषु","wordRo":"prajāpīḍakamastakeṣu"},{"index":5,"meaning":"You cleave","verse":57,"wordDev":"हंसि","wordRo":"haṁsi"},{"index":6,"meaning":"of the world","verse":57,"wordDev":"भुवनस्य","wordRo":"bhuvanasya"},{"index":7,"meaning":"devourer","verse":57,"wordDev":"अत्ता","wordRo":"attā"},{"index":8,"meaning":"who","verse":57,"wordDev":"यः","wordRo":"yaḥ"},{"index":9,"meaning":"ravenous","verse":57,"wordDev":"रौद्रः","wordRo":"raudraḥ"},{"index":10,"meaning":"Death","verse":57,"wordDev":"मृत्युः","wordRo":"mṛtyuḥ"},{"index":11,"meaning":"he","verse":57,"wordDev":"सः","wordRo":"saḥ"},{"index":12,"meaning":"servant","verse":57,"wordDev":"किङ्करः","wordRo":"kiṅkaraḥ"},{"index":13,"meaning":"Your","verse":57,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":14,"meaning":"in the trident","verse":57,"wordDev":"त्रिशूले","wordRo":"triśūle"},{"index":15,"meaning":"dwells","verse":57,"wordDev":"वसति","wordRo":"vasati"}],"mr":"आर्तवाणीने रडती जन हे, दयालु ह्रदया तू,\nप्रजापीडकां, दुष्टशासकां शिरोद्यातिनी तू।\nमहाभयंकर त्रिभुवन नाशक मृत्युदेवता ती,\nसेवकांपरि तव त्रिशूलावर करिते ती वसती॥","nxt":"verses/58","or":"ହେ ଦେବି ! ଏ ଦେଶର କୋଟି କୋଟି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର କରୁଣ ରୋଦନରେ ତୁମେ ଦୟାର୍ଦ୍ରଚିତ୍ତା ହୋଇ ପ୍ରଜାପୀଡ଼କ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ କ୍ରୋଧରେ ବାରଂବାର ତୀବ୍ର ପ୍ରହାର କରୁଅଛ । ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁରାଜ ଏହି ଜଗତର ଭକ୍ଷକ ସେ ତ କିଂକର ମାତ୍ରପରି ତୁମ ତ୍ରିଶୂଳ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ","pre":"verses/56","sa":"दयार्द्रचित्ता रुदितेन पुंसां हंसि प्रजापीडकमस्तकेषु।\nयो मृत्युरत्ता भुवनस्य रौद्रः स किङ्करस्ते वसति त्रिशूले॥","saDev":"नराणाम् आर्तनादेन दयार्द्रहृदया त्वं प्रजापीडकानां मस्तकेषु तीव्रप्रहारं करोषि। भुवनभक्षकः क्रूरमृत्युः तु आज्ञाकारिसेवक रूपेण तवैव त्रिशूले निवसति !","saRo":"narāṇām ārtanādena dayārdrahṛdayā tvaṁ prajāpīḍakānāṁ mastakeṣu tīvraprahāraṁ karoṣi | bhuvanabhakṣakaḥ krūramṛtyuḥ tu ājñākārisevaka rūpeṇa tavaiva triśūle nivasati !","ta":"மாந்தர் அழுகையுன் மனம் உருக்கிடவே,\nமைந்தரின் பகையவர் தலை உருட்டிடுவாய்!\nபசிமிகு யமனவன், புவியையும் தின்பான்,\nதிரிசூல மேலேறி (உனக்கு) சேவகம் செய்வான்!","transliteration":"dayārdracittā ruditena puṁsāṁ haṁsi prajāpīḍakamastakeṣu ।\nyo mṛtyurattā bhuvanasya raudraḥ sa kiṅkaraste vasati triśūle ॥","u":"57"},{"anvayaDev":"परा शक्तिः त्वं मन्युश्रितानां मानवानां कोटिषु प्रबुद्धा भवसि, अवतीर्य विपन्नान् आर्यान् पासि। [हे] आर्यमातः ! [त्वं] युगे युगे युध्यसे।","anvayaRo":"parā śaktiḥ tvaṁ manyuśritānāṁ mānavānāṁ koṭiṣu prabuddhā bhavasi, avatīrya vipannān āryān pāsi | [he] āryamātaḥ ! [tvaṁ] yuge yuge yudhyase |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/58.mp3","audio_fileName":"verses/58.mp3","bn":"পরাশক্তি আপনি কোটি মনুষ্যকে প্রবুদ্ধ করিতেছেন,\nহে আর্যজননী, বিপন্ন আর্যদিগের উদ্ধারকল্পে যুগে যুগে \nআপনি যুদ্ধারতা।.","en":"Thou art the supreme Power awakening in millions of impassioned men. Incarnating thy-self, thou preservest this noble people when it is fallen into distress. From age to age thou fightest, O Mother of the Aryans.","gu":"પ્રાબલ્ય પૂર્યા જન કોટિ કોટિમાં \nપ્રબુધ્ધ તું શક્તિ પરા થતી રહે,\nઅવતીર્ણ થૈ દુ:ખી જન આર્ય રક્ષતી, \nયુગે યુગે ઝૂઝતી, આર્યમાત હે! ૫૮.","hi":"क्रुद्ध हुई उस कोटि-कोटि जनता की\nतुम प्रबुद्ध सर्वोच्चशक्ति हो माता,\nतुम ही एक किनारा विपदाग्रस्त हुए उन आर्यजनों का,\nयुग-युग की तू समरतारिणी माता॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತ್ವಂ ಕೋಟಿಶಃ ಸಜ್ಞಾನಕ್ರುದ್ಧಮಾನವಾನಾಮ್ ಅಂತರೇ ಪರಾಶಕ್ತಿರೂಪೇಣ ಜಾಗರಿತಾ ಭವಸಿ; ಅವತೀರ್ಣಾ ತ್ವಂ ವಿಪದ್‍ಗ್ರಸ್ತಾನ್ ಆರ್ಯಾನ್ ರಕ್ಷಸಿ| ಹೇ ಆರ್ಯಮಾತಃ| ಯುಗೇ ಯುಗೇ ತವ ಯುದ್ಧಂ ಪ್ರಚಲತಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಮಾನವರು ಅಂತಃಕರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ, ಅವರು ಕ್ರೋಧ ತುಂಬಿದವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ನೀನು ಪರಾಶಕ್ತಿರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಕಟಳಾಗುತ್ತಿ. ಈ ರೀತಿ ಅವತರಣೀಯಳಾದ ನೀನು, ಸಂಕಟ, ಆಪತ್ತು, ವಿಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಂಥ ಆರ್ಯರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿ ಹೇ ಆರ್ಯಮಾತೆ! ಪ್ರತಿಯುಗದಲ್ಲೂ ನಿನ್ನ ಯುದ್ಧ ಇದ್ದೇ ಇದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"Supreme Power","verse":58,"wordDev":"परा शक्तिः","wordRo":"parā"},{"index":2,"meaning":"You","verse":58,"wordDev":"त्वं","wordRo":"tvaṁ"},{"index":3,"meaning":"of impassioned","verse":58,"wordDev":"मन्युश्रितानां","wordRo":"manyuśritānāṁ"},{"index":4,"meaning":"men","verse":58,"wordDev":"मानवानां","wordRo":"mānavānāṁ"},{"index":5,"meaning":"in millions","verse":58,"wordDev":"कोटिZउ","wordRo":"koTiZu"},{"index":6,"meaning":"avakening","verse":58,"wordDev":"प्रबुद्धा","wordRo":"prabuddhaa"},{"index":7,"meaning":"ou are","verse":58,"wordDev":"भवसि","wordRo":"bhavasi"},{"index":8,"meaning":"incarnating","verse":58,"wordDev":"अवतीर्य","wordRo":"avatiirya"},{"index":9,"meaning":"fallen into distress","verse":58,"wordDev":"विपन्नान्","wordRo":"vipannaan"},{"index":10,"meaning":"noble people","verse":58,"wordDev":"आर्यान्","wordRo":"Aryaan"},{"index":11,"meaning":"ou protect","verse":58,"wordDev":"पासि","wordRo":"paasi"},{"index":12,"meaning":"ṁother of āryans","verse":58,"wordDev":"आर्यमातः","wordRo":"AryamaataH"},{"index":13,"meaning":"from age to age","verse":58,"wordDev":"युगे","wordRo":"yuge"},{"index":14,"meaning":"ou fight","verse":58,"wordDev":"युध्यसे","wordRo":"yudhyase"}],"mr":"कोटी कोटी मनुजांच्या तू पराशक्ति माते!\nस्वाभिमानयुत क्रुद्ध अन्तरी जागृत तू माते!\nघेऊनी अवतार रक्षिसी विपन्न आर्यांते,\nयुगी युगी हे युद्ध चालले तुझे आर्यमाते॥","nxt":"verses/59","or":"ହେ ଦେବି ! ତୁମେହିଁ କୋଟି କୋଟି ଜ୍ଞାନବୃଦ୍ଧ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଅନ୍ତରରେ ପରା ଶକ୍ତିରୂପେ ଜାଗରିତା । ତୁମେହିଁ ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ରୀ । ହେ ଆର୍ଯ୍ୟଜନନି ତୁମେହିଁ ଆର୍ଯ୍ୟଧର୍ମ ରକ୍ଷାଲାଗି ଶତ୍ରୁ ସହିତ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଅଛ","pre":"verses/57","sa":"शक्तिः परा कोटिषु मानवानां मन्युश्रितानां भवसि प्रबुद्धा।\nआर्यान् विपन्नानवतीर्य पासि युगे युगे युध्यस आर्यमातः॥","saDev":"त्वं कोटिशः सज्ञानक्रुद्धमानवानाम् अन्तरे पराशक्तिरूपेण जागरिता भवसि अवतीर्णा त्वं विपद्ग्रस्तान् आर्यान् रक्षसि । हे आर्यमातः युगे युगे तव युद्धं प्रचलति ।","saRo":"tvaM koTishaH saGYaanakruddha-maanavaanaam antare paraashaktiruupeNa jaagaritaa bhavasi avatiirNaa tvaM vipadgrastaan Aryaan raxasi . he AryamaataH yuge yuge tava yuddhaM pracalati .","ta":"எழுச்சியுற்ற மனிதர்களின் விழிப்புணர்வாய்\nவந்துதித்த மகாசக்தி நீ தாயே, மேலவர்\nபடுதுயரில் வீழ்ந்திடும் போதிலே, காத்திட அவதரிப்பாய்!\nஆரியர் அன்னையே, ஆண்டாண்டு காலமாய் வெஞ்சமர் புரிகின்றாய் நீ!","transliteration":"śaktiḥ parā koṭiṣu mānavānāṁ manyuśritānāṁ bhavasi prabuddhā ।\nāryān vipannānavatīrya pāsi yuge yuge yudhyasa āryamātaḥ ॥","u":"58"},{"anvayaDev":"सद्यः अपि उदीच्याम् गिरौ ते देदीप्यमानम् धवलं वपुः पश्यामि । हे सौम्ये ज्योतिः त्वं कान्त्या भुवनानि प्रकाशयन्ती उदेZइ भ्राजसे च","anvayaRo":"sadyaH api udiicyaam girau te dediipyamaanam dhavalaM vapuH pashyaami . he saumye jyotiH tvaM kaantyaa bhuvanaani prakaashayantii udeZi bhraajase ca","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/59.mp3","audio_fileName":"verses/59.mp3","bn":"উত্তর গিরিশিখরে সদ্যসদ্য আমি শ্বেতবর্ণা আপনাকে \nদীপ্তিময়ী দেখিতে পাইলাম। হে জ্যোতির্ময়ী \nসৌম্যে সমগ্র ভুবনে আপনি প্রকাশিত হইয়া \nভ্রমন করিতেছেন।.","en":"Today again I behold thy dazzling white form on the mountains of the north; effulgent thy light arises, O gracious one, illumining the worlds with beauty.","gu":"આજે ય હું ઉત્તર અદ્રિ પે લહું \nદેદીપ્યતારું વપુ શ્વેતવર્ણનું,\nહે સૌમ્ય, તું રાજી રહી, ઉદે થતી, \nપ્રકાશતી સૌ ભુવનો તું કાંતિથી. ૫૯.","hi":"देख रहा हूँ अभी-अभी मैं उत्तर के पर्वतशिखरों पर\nदीप्तिमान-वपु-धवल तुम्हारा,\nदमक रही हो हे ज्योतिर्मयि! हे सुभगे!तुम\nअपनी द्युति से सकल भुवन को जग-मग-जग कर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಅಧುನಾಪಿ ಅಹಮ್ ಉತ್ತರ ದಿಶಾಯಾಂ ಪರ್ವತಶಿಖರೆ ತವ ಜಾಜ್ವಲ್ಯಮಾನಂ ಶುಭ್ರಶರೀರಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ| ಹೇ ಸೌಮ್ಯೆ! ಜ್ಯೋತಿಃಸ್ವರೂಪಿಣೀ ತ್ವಂ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಸಕಲ ಭುವನಾನಿ ಪ್ರಕಾಶಯಂತೀ ಉದಯಸಿ ದೇದೀಪ್ಯಸೆ ಚ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತ ಪಾರತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಹೇ ಆದಿಶಕ್ತಿ! ಉತ್ತರ ದಿಶೆಯ ಗಿರಿ-ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಶ್ವೇತವರ್ಣ, ಧವಳಕಾಂತಿ, ದೇದೀಪ್ಯ ರೂಪದ ದರ್ಶನ ನನಗಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೇ ಸೌಮ್ಯಮೂರ್ತಿಯೇ! ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯದೇಹಕಾಂತಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾಗುತ್ತಲಿದೆ. ಉದಯಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಮಾನಳಾಗಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"today","verse":59,"wordDev":"सद्यः","wordRo":"sadyaH"},{"index":2,"meaning":"again","verse":59,"wordDev":"अपि","wordRo":"api"},{"index":3,"meaning":"in the north","verse":59,"wordDev":"उदीच्याम्","wordRo":"udiicyaam"},{"index":4,"meaning":"mountains","verse":59,"wordDev":"गिरौ","wordRo":"girau"},{"index":5,"meaning":"our","verse":59,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":6,"meaning":"dazzling","verse":59,"wordDev":"देदीप्यमानम्","wordRo":"dediipyamaanam"},{"index":7,"meaning":"vhite","verse":59,"wordDev":"धवलं","wordRo":"dhavalaM"},{"index":8,"meaning":"form","verse":59,"wordDev":"वपुः","wordRo":"vapuH"},{"index":9,"meaning":"ī behold","verse":59,"wordDev":"पश्यामि","wordRo":"pashyaami"},{"index":10,"meaning":"ġracious ne","verse":59,"wordDev":"सौम्ये","wordRo":"saumye"},{"index":11,"meaning":"light","verse":59,"wordDev":"ज्योतिः","wordRo":"jyotiH"},{"index":12,"meaning":"ou","verse":59,"wordDev":"त्वं","wordRo":"tvaM"},{"index":13,"meaning":"vith beauty","verse":59,"wordDev":"कान्त्या","wordRo":"kaantyaa"},{"index":14,"meaning":"the vorlds","verse":59,"wordDev":"भुवनानि","wordRo":"bhuvanaani"},{"index":15,"meaning":"illumining","verse":59,"wordDev":"प्रकाशयन्ती","wordRo":"prakaashayantii"},{"index":16,"meaning":"ou appear","verse":59,"wordDev":"उदेZइ","wordRo":"udeZi"},{"index":17,"meaning":"ou śine","verse":59,"wordDev":"भ्राजसे","wordRo":"bhraajase"}],"mr":"आजहि बघतो उत्तर देशी, गिरीशिखरांवरी ते,\nलखलखणारी धवलशुभ्र तव सुतनु मी माते।\nज्योतिरुपिणी सौम्ये माते! उदयी तव शोभा,\nतव कन्तीने सकलहि भुवने पावे दिव्य प्रभा॥","nxt":"verses/60","or":"ହେ ସୌମ୍ୟେ ! ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ତୁମର ସେହି ତେଜୋମୟୀ ଶୁଭ୍ରମୂର୍ତ୍ତିକୁ ମୁଁ ଏହି କ୍ଷଣି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରୁଛି । ହେ ଜ୍ୟୋତିସ୍ୱରୂପିଣୀ ! ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭୁବନକୁ ଆପଣାର ଆଲୋକରେ ପ୍ରକାଶିତ କରି ଉଦୀୟମାନା ଓ ଦେଦୀପ୍ୟମାନା","pre":"verses/58","sa":"सद्योऽपि पश्यामि गिरावुदीच्यां देदीप्यमानं धवलं वपुस्ते।\nत्वं भ्राजसे ज्योतिरुदेषि सौम्ये प्रकाशयन्ती भुवनानि कान्त्या॥","saDev":"अधुनापि अहम् उत्तरदिशायां पर्वतशिखरे तव जाज्वल्यमानं शुभ्रशरीरं पश्यामि । हे सौम्ये ज्योतिःस्वरूपिणी त्वं स्वतेजसा सकलभुवनानि प्रकाशयन्ती उदयसि देदीप्यसे च ।","saRo":"adhunaapi aham uttaradishaayaaM parvatashikhare tava jaajvalyamaanaM shubhrashariiraM pashyaami . he saumye jyotiHsvaruupiNii tvaM svatejasaa sakalabhuvanaani prakaashayantii udayasi dediipyase ca .","ta":"வடதிசை மலைகளில் உனதுருவம்\nகண் மறைக்கும் வெளிர் வடிவம்\nஇன்று மீண்டும் நான் காண, மின்னொளியால்\nஉனதெழில் உலகெலாம் இறைக்கின்றாயே!","transliteration":"sadyo'pi paśyāmi girāvudīcyāṁ dedīpyamānaṁ dhavalaṁ vapuste ।\ntvaṁ bhrājase jyotirudeṣi saumye prakāśayantī bhuvanāni kāntyā ॥","u":"59"},{"anvayaDev":"रणोन्मदायां धेनौ समारूढमनोज्ञकान्तिः इयम् आर्या त्वं चरसि । परितः असुराणां सङ्घाः उत्तुङ्गशिखाः शैलाः इव समूलाः पतन्ति ।","anvayaRo":"raNonmadaayaaM dhenau samaaruuDha-manoGYakaantiH iyam Aryaa tvaM carasi . paritaH asuraaNaaM sa~NghaaH uttu~NgashikhaaH shailaaH iva samuulaaH patanti .","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/60.mp3","audio_fileName":"verses/60.mp3","bn":"ধেনু সমারূঢ় কন্দর্পকান্তি হে দেবী আপনি \nচরাচর রণোম্মত্ত হইয়া বিচরণ করিতেছেন, আপনার \nসম্মুখে অসুরগণ উৎপাটিত শিলার ন্যায় পতিত \nহইতেছে।.","en":"Thou rangest here, noble goddess, with thy lovely limbs of radiance mounted on a cow drunk with the zest of battle, and all around thee the Titan hosts tumble like lofty peaks uprooted.","gu":"આરૂઢ તું હા રણમત્ત ધેનુ પે, \nમનોજ્ઞકાંતિ વિચરંતી આર્યા,\nને રાક્ષસોનાં દલ હા ઢળી રહ્યાં \nઉત્તુંગ શૈલો સમ સૌ સમૂળાં. ૬૦.","hi":"उन्मत्त धेनु पर समारूढ तुम देवी\nमनमोहक छबि ले विचर रही हो समरांगण में,\nअसुरों के दल गिर-गिर पड़ते तेरे चारों ओर\nज्यों समूल ही गिरी जा रही शैलशिखाएँ॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ರಣೋನ್ಮತ್ತಧೇನುಂ ಸಮಾರುಹ್ಯ ಇಯಂ ಮನೋಹರಾ ದೇವೀ ವಿಚರತಿ| ಪರಿತಃ ಅಸುರಸಮೂಹಾಃ ಉತ್ಪಾಟಿತಾಃ ಇವ ನಿಪಂತಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ರಣೋನ್ಮತ್ತ ಧೇನು(ಹಸು)ವಿನ ಮೇಲೆ ಆರೂಢಳಾದ ಮನೋಜ್ಞಕಾಂತಿಮಯ ದೇವಿಯೇ! ರಾಕ್ಷಸ ಸೈನ್ಯದಳಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಹೊಡೆದು ಕೆಳಗುರುಳಿಸಿ ಓಡಾಡುವಾಗ, ಉತ್ತುಂಗ ಗಿರಿ-ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಬುಡದಿಂದಲೇ ಕಿತ್ತು ಎಸೆಯುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"drunk on var","verse":60,"wordDev":"रणोन्मदायां","wordRo":"raNonmadaayaaM"},{"index":2,"meaning":"on a cov","verse":60,"wordDev":"धेनौ","wordRo":"dhenau"},{"index":3,"meaning":"mounted","verse":60,"wordDev":"समारूढ","wordRo":"samaaruuDha"},{"index":4,"meaning":"vith lovely radiance","verse":60,"wordDev":"मनोज्ञकान्तिः","wordRo":"manoGYakaantiH"},{"index":5,"meaning":"this","verse":60,"wordDev":"इयम्","wordRo":"iyam"},{"index":6,"meaning":"noble (ġoddess)","verse":60,"wordDev":"आर्या","wordRo":"Aryaa"},{"index":7,"meaning":"ou ride","verse":60,"wordDev":"चरसि","wordRo":"carasi"},{"index":8,"meaning":"all around","verse":60,"wordDev":"परितः","wordRo":"paritaH"},{"index":9,"meaning":"of ḍemons","verse":60,"wordDev":"असुराणां","wordRo":"asuraaNaaM"},{"index":10,"meaning":"hosts","verse":60,"wordDev":"सङ्घाः","wordRo":"sa~NghaaH"},{"index":11,"meaning":"high peaks","verse":60,"wordDev":"उत्तुङ्गशिखाः","wordRo":"uttu~NgashikhaaH"},{"index":12,"meaning":"mountains","verse":60,"wordDev":"शैलाः","wordRo":"shailaaH"},{"index":13,"meaning":"like","verse":60,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":14,"meaning":"vith the roots","verse":60,"wordDev":"समूलाः","wordRo":"samuulaaH"},{"index":15,"meaning":"fall","verse":60,"wordDev":"पतन्ति","wordRo":"patanti"}],"mr":"रणौन्मत्ता धेनूवरती होऊनिया स्वार,\nमनोज्ञ कान्तिमये देवते! करीशी संचार।\nजिकडे तिकडे पडले सारे असुरांचे संघ,\nजणु कोसळती समूळ अवघी शिखरे उत्तुंग॥","nxt":"verses/61","or":"ରଣୋନ୍ମତ୍ତ ଧେନୁ ଉପରେ ଆସୀନା ଏହି ମନୋଜ୍ଞା ରମଣୀୟା ଦେବୀ ବିଚରଣ କରୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଅସୁରସମୂହ ଉତ୍ପାଟିତ ଉତ୍ତ୍ୱୁଙ୍ଗ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ପରି ଧରାଶାୟୀ ହେଉଛନ୍ତି","pre":"verses/59","sa":"धेनौ समारूढमनोज्ञकान्ती रणोन्मदायां चरसीयमार्या।\nशैला इवोत्तुङ्गशिखाः समूलाः पतन्ति सङ्घाः परितोऽसुराणाम्॥","saDev":"रणोन्मत्तधेनुं समारुह्या इयं मनोहरा देवी विचरति। परितः असुरसमूहाः उत्पाटिताः उच्चपर्वताः इव निपतन्ति।","saRo":"raṇonmattadhenuṁ samāruhyā iyaṁ manoharā devī vicarati | paritaḥ asurasamūhāḥ utpāṭitāḥ uccaparvatāḥ iva nipatanti |","ta":"தயாதேவீ, உன் திருஉரு ஒளிவிட\nபோர் வேட்கையுடனே ஆமேலமர்ந்து அலைகின்றாய்!\nபெயர்த்தெடுத்த மலைமுகடாய்க் கிடப்பர்,\nபேயரக்கர் எங்கும் உனைச் சுற்றி!","transliteration":"dhenau samārūḍhamanojñakāntī raṇonmadāyāṁ carasīyamāryā ।\nśailā ivottuṅgaśikhāḥ samūlāḥ patanti saṅghāḥ parito'surāṇām ॥","u":"60"},{"anvayaDev":"शुभ्रवर्णा, असितवृत्तशृङ्गा सा [धेनुः] हिमस्य राशिः इव तूर्णं चलति। देवप्रिया, आर्या भारतभूमिः धेनुस्वरूपेण शत्रून् विहन्ति।","anvayaRo":"śubhravarṇā, asitavṛttaśṛṅgā sā [dhenuḥ] himasya rāśiḥ iva tūrṇaṁ calati | devapriyā, āryā bhāratabhūmiḥ dhenusvarūpeṇa śatrūn vihanti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/61.mp3","audio_fileName":"verses/61.mp3","bn":"কৃষ্ণবর্ণ শৃঙ্গ, ধবলকান্তি ধেনুরূপ ধারণ করিয়া দেবী \nপতনশীল হিমরাশির ন্যায় দেবতাদিগের \nপ্রিয় আর্যভূমি ভারতবর্ষের শত্রূদিগকে বিনাশ \nকরিতেছেন।.","en":"Bright of hue and with round black horns, she romps about like a swift-moving mass of snow: it is the Aryan land of India, dear to the gods, who tramples her enemies in this shape of a cow.","gu":"તું શુભ્રવર્ણા પણ શૃંગ શ્યામળા \nધરંતી ધેનુ સમ વેગથી ભમે,\nદેવપ્રિયા ભારતભૂમિ આર્યા \nહણી રહી શત્રુગણો અનેકને. ૬૧.","hi":"उजली-उजली धेनु धवल हिम की ढेरी सी\nविचर रही है इधर-उधर बिजली सी,\nवर्तुल-श्यामलशृंगा,देवों की अति प्यारी\nहै यह आर्या भारतभुवि जो \nधेनुरूप में किये जा रही रिपुसंहार॥","kn":"ಸಾ ಶುಭ್ರವರ್ಣಾಸಿತವೃತ್ತಶೃಂಗಾ\n\tಹಿಮಸ್ಯ ರಾಶಿಶ್ಚಲತೀವ ತೂರ್ಣಮ್|\nದೇವಪ್ರಿಯಾ ಭಾರತಭೂಮಿರಾರ್ಯಾ\n\tಧೇನುಸ್ವರೂಪೇಣ ವಿಹಂತಿ ಶತ್ರೂನ್||","meanings":[{"index":1,"meaning":"white in colour","verse":61,"wordDev":"शुभ्रवर्णा","wordRo":"śubhravarṇā"},{"index":2,"meaning":"with curved black horns","verse":61,"wordDev":"असितवृत्तशृङ्गा","wordRo":"asitavṛttaśṛṅgā"},{"index":3,"meaning":"she","verse":61,"wordDev":"सा","wordRo":"sā"},{"index":4,"meaning":"of snow","verse":61,"wordDev":"हिमस्य","wordRo":"himasya"},{"index":5,"meaning":"mass","verse":61,"wordDev":"राशिः","wordRo":"rāśiḥ"},{"index":6,"meaning":"like","verse":61,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":7,"meaning":"cascading","verse":61,"wordDev":"तूर्णं","wordRo":"tūrṇaṁ"},{"index":8,"meaning":"moves","verse":61,"wordDev":"चलति","wordRo":"calati"},{"index":9,"meaning":"dear to the gods","verse":61,"wordDev":"देवप्रिया","wordRo":"devapriyā"},{"index":10,"meaning":"noble (Goddess)","verse":61,"wordDev":"आर्या","wordRo":"āryā"},{"index":11,"meaning":"land of India","verse":61,"wordDev":"भारतभूमिः","wordRo":"bhāratabhūmiḥ"},{"index":12,"meaning":"in the form of a cow","verse":61,"wordDev":"धेनुस्वरूपेण","wordRo":"dhenusvarūpeṇa"},{"index":13,"meaning":"enemies","verse":61,"wordDev":"शत्रून्","wordRo":"śatrūn"},{"index":14,"meaning":"tramples","verse":61,"wordDev":"विहन्ति","wordRo":"vihanti"}],"mr":"गोलाकारी काळी शिंगे ढवळी धेनू ती,\nहिमखंडापरी धावतसे ती अतीव वेगवती।\nभारतभूमी आर्या माता देवांना प्रिय ती,\nनाश करीते शत्रुगणांचा धेनुरुपे ती॥","nxt":"verses/62","or":"ସେହି ଶୁଭ୍ରବର୍ଣ୍ଣା ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର କୃଷ୍ଣଶୃଙ୍ଗା ଧେନୁ ବିଶାଳ ତୁଷାରଖଣ୍ଡ ଭଳି ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ଧାବମାନ ହେଉଛି । ମନେହେଉଛି ଯେପରି ଦେଵପ୍ରିୟ ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କର ଏହି ଭାରତଭୂମି ସ୍ୱୟଂ ଧେନୁର ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନିଧନ କରୁଅଛି","pre":"verses/60","sa":"सा शुभ्रवर्णासितवृत्तशृङ्गा हिमस्य राशिश्चलतीव तूर्णम्।\nदेवप्रिया भारतभूमिरार्या धेनुस्वरूपेण विहन्ति शत्रून्॥","saDev":"शुभ्रवर्णा, काल-गोल-शृङ्गा सा धेनुः हिमखण्डवत् त्वरितं चलति। देवप्रिया आर्या भारतभूमिः धेनुस्वरूपेण शत्रून् नाशयति।","saRo":"śubhravarṇā, kāla-gola-śṛṅgā sā dhenuḥ himakhaṇḍavat tvaritaṁ calati | devapriyā āryā bhāratabhūmiḥ dhenusvarūpeṇa śatrūn nāśayati |","ta":"ஒளமிகு நிறத்தாள், கருவளை கொம்புடன்\nஓடும் பனித்திரளாய் கும்மாளம் இடுகின்றாளே!\nஆரிய தேசமாம் பாரத மாதா கடவுளார் அன்புடன்\nஆவின் உருவில், அரக்கரையெல்லாம் அடக்குகின்றாளே!","transliteration":"sā śubhravarṇāsitavṛttaśṛṅgā himasya rāśiścalatīva tūrṇam ।\ndevapriyā bhāratabhūmirāryā dhenusvarūpeṇa vihanti śatrūn ॥","u":"61"},{"anvayaDev":"ते जितदैवतानां व्यूहाः तु भयेन पाण्डुरकान्तिवक्त्राः पर्वतेभ्यः अकस्मात् वेगपराः, सशब्दाः वारिप्रपाताः इव अधः धावन्ति।","anvayaRo":"te jitadaivatānāṁ vyūhāḥ tu bhayena pāṇḍurakāntivaktrāḥ parvatebhyaḥ akasmāt vegaparāḥ, saśabdāḥ vāriprapātāḥ iva adhaḥ dhāvanti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/62.mp3","audio_fileName":"verses/62.mp3","bn":"দেবকুল বিজয়ী অসুর বাহিনী ভীত হইয়া \nপাণ্ডবর্ণ ধারণ করিতেছে; পর্বতগাত্র নির্গত \nজল প্রপাতের ন্যায় অসুরগণ সশব্দে পলায়ন \nকরিতে লাগিল।.","en":"The legions of those who had defeated the gods, the lustre of their faces turning pale with fear, flee suddenly like cataracts down the mountainsides, clamorous and intent on speed.","gu":"જેણે અકસ્માત્ જય કીધ દેવતા, \nતારા ભયે પાંડુરવકત્ર થૈ ગયા,\nતે પર્વતોથી પડતા જ ધોધ શા \nનીચે ધસે વેગથકી સશબ્દ. ૬૨.","hi":"हुए अचानक ही विवर्णमुख भय से\nदानवदल,जीत चुके थे जो देवों को\nनिस्तेज भागते चले जा रहे थे वे नीच\nजैसे पर्वत से निर्झर कोलाहल करते हुए वेग से॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಶುಭ್ರವರ್ಣಾ, ಕಾಲ - ಗೋಲ - ಶೃಂಗಾ ಸಾ ಧೇನುಃ ಹಿಮಖಂಡವತ್ ತ್ವರಿತಂ ಚಲತಿ| ದೇವಪ್ರಿಯಾ ಆರ್ಯಾ ಭಾರತಭೂಮಿಃ ಧೇನುಸ್ವರೂಪೇಣ ಶತ್ರೂನ್ ನಾಶಯತಿ|\n\tಹಠಾತ್ ದೇವಜಯಿ - ದಾನವಾನಾಂ ಸೇನಾಃ ಭಯೇನ ನಿಷ್ಪ್ರಭವದನಾಃ ಪರ್ವತೇಭ್ಯಃ ಸವೇಗಂ ಸಶಬ್ದಂ ಚ ಪ್ರವಾಹಶೀಲಾಃ ಜಲಪ್ರಪಾತಾಃ ಇವ ಭೂಮಿಸಾತ್ ಭವಂತಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಶುಭ್ರವರ್ಣದ, ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಗೋಲಾಕಾರದ ಕೋಡುಗಳುಳ್ಳ ಆ ಸುರಭಿ ಹಸು ಹಿಮಖಂಡದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಭರತಭೂಮಿಯೇ ಹಸುವಿನ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.\n\tಯಾವ ಶತ್ರುಗಳು ತಪ್ಪಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಆರ್ಯರನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರೋ, ಅವರೆಲ್ಲರ ಮುಖವು, ಹೇ ದೇವಿ! ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮ, ಸಾಹಸ, ಶಕ್ತಿ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ನಿಃಸ್ತೇಜವಾಗಿ ಕಳೆಗುಂದಿದ್ದೆ. ರಕ್ಕಸರ ಸೇನೆಯು ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕೋಲಾಹಲ ಮಾಡುತ್ತ ಜಲಪಾತದಂತೆ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿ ಬೀಳುತ್ತಲಿದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"of those","verse":62,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":2,"meaning":"defeated the gods","verse":62,"wordDev":"जितदैवतानां","wordRo":"jitadaivatānāṁ"},{"index":3,"meaning":"legionaries","verse":62,"wordDev":"व्यूहाः","wordRo":"vyūhāḥ"},{"index":4,"meaning":"with fear","verse":62,"wordDev":"भयेन","wordRo":"bhayena"},{"index":5,"meaning":"pale faced","verse":62,"wordDev":"पाण्डुरकान्तिवक्त्राः","wordRo":"pāṇḍurakāntivaktrāḥ"},{"index":6,"meaning":"from the mountains","verse":62,"wordDev":"पर्वतेभ्यः","wordRo":"parvatebhyaḥ"},{"index":7,"meaning":"suddenly","verse":62,"wordDev":"अकस्मात्","wordRo":"akasmāt"},{"index":8,"meaning":"rapid","verse":62,"wordDev":"वेगपराः","wordRo":"vegaparāḥ"},{"index":9,"meaning":"roaring","verse":62,"wordDev":"सशब्दाः","wordRo":"saśabdāḥ"},{"index":10,"meaning":"waterfalls","verse":62,"wordDev":"वारिप्रपाताः","wordRo":"vāriprapātāḥ"},{"index":11,"meaning":"like","verse":62,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":12,"meaning":"down","verse":62,"wordDev":"अधः","wordRo":"adhaḥ"},{"index":13,"meaning":"flee","verse":62,"wordDev":"धावन्ति","wordRo":"dhāvanti"}],"mr":"तदा अचानक शत्रुगणांची सुरविजयी सेना,\nभयभीत झाली, झाली तेणे तेजहीन वदना।\nउंच पर्वताहुनी पडतसे धो धो जलधारा,\nतैशी भूवरी ये रिपुसेना करी हाहाःकारा॥","nxt":"verses/63","or":"ଯେଉଁ ଅସୁରମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପରାଭୁତ କରିଥିଲେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେମାନଙ୍କର ମୁଖସବୁ ହଠାତ ଭୟରେ ବିବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପଡିଛି । ପର୍ବତ ଉପରୁ ଜଳପ୍ରପାତମାନ ଯେପରି ଶବ୍ଦକରି ତୀବ୍ରବେଗରେ ତଳକୁ ପଡନ୍ତି ଠିକ ସେହିଭାବେ ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁରସେନାମାନେ ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ଡାକି ଭୂମିସାତ ହେଉଛନ୍ତି","pre":"verses/61","sa":"व्यूहास्त्वकस्माज्जितदैवतानां भयेन ते पाण्डुरकान्तिवक्त्राः।\nवारिप्रपाता इव पर्वतेभ्यो धावन्त्यधो वेगपराः सशब्दाः॥","saDev":"हठात् देवजयि-दानवानां सेनाः भयेन निष्प्रभवदनाः पर्वतेभ्यः सवेगं सशब्दं च प्रवाहशीलाः जलप्रपाताः इव भूमिसात् भवन्ति।","saRo":"haṭhāt devajayi-dānavānāṁ senāḥ bhayena niṣprabhavadanāḥ parvatebhyaḥ savegaṁ saśabdaṁ ca pravāhaśīlāḥ jalaprapātāḥ iva bhūmisāt bhavanti |","ta":"தெய்வ மாந்தரை வீழ்த்திய கூட்டம், புகல்\nதேடியே ஓடும், திடும் பயத்தினராய், முகக்\nகளை யிழந்த வராய், மலையருவி எனக்\nகுரல் கொடுத்தவராய் வேகம் கூட்டியவராய்!","transliteration":"vyūhāstvakasmājjitadaivatānāṁ bhayena te pāṇḍurakāntivaktrāḥ ।\nvāriprapātā iva parvatebhyo dhāvantyadho vegaparāḥ saśabdāḥ ॥","u":"62"},{"anvayaDev":"[हे] भीमे ! पञ्चनदेषु ते उदारान् स्वरान्, उग्रं जयनादं शृणोमि। [हे] भयङ्करे ! निहन्यमानस्य बलस्य तारतरं रवं शृणोमि।","anvayaRo":"[he] bhīme ! pañcanadeṣu te udārān svarān, ugraṁ jayanādaṁ śṛṇomi | [he] bhayaṅkare ! nihanyamānasya balasya tārataraṁ ravaṁ śṛṇomi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/63.mp3","audio_fileName":"verses/63.mp3","bn":"হে ভীমে, পঞ্চনদ ব্যাপী আপনার জয়ধ্বনি \nনিনাদিত হইতে শুনিতেছি, যাহাদের হত্যা করা \nহইতেছে সেই অসুরদিগের আর্তনাদ উচ্চতর নাদে \nশ্রুত হইতেছে।.","en":"I hear, O formidable goddess, the noble tones of thy fierce cry of victory echoed by the people of Punjab. Louder still, O fearsome warrior, is heard the uproar of the opposing forces as they are slaughtered.","gu":"સુણી રહું પંચનદ પ્રદેશે \nપ્રસન્ન ને ઉગ્ર જયનાદ, ચણ્ડિકે !\nઅને હણાતા રિપુના સુણું હું \nએથી ય તીવ્ર સ્વર, હે ભયંકરે ! ૬૩.","hi":"सुन रहा पंजाब में तेरे सुरों को,\nसुन रहा जयगान जन-जन से भवानी!\nसुन रहा हूँ और भी ऊँचे स्वरों में\nओ भयंकरि!रिपुहनन की यह कहानी॥","kn":"ಶೃಣೋಮಿ ತೇ ಪಂಚನದೇಷು ಭೀಮೆ\n\tಸ್ವರಾನುದಾರಾನ್ ಜಯನಾದಮುಗ್ರಮ್|\nನಿಹನ್ಯಮಾನಸ್ಯ ರವಂ ಬಲಸ್ಯ\n\tಭಯಂಕರೆ ತಾರತರಂ ಶೃಣೋಮಿ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"Formidable One","verse":63,"wordDev":"भीमे","wordRo":"bhīme"},{"index":2,"meaning":"amongst the people of Punjab","verse":63,"wordDev":"पञ्चनदेषु","wordRo":"pañcanadeṣu"},{"index":3,"meaning":"your","verse":63,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":4,"meaning":"noble","verse":63,"wordDev":"उदारान्","wordRo":"udārān"},{"index":5,"meaning":"tones","verse":63,"wordDev":"स्वरान्","wordRo":"svarān"},{"index":6,"meaning":"fierce","verse":63,"wordDev":"उग्रं","wordRo":"ugraṁ"},{"index":7,"meaning":"cry of victory","verse":63,"wordDev":"जयनादं","wordRo":"jayanādaṁ"},{"index":8,"meaning":"I hear","verse":63,"wordDev":"शृणोमि","wordRo":"śṛṇomi"},{"index":9,"meaning":"O Fearsome One","verse":63,"wordDev":"भयङ्करे","wordRo":"bhayaṅkare"},{"index":10,"meaning":"as they are slaughtered","verse":63,"wordDev":"निहन्यमानस्य","wordRo":"nihanyamānasya"},{"index":11,"meaning":"of the army","verse":63,"wordDev":"बलस्य","wordRo":"balasya"},{"index":12,"meaning":"louder","verse":63,"wordDev":"तारतरं","wordRo":"tārataraṁ"},{"index":13,"meaning":"uproar","verse":63,"wordDev":"रवं","wordRo":"ravaṁ"},{"index":14,"meaning":"I hear","verse":63,"wordDev":"शृणोमि","wordRo":"śṛṇomi"}],"mr":"पंजाबामधी भीमे! माते! गर्जत तू आहे,\nउग्र तुझा जयनाद अंबिके! ऐकत मी आहे।\nरिपुसेनेचा नाश, पहा ती आक्रन्दत आहे,\nभयंकरे! आक्रोश तयांचा ऐकत मी आहे॥","nxt":"verses/64","or":"ହେ ଭୀମରୂପିଣୀ ! ପଞ୍ଚନଦସେବିତ ପଞ୍ଜାବ ପ୍ରଦେଶରେ ମୁଁ ତୁମର ଭୀମନାଦ ସମେତ ସେଠାକାର ବୀରମାନଙ୍କର ମୁଖନିଃସୃତ ଜୟନାଦ ଶୁଣି ପାରୁଛି । କିନ୍ତୁ ହେ ଭୟଙ୍କରୀ ! ଏହି ଜୟନାଦ ସହ ନିହିତ ଓ ଆହତ ଶତ୍ରୁସୈନ୍ୟଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତଚିତ୍କାର ଖୁବ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ନିନାଦିତ ହେଉଥିବାର ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଶୁଣିପାରୁଛି","pre":"verses/62","sa":"शृणोमि ते पञ्चनदेषु भीमे स्वरानुदाराञ्जयनादमुग्रम्।\nनिहन्यमानस्य रवं बलस्य भयङ्करे तारतरं शृणोमि॥","saDev":"हे भीमे ! पञ्चापप्रदेशे तव उदात्तस्वरम् उग्रजयकारं च शृणोमि। हे भयङ्कारि। विनाश्यमानायाः असुरसेनायां घोरं चीत्कारम् अपि तत्र शृणोमि।","saRo":"he bhīme ! pañcāpapradeśe tava udāttasvaram ugrajayakāraṁ ca śṛṇomi | he bhayaṅkāri | vināśyamānāyāḥ asurasenāyāṁ ghoraṁ cītkāram api tatra śṛṇomi |","ta":"அடக்க முடியா தேவி யுந்தன் அஞ்சவைக்கும் ஜயகோஷம்\nபஞ்சாபின் மைந்தரெல்லாம் எதிரொலிப்பர்;\nபயமுறுத்தும் போராளி, காளீ, உன் பகைவர்\nபிணமாகும் போதில், பெருங் கூச்சலிட்டார்!","transliteration":"śṛṇomi te pañcanadeṣu bhīme svarānudārāñjayanādamugram ।\nnihanyamānasya ravaṁ balasya bhayaṅkare tārataraṁ śṛṇomi ॥","u":"63"},{"anvayaDev":"कृष्णस्य सा एषा स्रवन्ती यमुना रक्तेन नीलं वर्णं विससर्ज।बङ्गेषु असृक्कर्दमम् एव पश्य। दक्षिणा दिक् सुलोहिता इव भाति।","anvayaRo":"kṛṣṇasya sā eṣā sravantī yamunā raktena nīlaṁ varṇaṁ visasarja |baṅgeṣu asṛkkardamam eva paśya | dakṣiṇā dik sulohitā iva bhāti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/64.mp3","audio_fileName":"verses/64.mp3","bn":"শ্রীকৃষ্ণের দ্বারা যেমন নীল যমুনা রক্তবর্ণ ধারণ করিয়াছিল,\nবঙ্গভূমি তদ্রুপ, রক্তকর্দ্দমবৎ এবং দক্ষিণদেশ \nলোহিতবর্ণে দৃষ্ট হইতেছে।.","en":"Yonder Jamuna, whose stream witnessed the sports of Krishna, has lost its sapphire hue, turning red with blood. Behold the soil of Bengal turned to a bloody mire, while the south-ern quarter gleams blood-red.","gu":"આ કૃષ્ણ કેરી યમુના વહંતી \nથૈ લાલ રકતે, મટી નીલવર્ણા, \nત્યાં બંગમાં કાદવ રક્ત રંગનો, \nને દક્ષિણા દિક્ અતિ લાલ ભાસતી. ૬૪.","hi":"श्रीकृष्ण की प्यारी यमुना कल-कल करती\nहुई रक्त से लाल,नील छबि को बिसरा कर,\nदेखो बंगभूमि में कीचड़ हुआ रक्त का,\nदक्षिण की यह दिशा लग रही कैसी\nलाल-लाल लोहू से रंगी हुई हो जैसे॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಭೀಮೆ! ಪಂಚನದೇಷು ತೇ ಉದಾರಾನ್ ಸ್ವರಾನ್, ಉಗ್ರಂ ಜಯನಾದಂ ಶೃಣೋಮಿ| ಹೇ ಭಯಂಕರೆ! ನಿಹನ್ಯಮಾನನ್ಯ ಬಲಸ್ಯ ತಾರತರಂ ರವಂ ಶೃಣೋಮಿ|\n\tಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾ ಏಷಾ ಪ್ರವಹಣಶೀಲಾ ಯಮುನಾ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹೇಣ ಸ್ವಕೀಯಂ ನೀಲರಂಗಮ್ ತ್ಯಕ್ತವತೀ| ಪಶ್ಯ ಬಂಗಭೂಮಿಃ ರಕ್ತಮಯ ಕರ್ದಮೇನ ರಂಜಿತಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಿಶಾ ಚ ರಕ್ತವರ್ಣಾ ಸಂಜಾತಾ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಭೀಮೇ! ನಿನ್ನ ಆಹ್ವಾನದಿಂದ ಪಂಚನದಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಪಂಜಾಬದ ವೀರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನತೆಯು ತುಂಬಿದೆ. ಹಾಗೂ ಅವರಿಂದ ವಿಜಯದ ಜಯಘೋಷ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಲಿದೆ. ಹೇ ಭಯಂಕರೇ! ಅಸುರಸೇನೆಯ ವಿನಾಶವಾಗುತ್ತಲಿರುವುದರಿಂದ ಚೀತ್ಕಾರವು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಲಿದೆ.\n\tಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಯಮುನೆಯು ತನ್ನ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತೊರೆದು ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಬಂಗಾಲ ಭೂಮಿಯು ರಕ್ತರಂಜಿತವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಕೆಂಪಾದ ರಕ್ತವರ್ಣವೇ ಕಾಣುತ್ತಲಿದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"who belonged to Krishna","verse":64,"wordDev":"कृष्णस्य","wordRo":"kṛṣṇasya"},{"index":2,"meaning":"she","verse":64,"wordDev":"सा","wordRo":"sā"},{"index":3,"meaning":"that","verse":64,"wordDev":"एषा","wordRo":"eṣā"},{"index":4,"meaning":"gushing","verse":64,"wordDev":"स्रवन्ती","wordRo":"sravantī"},{"index":5,"meaning":"Yamuna","verse":64,"wordDev":"यमुना","wordRo":"yamunā"},{"index":6,"meaning":"with blood","verse":64,"wordDev":"रक्तेन","wordRo":"raktena"},{"index":7,"meaning":"sapphire","verse":64,"wordDev":"नीलं","wordRo":"nīlaṁ"},{"index":8,"meaning":"hue","verse":64,"wordDev":"वर्णं","wordRo":"varṇaṁ"},{"index":9,"meaning":"lost","verse":64,"wordDev":"विससर्ज","wordRo":"visasarja"},{"index":10,"meaning":"in Bengal","verse":64,"wordDev":"बङ्गेषु","wordRo":"baṅgeṣu"},{"index":11,"meaning":"bloodied soil","verse":64,"wordDev":"असृक्कर्दमम्","wordRo":"asṛkkardamam"},{"index":12,"meaning":"indeed","verse":64,"wordDev":"एव","wordRo":"eva"},{"index":13,"meaning":"see","verse":64,"wordDev":"पश्य","wordRo":"paśya"},{"index":14,"meaning":"south","verse":64,"wordDev":"दक्षिणा दिक्","wordRo":"dakṣiṇā"},{"index":15,"meaning":"blood red","verse":64,"wordDev":"सुलोहिता","wordRo":"sulohitā"},{"index":16,"meaning":"as if","verse":64,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":17,"meaning":"gleams","verse":64,"wordDev":"भाति","wordRo":"bhāti"}],"mr":"श्रीकृष्णाची प्रिया वाहते ही यमुना सरिता,\nनीलवर्ण त्यागुन जाहली रक्तवर्ण सरिता।\nरक्तमयी जाहला चिखल तॊ पहा वंगदेशी,\nपहा रक्तमय झाली भूमी ती दक्षिणा देशी॥","nxt":"verses/65","or":"ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପ୍ରିୟବତୀ ପ୍ରବହମାନା ନୀଳନୀରା ଯମୁନା ନଦୀ ନିହିତ ଶତ୍ରୁମାଙ୍କର ରକ୍ତରେ ନିଜର ନୀଳବର୍ଣ୍ଣକୁ ହରାଇ ଲୋହିତବର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣ କଲାଣି ।ଏପଟେ ବଙ୍ଗଭୂମିର ମୃତ୍ତିକା ରକ୍ତ କର୍ଦମରେ ପରିଣତ ହେଲାଣି ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦକ୍ଷିଣଭାରତ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ପାଲଟି ଗଲାଣି","pre":"verses/63","sa":"कृष्णस्य सैषा यमुना स्रवन्ती रक्तेन नीलं विससर्ज वर्णम्।\nबङ्गेष्वसृक्कर्दममेव पश्य दिग्दक्षिणा भाति सुलोहितेव॥","saDev":"कृष्णस्य प्रिया एषा प्रवहणशीला यमुना रक्तप्रवाहेण स्वकीयं नीलरङ्गं त्यक्तवती। पश्य, बङ्गभूमिः रक्तमयकर्दमेन रञ्जिता दक्षिणा दिशा च रक्तवर्णा सञ्जाता।","saRo":"kṛṣṇasya priyā eṣā pravahaṇaśīlā yamunā raktapravāheṇa svakīyaṁ nīlaraṅgaṁ tyaktavatī | paśya, baṅgabhūmiḥ raktamayakardamena rañjitā dakṣiṇā diśā ca raktavarṇā sañjātā |","ta":"கண்ணனின் லீலை கண்டு நீல நீரோட்டம் கொண்ட\nயமுனை யாங்கே சிவந்திடக் காணீர்!\nவங்கத்தின் சதுப்பு நிலமுழுதும் ரத்தம் தோய,\nதென்புலத்துத் திசையெல்லாம் செந்நீர் மின்னும்!","transliteration":"kṛṣṇasya saiṣā yamunā sravantī raktena nīlaṁ visasarja varṇam ।\nbaṅgeṣvasṛkkardamameva paśya digdakṣiṇā bhāti sulohiteva ॥","u":"64"},{"anvayaDev":"विहायसि त्रिशूलेन स्पृष्टाः इमाः दिशः समन्तात् सुलोहिताः भान्ति। [हे] भीमे ! ते सुदारुणेन युद्धेन अभ्राणि रक्तमयानि विभान्ति।","anvayaRo":"vihāyasi triśūlena spṛṣṭāḥ imāḥ diśaḥ samantāt sulohitāḥ bhānti | [he] bhīme ! te sudāruṇena yuddhena abhrāṇi raktamayāni vibhānti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/65.mp3","audio_fileName":"verses/65.mp3","bn":"আপনার ত্রিশূলস্পর্শে দিগন্তসীমা রক্তবর্ণ \nদৃষ্ট হইতেছে। হে দেবী ভীমে, আপনার ভয়াবহ \nরণ প্রভাবে রক্তবর্ণের ন্যায় গগনে জলদ\nদেখা যাইতেছে।.","en":"Touched by thy trident, the regions of the sky seem to bleed, diffusing a reddish light eve-rywhere. Due to the exceeding violence of thy warfare, O dreadful one, the clouds that bore water have become carriers of blood.","gu":"ત્રિશૂલના સ્પર્શથી સૌ દિશાઓ \nઅસીમ થૈ લોહિત ભાસતી બધે,\nને અભ્ર સૌ રક્તસમાં બનેલાં \nશોભી રહ્યાં દારુણ યુધ્ધ કારણે. ૬૫.","hi":"तव त्रिशूल से छूकर नभ में लाल-लाल हो उठी दिशाएँ,\nऔर बादलों ने पाई लाली,\nजब किया भवानी !तूने यह दारुण संग्राम॥","kn":"ಸ್ಪೃಷ್ಟಾಃ ತ್ರಿಶೂಲೇನ ವಿಹಾಯಸೀಮಾಃ\n\tಸುಲೋಹಿತಾ ಭಾಂತಿ ದಿಶಃ ಸಮಂತಾತ್|\nಅಭ್ರಾಣಿ ತೇ ರಕ್ತಮಯಾನಿ ಭೀಮೇ\n\tವಿಭಾಂತಿ ಯುದ್ಧೇನ ಸುದಾರುಣೇನ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"the sky","verse":65,"wordDev":"विहायसि","wordRo":"vihāyasi"},{"index":2,"meaning":"by the trident","verse":65,"wordDev":"त्रिशूलेन","wordRo":"triśūlena"},{"index":3,"meaning":"touched","verse":65,"wordDev":"स्पृष्टाः","wordRo":"spṛṣṭāḥ"},{"index":4,"meaning":"these","verse":65,"wordDev":"इमाः","wordRo":"imāḥ"},{"index":5,"meaning":"regions","verse":65,"wordDev":"दिशः","wordRo":"diśaḥ"},{"index":6,"meaning":"entirely","verse":65,"wordDev":"समन्तात्","wordRo":"samantāt"},{"index":7,"meaning":"stained with blood","verse":65,"wordDev":"सुलोहिताः","wordRo":"sulohitāḥ"},{"index":8,"meaning":"appear","verse":65,"wordDev":"भान्ति","wordRo":"bhānti"},{"index":9,"meaning":"O Terrifying One","verse":65,"wordDev":"भीमे","wordRo":"bhīme"},{"index":10,"meaning":"Your","verse":65,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":11,"meaning":"due to violence","verse":65,"wordDev":"सुदारुणेन","wordRo":"sudāruṇena"},{"index":12,"meaning":"battle","verse":65,"wordDev":"युद्धेन","wordRo":"yuddhena"},{"index":13,"meaning":"clouds","verse":65,"wordDev":"अभ्राणि","wordRo":"abhrāṇi"},{"index":14,"meaning":"carriers of blood","verse":65,"wordDev":"रक्तमयानि","wordRo":"raktamayāni"},{"index":15,"meaning":"appear","verse":65,"wordDev":"विभान्ति","wordRo":"vibhānti"}],"mr":"आकाशी तव त्रिशूल माते! स्पर्शे सकल दिशा,\nतत्स्पर्शाने सुरक्तवर्णी शोभे सकल दिशा।\nमहाभयंकर युद्ध चालले माते आकाशी,\nरक्तमयी शोभती मेघगण भीमे! आकाशी॥","nxt":"verses/66","or":"ହେ ଭୀମେ ! ଆକାଶର ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ତୁମର ତ୍ରିଶୂଳ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛି, ତାହା ଲୋହିତବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଉଠୁଛି । ଏ ଘୋର ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ଖଡ୍ଗରୁ ନିର୍ଗତ ଶୋଣିତ ବିନ୍ଦୁସବୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଛିଟିକି ଯାଇ ଆକାଶରେ ଭାସମାନ ମେଘମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତମୟ କରିଦେଉଛି","pre":"verses/64","sa":"स्पृष्टास्त्रिशूलेन विहायसीमाः सुलोहिता भान्ति दिशः समन्तात्।\nअभ्राणि ते रक्तमयानि भीमे विभान्ति युद्धेन सुदारुणेन॥","saDev":"हे भीमे ! तव त्रिशूलस्पर्शेन आकाशे सर्वाः अपि दिशाः रक्तवर्णाः विभान्ति घोरयुद्धेन च मेधाः रक्तमयाः दृश्यन्ते।","saRo":"he bhīme ! tava triśūlasparśena ākāśe sarvāḥ api diśāḥ raktavarṇāḥ vibhānti ghorayuddhena ca medhāḥ raktamayāḥ dṛśyante |","ta":"தேவி யுந்தன் திரிசூலம் தீண்டியதால்\nகுருதி யிட்டு ஆகாயம் சிவப்பொளி சிந்த,\nபயங்கரி உன் போர்முறையின் உக்கிரத்தால், - முன்\nநீர்கொண்ட மேகமெலாம் ரத்தம் கடத்தும்!","transliteration":"spṛṣṭāstriśūlena vihāyasīmāḥ sulohitā bhānti diśaḥ samantāt ।\nabhrāṇi te raktamayāni bhīme vibhānti yuddhena sudāruṇena ॥","u":"65"},{"anvayaDev":"युधि शेषितारीन् शिवस्य शत्रून् त्रिशूलेन निःशेषयन्तीम्, अदयाम्, सकोपां देवीं शिवां सिन्धोः उपलकर्कशेषु तटेषु अपश्यम्।","anvayaRo":"yudhi śeṣitārīn śivasya śatrūn triśūlena niḥśeṣayantīm, adayām, sakopāṁ devīṁ śivāṁ sindhoḥ upalakarkaśeṣu taṭeṣu apaśyam |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/66.mp3","audio_fileName":"verses/66.mp3","bn":"অবশিষ্ট শত্রূদিগকে দেবী ভবানী প্রস্তর সমাকীর্ণ \nসিন্ধুতটে বধ করিতে দেখিলাম। দয়াহীন, ক্রোধযুক্ত হইয়া \nদেবী শিব-বৈরী অসুরদিগকে ত্রিশূলদ্বারা হত্যা করিলেন।.","en":"On the rocky sea-beaches I have seen the Goddess annihilating in battle her remaining adversaries. Merciless, wrathful and beneficent, she cuts down with her trident the ene-mies of Shiva, the beneficent Lord.","gu":"સમુદ્રના કર્કશ કંટકો થકી \nતટે રહ્યા શત્રુઓ શેષ સર્વ\nનિ : શેષતી તું ત્રિશૂલે સકોપા \nઅદયા શિવા સૌ શિવ-શત્રુઓને. ૬૬.","hi":"पाषाणों के बीच सिन्ध के तट पर\nदेखा मैंने देवी का संग्राम\nऔर वध होते हुए शेष असुरों का,\nक्रोधानल से भरी,दया को छोड़ शिवा वह\nमिटा रही थी शिव के रिपुओं को त्रिशूल से॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಭೀಮೇ! ತವ ತ್ರಿಶೂಲ ಸ್ಪರ್ಶೇನ ಆಕಾಶೆ ಸರ್ವಾಃ ಅಪಿ ದಿಶಾಃ ರಕ್ತವರ್ಣಾಃ ವಿಭಾಂತಿ| ಘೋರಯುದ್ಧೇನ ಚ ಮೇಘಾಃ ರಕ್ತಮಯಾಃ ದೃಶ್ಯಂತೆ|\n\tಅಹಂ ಸಾಗರಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ತರಮಯ-ತಟೇಷು ದೇವೀ ಭವಾನೀಮ್ ಅಪಶ್ಯಮ್| ಕುಪಿತಾ, ನಿರ್ದಯಾ ಸಾ ಯುದ್ಧೇ ಶಿವಸ್ಯ ಅವಶಿಷ್ಟಾನ್ ಶತ್ರೂನ್ ತ್ರಿಶೂಲೇನ ನಿಃಶೇಷಂ ನಾಶಯತಿ ಸ್ಮ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಭೀಮೇ! ನಿನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಕ್ತವರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಘೋರ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮೇಘಗಳೂ ಕೂಡ ಕೆಂಪಗಾಗಿವೆ.\n\tಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ದೇವಿ ಭವಾನಿಯನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ನಿರ್ದಯಿಯಾದ, ಕುಪಿತಳಾದ ದೇವಿಯು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಕೆಡವುತ್ತ ಅವರನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"in battle","verse":66,"wordDev":"युधि","wordRo":"yudhi"},{"index":2,"meaning":"remaining foes","verse":66,"wordDev":"शेषितारीन्","wordRo":"śeṣitārīn"},{"index":3,"meaning":"of Siva","verse":66,"wordDev":"शिवस्य","wordRo":"śivasya"},{"index":4,"meaning":"enemies","verse":66,"wordDev":"शत्रून्","wordRo":"śatrūn"},{"index":5,"meaning":"with (Her) trident","verse":66,"wordDev":"त्रिशूलेन","wordRo":"triśūlena"},{"index":6,"meaning":"annihilating","verse":66,"wordDev":"निःशेषयन्तीम्","wordRo":"niḥśeṣayantīm"},{"index":7,"meaning":"merciless","verse":66,"wordDev":"अदयाम्","wordRo":"adayām"},{"index":8,"meaning":"wrathful","verse":66,"wordDev":"सकोपां","wordRo":"sakopāṁ"},{"index":9,"meaning":"Goddess","verse":66,"wordDev":"देवीं","wordRo":"devīṁ"},{"index":10,"meaning":"Siva","verse":66,"wordDev":"शिवां","wordRo":"śivāṁ"},{"index":11,"meaning":"of the sea","verse":66,"wordDev":"सिन्धोः","wordRo":"sindhoḥ"},{"index":12,"meaning":"on the rocky","verse":66,"wordDev":"उपलकर्कशेषु","wordRo":"upalakarkaśeṣu"},{"index":13,"meaning":"shores","verse":66,"wordDev":"तटेषु","wordRo":"taṭeṣu"},{"index":14,"meaning":"I have seen","verse":66,"wordDev":"अपश्यम्","wordRo":"apaśyam"}],"mr":"विशालसागर तीरवरी त्या उंच शिलेवरती,\nमी बघतो ती देवी शिवानी निर्दय कृद्ध अती।\nयुद्धांमध्ये शिवरिपु सारे उरले जे शेष,\nत्रिशूलाघाते देवी तयांना करीते निःशेष॥","nxt":"verses/67","or":"କର୍କଶ ପ୍ରସ୍ତର ଖଣ୍ଡରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ରର ତଟପ୍ରଦେଶରେ ତଥାପି ବଞ୍ଚିରହିଥିବା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଵଧ କରୁଥିବା ଦେବୀ ଭବାନୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖି ପାରୁଛି । ସେହି ମଙ୍ଗଳମୟୀ ଦେବୀ ନିର୍ଦୟ ଚିତ୍ତରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧର ସହ ଅବଶିଷ୍ଟ ଶିବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ବଧ କରି ଚାଲିଛନ୍ତି","pre":"verses/65","sa":"सिन्धोस्तटेषूपलकर्कशेषु देवीमपश्यं युधि शेषितारीन्।\nनिःशेषयन्तीमदयां सकोपां शिवां त्रिशूलेन शिवस्य शत्रून्॥","saDev":"अहं सागरस्य प्रस्तरमय-तटेषु देवीं भवानीम् अपश्यम्। कुपिता, निर्दया सा युद्धे शिवस्य अवशिष्टान् शत्रून् त्रिशूलेन निःशेषं नाशयति स्म।","saRo":"ahaṁ sāgarasya prastaramaya-taṭeṣu devīṁ bhavānīm apaśyam | kupitā, nirdayā sā yuddhe śivasya avaśiṣṭān śatrūn triśūlena niḥśeṣaṁ nāśayati sma |","ta":"எஞ்சி நின்ற பகைவர்களை சண்டையிட்டே சாய்த்தாள்,\nபாறைகொண்ட கடற்கறையில், காளி! தயவின்றி, சினமுற்றே,\nபரிவுடையோன் சிவப்பிரபுவைப் பகைத்தோர் தம்மை\nபொடிப் பொடியாய் நறுக்கிட்டாள், திரிசூலம் ஏந்தி!","transliteration":"sindhostaṭeṣūpalakarkaśeṣu devīmapaśyaṁ yudhi śeṣitārīn ।\nniḥśeṣayantīmadayāṁ sakopāṁ śivāṁ triśūlena śivasya śatrūn ॥","u":"66"},{"anvayaDev":"सुरभ्याः खुरैः सुनिष्पिष्टम्, घोरम्, सुकृष्णवर्णम् इदम् अपि किम् एव ? मांसस्य पिण्डं हि अवनौ निरीक्षे। अयं तव अहितानां शेषः एव अस्ति।","anvayaRo":"surabhyāḥ khuraiḥ suniṣpiṣṭam, ghoram, sukṛṣṇavarṇam idam api kim eva ? māṁsasya piṇḍaṁ hi avanau nirīkṣe | ayaṁ tava ahitānāṁ śeṣaḥ eva asti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/67.mp3","audio_fileName":"verses/67.mp3","bn":"সুরভি পদপৃষ্ট কৃষ্ণবর্ণ জড়বৎ এই সকল কি বস্তু \nদৃষ্ট হইতেছে। মাংসপিণ্ডের ন্যায় ভূমিতলে পতিত \nএই বস্তুসকল মাতার অহিতকারীদের দেহাংশ।.","en":"What is this, hideous and black, trampled by the hooves of the cow of the gods? It is a lump of flesh which I see on the ground: this is all that is left of those who were hostile to thee.","gu":"છૂંદાયેલો હા સુરભિ તણી ખુરા \nથકી અહી શ્યામલ વર્ણવાળો,\nહું જોઉ ભૂમિ પર માંસ –પિણ્ડ, \nઆ શેષ છે માત્ર તવ શત્રુઓનો. ૬૭.","hi":"स्वर्गधेनु के खुरन्यास से\nकुचली पड़ी हुई क्या है यह अंधकार सी गहन कालिमा,\nदेख रहा हूँ-यह तो माँस-पिंड धरती पर\nअब तेरे पापी रिपुओं का शेष यही है॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಸುರಭ್ಯಾಃ ಖುರೈಃ ಮರ್ದಿತಮ್, ಕರಾಲಂ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣ ಚ ಇದಂ ಕಿಮ್ ಅಸ್ತಿ? ಮಾಂಸಸ್ಯ ಪಿಂಡಂ ಭೂಮೌ ಪಶ್ಯಾಮಿ| ಹೇ ಭೀಮೇ! ಅಯಂ ತವ ಶತ್ರುಣಾಮ್ ಅವಶೇಷಃ ಏವ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಸುರಭಿಯ ಗೊರಸಿನ ಕಾಲ್ತುಳಿತದಿಂದ ಮರ್ದನ ಮಾಡಿರುವ ಭಯಂಕರ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣ ಇದು ಹೀಗೇಕಾಗಿದೆ? ನನಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾಂಸದ ಖಂಡ-ಪಿಂಡಗಳು ಕಾಣುತ್ತಲಿವೆ. ಹೇ ದೇವೀ! ಈಗ ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು. ಶತ್ರುಗಳ ಅವಶೇಷ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"of the cow","verse":67,"wordDev":"सुरभ्याः","wordRo":"surabhyāḥ"},{"index":2,"meaning":"by the hooves","verse":67,"wordDev":"खुरैः","wordRo":"khuraiḥ"},{"index":3,"meaning":"trampled","verse":67,"wordDev":"सुनिष्पिष्टम्","wordRo":"suniṣpiṣṭam"},{"index":4,"meaning":"hideous","verse":67,"wordDev":"घोरम्","wordRo":"ghoram"},{"index":5,"meaning":"black","verse":67,"wordDev":"सुकृष्णवर्णम्","wordRo":"sukṛṣṇavarṇam"},{"index":6,"meaning":"this","verse":67,"wordDev":"इदम्","wordRo":"idam"},{"index":7,"meaning":"what?","verse":67,"wordDev":"किम्?","wordRo":"kim?"},{"index":8,"meaning":"(for emphasis)","verse":67,"wordDev":"अपि एव","wordRo":"api eva"},{"index":9,"meaning":"of flesh","verse":67,"wordDev":"मांसस्य","wordRo":"māṁsasya"},{"index":10,"meaning":"lump","verse":67,"wordDev":"पिण्डं","wordRo":"piṇḍaṁ"},{"index":11,"meaning":"on the ground","verse":67,"wordDev":"अवनौ","wordRo":"avanau"},{"index":12,"meaning":"I see","verse":67,"wordDev":"निरीक्षे","wordRo":"nirīkṣe"},{"index":13,"meaning":"this","verse":67,"wordDev":"अयं","wordRo":"ayaṁ"},{"index":14,"meaning":"to thee","verse":67,"wordDev":"तव","wordRo":"tava"},{"index":15,"meaning":"of those who were hostile","verse":67,"wordDev":"अहितानां","wordRo":"ahitānāṁ"},{"index":16,"meaning":"left","verse":67,"wordDev":"शेषः","wordRo":"śeṣaḥ"},{"index":17,"meaning":"that is","verse":67,"wordDev":"एव अस्ति","wordRo":"eva asti"}],"mr":"सुरधेनूच्या पायखुरांनी काय तुडविले हे?\nकाळे काळे खंड भयंकर दिसती सारे हे।\nभूमीवरती मी पाहतसे मांसखंड सारे,\nशत्रूंचे अवशेष पहा ते, भूमीवर पसरे॥","nxt":"verses/68","or":"ଦେବତାମାନଙ୍କ ଧେନୁର ଖୁରା ଦ୍ୱରା ଦଳିତ ମଥିତ ସେହି ଘୋର କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣର ବସ୍ତୁ କ'ଣ ? ଧରଣୀ ଉପରେ ଏହା ମାଂସପିଣ୍ଡର କୁଦଭଳି ଦେଖାଯାଉଛି । ହେ ଦେବି! ଏହା ତୁମର ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ ନୁହେଁ କି ?","pre":"verses/66","sa":"खुरैः सुनिष्पिष्टमिदं सुरभ्या घोरं किमेवापि सुकृष्णवर्णम्।\nमांसस्य पिण्डं ह्यवनौ निरीक्षे शेषोऽयमस्त्येव तवाहितानाम्॥","saDev":"सुरभ्याः खुरैः मर्दितम् करालं कृZणवर्णं च इदं किम् अस्ति मांसस्य पिण्डं भूमौ पश्यामि । हे भीमे अयं तव शत्रूणाम् अवशेZअः एव ।","saRo":"surabhyaaH khuraiH marditam karaalaM kR^iZNavarNaM ca idaM kim asti maaMsasya piNDaM bhuumau pashyaami . he bhiime ayaM tava shatruuNaam avasheZaH eva .","ta":"கடவுளரின் பசு கூத்தாட, குளம்படி சிக்கி\nகறுத்ததுவாய், இது என்ன கோரம்?\nநில மீதில் சதைப் பிண்டம், அலங்கோலம்!\nநினைப் பகைத்தோர்க்கு இதுதான் மிச்சம்!","transliteration":"khuraiḥ suniṣpiṣṭamidaṁ surabhyā ghoraṁ kimevāpi sukṛṣṇavarṇam ।\nmāṁsasya piṇḍaṁ hyavanau nirīkṣe śeṣo'yamastyeva tavāhitānām ॥","u":"67"},{"anvayaDev":"\"तस्मिन् विरुपे निचये कानि भग्नानि शिरांसि प्रनिःसरन्ति इव अपि च पादाः कराः हि तत्र तत्र दृश्यन्ते । हे रुद्राणि करालकृत्या त्वं क्रूरा असि\n\nतस्मिन् विरुपे निचये रोम् (āमिद्स्त्) थत् दिस्फ़िगुरेद् हेअप्\n\"","anvayaRo":"tasmin virupe nicaye kaani bhagnaani shiraaMsi praniHsaranti iva api ca paadaaH karaaH hi tatra tatra dR^ishyante . he rudraaNi karaalakR^ityaa tvaM kruuraa asi \n\ntasmin virupe nicaye - rom (āmidst) that disfigured heap","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/68.mp3","audio_fileName":"verses/68.mp3","bn":"বিকৃত স্তুপমধ্যে বিচূর্ণ মস্তক, ভগ্ন হস্তপদাদি \nইতঃস্তত দৃষ্ট হইল; হে রুদ্রানী আপনি \nক্রূদ্ধ হইয়া এবং প্রকার ভয়াবহ কার্য সম্পাদন করিলেন।.","en":"From that disfigured heap what broken heads seem to emerge! Feet and hands lie here and there. Cruel art thou, O Rudrani, in thy savage deeds!","gu":"વિરૂપ એ હા ઢગમાંથી નીસરી \nઊંચે રહ્યાં મસ્તક ભગ્ન કૈંક,\nઅહીં ત્યહી પાદ કરો ય કેટલા, \nતું ક્રૂર, રુદ્રાણિ, કરાલકૃત્યની. ૬૮.","hi":"किन-किन के नरमुंड भग्न ये\nझाँक रहे हैं इस विरूप वध की लीला में,\nइधर पाँव हैं,उधर किसी के हाथ पड़े हैं,\nइस विभीषिका में तुम कितनी क्रूर हुई हो माँ रुद्राणी॥","kn":"ಭಗ್ನಾನಿ ತಸ್ಮಿನ್ ನಿಚಯೆ ವಿರೂಪೆ\n\tಪ್ರಸರಂತೀವ ಶಿರಾಂಸಿ ಕಾನಿ|\nಪಾದಾಃ ಕರಾಶ್ಚಾಪಿ ಹಿ ತತ್ರ ತತ್ರ\n\tಕ್ರೂರಾಸಿ ರುದ್ರಾಣಿ ಕರಾಲಕೃತ್ಯಾ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"that disfigured heap","verse":68,"wordDev":"तस्मिन् विरुपे निचये","wordRo":"tasmin virupe nicaye"},{"index":2,"meaning":"manysome","verse":68,"wordDev":"कानि","wordRo":"kaani"},{"index":3,"meaning":"broken","verse":68,"wordDev":"भग्नानि","wordRo":"bhagnaani"},{"index":4,"meaning":"heads","verse":68,"wordDev":"शिरांसि","wordRo":"shiraaMsi"},{"index":5,"meaning":"emerge","verse":68,"wordDev":"प्रनिःसरन्ति","wordRo":"praniHsaranti"},{"index":6,"meaning":"seem to","verse":68,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":7,"meaning":"as vell as","verse":68,"wordDev":"अपि च","wordRo":"api ca"},{"index":8,"meaning":"feet","verse":68,"wordDev":"पादाः","wordRo":"paadaaH"},{"index":9,"meaning":"hands","verse":68,"wordDev":"कराः","wordRo":"karaaH"},{"index":10,"meaning":"here and there","verse":68,"wordDev":"तत्र तत्र","wordRo":"tatra tatra"},{"index":11,"meaning":"are seen","verse":68,"wordDev":"दृश्यन्ते","wordRo":"dRishyante"},{"index":12,"meaning":"O Rudrani","verse":68,"wordDev":"रुद्राणि","wordRo":"rudrāṇi"},{"index":13,"meaning":"in (by) thy savage deeds","verse":68,"wordDev":"करालकृत्या","wordRo":"karālakṛtyā"},{"index":14,"meaning":"cruel","verse":68,"wordDev":"क्रूरा","wordRo":"krūrā"},{"index":15,"meaning":"art thou","verse":68,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"}],"mr":"रणांगणी त्या पहा विखूरली अतीव भयकारी,\nशत्रुगणांची भग्न मस्तके मातीमय सारी।\nहात पाय ते छिन्न भिन्न हे दिसती सर्वत्र,\nकराल करणी तू रुद्राणी! दिसे क्रूर मात्र॥","nxt":"verses/69","or":"ମାଂସପିଣ୍ଡର ସେହି ବୀଭତ୍ସ ସ୍ତୁପ ମଧ୍ୟରୁ କାହା କାହାର କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ଛିନ୍ନଶିର କୁତ୍ସିତ ଭାବେ ଊର୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ହୋଇ ଉଠୁଥିବାର ଦେଖାଯାଉଛି । ଛିନ୍ନ ହସ୍ତପାଦାଦି ମଧ୍ୟ ଇତସ୍ତତଃ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ପଡି ରହିଛନ୍ତି । ହେ ରୁଦ୍ରାଣି ! ଏ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ବିଧାତ୍ରି, ତୁମେ କ୍ରୂରା, ନିଷ୍ଠୁରା","pre":"verses/67","sa":"भग्नानि तस्मिन्निचये विरूपे प्रनिःसरन्तीव शिरांसि कानि।\nपादाः कराश्चापि हि तत्र तत्र क्रूरासि रुद्राणि करालकृत्या॥","saDev":"तस्मात् बिभत्सस्तूपात् भग्नानि मस्तकानि उद्भवन्ति इव। पादाः, हस्ताः अपि तत्र तत्र दृश्यन्ते। हे रुद्राणि, भीषणकर्मा त्वं खलु निष्ठुरा असि !","saRo":"tasmāt bibhatsastūpāt bhagnāni mastakāni udbhavanti iva | pādāḥ, hastāḥ api tatra tatra dṛśyante | he rudrāṇi, bhīṣaṇakarmā tvaṁ khalu niṣṭhurā asi !","ta":"சிதைந்த அக்குவியலில் சுக்காய்\nஉடைந்த மண்டையோடுகள் துருத்திக் கொண்டிருக்க,\nகாலும் கையும் இங்குமங்கும் சிதறிக்கிடக்க,\nகொடியவளே ருத்ராணி, கொடிது கொடிது உன் செய்கை.","transliteration":"bhagnāni tasminnicaye virūpe praniḥsarantīva śirāṁsi kāni ।\npādāḥ karāścāpi hi tatra tatra krūrāsi rudrāṇi karālakṛtyā ॥","u":"68"},{"anvayaDev":"[हे] रुद्राणि ! [त्वं] क्रूरा असि अथवा जघन्ये, क्रूरे, प्रजापीडनरूढगर्वे इयम् अलं दया इव भूता यत् [ सः] युद्धे आर्यम्, स्वर्गप्रदं मृत्युम् अवाप।","anvayaRo":"[he] rudrāṇi ! [tvaṁ] krūrā asi athavā jaghanye, krūre, prajāpīḍanarūḍhagarve iyam alaṁ dayā iva bhūtā yat [ saḥ] yuddhe āryam, svargapradaṁ mṛtyum avāpa |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/69.mp3","audio_fileName":"verses/69.mp3","bn":"হে দেবী, আপনার এই প্রকার ক্রূর আচরণ \nদর্পান্ধ অসুরদিগের নিকট দয়ারূপে প্রকাশিত, যুদ্ধেক্ষেত্রে \nআপনার হস্তে মৃত্যু তাহাদের স্বর্গপ্রাপ্তির সহায়ক হইবে।.","en":"Cruel art thou, O Rudrani; or rather is this mercy, as it were, towards the base and cruel tyrant priding himself on the affliction of the people, that he should receive in battle a no-ble death leading to heaven.","gu":"કિંવા તું છે ક્રૂર જે નીચ ક્રૂર \nપ્રજાતણે પીડન ગર્વી તે પ્રતિ,\nખરે દયાળુ તું જન યુધ્ધમાં તો \nમરેલને સ્વર્ગપ્રદાયિની થતી. ૬૯.","hi":"क्रूर है तू या दया दिखला रही, माँ!\nदुष्ट,हत्यारे,प्रजा के त्रासदायक,गर्व से उन्मत्त असुरों पर,\nतव दया से समर में वे मृत्यु पावें\nक्यों न फिर वे स्वर्गपथ की ओर जावें॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತಸ್ಮಾತ್ ಬೀಭತ್ಸಸ್ತೂಪಾತ್ ಭಗ್ನಾನಿ ಮಸ್ತಕಾನಿ ಉದ್ಭವಂತಿ ಇವ| ಪಾದಾಃ, ಹಸ್ತಾಃ ಅಪಿ ತತ್ರ ತತ್ರ ದೃಶ್ಯಂತಿ| ಹೇ ರುದ್ರಾಣಿ, ಭೀಷಣ ಕರ್ಮಾ ತ್ವಂ ಖಲು ನಿಷ್ಠುರಾ ಅಸಿ|\n\tಹೇ ರುದ್ರಾಣಿ! ತ್ವಂ ಕ್ರೂರಾ ಅಸಿ ಅಥವಾ ನೀಚಮ್, ನಿರ್ದಯಮ್, ಪ್ರಜಾಪೀಡನೇನ ದರ್ಪಾಂಧಂ ಪ್ರತಿ ತ್ವಂ ಯಥೇಷ್ಟಂ ದಯಾರ್ದ್ರಾ ಜಾತಾ| ಯೇನ ಸಃ ಯುದ್ಧೇ ಮಹನೀಯಂ ಸ್ವರ್ಗದಾಯಕಂ ಚ ಮೃತ್ಯುಂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್?\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಡೆದ ತಲೆಗಳು, ಮುರಿದ ಕೈ-ಕಾಲುಗಳು ಬೀಭತ್ಸ ರೂಪದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಬಿದ್ದಿವೆ. ಹೇ ರುದ್ರಾಣಿ! ನೀನು ಭಯಾನಕ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವ ಕ್ರೂರಿಯಾಗಿರುವೆ.\n\tಅಥವಾ, ಹೇ ರುದ್ರಾಣಿ! ಹೀಗೂ ಇರಲಿಕ್ಕಲ್ಲವೇ; ಯಾರು ನೀಚರೂ, ನಿರ್ದಯಿಗಳೂ ಆಗಿ, ದರ್ಪ ಹಾಗೂ ಗರ್ವದಿಂದ ಕುರುಡರಾಗಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುವವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಯೆಯಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದು ನೀನು ಮಹತ್ತರವಾದ ಸ್ವರ್ಗದಾಯಕ ಮೃತ್ಯುವನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಬಹುದಲ್ಲವೆ?","meanings":[{"index":1,"meaning":"Rudrani","verse":69,"wordDev":"रुद्राणि","wordRo":"rudrāṇi"},{"index":2,"meaning":"cruel","verse":69,"wordDev":"क्रूरा","wordRo":"krūrā"},{"index":3,"meaning":"you are","verse":69,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":4,"meaning":"or rather","verse":69,"wordDev":"अथवा","wordRo":"athavā"},{"index":5,"meaning":"vile","verse":69,"wordDev":"जघन्ये","wordRo":"jaghanye"},{"index":6,"meaning":"cruel","verse":69,"wordDev":"क्रूरे","wordRo":"krūre"},{"index":7,"meaning":"took pride in tormenting people","verse":69,"wordDev":"प्रजापीडनरूढगर्वे","wordRo":"prajāpīḍanarūḍhagarve"},{"index":8,"meaning":"this (She)","verse":69,"wordDev":"इयम्","wordRo":"iyam"},{"index":9,"meaning":"equivalent to","verse":69,"wordDev":"अलं","wordRo":"alaṁ"},{"index":10,"meaning":"compassion","verse":69,"wordDev":"दया","wordRo":"dayā"},{"index":11,"meaning":"as though","verse":69,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":12,"meaning":"were (became)","verse":69,"wordDev":"भूता","wordRo":"bhūtā"},{"index":13,"meaning":"that (which)","verse":69,"wordDev":"यत्","wordRo":"yat"},{"index":14,"meaning":"in battle","verse":69,"wordDev":"युद्धे","wordRo":"yuddhe"},{"index":15,"meaning":"noble","verse":69,"wordDev":"आर्यम्","wordRo":"āryam"},{"index":16,"meaning":"leading to heaven","verse":69,"wordDev":"स्वर्गप्रदं","wordRo":"svargapradaṁ"},{"index":17,"meaning":"death","verse":69,"wordDev":"मृत्युम्","wordRo":"mṛtyum"},{"index":18,"meaning":"he received","verse":69,"wordDev":"अवाप","wordRo":"avāpa"}],"mr":"क्रू असे कां तू रुद्राणि? वा ते नीच जन,\nमदोन्मत्त जे क्रूर करीती सदैव जनपीडन।\nतयांवरी होऊनी दयाळू, देशी कां त्यांना,\nयुद्धामाजी आर्यजनॊचित स्वर्गप्रद मरणां?","nxt":"verses/70","or":"ହେ ରୁଦ୍ରାଣି ! ତୁମେ କ୍ରୂରା,ଅଥବା ଏହି ଜଘନ୍ୟ, ନିଷ୍ଠୁର, ନିର୍ଦୟ ପ୍ରଜାପୀଡ଼କ ମଦାନ୍ଧ ଅସୁର ପ୍ରତି ତୁମେ ଦୟାର୍ଦ୍ର ହୃଦୟା ? ଯେଉଁଥିପାଇଁ କି ତୁମ ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଏହି ଅସୁର ମହନୀୟ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି","pre":"verses/68","sa":"क्रूरासि रुद्राण्यथवा जघन्ये क्रूरे प्रजापीडनरूढगर्वे।\nदयेव भूतेयमलं यदार्थं स्वर्गप्रदं मृत्युमवाप युद्धे॥","saDev":"हे रुद्राणि ! त्वं क्रूरा असि अथवा नीचम्, निर्दयम्, प्रजापीडनेन दर्पान्धं प्रति त्वं यथेष्टं दयार्द्रा जाता येन सः युद्धे महनीयं स्वर्गदायकं च मृत्युं प्राप्तवान् ?","saRo":"he rudrāṇi ! tvaṁ krūrā asi athavā nīcam, nirdayam, prajāpīḍanena darpāndhaṁ prati tvaṁ yatheṣṭaṁ dayārdrā jātā yena saḥ yuddhe mahanīyaṁ svargadāyakaṁ ca mṛtyuṁ prāptavān ?","ta":"கொடியவளே, நீ ருத்ராணி! அன்றி, ஈங்கு\nமாந்தர்தம் அழிவினிலே மமதை கொள்ளும்\nஇரக்கமற்ற இழிபிறவிக் கொடுங்கோலனுக்கும்\nதீண்டலுற்று தேவலோகம் செல்வதற்கே அருள் தந்தாயோ?","transliteration":"krūrāsi rudrāṇyathavā jaghanye krūre prajāpīḍanarūḍhagarve ।\ndayeva bhūteyamalaṁ yadārthaṁ svargapradaṁ mṛtyumavāpa yuddhe ॥","u":"69"},{"anvayaDev":"गतासोः अपि रुद्रशत्रोः एकः करः पावकगर्भम् अस्त्रं धत्ते। प्लुष्टः च चीर्णः च दैत्यः तथापि भवान्यां दग्धान् असून् क्षिपति इव।","anvayaRo":"gatāsoḥ api rudraśatroḥ ekaḥ karaḥ pāvakagarbham astraṁ dhatte | pluṣṭaḥ ca cīrṇaḥ ca daityaḥ tathāpi bhavānyāṁ dagdhān asūn kṣipati iva |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/70.mp3","audio_fileName":"verses/70.mp3","bn":"শিব-বৈরী মৃত্যুপথযাত্রী দানব তথাপি এক হস্তে \nঅগ্নিবর্ষী ক্ষেপনাস্ত্র আপন দগ্ধ হস্তে যেন \nমাতা ভবানীর প্রতি নিক্ষেপ রত..","en":"Though his life has departed, one hand of this enemy of Rudra still holds a fire-spitting weapon. Charred and mangled, it is as if the demon yet hurls at Bhavani his burnt life-force.","gu":"આ એક જે રુદ્ર -શત્રુ મરેલ \nતેનો ધરે પાવક અસ્ત્રવત્ કર,\nછૂંદાઇ ચિરાઈ ગયેલ દૈત્ય કો \nફેંકે ભવાની પર દગ્ધ -પ્રાણ શું. ૭૦.","hi":"रुद्रशत्रु निष्प्राण हुआ था फिर भी\nअपने क्षत-विक्षत जले हुए हाथों से \nवह लिये हुए था अस्त्र एक विस्फोटक\nफेंक रहा मानो देवी पर,दग्ध प्राण ही जैसे अपने॥","kn":"ಏಕೋ ಗತಾಸೋರಪಿ ರುದ್ರಶಸ್ತ್ರೋ-\n\tರ್ಧತ್ತೇ ಕರಃ ಪಾವಕಗರ್ಭಮಸ್ರಮ್|\nಪ್ಲುಷ್ಟಶ್ಚ ಚೀರ್ಣಶ್ಚ ತಥಾಪಿ ದಗ್ಧಾನ್\n\tಅಸೂನ್ ಭವಾನ್ಯಾಂ ಕ್ಷಿಪತೀವ ದೈತ್ಯಃ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"his life departed","verse":70,"wordDev":"गतासोः","wordRo":"gatāsoḥ"},{"index":2,"meaning":"altough","verse":70,"wordDev":"अपि","wordRo":"api"},{"index":3,"meaning":"of this enemy of Rudra","verse":70,"wordDev":"रुद्रशत्रोः","wordRo":"rudraśatroḥ"},{"index":4,"meaning":"one","verse":70,"wordDev":"एकः","wordRo":"ekaḥ"},{"index":5,"meaning":"hand","verse":70,"wordDev":"करः","wordRo":"karaḥ"},{"index":6,"meaning":"fire spitting (burning interior)","verse":70,"wordDev":"पावकगर्भम्","wordRo":"pāvakagarbham"},{"index":7,"meaning":"weapon","verse":70,"wordDev":"अस्त्रं","wordRo":"astraṁ"},{"index":8,"meaning":"holds","verse":70,"wordDev":"धत्ते","wordRo":"dhatte"},{"index":9,"meaning":"charred","verse":70,"wordDev":"प्लुष्टः","wordRo":"pluṣṭaḥ"},{"index":10,"meaning":"and","verse":70,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":11,"meaning":"mangled","verse":70,"wordDev":"चीर्णः","wordRo":"cīrṇaḥ"},{"index":12,"meaning":"and","verse":70,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":13,"meaning":"the demon","verse":70,"wordDev":"दैत्यः","wordRo":"daityaḥ"},{"index":14,"meaning":"yet","verse":70,"wordDev":"तथापि","wordRo":"tathāpi"},{"index":15,"meaning":"Bhavaani","verse":70,"wordDev":"भवान्यां","wordRo":"bhavānyāṁ"},{"index":16,"meaning":"burnt","verse":70,"wordDev":"दग्धान्","wordRo":"dagdhān"},{"index":17,"meaning":"life force","verse":70,"wordDev":"असून्","wordRo":"asūn"},{"index":18,"meaning":"hurls","verse":70,"wordDev":"क्षिपति","wordRo":"kṣipati"},{"index":19,"meaning":"as if","verse":70,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"}],"mr":"युद्धामाजी रुद्र शत्रु तो जरी झाला गतप्राण,\nतरी तयाने एका हाती धरिला अग्नीबाण।\nगेला जळुनी, छिन्न भिन्न तो झाला जरी असुर,\nनिष्फळ अग्नीबाण सोडितो माता कालीवर॥","nxt":"verses/71","or":"ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଶିବଶତ୍ରୁ ସେହି ଅସୁର ଏକ ହସ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଗର୍ଭ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲା । ଦଗ୍ଧ ଓ ଛିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶରୀର ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟ ଦେବୀ ଭବାନୀଙ୍କ ଉପରକୁ ତା'ର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିକୁ କ୍ରୋଧରେ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବାର ମୋତେ ପ୍ରତିଭାତ ହେଲା","pre":"verses/69","sa":"एको गतासोरपि रुद्रशत्रोर्धत्ते करः पावकगर्भमस्त्रम्।\nप्लुष्टश्च चीर्णश्च तथापि दग्धानसून् भवान्यां क्षिपतीव दैत्यः॥","saDev":"निष्प्राणस्यापि शिवशत्रोः एकः हस्तः अग्निगर्भम् अस्त्रं धरति। दग्धः, छिन्नभिन्नाङ्गोऽपि सः दैत्यः भवान्यां स्वदग्धप्राणशक्तिम् अस्त्रम् इव क्षिपति।","saRo":"niṣprāṇasyāpi śivaśatroḥ ekaḥ hastaḥ agnigarbham astraṁ dharati | dagdhaḥ, chinnabhinnāṅgo'pi saḥ daityaḥ bhavānyāṁ svadagdhaprāṇaśaktim astram iva kṣipati |","ta":"உயிர் போன பின்னாலும், ருத்ர விரோதி இவன்\nஒரு கையில் தீ உமிழும் ஆயுதம் உண்டு!\nகரிந்தாலும், சிதைந்தாலும், பேயவன் தன்\nஎரிந்துவிட்ட சக்தியையும் (பவானி மேல்) எறிகின்றானே!","transliteration":"eko gatāsorapi rudraśatrordhatte karaḥ pāvakagarbhamastram ।\npluṣṭaśca cīrṇaśca tathāpi dagdhānasūn bhavānyāṁ kṣipatīva daityaḥ ॥","u":"70"},{"anvayaDev":"महायुधास्यात् उद्गीर्यमाणानि हुताशनस्य स्रोतांसि पश्यामि। धृष्टः असौ अग्रे तिष्ठन् अपि प्रभामण्डलमूर्तिं चण्डीं तु न आलभते।","anvayaRo":"mahāyudhāsyāt udgīryamāṇāni hutāśanasya srotāṁsi paśyāmi | dhṛṣṭaḥ asau agre tiṣṭhan api prabhāmaṇḍalamūrtiṁ caṇḍīṁ tu na ālabhate |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/71.mp3","audio_fileName":"verses/71.mp3","bn":"দানব করকৃত মহা আয়ূধ আগ্নিবর্ষন করিতে থাকিল,\nতথাপি চন্ডীর জ্যোতির্মন্ডল নিকটে থাকিয়াও \nভেদ করিতে পারিল না।.","en":"I see currents of flame spewing from the mouth of the deadly weapon; but for all his inso-lence, and though he lies before her, he cannot reach the form of Chandi wrapped in an aura of splendour.","gu":"મહાન એ આયુધ-પ્રાણનાથી \nજોઉં રહ્યાં અગ્નિ -સ્ત્રોતો વહંત,\nએ ધૃષ્ટ તોયે નહિ પ્હોંચી હા શકે \nસામે પ્રભામણ્ડ્લમૂર્તિ જે ખડી. ૭૧.","hi":"देख रहा हूँ महाअस्त्र के मुख से उठी आग की लपटें,\nखड़ा हुआ है धृष्ट असुर चंडी के आगे,\nकिन्तु नहीं छू सका दिव्य आभामंडल को॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ನಿಷ್ಪ್ರಾಣಸ್ಯಾಪಿ ಶಿವಶಸ್ತ್ರೋಃ ಏಕಃ ಹಸ್ತಃ ಅಗ್ನಿಗರ್ಭಮ್ ಅಸ್ತ್ರಂ ಧರತಿ| ದಗ್ಧಃ ಛಿನ್ನಭಿನ್ನಾಗೋಽಪಿ ಸಃ ದೈತ್ಯಃ ಭವಾನ್ಯಾಂ ಸ್ವದಗ್ಧತ್ರಾಣಶಕ್ತಿಮ್ ಅಸ್ತ್ರಮ್ ಇವ ಕ್ಷಿಪತಿ|\n\tತಸ್ಯ ಮಹತಃ ಅಸ್ರಸ್ಯ ಮುಖಾತ್ ನಿಃಸೃತಾಃ ವಹ್ನಿಧಾರಾಃ ಪಶ್ಯಾಮಿ| ಉದ್ಧತಃ ಸಃ ಚಂಡಯಾಃ ಸಮ್ಮುಖೆ ತಿಷ್ಠನ್ ಅಪಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯೀ ತಾಂ ಸ್ಪರ್ಷ್ಟುಮ್ ನ ಶಕ್ನೋತಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ನಿಷ್ಪ್ರಾಣನಾಗುತ್ತಿರುವ ಆ ಅಸುರನು ಅರ್ಧಮರ್ಧ ಸುಟ್ಟುಹೋದ. ಆತ ಛಿನ್ನವಿಚ್ಛಿನ್ನನಾಗಿದ್ದರೂ ಉದ್ಧಟನಂತೆ ಚಂಡಿಯ ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತು ಒಂದು ಅಗ್ನಿಬಾಣವನ್ನು ದೇವಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿಟ್ಟನು.\n\tಆ ಅಗ್ನಿಬಾಣದ ಮುಖದಿಂದ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ದೇವಿಯ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಆಗಲಿಲ್ಲ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"from the mouth of the deadly weapon","verse":71,"wordDev":"महायुधास्यात्","wordRo":"mahāyudhāsyāt"},{"index":2,"meaning":"spewing","verse":71,"wordDev":"उद्गीर्यमाणानि","wordRo":"udgīryamāṇāni"},{"index":3,"meaning":"of fire","verse":71,"wordDev":"हुताशनस्य","wordRo":"hutāśanasya"},{"index":4,"meaning":"flares","verse":71,"wordDev":"स्रोतांसि","wordRo":"srotāṁsi"},{"index":5,"meaning":"I see","verse":71,"wordDev":"पश्यामि","wordRo":"paśyāmi"},{"index":6,"meaning":"evidently","verse":71,"wordDev":"धृष्टः","wordRo":"dhṛṣṭaḥ"},{"index":7,"meaning":"he","verse":71,"wordDev":"असौ","wordRo":"asau"},{"index":8,"meaning":"before her","verse":71,"wordDev":"अग्रे","wordRo":"agre"},{"index":9,"meaning":"standing","verse":71,"wordDev":"तिष्ठन्","wordRo":"tiṣṭhan"},{"index":10,"meaning":"although","verse":71,"wordDev":"अपि","wordRo":"api"},{"index":11,"meaning":"appearance wrapped in an aura of splendour","verse":71,"wordDev":"प्रभामण्डलमूर्तिं","wordRo":"prabhāmaṇḍalamūrtiṁ"},{"index":12,"meaning":"Chandi","verse":71,"wordDev":"चण्डीं","wordRo":"caṇḍīṁ"},{"index":13,"meaning":"(but)","verse":71,"wordDev":"तु","wordRo":"tu"},{"index":14,"meaning":"cannot","verse":71,"wordDev":"न","wordRo":"na"},{"index":15,"meaning":"reach","verse":71,"wordDev":"आलभते","wordRo":"ālabhate"}],"mr":"महाआयुधे शस्त्रांमधुनी अग्नींच्या ज्वाळा,\nभडकत आहे जिकडे तिकडे मी बघतो डोळा।\nगर्वोद्धत अति दुष्ट असुर तो चंडीच्या पुढती,\nउभा, परंतु स्पर्शू न शके ज्योतिर्मय मूर्ती॥","nxt":"verses/72","or":"ସେହି ମହାନ ଅସ୍ତ୍ରର ମୁଖରୁ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିର ଏକ ସ୍ରୋତକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲି । ଉଦ୍ଧତ ସେହି ଦାନବରାଜ ଦେବୀ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କର ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତା'ର ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଶରୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ପାରୁନଥିଲା","pre":"verses/70","sa":"स्रोतांसि पश्यामि महायुधास्यादुद्गीर्यमाणानि हुताशनस्य।\nधृष्टोऽप्यसौ नालभते तु चण्डीं तिष्ठन् प्रभामण्डलमूर्तिमग्रे॥","saDev":"तस्य महतः अस्त्रस्य मुखात् निःसृताः वह्निधाराः पश्यामि। उद्धतः सः चण्ड्याः सम्मुखे तिष्ठन् अपि ज्योतिर्मयीं तां स्पर्ष्टुं न शक्नोति।","saRo":"tasya mahataḥ astrasya mukhāt niḥsṛtāḥ vahnidhārāḥ paśyāmi | uddhataḥ saḥ caṇḍyāḥ sammukhe tiṣṭhan api jyotirmayīṁ tāṁ sparṣṭuṁ na śaknoti |","ta":"அபாயமிகு ஆயுதம், தீ கக்கக் கண்டேன்!\nஅகந்தைமிகக் கொண்டாலும், அன்னை முன்னே\nகிடந்தாலும் ஒளிப்பிரபை சூழ சண்டியைப்\nபோல் உறுப்பெறுவானோ அரக்கன்?","transliteration":"srotāṁsi paśyāmi mahāyudhāsyādudgīryamāṇāni hutāśanasya ।\ndhṛṣṭo'pyasau nālabhate tu caṇḍīṁ tiṣṭhan prabhāmaṇḍalamūrtimagre ॥","u":"71"},{"anvayaDev":"विषाणमध्ये प्रक्षिप्तखड्गः तु तत् अन्तिमचेष्टितं विष्टम्भयति। [हे] विशालवीर्ये देवि ! तव एतत् महाव्रतं समाप्तम् [इति] तर्कयामि।","anvayaRo":"viṣāṇamadhye prakṣiptakhaḍgaḥ tu tat antimaceṣṭitaṁ viṣṭambhayati | [he] viśālavīrye devi ! tava etat mahāvrataṁ samāptam [iti] tarkayāmi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/72.mp3","audio_fileName":"verses/72.mp3","bn":"মহাবীর্যশালিনী মাতা প্রক্ষিপ্ত খড়গাঘাতে \nঅসুরের মস্তক দ্বিখন্ডিত করিয়া আপন মহাব্রত \nসফল করিলেন মনে হইল।.","en":"A sword thrust between his horns paralyses that parting gesture. Thus I deem thee to have fulfilled thy mighty vow, O Goddess of immense energy.","gu":"ફેંકાયલું ખડ્ગ પરંતુ એના તે શિંગડાંમાં \nકૃતિ અન્ત્ય થોભતું,\nસમાપ્ત તારું વ્રત આ મહા થયું, \nવિશાળવીર્યાળી, ગણું જ દેવિ હે! ૭૨.","hi":"अंतिम अवसर अवरुद्ध हुआ असुर का,\nदेवी ने जब शृंगों के बीच खड्ग दे मारा,\nओ विशालवीर्ये! लगता है मुझको\nबस,अब हो ही गया महाव्रत पूर्ण तुम्हारा॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಅಸುರಸ್ಯ ಶೃಂಗಯೋರ್ಮಧ್ಯೆ ದೇವೀ ಸ್ವಖಡ್ಗಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತವತೀ| ತೇನ ತಸ್ಯ ಅಂತಿಮಃ ಪ್ರಯಾಸಃ ವಿಫಲೀಭವತಿ| ಹೇ ವಿಶಾಲವೀರ್ಯೇ ದೇವಿ! ಅಧುನಾ ತವ ಮಹಾಂವ್ರತಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ಇತಿ ಭಾವಯಾಮೀ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಅಸುರರ ಎರಡೂ ಕೋಡುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಅಸುರರ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಹೇ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ದೇವೀ! ಈಗ ನಿನ್ನ ಮಹಾವ್ರತವು ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು ಎನಿಸುತ್ತದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"between his horns","verse":72,"wordDev":"विषाणमध्ये","wordRo":"viṣāṇamadhye"},{"index":2,"meaning":"a sword thrust","verse":72,"wordDev":"प्रक्षिप्तखड्गः","wordRo":"prakṣiptakhaḍgaḥ"},{"index":3,"meaning":"that","verse":72,"wordDev":"तत्","wordRo":"tat"},{"index":4,"meaning":"parting gesture","verse":72,"wordDev":"अन्तिमचेष्टितं","wordRo":"antimaceṣṭitaṁ"},{"index":5,"meaning":"paralyses","verse":72,"wordDev":"विष्टम्भयति","wordRo":"viṣṭambhayati"},{"index":6,"meaning":"Goddess of immense energy","verse":72,"wordDev":"विशालवीर्ये देवि","wordRo":"viśālavīrye devi"},{"index":7,"meaning":"thy","verse":72,"wordDev":"तव","wordRo":"tava"},{"index":8,"meaning":"this","verse":72,"wordDev":"एतत्","wordRo":"etat"},{"index":9,"meaning":"mighty vow","verse":72,"wordDev":"महाव्रतं","wordRo":"mahāvrataṁ"},{"index":10,"meaning":"fulfilled","verse":72,"wordDev":"समाप्तम्","wordRo":"samāptam"},{"index":11,"meaning":"I deem","verse":72,"wordDev":"तर्कयामि","wordRo":"tarkayāmi"}],"mr":"दोन्ही शिंगांमध्ये त्याच्या केला खड्गाघात,\nविफल जाहले तेणे त्याचे सकलहि शस्त्राघात।\nविशालवीर्ये देवी चण्डिके! तुझिये महाव्रत,\nमजला वाटे, पावे आता ते परिपूर्णत्व॥","nxt":"verses/73","or":"ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତ ଶାଣିତ ଖଡ୍ଗ ଅସୁରର ମସ୍ତକସ୍ଥିତ ଶୃଙ୍ଗ ଦୁଇଟିର ମଝିରେ ଏପରି ଆଘାତ କଲା ଯେ ତାହାର ଦେବୀଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାର ଅନ୍ତିମ ପ୍ରୟାସ ମଧ୍ୟ ବିଫଳ ହୋଇଗଲା । ହେ ବିଶାଳବୀର୍ଯ୍ୟା ଦେବୀ ! ଏହିଠାରୁ ହିଁ ତୁମର ମହାବ୍ରତ ସମାପ୍ତ ହେଲାବୋଲି ମୋର ବୋଧ ହୁଏ","pre":"verses/71","sa":"प्रक्षिप्तखड्गस्तु विषाणमध्ये विष्टम्भयत्यन्तिमचेष्टितं तत्।\nसमाप्तमेतत्तव तर्कयामि महाव्रतं देवि विशालवीर्ये॥","saDev":"असुरस्य शृङ्गयोर्मध्ये देवी स्वखड्गं प्रक्षिप्तवती। तेन तस्य अन्तिमः प्रयासः विफलीभवति। हे विशालवीर्ये देवि ! अधुना तव महाव्रतं समाप्तम् इति भावयामि।","saRo":"asurasya śṛṅgayormadhye devī svakhaḍgaṁ prakṣiptavatī | tena tasya antimaḥ prayāsaḥ viphalībhavati | he viśālavīrye devi ! adhunā tava mahāvrataṁ samāptam iti bhāvayāmi |","ta":"அரக்கனின் கொம்பிடையே திணித்தாய், வாளை!\nஅக்கடை நேர சைகையுந்தான் முடங்கிப் போச்சு!\nஅளவில்லா சக்தி கொண்ட தேவி, உந்தன்\nமகத்தான சபதத்தை முடித்தது போலாச்சு!","transliteration":"prakṣiptakhaḍgastu viṣāṇamadhye viṣṭambhayatyantimaceṣṭitaṁ tat ।\nsamāptametattava tarkayāmi mahāvrataṁ devi viśālavīrye ॥","u":"72"},{"anvayaDev":"[हे] देवि ! [हे] भीमव्रते ! [हे] तारिणि ! [हे] कष्टसाध्ये ! विशालशक्त्यै तुभ्यं नमः। भारतानां भारती त्वं राजसि। त्वं चराचरस्य ईश्वरी भासि।","anvayaRo":"[he] devi ! [he] bhīmavrate ! [he] tāriṇi ! [he] kaṣṭasādhye ! viśālaśaktyai tubhyaṁ namaḥ | bhāratānāṁ bhāratī tvaṁ rājasi | tvaṁ carācarasya īśvarī bhāsi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/73.mp3","audio_fileName":"verses/73.mp3","bn":"বিপুল বলশালিনী, ভীমব্রতা সংকটতারিনী\nহে মাতা আপনাকে নমস্কার। ভারত সন্তানদের রাজ্ঞী \nআপনি ভারতী, বিশ্বচরাচর পালন-কর্ত্রী। আপনি \nসাক্ষাৎ ঈশ্বরী, আপনাকে প্রণাম করি।.","en":"Salutation to thee, O Goddess vast in thy power, to thee of terrible vows who carriest us through our difficult labour. Thou reignest as Bharati over the Bharatas; as the supreme Goddess thou rulest all this universe of animate and inanimate things.","gu":"તને નમઃ, દેવિ, વિશાળશક્તિમત્ \nભીમવ્રતા, કષ્ટસાધ્યા તું તારિણી !\nતું ભારતી ભારત લોકની તું \nચરાચરોની તું રાજંત ઇશ્વરી. ૭૩.","hi":"ओ विशालशक्ति!तुम्हें प्रणाम।\nओ कष्टसाध्ये!घोर व्रतिनी! तारिणी!\nभारती!भारतजनों की माँ भवानी!\nशोभिनी! चल-अचल जग की धारिणी॥","kn":"ತುಭ್ಯಂ ನಮೋ ದೇವಿ ವಿಶಾಲಶಕ್ತ್ಯೈ\n\tಭೀಮವ್ರತೆ ತಾರಿಣಿ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯೆ|\nತ್ವಂ ಭಾರತೀ ರಾಜಸಿ ಭಾರತಾನಾಂ\n\tತ್ವಮೀಶ್ವರೀ ಭಾಸಿ ಚರಾಚರಸ್ಯ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"O Goddess","verse":73,"wordDev":"देवि","wordRo":"devi"},{"index":2,"meaning":"to (thee) of terrible vows","verse":73,"wordDev":"भीमव्रते","wordRo":"bhīmavrate"},{"index":3,"meaning":"who carries us through our difficult labour","verse":73,"wordDev":"तारिणि कष्टसाध्ये","wordRo":"tāriṇi kaṣṭasādhye"},{"index":4,"meaning":"vast in thy power","verse":73,"wordDev":"विशालशक्त्यै","wordRo":"viśālaśaktyai"},{"index":5,"meaning":"to thee","verse":73,"wordDev":"तुभ्यं","wordRo":"tubhyaṁ"},{"index":6,"meaning":"salutations","verse":73,"wordDev":"नमः","wordRo":"namaḥ"},{"index":7,"meaning":"over the Bharatas","verse":73,"wordDev":"भारतानां","wordRo":"bhāratānāṁ"},{"index":8,"meaning":"Bhaaratii","verse":73,"wordDev":"भारती","wordRo":"bhāratī"},{"index":9,"meaning":"Thou","verse":73,"wordDev":"त्वं","wordRo":"tvaṁ"},{"index":10,"meaning":"reignest","verse":73,"wordDev":"राजसि","wordRo":"rājasi"},{"index":11,"meaning":"Thou","verse":73,"wordDev":"त्वं","wordRo":"tvaṁ"},{"index":12,"meaning":"of animate and inanimate","verse":73,"wordDev":"चराचरस्य","wordRo":"carācarasya"},{"index":13,"meaning":"supreme Goddess","verse":73,"wordDev":"ईश्वरी","wordRo":"īśvarī"},{"index":14,"meaning":"thou rulest/shine forth","verse":73,"wordDev":"भासि","wordRo":"bhāsi"}],"mr":"विशाल शक्ति! देवी चंडिके! तुजला मी नमतो,\nभीमव्रते! मज तारी, दुर्गमे! तुजला मी नमतो।\nतूच भारती शोभतसे, गे, भारत जनतेची,\nतूच ईश्वरी शक्ति चराचर सकलहि जीवांची॥","nxt":"verses/74","or":"ହେ ଦେବି ! ହେ କଠୋର ବ୍ରତନିଷ୍ଠେ ! ହେ ଦୁର୍ଗତି ତାରିଣୀ ! ହେ କଷ୍ଟସାଧନଶୀଳେ ! ତୁମେ ଅସୀମ ଶକ୍ତିଶାଳିନୀ, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର । ତୁମେହିଁ ଭାରତବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନଦାତ୍ରୀ ଭାରତୀ । ତୁମେହିଁ ସମଗ୍ର ଚରାଚରର ପାରମେଶ୍ୱରୀ ରୂପେ ବିରାଜମାନା","pre":"verses/72","sa":"तुभ्यं नमो देवि विशालशक्त्यै भीमव्रते तारिणि कष्टसाध्ये।\nत्वं भारती राजसि भारतानां त्वमीश्वरी भासि चराचरस्य॥","saDev":"हे देवि ! हे भीमव्रते ! हे दुर्गतितारिणि ! हे दुर्गमे ! त्वम् असीमशक्तिशालिनी असि। तुभ्यं नमः। त्वमेव भारतीयानां भारती चराचरस्य च ईश्वरी राजसे।","saRo":"he devi ! he bhīmavrate ! he durgatitāriṇi ! he durgame ! tvam asīmaśaktiśālinī asi | tubhyaṁ namaḥ | tvameva bhāratīyānāṁ bhāratī carācarasya ca īśvarī rājase |","ta":"கடும் முயற்சியிலெம்மைத் தாங்கியே வந்தவள் நீ!\nஅருஞ் சபதங்களெல்லாம் ஆக்கி முடித்தவள் நீயே!\nபாரத மாந்தரின் தலைவி, பாரதியே நின்னடி போற்றி!\nமாபெரும் சக்தி கொண்டுயிர் ஜடப்ரபஞ்சம் ஆளும் தாயே!","transliteration":"tubhyaṁ namo devi viśālaśaktyai bhīmavrate tāriṇi kaṣṭasādhye ।\ntvaṁ bhāratī rājasi bhāratānāṁ tvamīśvarī bhāsi carācarasya ॥","u":"73"},{"anvayaDev":"त्वम् ईश्वरी। त्वं प्रजानां जननी। [हे] आढ्ये ! कः अन्यः प्रभुः ? स्वामित्वम्, एश्वर्यम्, अनिन्द्यतेजः [इति] इदं तव दानम्। [एतत्] या [त्वं] ददासि सा [त्वं] रुष्टा निहंसि अपि।","anvayaRo":"tvam īśvarī | tvaṁ prajānāṁ jananī | [he] āḍhye ! kaḥ anyaḥ prabhuḥ ? svāmitvam, eiśvaryam, anindyatejaḥ [iti] idaṁ tava dānam | [etat] yā [tvaṁ] dadāsi sā [tvaṁ] ruṣṭā nihaṁsi api |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/74.mp3","audio_fileName":"verses/74.mp3","bn":"আপনি মাতা ভগবতী, প্রজাদিগের জননীস্বরূপা,\nআপনার তুল্য কৃপা অন্য কেহ দেন করিতে \nঅসমর্থ্য। স্বামীত্ব, ঐশ্বর্য, অনন্ত তেজ সবাই আপনার, \nআবার রুষ্ট হইলে আপনি বিনাশ সাধন করেন।.","en":"Thou art the supreme Goddess, thou the Mother of creatures; who else has power? Mas-tery, supremacy and blameless lustre are gifts from thee, O opulent one; thou who givest these smitest also when thou art angered.","gu":"તું ઇશ્વરી, તું જનની જનોની, \nપ્રભ અન્ય કો? આઢ્ય તું આપતી રહે\nસ્વામિત્ત્વ, ઐશ્વર્ય, અનિંદ્ય તેજ, \nતું આપનારી, પણ રુષ્ટ જો, હણે. ૭૪.","hi":"तू देवी, तू जन-जन की माँ\nप्रभुता,शुद्ध तेज,सुख-वरदायिनी माँ,\nकौन जग में और? ऐसा दे हमें वर,\nदायिनी तू,क्रुद्धरूप, विनाशिनी माँ॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ದೇವಿ! ಹೇ ಭೀಮವ್ರತೆ! ಹೇ ದುರ್ಗತಿತಾರಿಣಿ! ಹೇ ದುರ್ಗಮೆ! ತ್ವಮ್ ಅಸೀಮಶಕ್ತಿಶಾಲಿನೀ ಅಸಿ| ತುಭ್ಯಂ ನಮಃ| ತ್ವಮೇವ ಭಾರತೀಯಾನಾಂ ಭಾರತೀ ಚರಾಚರಸ್ಯ ಚ ಈಶ್ವರೀ ರಾಜಸೆ|\n ಹೇ ದೇವಿ! ತ್ವಮ್ ಈಶ್ವರೀ ಅಸಿ, ತ್ವಂ ಹಿ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಜನನೀ ಅಸಿ| ಹೇ ಭಗವತಿ! ಯತ್ ತ್ವಂ ದದಾಸಿ ತತ್ ದಾತುಮ್ ಅನ್ಯಃ ಕಃ ಕ್ಷಮಃ? ಸಂತುಷ್ಟಾ ತ್ವಂ ಪ್ರಭುತ್ವಮ್, ಐಶ್ವರ್ಯಮ್, ಅನವದ್ಯಂ ತೇಜಶ್ಚ ದದಾಸಿ, ರುಷ್ಟಾ ಏತಾನಿ ನಾಶಯಸಿ ಅಪಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ದೇವಿ! ಹೇ ಭೀಮವ್ರತೆ! ನೀನು ದುರ್ಗತಿಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವಳಾಗಿರುವೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವದು ಬಹು ಕಠಿಣ. ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಸೀಮಾತೀತವಾಗಿದೆ. ನಿನಗೆ ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ನೀನೇ ಭಾರತೀಯರ ಭಾರತಿಯಾಗಿರುವೆ. ಚರಾಚರ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಈಶ್ವರಿ ಎಂದು ವಿರಾಜಮಾನಳಾಗಿರುವೆ.\n ಹೇ ದೇವಿ! ನೀನು ಈಶ್ವರಿಯಾಗಿರುವೆ. ನೀನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಜನನಿ. ಹೇ ಭಗವತಿ! ನೀನು ನೀಡುವ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ಬೇರೆ ಯಾರು ಸಮರ್ಥರಿದ್ದಾರೆ? ನೀನು ಸಂತುಷ್ಟಳಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಭುತ್ವ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಅನಿಂದ್ಯ ಅಂದರೆ ಸ್ತುತ್ಯವಾದ ತೇಜವನ್ನೇ ಕೊಡುವಿ; ಒಂದುವೇಳೆ ನೀನು ಕುಪಿತಳಾದರೆ ಈ ಎಲ್ಲರ ನಾಶ ಮಾಡಿ ಬಿಡುವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"you are","verse":74,"wordDev":"त्वम्","wordRo":"tvam"},{"index":2,"meaning":"the supreme Goddess","verse":74,"wordDev":"ईश्वरी","wordRo":"īśvarī"},{"index":3,"meaning":"you","verse":74,"wordDev":"त्वं","wordRo":"tvaṁ"},{"index":4,"meaning":"of men","verse":74,"wordDev":"प्रजानां","wordRo":"prajānāṁ"},{"index":5,"meaning":"the Mother","verse":74,"wordDev":"जननी","wordRo":"jananī"},{"index":6,"meaning":"O opulent one","verse":74,"wordDev":"आढ्ये","wordRo":"āḍhye"},{"index":7,"meaning":"who else","verse":74,"wordDev":"कः अन्यः","wordRo":"kaḥ anyaḥ"},{"index":8,"meaning":"powerful","verse":74,"wordDev":"प्रभुः","wordRo":"prabhuḥ"},{"index":9,"meaning":"mastery","verse":74,"wordDev":"स्वामित्वम्","wordRo":"svāmitvam"},{"index":10,"meaning":"supremacy","verse":74,"wordDev":"एश्वर्यम्","wordRo":"eiśvaryam"},{"index":11,"meaning":"blameless lustre","verse":74,"wordDev":"अनिन्द्यतेजः","wordRo":"anindyatejaḥ"},{"index":12,"meaning":"this","verse":74,"wordDev":"इदं","wordRo":"idaṁ"},{"index":13,"meaning":"your","verse":74,"wordDev":"तव","wordRo":"tava"},{"index":14,"meaning":"gifts","verse":74,"wordDev":"दानम्","wordRo":"dānam"},{"index":15,"meaning":"who","verse":74,"wordDev":"या","wordRo":"yā"},{"index":16,"meaning":"you give","verse":74,"wordDev":"ददासि","wordRo":"dadāsi"},{"index":17,"meaning":"she","verse":74,"wordDev":"सा","wordRo":"sā"},{"index":18,"meaning":"in anger","verse":74,"wordDev":"रुष्टा","wordRo":"ruṣṭā"},{"index":19,"meaning":"you strike","verse":74,"wordDev":"निहंसि","wordRo":"nihaṁsi"},{"index":20,"meaning":"even as","verse":74,"wordDev":"अपि","wordRo":"api"}],"mr":"तूच ईश्वरी! प्रजाजनांची तूच असे जननी,\nदान देशी तू, ते देण्याला नसे समर्थ कुणी।\nस्वामित्वाचे ऐश्वर्याचे पवित्र तेजाचे,\nदान देशी तू, कोप पावतां नष्ट होई साचे॥","nxt":"verses/75","or":"ହେ ଦେବି ! ତୁମେ ଈଶ୍ୱରୀ, ତୁମେହିଁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଜନନୀ । ହେ ପରମ ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟଶାଳିନୀ ! ପ୍ରଭୁତ୍ୱ, ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟ, ଅନିନ୍ଦ୍ୟ ତେଜସ୍ୱିତା - ଏହି ସକଳ ବସ୍ତୁ କେବଳ ତୁମେହିଁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଦେଇପାର । ଅନ୍ୟ କେହି ଏସବୁ ଦେବାରେ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଯଦି ରୁଷ୍ଟା ହୁଅ ତେବେ ଏସବୁ କ୍ଷଣକରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇପାର","pre":"verses/73","sa":"त्वमीश्वरी त्वं जननी प्रजानां कोऽन्यः प्रभुर्दानमिदं तवाढ्ये। स्वामित्वमैश्वर्यमनिन्द्यतेजो ददासि या सापि निहंसि रुष्टा॥","saDev":"हे देवि ! त्वम् ईश्वरी असि, त्वं हि प्रजानां जननी असि। हे भगवति ! यत् त्वं ददासि तत् दातुम् अन्यः कः क्षमः ? सन्तुष्टा त्वं प्रभुत्वम्, एश्वर्यम् अनवद्यं तेजश्च ददासि, रुष्टा एतानि नाशयसि अपि।","saRo":"he devi ! tvam īśvarī asi, tvaṁ hi prajānāṁ jananī asi | he bhagavati ! yat tvaṁ dadāsi tat dātum anyaḥ kaḥ kṣamaḥ ? santuṣṭā tvaṁ prabhutvam, eiśvaryam anavadyaṁ tejaśca dadāsi, ruṣṭā etāni nāśayasi api |","ta":"அனைத்துயிர்க்கும் தாயே, மாபெருந் தேவி!\nவேறெவர்க்குண்டு மாயே, மண்ணிலுன் சக்தி?\nவளம் நிறை வாணி, முதன்மை - மேன்மை - முழுப்ரபை தருவாய்!\nசினமுற வைத்தால் காளி, மோதி மிதிக்கவும் செய்வாய்!","transliteration":"tvamīśvarī tvaṁ jananī prajānāṁ ko'nyaḥ prabhurdānamidaṁ tavāḍhye | svāmitvamaiśvaryamanindyatejo dadāsi yā sāpi nihaṁsi ruṣṭā ||","u":"74"},{"anvayaDev":"[हे] मधुरायताक्षि आर्ये ! [तुभ्यं] नमः, नमः। एतत् हिमाभकान्तं वाहनम् उच्छ्नितेन सुकृष्णभासा तल्लाङ्गुलाग्रेण तव ध्वजं करोति इव।","anvayaRo":"[he] madhurāyatākṣi ārye ! [tubhyaṁ] namaḥ, namaḥ | etat himābhakāntaṁ vāhanam ucchnitena sukṛṣṇabhāsā tallāṅgulāgreṇa tava dhvajaṁ karoti iva |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/75.mp3","audio_fileName":"verses/75.mp3","bn":"মধুময়ী, আয়তাক্ষী হে আর্য আপনাকে নমস্কার, আপনার হিম কান্ত \nবাহক কৃষ্ণবর্ণ পুচ্ছ করিয়া যেন \nআপনারি বিজয় পতাকা উড্ডীন করিতেছে।.","en":"Salutation, salutation, O noble goddess with thy large eyes of sweetness! This thy vehicle with its lovely hue of snow raises thy flag, as it were, in the black, glossy tip of its uplifted tail.","gu":"નમો નમઃ, વાહન તારું આ તો \nહિમપ્રભાવંત, મધુરાક્ષિ આર્યે,\nતે પુચ્છની શ્યામળ દીપ્ત ટોચને \nઊંચી કરી શું ધ્વજ તાહરો. ૭૫.","hi":"जय हो माँ! तेरी जय-जय हो,\nमधु-विशाललोचने देवि!तेरी जय हो,\nहिम सा शुभ्र, मनोरम तेरा वाहन यह\nपूँछ उठाकर, उसके श्यामल अग्रभाग को\nफहरा रहा ध्वजा हो जैसे॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಮಧುರಾಯತಾಕ್ಷಿ ದೇವಿ! ನಮೋ ನಮಃ| ಇದಂ ಹಿಮಪ್ರಭಮ್, ಸುರಮ್ಯಂ ವಾಹನಂ ಸ್ವಸ್ಯ ಪುಚ್ಛಮ್ ಉತ್ತೋಲ್ಯ ತಸ್ಯ ಭಾಸ್ವರ- ಕೃಷ್ಣಾಗ್ರೇಣ ತವ ಪತಾಕಾಂ ಕರೋತಿ ಇವ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ಮಧುರಾಕ್ಷಿ ದೇವಿ! ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಹಿಮಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ, ನಯನ-ಮನೋಹರವಾದ ನಿನ್ನ ವಾಹನ ಹಸು(ಧೇನು) ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕಪ್ಪು ಬಾಲವನ್ನು ಮೇಲೇರಿಸಿ ನಿನ್ನ ವಿಜಯಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಲಿದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"with thy large eyes of sweetness","verse":75,"wordDev":"मधुरायताक्षि","wordRo":"madhurāyatākṣi"},{"index":2,"meaning":"O noble goddess","verse":75,"wordDev":"आर्ये","wordRo":"ārye"},{"index":3,"meaning":"salutation, salutation","verse":75,"wordDev":"नमः नमः","wordRo":"namaḥ namaḥ"},{"index":4,"meaning":"this","verse":75,"wordDev":"एतत्","wordRo":"etat"},{"index":5,"meaning":"lovely hue of snow","verse":75,"wordDev":"हिमाभकान्तं","wordRo":"himābhakāntaṁ"},{"index":6,"meaning":"vehicle","verse":75,"wordDev":"वाहनम्","wordRo":"vāhanam"},{"index":7,"meaning":"uplifted","verse":75,"wordDev":"उच्छ्नितेन","wordRo":"ucchnitena"},{"index":8,"meaning":"black, glossy","verse":75,"wordDev":"सुकृष्णभासा","wordRo":"sukṛṣṇabhāsā"},{"index":9,"meaning":"tip of its tail","verse":75,"wordDev":"तल्लाङ्गुलाग्रेण","wordRo":"tallāṅgulāgreṇa"},{"index":10,"meaning":"thy","verse":75,"wordDev":"तव","wordRo":"tava"},{"index":11,"meaning":"flag","verse":75,"wordDev":"ध्वजं","wordRo":"dhvajaṁ"},{"index":12,"meaning":"raises/does","verse":75,"wordDev":"करोति","wordRo":"karoti"},{"index":13,"meaning":"as it were","verse":75,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"}],"mr":"नमो नमो तुज विशाल नयने! मधुराक्षि माते!\nहिमकान्तीसम सुरम्य धेनु तव वाहन माते!\nसुकृष्णवर्णी पुच्छ तियेचे उंच करुनी, माते!\nजणु फडकविते विजय पताका नभी तुझी, माते!","nxt":"verses/76","or":"ହେ ସୁମଧୁର ବିଶାଳାକ୍ଷୀ ଦେବି ! ତୁମକୁ ବାରଂବାର ନମସ୍କାର ।ତୁମର ଏହି ହିମପ୍ରଭ ସୁରମ୍ୟ ବାହନଟି ଘନକୃଷ୍ଣ ପୁଚ୍ଛାଗ୍ରକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ସତେ ଯେପରି ତୁମର ବିଜୟପତାକା ଉଡାଉଛି","pre":"verses/74","sa":"नमो नमो वाहनमेतदार्ये हिमाभकान्तं मधुरायताक्षि।\nतल्लाङ्गुलाग्रेण सुकृष्णभासा ध्वजं करोतीव तवोच्छ्रितेन॥","saDev":"हे मधुरायताक्षि देवि ! नमो नमस्ते। इदं हिमप्रभम्, सुरम्यं वाहनं स्वस्य पुच्छम् उत्तोल्य तस्य भास्वर-कृष्णाग्रेण तव पताकां करोति इव।","saRo":"he madhurāyatākṣi devi ! namo namaste | idaṁ himaprabham, suramyaṁ vāhanaṁ svasya puccham uttolya tasya bhāsvara-kṛṣṇāgreṇa tava patākāṁ karoti iva |","ta":"மேன்மையாள் எம்தாய் போற்றியே, போற்றி!\nஇன்பெரும் விழியாள் பொன்னடி போற்றி!\nநின் அரும் வாகனம், எழில் பனி வெள்ளிடை,\nஏற்றும் உன் கொடிதனை, உயர்வால் ஒளிர்கரு நுனியில்!","transliteration":"namo namo vāhanametadārye himābhakāntaṁ madhurāyatākṣi ।\ntallāṅgulāgreṇa sukṛṣṇabhāsā dhvajaṁ karotīva tavocchritena ॥","u":"75"},{"anvayaDev":"[हे] देवि ! [तुभ्यं] नमः, नमः। रणश्रमेण प्रसभं विमुक्ता, वेणिच्युता, सुदीर्घवक्रा, उड्डीयमाना तव अलकालिः नभसि मेघः इव भाति।","anvayaRo":"[he] devi ! [tubhyaṁ] namaḥ, namaḥ | raṇaśrameṇa prasabhaṁ vimuktā, veṇicyutā, sudīrghavakrā, uḍḍīyamānā tava alakāliḥ nabhasi meghaḥ iva bhāti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/76.mp3","audio_fileName":"verses/76.mp3","bn":"রণশ্রমে আপনার মুক্ত কেশপাশ শোভা পাইতেছে—\nহে দেবী আপনাকে নমস্কার। আলুলায়িত \nদীর্ঘ কেশদাম নভোমণ্ডলে মেঘের ন্যায় উড্ডীয়মান,\nমনে হইতেছে।.","en":"Salutation, salutation, O Goddess! Forcibly loosened by the exertion of battle, the array of thy unbraided tresses flying about, long and wavy, appears to float like a cloud in the sky.","gu":"નમો નમઃ દેવિ, તુજ કેશ આ જે \nયુદ્ધે કરેલા શ્રમથી છુટા થઈ,\nલાંબા અને વાંકડિયાં ઊડંતા \nઆકાશમાં મેઘ સમા શું શોભતા. ૭૬.","hi":"घोर युद्ध में वेणीबंध खुला तेरा\nबिखरे केश तुम्हारे, इतने बल से\nउड़ने लगे व्योम में,लम्बे -घुंघराले\nउमड़-घुमड़ छा रहे मेघ हों जैसे।76।।","kn":"ನಮೋ ನಮೋ ದೇವಿ ತವಾಲಕಾಲೀ\n\tರಣಶ್ರಮೇಣ ಪ್ರಸಭಂ ವಿಮುಕ್ತಾ|\nಉಡ್ಡೀಯಮಾನಾ ನಭಸೀವ ಮೇಘೋ\n\tವೇಣಿಚ್ಯುತಾ ಭಾತಿ ಸುದೀರ್ಘವಕ್ರಾ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"O Goddess","verse":76,"wordDev":"देवि","wordRo":"devi"},{"index":2,"meaning":"salutation, salutation","verse":76,"wordDev":"नमः नमः","wordRo":"namaḥ namaḥ"},{"index":3,"meaning":"by the exertion of battle","verse":76,"wordDev":"रणश्रमेण","wordRo":"raṇaśrameṇa"},{"index":4,"meaning":"forcibly","verse":76,"wordDev":"प्रसभं","wordRo":"prasabhaṁ"},{"index":5,"meaning":"loosened","verse":76,"wordDev":"विमुक्ता","wordRo":"vimuktā"},{"index":6,"meaning":"unbraided tresses","verse":76,"wordDev":"वेणिच्युता","wordRo":"veṇicyutā"},{"index":7,"meaning":"long and wavy","verse":76,"wordDev":"सुदीर्घवक्रा","wordRo":"sudīrghavakrā"},{"index":8,"meaning":"flying about","verse":76,"wordDev":"उड्डीयमाना","wordRo":"uḍḍīyamānā"},{"index":9,"meaning":"thy","verse":76,"wordDev":"तव","wordRo":"tava"},{"index":10,"meaning":"the array","verse":76,"wordDev":"अलकालिः","wordRo":"alakāliḥ"},{"index":11,"meaning":"in the sky","verse":76,"wordDev":"नभसि","wordRo":"nabhasi"},{"index":12,"meaning":"cloud","verse":76,"wordDev":"मेघः","wordRo":"meghaḥ"},{"index":13,"meaning":"like","verse":76,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":14,"meaning":"appears to","verse":76,"wordDev":"भाति","wordRo":"bhāti"}],"mr":"नमो नमो तुज देवी चण्डिके! तुझा केशसंभार,\nयुद्धश्रमाने विमुक्त झाला, उडतो तो चहुवार।\nवेणीमधुनी सुटली कुरळी दीर्घकेशमाला,\nआकाशामधी उडते जणु ती मेघांची माला॥","nxt":"verses/77","or":"ହେ ଦେବି ! ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୋର ପରିଶ୍ରମ ହେତୁ ତୁମର ବଦ୍ଧବେଣୀ ହଠାତ ଖୋଲି ଯାଇଛି ଏବଂ ତୁମର ସେହି ଦୀର୍ଘ କୁଞ୍ଚିତ ଗହଳ କେଶରାଶି ପବନରେ ଉଡି ଉଡି ଆକାଶରେ ମେଘଭଳି ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛି","pre":"verses/75","sa":"नमो नमो देवि तवालकाली रणश्रमेण प्रसभं विमुक्ता।\nउड्डीयमाना नभसीव मेघो वेणिच्युता भाति सुदीर्घवक्रा॥","saDev":"हे देवि ! नमो नमस्ते हठात् युद्धश्रमेण विमुक्तः, वेणीच्युतः, उड्डीयमानः तव सुदीर्घः चूर्णकुन्तलः आकाशे मेघः इव प्रतीयते।","saRo":"he devi ! namo namaste haṭhāt yuddhaśrameṇa vimuktaḥ, veṇīcyutaḥ, uḍḍīyamānaḥ tava sudīrghaḥ cūrṇakuntalaḥ ākāśe meghaḥ iva pratīyate |","ta":"தேவியே போற்றி! தாயே போற்றி!\nபோர்ப் பரபரப்பில் பறக்கவே விட்டாய்,\nகட்டவிழ் கூந்தல் நீள் அலையாக,\nசுருள் சுருள் மேகமாய், வானில் மிதக்க!","transliteration":"namo namo devi tavālakālī raṇaśrameṇa prasabhaṁ vimuktā ।\nuḍḍīyamānā nabhasīva megho veṇicyutā bhāti sudīrghavakrā ॥","u":"76"},{"anvayaDev":"[हे] श्वेतानने ! [त्वं] भूमौ विद्युत् इव असि। ते विलोचने हि रुषा प्रदीप्ते। स्तनयित्नुमध्ये शतह्रदा इव [तव] अपाङ्गेषु करालहासाः क्रिडन्ति।","anvayaRo":"[he] śvetānane ! [tvaṁ] bhūmau vidyut iva asi | te vilocane hi ruṣā pradīpte | stanayitnumadhye śatahradā iva [tava] apāṅgeṣu karālahāsāḥ kriḍanti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/77.mp3","audio_fileName":"verses/77.mp3","bn":"শ্বেতাননে মাতঃ আপনি রুষ্ট হইলে আপনার \nদৃষ্টিতে বিদ্যুৎ চমকাইয়া যায়; করাল হাস্যে \nশত হৃদয়ে মেঘ মধ্যে বিজলীর ন্যায় খেলা করে।.","en":"When thy eyes flash with anger, O white-faced goddess, thou art like a streak of lightning fallen to earth; like lightning amid the thunder-clouds thy dreadful laughter plays in the corners of thy eyes.","gu":"શ્વેતાનના, વિદ્યુત શી તું ભૂ પરે \nસરી પડી, લોચન ક્રોધવંતાં,\nએની અણીમાં વિકરાળ હાસ્ય, \nગર્જન્ત મેઘો મહી વીજ શું રમે. ૭૭.","hi":"शुभ्रानने! भूमि पर तुम विद्युत सी हो,\nचमक रही हैं आँखें तेरी तीव्र रोष से,\nखेल रहा तेरी आँखों में अट्टहास,\nघने बादलों में ज्यों खेल रही हो बिजली॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ದೇವಿ! ನಮೋ ನಮಸ್ತೆ| ಹಠಾತ್ ಯುದ್ಧಶ್ರಮೇಣ ವಿಮುಕ್ತಃ, ವೇಣೀಚ್ಯುತಃ, ಉಡ್ಡೀಯಮಾನಃ ತವ ಸುದೀರ್ಘಃ ಚೂರ್ಣಕುಂತಲಃ ಆಕಾಶೆ ಮೇಘಃ ಇವ ಪ್ರತೀಯತೆ|\n\tಹೇ ಗೌರವದನೇ! ಭೂತಲೆ ತ್ವಂ ವಿದ್ಯುತ್ ಇವ ಅಸಿ| ತವ ನೇತ್ರೆ ಖಲು ಕ್ರೋಧೇನ ಪ್ರದೀಪ್ತೆ| ಗರ್ಜತಾಂ ಮೇಘಾನಾಮ್ ಅಂತರೆ ಸೌದಾಮಿನೀ ಇವ ತವ ನಯನಪ್ರಾಂತೇಷು ಕರಾಲಹಾಸಾಃ ವಿಲಸಂತಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ದೇವಿ! ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನನ್ನ ವಂದನೆಗಳು. ಯುದ್ಧಶ್ರಮದಿಂದ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾದ ನಿನ್ನ ಉದ್ದವಾದ, ಕಪ್ಪಾದ, ಗುಂಗುರು ಗುಂಗುರುವಾದ ಕೇಶರಾಶಿಯು, ಗಾಳಿಯ ಜತೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಾರಾಡುತ್ತ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತೇಲಿಹೋಗುವ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.\n\tಹೇ ಶ್ವೇತಮುಖದವಳೆ! ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಕೋಲ್ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಲಿವೆ. ಗುಡುಗುವ ಮೋಡಗಳ ನಡುವೆ ಮಿಂಚುವ ಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕರಾಳ, ವಿಕೃತ ಅರ್ಥಾತ್ ವಿಕಟ ಹಾಸ್ಯ ಹೊರಮೊಮ್ಮುತ್ತಲಿದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"O white faced goddess","verse":77,"wordDev":"श्वेतानने","wordRo":"śvetānane"},{"index":2,"meaning":"to earth","verse":77,"wordDev":"भूमौ","wordRo":"bhūmau"},{"index":3,"meaning":"streak of lightning","verse":77,"wordDev":"विद्युत्","wordRo":"vidyut"},{"index":4,"meaning":"like","verse":77,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":5,"meaning":"thou art","verse":77,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":6,"meaning":"thy","verse":77,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":7,"meaning":"eyes","verse":77,"wordDev":"विलोचने","wordRo":"vilocane"},{"index":8,"meaning":"","verse":77,"wordDev":"हि","wordRo":"hi"},{"index":9,"meaning":"with anger","verse":77,"wordDev":"रुषा","wordRo":"ruṣā"},{"index":10,"meaning":"flash","verse":77,"wordDev":"प्रदीप्ते","wordRo":"pradīpte"},{"index":11,"meaning":"amid the thunderclouds","verse":77,"wordDev":"स्तनयित्नुमध्ये","wordRo":"stanayitnumadhye"},{"index":12,"meaning":"lightning","verse":77,"wordDev":"शतह्रदा","wordRo":"śatahradā"},{"index":13,"meaning":"like","verse":77,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":14,"meaning":"in the corners of thy eyes","verse":77,"wordDev":"अपाङ्गेषु","wordRo":"apāṅgeṣu"},{"index":15,"meaning":"dreadful laughter","verse":77,"wordDev":"करालहासाः","wordRo":"karālahāsāḥ"},{"index":16,"meaning":"play","verse":77,"wordDev":"क्रिडन्ति","wordRo":"kriḍanti"}],"mr":"शोभे भूवरी विद्द्युतेपरी तू गौरी वदने,\nअतिक्रोधाने प्रदीप्त झाली, पहा तुझी नयने।\nगडगडणार्","nxt":"verses/78","or":"ହେ ଶୁଭ୍ରାନନେ ! ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବିଦ୍ୟୁତଭଳି ଜ୍ଵଳମାନ ଦିଶୁଛ । କ୍ରୋଧ ହେତୁରୁ ତୁମର ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱୟରେ ଦୀପ୍ତତେଜ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି । ଗର୍ଜନମୁଖର ମେଘମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୌଦାମିନୀ ଭଳି ତୁମର ନୟନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ବିକଟାଳ ହାସ୍ୟ ବିଳାସ କରୁଛି","pre":"verses/76","sa":"श्वेतानने विद्युदिवासि भूमौ रुषा प्रदीप्ते हि विलोचने ते।\nक्रीडन्त्यपाङ्गेषु करालहासाः शतह्रदेव स्तनयित्नुमध्ये॥","saDev":"हे गौरवदने ! भूतले त्वं विद्युत् इव असि। तव नेत्रे खलु क्रोधेन प्रदीप्ते। गर्जतां मेघानाम् अन्तरे सौदामिनी इव तव नयनप्रान्तेषु करालहासाः विलसन्ति।","saRo":"he gauravadane ! bhūtale tvaṁ vidyut iva asi | tava netre khalu krodhena pradīpte | garjatāṁ meghānām antare saudāminī iva tava nayanaprānteṣu karālahāsāḥ vilasanti |","ta":"கோபக் கனலில் வெண்முகத்தாள் கண் வெட்டு,\nவான் கிழித்து, நிலம் இறங்கும் மின் வீச்சு!\nஇடி மேகக் கூட்டத்தில் எரிமின்னல் கீற்று,\nகடைக்கண் ஓரத்தில் நின் கோரச் சிரிப்பு!","transliteration":"śvetānane vidyudivāsi bhūmau ruṣā pradīpte hi vilocane te ।\nkrīḍantyapāṅgeṣu karālahāsāḥ śatahradeva stanayitnumadhye ॥","u":"77"},{"anvayaDev":"तान् पतितान् गतासून् च रिपून् द्रष्टुम् इयं शुक्ला ग्रीवा ईषत् नमिता। भवान्याः सजानुवर्यं शुभ्रं चरणं हिमस्य स्तम्भः इव विभाति।","anvayaRo":"tān patitān gatāsūn ca ripūn draṣṭum iyaṁ śuklā grīvā īṣat namitā | bhavānyāḥ sajānuvaryaṁ śubhraṁ caraṇaṁ himasya stambhaḥ iva vibhāti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/78.mp3","audio_fileName":"verses/78.mp3","bn":"মৃত, পতিত, দুষ্ট রিপুগণকে দেখিবার নিমিত্ত \nআপনার শ্বেতশুভ্র গ্রীবা ঈষৎ নমিত। হে মাতঃ ভবানী \nআপনার আজানুশোভিত পদযুগল হিমস্তম্ভের ন্যায় \nদৃষ্টি হইল।.","en":"This white neck of thine is bent slightly to look at thy fallen and lifeless foemen. The white legs of Bhavani, from the feet to the beautiful knees, gleam like pillars of snow.","gu":"જોવા મુવેલા રિપુઓ પડેલા \nતારી મુકે સ્હેજ જ શુભ્ર ગ્રીવા,\nઆજાનુ તારા ચરણો ભવાનીના \nશોભે હિમ-સ્તંભ સમા શું શુભ્ર. ૭૮.","hi":"मरे पड़े रिपुओं पर आँखें टिकी हुई,\nग्रीवा शुभ्र तुम्हारी थोड़ी झुकी हुई,\nऔर भवानी! चरण शुभ्र आजानु तुम्हारे\nउनमें हिमस्तम्भों की द्युति सी जगी हुई॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಪತಿತಾನ್ ನಿಷ್ಪ್ರಾಣಾನ್ ಚ ಶತ್ರೂನ್ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಭವಾನ್ಯಾಃ ಶುಕ್ಲಾ ಗ್ರೀವಾ ಆನತಾ| ತಸ್ಯಾಃ ಶುಭ್ರಮ್, ರಮಣೀಯಮ್ ಜಾನುಸಹಿತಂ ಚರಣಂ ಹಿಮಸ್ಯ ಸ್ತಂಭಂ ಇವ ವಿಭಾತಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಧೇನು(ಹಸು)ವಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುಹೊಂದಿದ ಶತ್ರುಗಳ ಹೆಣದ ರಾಶಿಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಶುಭ್ರವಾದ ಕೊರಳಿನಿಂದ ಹೊರಳಿ ನೋಡುವಾಗ, ಆ ನಿನ್ನ ಮನೋಹರ ನೋಟವು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹೇ ಭವಾನಿ! ಆಗ ಪದತಲದಿಂದ ಮೊಣಕಾಲಿನ ವರೆಗಿನ ನಿನ್ನ ಚರಣಗಳು ಹಿಮಸ್ತಂಭದಂತೆ ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುತ್ತವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"those","verse":78,"wordDev":"तान्","wordRo":"tān"},{"index":2,"meaning":"fallen","verse":78,"wordDev":"पतितान्","wordRo":"patitān"},{"index":3,"meaning":"lifeless","verse":78,"wordDev":"गतासून्","wordRo":"gatāsūn"},{"index":4,"meaning":"and","verse":78,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":5,"meaning":"foemen","verse":78,"wordDev":"रिपून्","wordRo":"ripūn"},{"index":6,"meaning":"to look","verse":78,"wordDev":"द्रष्टुम्","wordRo":"draṣṭum"},{"index":7,"meaning":"this","verse":78,"wordDev":"इयं","wordRo":"iyaṁ"},{"index":8,"meaning":"white","verse":78,"wordDev":"शुक्ला","wordRo":"śuklā"},{"index":9,"meaning":"neck","verse":78,"wordDev":"ग्रीवा","wordRo":"grīvā"},{"index":10,"meaning":"slightly","verse":78,"wordDev":"ईषत्-","wordRo":"īṣat-"},{"index":11,"meaning":"bent","verse":78,"wordDev":"नमिता","wordRo":"namitā"},{"index":12,"meaning":"of Bhavani","verse":78,"wordDev":"भवान्याः","wordRo":"bhavānyāḥ"},{"index":13,"meaning":"from the feet to the beautiful knees","verse":78,"wordDev":"सजानुवर्यं","wordRo":"sajānuvaryaṁ"},{"index":14,"meaning":"white","verse":78,"wordDev":"शुभ्रं","wordRo":"śubhraṁ"},{"index":15,"meaning":"legs","verse":78,"wordDev":"चरणं","wordRo":"caraṇaṁ"},{"index":16,"meaning":"of snow","verse":78,"wordDev":"हिमस्य","wordRo":"himasya"},{"index":17,"meaning":"pillars","verse":78,"wordDev":"स्तम्भः","wordRo":"stambhaḥ"},{"index":18,"meaning":"like","verse":78,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":19,"meaning":"gleam","verse":78,"wordDev":"विभाति","wordRo":"vibhāti"}],"mr":"बघण्यासाठी प्राणहीन रिपु पडले जे खाली,\nशुभ्रवर्णी तव मान चण्डिके! केली तु खाली।\nआजानु अति शुभ्र चरण ते भवानी मातेचे,\nअहा, शोभती खांब जणु ते घनतम बर्फाचे॥","nxt":"verses/79","or":"ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିହତ ହୋଇ ତଳେ ଗଡୁଥିବା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାପାଇଁ ସେହି ଭବାନୀଙ୍କର ଶୁକ୍ଳ ସୁନ୍ଦର ଗ୍ରୀବା କିଞ୍ଚିତ ଅବନମିତ ହୋଇ ପଡିଛି । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଆଜାନୁ ଚରଣଦ୍ୱୟ ଶୁଭ୍ରତୁଷାର ସ୍ତମ୍ଭଭଳି ଶୋଭମାନ ଦିଶୁଛି","pre":"verses/77","sa":"द्रष्टुं रिपूंस्तान् पतितान् गतासून् ग्रीवेयमीषन्नमिता च शुक्ला। \nसजानुवर्यं चरणं भवान्याः स्तम्भो हिमस्येव विभाति शुभ्रम्॥","saDev":"पतितान् निष्प्राणान् च शत्रून् द्रष्टुं भवान्याः शुक्ला ग्रीवा आनता। तस्याः शुभ्रम्, रमणीयम्, जानुसहितं चरणं हिमस्य स्तम्भः इव विभाति।","saRo":"patitān niṣprāṇān ca śatrūn draṣṭuṁ bhavānyāḥ śuklā grīvā ānatā | tasyāḥ śubhram, ramaṇīyam, jānusahitaṁ caraṇaṁ himasya stambhaḥ iva vibhāti |","ta":"வெண் கண்டம் சாய்த்துன், வீழ்வைரி காண்பாய்!\nபவானி உன் கால்கள், பால் நிறத் திருக்கும்!\nபாதம் தொடங்கி, முழங்கால் வரைக்கும்\n'பள பள' மின்னும் எழில் பனித் தூணாய்!","transliteration":"draṣṭuṁ ripūṁstān patitān gatāsūn grīveyamīṣannamitā ca śuklā । \nsajānuvaryaṁ caraṇaṁ bhavānyāḥ stambho himasyeva vibhāti śubhram ॥","u":"78"},{"anvayaDev":"प्रवातैः संक्षोभितम्, शुक्लम्, अनिलोपमम्, भासुरतोयदाभं ते वासः वाति इव। मध्ये ते रुचिराणि अङ्गानि शशिप्रभा इव राजन्ति।","anvayaRo":"pravātaiḥ saṁkṣobhitam, śuklam, anilopamam, bhāsuratoyadābhaṁ te vāsaḥ vāti iva | madhye te rucirāṇi aṅgāni śaśiprabhā iva rājanti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/79.mp3","audio_fileName":"verses/79.mp3","bn":"বায়ুপ্রবাহে সংক্ষোভিত যেন মেঘ মধ্যে আপনার \nশুক্ল বসন ভেদ করিয়া \nচন্দ্রবৎ আপনার অঙ্গশোভা \nপ্রকাশ পাইতেছে।.","en":"Fluttering in the breeze, thy bright and airy robe is a luminous cloud from whose midst thy radiant limbs shine forth like moonlight.","gu":"આ વાયરાઓ તવ વસ્ત્ર વાયુ શું \nચોળી જતા તેજભર્યું શું વાદળ,\nને તે વિષે અંગ દીપંત તારાં \nશશિપ્રભા શાં વિલસંત સુંદર. ૭૯.","hi":"ज्योतिर्मय घन और पवन सा धवल वसन\nउन्मुक्त समीरण में लहराया,\nऔर वसन से झाँक उठी\nचन्द्रप्रभा सी उज्जवल मंजुल तेरी काया॥","kn":"ಶುಕ್ಲಂ ಪ್ರವಾತೈರ್ ಅನಿಲೋಪಮಂ ತೇ\n\tಸಂಕ್ಷೋಭಿತಂ ಭಾಸುರತೋಯ ದಾಭಮ್|\nವಾತೀವ ವಾಸೋ ರುಚಿರಾಣಿ ಮಧ್ಯೆ\n\tರಾಜಂತಿ ತೇಽಗಾಂನಿ ಶಶಿಪ್ರಭೇವ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"by the breeze","verse":79,"wordDev":"प्रवातैः","wordRo":"pravātaiḥ"},{"index":2,"meaning":"tossed about","verse":79,"wordDev":"संक्षोभितम्","wordRo":"saṁkṣobhitam"},{"index":3,"meaning":"bright","verse":79,"wordDev":"शुक्लम्","wordRo":"śuklam"},{"index":4,"meaning":"airy","verse":79,"wordDev":"अनिलोपमम्","wordRo":"anilopamam"},{"index":5,"meaning":"luminous cloud","verse":79,"wordDev":"भासुरतोयदाभं","wordRo":"bhāsuratoyadābhaṁ"},{"index":6,"meaning":"your","verse":79,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":7,"meaning":"robe","verse":79,"wordDev":"वासः","wordRo":"vāsaḥ"},{"index":8,"meaning":"drifts","verse":79,"wordDev":"वाति","wordRo":"vāti"},{"index":9,"meaning":"like","verse":79,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":10,"meaning":"midst","verse":79,"wordDev":"मध्ये","wordRo":"madhye"},{"index":11,"meaning":"your","verse":79,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":12,"meaning":"radiant","verse":79,"wordDev":"रुचिराणि","wordRo":"rucirāṇi"},{"index":13,"meaning":"limbs","verse":79,"wordDev":"अङ्गानि","wordRo":"aṅgāni"},{"index":14,"meaning":"moonlight","verse":79,"wordDev":"शशिप्रभा","wordRo":"śaśiprabhā"},{"index":15,"meaning":"like","verse":79,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":16,"meaning":"shine forth","verse":79,"wordDev":"राजन्ति","wordRo":"rājanti"}],"mr":"वायूपरी अतिसूक्ष्म तेजमय प्रखर मेघवर्ण,\nप्रचंड वारा उडवित आहे, देवि तुझे वसन।\nवस्त्रांमधुनी दिसे तेजमय माते! तव अंगे,\nचन्द्रप्रभेपरी अहा, शोभती शुभांगी! तव अंगे॥","nxt":"verses/80","or":"ହେ ମାତଃ ! ଉଜ୍ଵଳ ମେଘଖଣ୍ଡମାନଙ୍କ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ପବନ ସଦୃଶ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତୁମର ବସନ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାୟୁରେ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହୋଇ ସ୍ୱୟଂ ଵାୟୁପରି ପ୍ରବହମାନ । ସେହି ବସନରୁ ବିକିରିତ ହେଉଛି ଯେଉଁ ତେଜୋରାଶି, ତା'ଭିତରେ ତୁମର ଦୀପ୍ତିମୟ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଚନ୍ଦ୍ରପରି ସୁଶୋଭନ ଦିଶୁଅଛି","pre":"verses/78","sa":"शुक्लं प्रवातैरनिलोपमं ते संक्षोभितं भासुरतोयदाभम्।\nवातीव वासो रुचिराणि मध्ये राजन्ति तेऽङ्गानि शशिप्रभेव॥","saDev":"प्रचण्डपवनैः आन्दोलितम्, वायुवत् सूक्ष्मम्, उज्ज्वलमेघवर्णं तव शुक्लं वसनं प्रवहति इव। तस्य अभ्यन्तरे तव ज्योतिर्मयानि अङ्गानि चन्द्रिका इव भ्राजन्ते।","saRo":"pracaṇḍapavanaiḥ āndolitam, vāyuvat sūkṣmam, ujjvalameghavarṇaṁ tava śuklaṁ vasanaṁ pravahati iva | tasya abhyantare tava jyotirmayāni aṅgāni candrikā iva bhrājante |","ta":"தென்றலில் ஆடும் மின் ஒளிர் மென்துகில்,\nதெளிந்தே காட்டும் உனதெழில் அங்கம்;\nவானில் மிதக்கும் மேகப் பஞ்சிடை\nகூட்டிப் பெருகும் மதியொளி போலும்!","transliteration":"śuklaṁ pravātairanilopamaṁ te saṁkṣobhitaṁ bhāsuratoyadābham ।\nvātīva vāso rucirāṇi madhye rājanti te'ṅgāni śaśiprabheva ॥","u":"79"},{"anvayaDev":"एषः एकः स्तनः क्षीराब्धिमध्ये पयसः उदीर्णफेनः तरङ्गः [एव]। [हे] मातः ! यत् त्वम् अङ्गकान्तेः दुर्निरीक्ष्या असि [तत्] मे अक्षि त्विषा प्रतिहन्यते।","anvayaRo":"eṣaḥ ekaḥ stanaḥ kṣīrābdhimadhye payasaḥ udīrṇaphenaḥ taraṅgaḥ [eva] | [he] mātaḥ ! yat tvam aṅgakānteḥ durnirīkṣyā asi [tat] me akṣi tviṣā pratihanyate |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/80.mp3","audio_fileName":"verses/80.mp3","bn":"হে মাতঃ ক্ষীর সমুদ্রজাত দুগ্ধের ন্যায় আপনার \nস্তনদ্বয়ে দুগ্ধ উদ্বেলিত হইতেছে। এইরূপ দৃশ্য \nআমার পক্ষে দুর্নিরীক্ষ্য, আপনার অঙ্গকান্তি \nআমার দৃষ্টি বিভ্রম ঘটাইতেছে।.","en":"This breast of thine is a foaming wave of milk swelling in the Milky Ocean. Difficult art thou to discern, O Mother, when my gaze falls back from the splendour of thy body of beauty.","gu":"આ તારું જે છે સ્તન ક્ષીર સાગરે \nઊંચે ચડ્યા ફેનિલ કો તરંગ શું,\nજોવી તને સ્હેલી ન, આંખ મારી \nપાછી ફરે અંગની કાન્તિ જોતાં. ૮૦.","hi":"और पयोधर तेरे ऐसे है,माँ!\nजैसे क्षीरसमुद्र\nऔर उसमें उठती फेनिल लहरें हों धवल दुग्ध की,\nदर्शन तेरा बड़ा कठिन माँ!\nदृष्टि पराजित हुई\nतुम्हारे अंग-अंग से फूट रही द्युति के आगे॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಪ್ರಚಂಪವನೈಃ ಆಂದೋಲಿತಮ್, ವಾಯುವತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮ್, ಉಜ್ವಲಮೇಘವರ್ನ ತವ ಶುಕ್ಲಂ ವಸನಂ ಪ್ರವಹತಿ ಇವ| ತಸ್ಯ ಅಬ್ಯಂತರೆ ತವ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯಾನಿ ಅಂಗಾನಿ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಇವ ಭ್ರಾಜಂತೆ|\n\tತವ ಸ್ತನಃ ಕ್ಷೀರಸಾಗರಸ್ಯ ಮಧ್ಯೆ ದುಗ್ಧಸ್ಯ ಉತ್ತುಂಗಃ ಫೇನಿಲತರಂಗಃ ಏವ| ಹೇ ಮಾತಃ| ತ್ವಾಮ್ ಅಹಂ ದ್ರಷ್ಟು ನ ಶಕ್ನೋಮಿ ಯತೋ ಹಿ ತವ ಅಂಗಕಾಂತ್ಯಾಃ ತೀವ್ರಪ್ರಭಯಾ ಮಮ ನೇತ್ರೆ ಅಂಧೀಭವತಃ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ವಾಯುವಿನಂತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಹಾಗೂ ತೇಜಸ್ವಿ ಮೇಘವರ್ಣದ ನಿನ್ನ ಶುಭ್ರವಸ್ತ್ರವು ಪ್ರಚಂಡ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಾರಾಡುತ್ತಲಿದೆ. ಆವಾಗ ಅದರೊಳಗಿಂದ ನಿನ್ನ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಅವಯವಗಳು ಚಂದ್ರಿಕೆಯಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ.\n\tವೇಗವಾದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ಸರಿದು ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಒಂದು ಸ್ತನವು ಹಾಲಿನ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿ ಬರುವ ನೊರೆಯಂತೆ, ತೆರೆಯಂತೆ, ಅಲೆಯಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಲಿದೆ. ಹೇ ತಾಯಿಯೇ! ನಿನ್ನನ್ನು ಚರ್ಮಚಕ್ಷುಗಳಿಂದ ನೋಡಲು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ದೇಹಕಾಂತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅವಾಕ್ ಆಗಿ, ತೆರೆದ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದಂತೆಯೇ ಇವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"this","verse":80,"wordDev":"एषः","wordRo":"eṣaḥ"},{"index":2,"meaning":"one","verse":80,"wordDev":"एकः","wordRo":"ekaḥ"},{"index":3,"meaning":"breast","verse":80,"wordDev":"स्तनः","wordRo":"stanaḥ"},{"index":4,"meaning":"in the Milky Ocean","verse":80,"wordDev":"क्षीराब्धिमध्ये","wordRo":"kṣīrābdhimadhye"},{"index":5,"meaning":"of milk","verse":80,"wordDev":"पयसः","wordRo":"payasaḥ"},{"index":6,"meaning":"swelling, foaming","verse":80,"wordDev":"उदीर्णफेनः","wordRo":"udīrṇaphenaḥ"},{"index":7,"meaning":"wave","verse":80,"wordDev":"तरङ्गः","wordRo":"taraṅgaḥ"},{"index":8,"meaning":"O Mother","verse":80,"wordDev":"मातः","wordRo":"mātaḥ"},{"index":9,"meaning":"when","verse":80,"wordDev":"यत्","wordRo":"yat"},{"index":10,"meaning":"you","verse":80,"wordDev":"त्वम्","wordRo":"tvam"},{"index":11,"meaning":"of thy body of beauty","verse":80,"wordDev":"अङ्गकान्तेः","wordRo":"aṅgakānteḥ"},{"index":12,"meaning":"Difficult art thou to discern","verse":80,"wordDev":"दुर्निरीक्ष्या","wordRo":"durnirīkṣyā"},{"index":13,"meaning":"art thou","verse":80,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":14,"meaning":"my","verse":80,"wordDev":"मे","wordRo":"me"},{"index":15,"meaning":"gaze","verse":80,"wordDev":"अक्षि","wordRo":"akṣi"},{"index":16,"meaning":"from the splendour","verse":80,"wordDev":"त्विषा","wordRo":"tviṣā"},{"index":17,"meaning":"falls back","verse":80,"wordDev":"प्रतिहन्यते","wordRo":"pratihanyate"}],"mr":"दुग्धफेनसम उसळे लाटा क्षीरसागरात,\nत्या लाटांमधी तुझा एक स्तन दिसे शोभिवन्त।\nप्रदीप्त कान्ति तुझी तेजमय, अशक्य तुज बघणे,\nअंगकान्तीने मंद जाहली माते! मम नयने॥","nxt":"verses/81","or":"ହେ ମାତଃ ! ତୁମର ସ୍ତନଦ୍ୱୟ କ୍ଷୀରସମୁଦ୍ରରେ ସମୁତ୍ଥିତ ଶୁଭ୍ର ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ଫେନିଳ ତରଙ୍ଗ ସଦୃଶ ପ୍ରତିଭାତ ହେଉଛି । ହେ ମାତଃ ! ତୁମକୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ମୋପାଇଁ କଠିନ ହୋଇପଡୁଛି । କାରଣ, ତୁମ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗରୁ ଯେଉଁ କାନ୍ତି ନିର୍ଗତ ହେଉଛି ତାହା ମୋର ପାର୍ଥିବ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ବାରଂବାର ପ୍ରତିହତ କରୁଛି","pre":"verses/79","sa":"उदीर्णफेनः पयसस्तरङ्गः क्षीराब्धिमध्ये स्तन एक एषः।\nत्वं दुर्निरीक्ष्यासि यदङ्गकान्तेस्त्विषाक्षि मातः प्रतिहन्यते मे॥","saDev":"तव स्तनः क्षीरसागरस्य मध्ये दुग्धस्य उत्तुङ्गः फेनिलतरङ्गः एव। हे मातः ! त्वाम् अहं द्रष्टुं न शक्नोमि यतो हि तव अङ्गकान्त्याः तीव्रप्रभया मम नेत्रे अन्धीभवतः।","saRo":"tava stanaḥ kṣīrasāgarasya madhye dugdhasya uttuṅgaḥ phenilataraṅgaḥ eva | he mātaḥ ! tvām ahaṁ draṣṭuṁ na śaknomi yato hi tava aṅgakāntyāḥ tīvraprabhayā mama netre andhībhavataḥ |","ta":"பாற்கடலின் அலை பொங்கிய நுரை\nஉன் தனம்; ஒருகணம் உனதுடல் அழகொளி\nவிட்டு விலகிய விழித்திரை, அம்மா,\nஉன் சூட்சுமம் காணா வெண்திரை அன்றோ!","transliteration":"udīrṇaphenaḥ payasastaraṅgaḥ kṣīrābdhimadhye stana eka eṣaḥ ।\ntvaṁ durnirīkṣyāsi yadaṅgakāntestviṣākṣi mātaḥ pratihanyate me ॥","u":"80"},{"anvayaDev":"[हे] देवि ! [त्वं] सनातनी [असि] शिवस्य पूर्वं [च आसीः। तथापि] इदं वपुः तु युवत्याः धारयसे ! [हे] अनादिमातः ! तुभ्यं नमः, तुभ्यं [नमः]। [हे] अम्ब ! [हे] भीमे ! प्रणतेषु सौम्या भव।","anvayaRo":"[he] devi ! [tvaṁ] sanātanī [asi] śivasya pūrvaṁ [ca āsīḥ | tathāpi] idaṁ vapuḥ tu yuvatyāḥ dhārayase ! [he] anādimātaḥ ! tubhyaṁ namaḥ, tubhyaṁ [namaḥ] | [he] amba ! [he] bhīme! praṇateṣu saumyā bhava |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/81.mp3","audio_fileName":"verses/81.mp3","bn":"হে দেবী, দেবাদিদেব মহাদেবের পূর্বে আপনি তনু \nধারণ করিয়াছেন, তথাপি যুবতীর ন্যায় আপনার \nশোভা। অনাদি-হে মাতৃদেবী আপনাকে শত প্রণাম।\nভীমা আপনি, হে মাতঃ প্রনামরতদিগের প্রতি \nআপনি প্রসন্ন হউন।.","en":"Thou art ancient, O Goddess – before Shiva thou wast – yet thou wearest this form of a maiden. Salutation to thee, O beginningless Mother! Be gracious, O terrible One, to those who prostrate themselves before thee.","gu":"તું આદ્ય દેવી, શિવની ય પૂર્વે હતી, \nયુવા તારું વપુ ધારતી હા,\nતને નમઃ, હા તુજને, અનાદિ હે \nમાતા, તું થા સૌમ્ય, પ્રણમંત લોક પે. ૮૧.","hi":"देवि!सनातनि! तुम्हें नमन।\nतुमने धारण किया यह युवती-वदन।\nजग में शिव से भी पहले तेरा चरण।\nओ अनादि माँ भीमे! तुम्हें नमन।\nशरणागत जन के हित कोमल बन॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ದೇವಿ! ತ್ವಂ ಸನಾತನೀ ಅಸಿ ಶಿವಾತ್ ಪೂರ್ವ ಚ ಆಸೀಃ| ತಥಾಪಿ ತ್ವಂ ಯುವತ್ಯಾಃ ಶರೀರಂ ಧಾರಯಸೆ| ಹೇ ಅನಾದಿಮಾತಃ! ತುಭ್ಯಂ ನಮೋ ನಮಃ| ಹೇ ಅಂಬ! ಹೇ ಭೀಮೇ! ಶರಣಾಗತಜನೇಷು ಪ್ರಸನ್ನಾ ಭವ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ದೇವಿ! ನೀನು ಸನಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇರುವಿ. ಶಿವನಿಗಿಂತಲೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನೀನು ವಿದ್ಯಮಾನಳಾಗಿರುವೆ. ಹಾಗೂ ನೀನು ನಿತ್ಯ ಚಿರಯುವತಿಯ ರೂಪಧಾರಣೆ ಮಾಡುವವಳಾಗಿರುವಿ. ಹೇ ಅನಾದಿಮಾತೆ! ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸುವೆ. ಹೇ ಅಂಬೇ! ಹೇ ಭೀಮೇ! ನಿನಗೆ ಶರಣಾಗತರಾದವರಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು; ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯಳಾಗಿರು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"O Goddess","verse":81,"wordDev":"देवि","wordRo":"devi"},{"index":2,"meaning":"eternal","verse":81,"wordDev":"सनातनी","wordRo":"sanātanī"},{"index":3,"meaning":"(of) Siva","verse":81,"wordDev":"शिवस्य","wordRo":"śivasya"},{"index":4,"meaning":"before","verse":81,"wordDev":"पूर्वं","wordRo":"pūrvaṁ"},{"index":5,"meaning":"this","verse":81,"wordDev":"इदं","wordRo":"idaṁ"},{"index":6,"meaning":"form","verse":81,"wordDev":"वपुः","wordRo":"vapuḥ"},{"index":7,"meaning":"yet","verse":81,"wordDev":"तु","wordRo":"tu"},{"index":8,"meaning":"of a maiden","verse":81,"wordDev":"युवत्याः","wordRo":"yuvatyāḥ"},{"index":9,"meaning":"you assume","verse":81,"wordDev":"धारयसे","wordRo":"dhārayase"},{"index":10,"meaning":"Beginning less Mother","verse":81,"wordDev":"अनादिमातः","wordRo":"anādimātaḥ"},{"index":11,"meaning":"to you","verse":81,"wordDev":"तुभ्यं","wordRo":"tubhyaṁ"},{"index":12,"meaning":"salutations","verse":81,"wordDev":"नमः","wordRo":"namaḥ"},{"index":13,"meaning":"before (to) You","verse":81,"wordDev":"तुभ्यं","wordRo":"tubhyaṁ"},{"index":14,"meaning":"Mother","verse":81,"wordDev":"अम्ब","wordRo":"amba"},{"index":15,"meaning":"Terrifying","verse":81,"wordDev":"भीमे","wordRo":"bhīme"},{"index":16,"meaning":"to those who prostrate themselves","verse":81,"wordDev":"प्रणतेषु","wordRo":"praṇateṣu"},{"index":17,"meaning":"gracious","verse":81,"wordDev":"सौम्या","wordRo":"saumyā"},{"index":18,"meaning":"be","verse":81,"wordDev":"भव","wordRo":"bhava"}],"mr":"सनातनी तू, शिवपूर्वा तू, असे देवी माते,\nपरी युवतीचा देह धरिला तू देवी माते।\nनमितो तुज मी, तुज मी नमतो, अनादि तुज माते,\nप्रणत जनांशी सौम्य होई गे, तू भीमे माते॥","nxt":"verses/82","or":"ହେ ସନାତନୀ ଦେବି ! ତୁମେ ଯେଉଁ ଯୁବତୀ ଶରୀର ଧାରଣ କରିଛ ତାହା ଶିବଙ୍କର ପୂର୍ବ ଶରୀର ଅଟେ । ତୁମକୁ ନମସ୍କାର । ହେ ଅନାଦି ଶକ୍ତିମୟୀ ଜନନି ! ହେ ଭୟଙ୍କରି ! ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମ ଚରଣରେ ପ୍ରଣତ ହୋଇଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନା ହୁଅ","pre":"verses/80","sa":"सनातनी देवि शिवस्य पूर्वं वपुस्त्विदं धारयसे युवत्याः।\nतुभ्यं नमस्तुभ्यमनादिमातः सौम्या भवाम्ब प्रणतेषु भीमे॥","saDev":"हे देवि ! त्वं सनातनी असि शिवात् पूर्वं च आसीः। तथापि त्वं युवत्याः शरीरं धारयसे ! हे अनादिमातः ! तुभ्यं नमो नमः। हे अम्ब ! हे भीमे ! शरणागतजनेषु प्रसन्ना भव।","saRo":"he devi ! tvaṁ sanātanī asi śivāt pūrvaṁ ca āsīḥ | tathāpi tvaṁ yuvatyāḥ śarīraṁ dhārayase ! he anādimātaḥ ! tubhyaṁ namo namaḥ | he amba ! he bhīme ! śaraṇāgatajaneṣu prasannā bhava |","ta":"சிவனுக்கும் முன்பே இருந்தவள் நீ,\nஇள மங்கையாய் இன்னும் இருக்கின்றாய்!\nஆதியிலாப் புராதனத் தாயுன்\nஅடி பணிந்தவர்க் கருள் புரி, பயங்கரி!","transliteration":"sanātanī devi śivasya pūrvaṁ vapustvidaṁ dhārayase yuvatyāḥ ।\ntubhyaṁ namastubhyamanādimātaḥ saumyā bhavāmba praṇateṣu bhīme ॥","u":"81"},{"anvayaDev":"महत्सु शैलान्तरालेषु दृश्याम्, द्रुमराजिनीलां भूमिम् उद्दिश्य कारुण्यमय्याः ते करः प्रसृतः। [हे] रुद्राणि ! [त्वं] प्रजानाम् अभयं ददासि।","anvayaRo":"mahatsu śailāntarāleṣu dṛśyām, drumarājinīlāṁ bhūmim uddiśya kāruṇyamayyāḥ te karaḥ prasṛtaḥ | [he] rudrāṇi ! [tvaṁ] prajānām abhayaṁ dadāsi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/82.mp3","audio_fileName":"verses/82.mp3","bn":"শৈলান্তরালে নীলবনস্পতি শোভিত ভূমির \nউদ্দেশ্যে আপনার প্রসারিত হস্তে, হে করুণাময়ী মাতা, \n আপনি প্রজাদিগকে অভয় প্রদান করিতেছেন।.","en":"Pointing to a land dark with trees visible in the vast spaces between the mountains, thy hand is extended, O compassionate one, O Rudrani, granting freedom from fear to the peoples.","gu":"ત્યાં પર્વતો મધ્યની મોટી ખીણે \nદેખાતી ભૂમિ તરુ-નીલ, તે પ્રતિ\nતેં છે પ્રસાર્યો, કરુણામયી કર, \nતું દેતી સૌને, રુદ્રાણી, અભય. ૮૨.","hi":"ओ करुणामयि! दीख रही तुम\nविटपयूथ सी श्यामल\nगिरिशिखरों के विस्तृत अन्तराल में,\nऔर तुम्हारा हाथ भूमि को लक्षित फैला हुआ\nओ रुद्राणि! अभयदान दे रही प्रजा को॥","kn":"ಉದ್ದಿಶ್ಯ ಭೂಮಿಂ ದ್ರುಮರಾಜಿನೀಲಾಂ\n\tಶೈಲಾಂತರಾಲೇಷು ಮಹತ್ಸು ದೃಶ್ಯಾಮ್|\nಕಾರುಣ್ಯಮಯ್ಯಾಃ ಪ್ರಸೃತಃ ಕರಸ್ತೆ\n\tದದಾಸಿ ರುದ್ರಾಣಿ ಅಭಯಂ ಪ್ರಜಾನಾಮ್||","meanings":[{"index":1,"meaning":"in the vast","verse":82,"wordDev":"महत्सु","wordRo":"mahatsu"},{"index":2,"meaning":"spaces between the mountains","verse":82,"wordDev":"शैलान्तरालेषु","wordRo":"śailāntarāleṣu"},{"index":3,"meaning":"visible","verse":82,"wordDev":"दृश्याम्","wordRo":"dṛśyām"},{"index":4,"meaning":"dark with trees","verse":82,"wordDev":"द्रुमराजिनीलां","wordRo":"drumarājinīlāṁ"},{"index":5,"meaning":"land","verse":82,"wordDev":"भूमिम्","wordRo":"bhūmim"},{"index":6,"meaning":"pointing","verse":82,"wordDev":"उद्दिश्य","wordRo":"uddiśya"},{"index":7,"meaning":"O compassionate one","verse":82,"wordDev":"कारुण्यमय्याः","wordRo":"kāruṇyamayyāḥ"},{"index":8,"meaning":"thy","verse":82,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":9,"meaning":"hand","verse":82,"wordDev":"करः","wordRo":"karaḥ"},{"index":10,"meaning":"extended","verse":82,"wordDev":"प्रसृतः","wordRo":"prasṛtaḥ"},{"index":11,"meaning":"O Rudrani","verse":82,"wordDev":"रुद्राणि","wordRo":"rudrāṇi"},{"index":12,"meaning":"to the peoples","verse":82,"wordDev":"प्रजानाम्","wordRo":"prajānām"},{"index":13,"meaning":"freedom from fear","verse":82,"wordDev":"अभयं","wordRo":"abhayaṁ"},{"index":14,"meaning":"granting","verse":82,"wordDev":"ददासि","wordRo":"dadāsi"}],"mr":"उंच उंच गिरीपर्वतांमध्ये येई दृष्टीला,\nवनराजीयुत सुनीलवर्णी सुन्दर भूमीला।\nवरदायी तव हस्तकमल गे, करुणामय माते,\nप्रजाजनांना अभयदायी तू रुद्राणी माते॥","nxt":"verses/83","or":"ହେ କରୁଣାମୟୀ ! ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଦ୍ରୁମରାଜିଶୋଭିତ ଶ୍ୟାମଳ ଭୂମିକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ତୁମର ଅନୁଗ୍ରହକାରୀ ହସ୍ତ ପ୍ରସାରିତ । ହେ ରୁଦ୍ରାଣି ! ସେହି ହସ୍ତରେ ତୁମେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଅଭୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଛ","pre":"verses/81","sa":"उद्दिश्य भूमिं द्रुमराजिनीलां शैलान्तरालेषु महत्सु दृश्याम्।\nकारुण्यमय्याः प्रसृतः करस्ते ददासि रुद्राण्यभयं प्रजानाम्॥","saDev":"हे करुणामयि ! उच्चपर्वतानां मध्ये दृश्यमानाम्, तरुशोभिताम्, श्यामलां भूमिम् उद्दिश्य तव अनुग्रहकारी हस्तः विततः। हे रुद्राणि ! तेन त्वं प्रजाभ्यः अभयं ददासि।","saRo":"he karuṇāmayi ! uccaparvatānāṁ madhye dṛśyamānām, taruśobhitām, śyāmalāṁ bhūmim uddiśya tava anugrahakārī hastaḥ vitataḥ | he rudrāṇi ! tena tvaṁ prajābhyaḥ abhayaṁ dadāsi |","ta":"மலையிடை மரம் செறிப் பெரு வெளிகாட்டி,\nஉன் கரம் நீட்டி, உதாரம் கூட்டி - இம்\nமண்ணில் மைந்தர் அச்சம் போக்கி,\nஆறுதல் அளிப்பாய், அம்ப ருத்ராணி!","transliteration":"uddiśya bhūmiṁ drumarājinīlāṁ śailāntarāleṣu mahatsu dṛśyām ।\nkāruṇyamayyāḥ prasṛtaḥ karaste dadāsi rudrāṇyabhayaṁ prajānām ॥","u":"82"},{"anvayaDev":"ते करपल्लवस्य संज्ञया भुवि भारतानां तत् [चिरन्तनं] तमः विधूतम्, रक्तस्य मेघाः नभसः अपधूताः। [त्वम्] अचिन्त्यवीर्या असि ; शुभा, सौम्या असि।","anvayaRo":"te karapallavasya saṁjñayā bhuvi bhāratānāṁ tat [cirantanaṁ] tamaḥ vidhūtam, raktasya meghāḥ nabhasaḥ apadhūtāḥ | [tvam] acintyavīryā asi ; śubhā, saumyā asi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/83.mp3","audio_fileName":"verses/83.mp3","bn":"আপনার করপল্লবের এবং প্রকার ইঙ্গিত ভারতভূমি \nহইতে অন্ধকার বিদূরিত করিতেছে। রক্তবর্ণ মেঘ \nঅপসৃত হইল। হে অচিন্ত্যবীর্য্যা, সুভাষিণী, সৌম্যা \nদেবী মাতৃকে, আপনাকে নমস্কার করি..","en":"By that sign of thy flowerlike hand the darkness is expelled from the land of the Bharatas. The clouds of blood vanish from the skies. Unthinkable is thy strength; beautiful thou art and gracious.","gu":"સંકેત તારા કરપલ્લવે કર્યો \nએ, તેથી ભૂમાં તમ ભારતોનું\nહરાયું, આભેથી ઘન રક્તના સર્યા, \nઅચિન્ત્યવીર્યા, શુભ છે તું સૌમ્યા. ૮૩.","hi":"तेरे करपल्लव के एक इशारे से\nभारत की धरती का दूर हुआ अंधियारा,\nऔर लहू के बादल भी छँट गये गगन से,\nशुभे!प्रसन्ने! शक्ति कल्पनातीत तुम्हारी॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಕರುಣಾಮಯಿ! ಉಚ್ಚಪರ್ವತಾನಾಂ ಮಧ್ಯೆ ದೃಶ್ಯಮಾನಾಮ್, ತರುಶೋಭಿತಾಮ್, ಶ್ಯಾಮಲಾಂ ಭೂಮಿಮ್ ಉದ್ದಿಷ್ಯ ತವ ಅನುಗ್ರಹಕಾರೀ ಹಸ್ತಃ ವಿತತಃ| ಹೇ ರುದ್ರಾಣಿ! ತೇನ ತ್ವಂ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ ಅಭಯಂ ದದಾಸಿ|\n\tತವ ಕೋಮಲ ಹಸ್ತಸ್ಯ ಇಂಗಿತೇನ ಭಾರತಭೂಮೇಃ ಸಃ ಚಿರಂತನಃ ಅಂಧಕಾರ ವಿದೂರಿತಃ| ಆಕಾಶಾತ್ ರಕ್ತಮೇಘಾಃ ಅಪಸೃತಾಃ| ಹೇ ಮಾತಃ! ತ್ವಮ್ ಅಕಲ್ಪನೀಯತಯಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿನೀ ಅಸಿ; ಶುಭಂಕರೀ ಸೌಮ್ಯಾ ಚ ಅಸಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ರುದ್ರಾಣಿ! ಉತ್ತುಂಗ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಿರುವ ಹಚ್ಚಹಸಿರು ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಡೆಗೆ ಕೈ ಮಾಡುತ್ತ ಪ್ರಜಾಜನರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಿರುವೆ.\n\tನೀನು ಅಂಧಃಕಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಲಿರುವೆ. ರಕ್ತರಂಜಿತ ಮೇಘಗಳೆಲ್ಲ ದೂರಹೋದವು. ಭಾರತವರ್ಷವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಬೆಳಗತೊಡಗಿತು. ಹೇ ಅಚಿಂತ್ಯವೀರ್ಯಾ! ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೀನು ಸೌಮ್ಯರೂಪಳೂ, ಮಂಗಲದಾಯಕಳೂ ಆಗಿರುವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"of your flower like hand","verse":83,"wordDev":"ते करपल्लवस्य","wordRo":"te karapallavasya"},{"index":2,"meaning":"by the sign","verse":83,"wordDev":"संज्ञया","wordRo":"saṁjñayā"},{"index":3,"meaning":"from (in) the land","verse":83,"wordDev":"भुवि-","wordRo":"bhuvi-"},{"index":4,"meaning":"of the Bharatas","verse":83,"wordDev":"भारतानां","wordRo":"bhāratānāṁ"},{"index":5,"meaning":"the","verse":83,"wordDev":"तत्","wordRo":"tat"},{"index":6,"meaning":"darkness","verse":83,"wordDev":"तमः","wordRo":"tamaḥ"},{"index":7,"meaning":"expelled","verse":83,"wordDev":"विधूतम्","wordRo":"vidhūtam"},{"index":8,"meaning":"of blood","verse":83,"wordDev":"रक्तस्य","wordRo":"raktasya"},{"index":9,"meaning":"clouds","verse":83,"wordDev":"मेघाः","wordRo":"meghāḥ"},{"index":10,"meaning":"from the skies","verse":83,"wordDev":"नभसः","wordRo":"nabhasaḥ"},{"index":11,"meaning":"have disappeared","verse":83,"wordDev":"अपधूताः","wordRo":"apadhūtāḥ"},{"index":12,"meaning":"Your strength is unimaginable","verse":83,"wordDev":"अचिन्त्यवीर्या","wordRo":"acintyavīryā"},{"index":13,"meaning":"you are","verse":83,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":14,"meaning":"beautiful","verse":83,"wordDev":"शुभा","wordRo":"śubhā"},{"index":15,"meaning":"gracious","verse":83,"wordDev":"सौम्या","wordRo":"saumyā"}],"mr":"माते! तुझिया करकमलांचा अद्भुत संदेश,\nभारतभूच्या तमरात्रींचा करीतसे नाश।\nरक्तमेघ ते नुरले आता आकाशी, माते,\nअचिन्त्यवीर्या शक्तिमती तू शुभे सौम्य माते॥","nxt":"verses/84","or":"ହେ ମାତଃ ! ତୁମ କରପଲ୍ଲଵର ସାମାନ୍ୟ ଇଙ୍ଗିତରେ ଭାରତଭୂମିର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୋଇଗଲା । ଆକାଶରୁ ରକ୍ତିମାଭ ମେଘମାଳା ମଧ୍ୟ ଦୂରେଇ ଗଲା । ହେ ସୌମ୍ୟେ ! ହେ ଶୁଭଙ୍କରି ! ତୁମର ଶକ୍ତି କଳ୍ପନାତୀତ","pre":"verses/82","sa":"तत्संज्ञया ते करपल्लवस्य तमो विधूतं भुवि भारतानाम्।\nरक्तस्य मेघा नभसोऽपधूता अचिन्त्यवीर्यासि शुभासि सौम्या॥","saDev":"तव कोमलहस्तस्य इङ्गितेन भारतभूमेः सः चिरन्तनः अन्धकारः विदूरितः। आकाशात् रक्तमेघाः अपसृताः। हे मातः ! त्वम् अकल्पनीयतया शक्तिशालिनी असि ; शुभङ्करी सौम्या च असि।","saRo":"tava komalahastasya iṅgitena bhāratabhūmeḥ saḥ cirantanaḥ andhakāraḥ vidūritaḥ | ākāśāt raktameghāḥ apasṛtāḥ | he mātaḥ ! tvam akalpanīyatayā śaktiśālinī asi ; śubhaṅkarī saumyā ca asi |","ta":"நின் மலர்க்கர ஜாடையினால், பாரத\nபூமியினின்று இருள் விலக்கப் பட்டதே!\nவானிலிருந்து இரத்த மேகம் மறைந்தே போனது!\nஎண்ணத் தொலையாவலி உனது, அழகுனது, அருளுனதே!","transliteration":"tatsaṁjñayā te karapallavasya tamo vidhūtaṁ bhuvi bhāratānām ।\nraktasya meghā nabhaso'padhūtā acintyavīryāsi śubhāsi saumyā ॥","u":"83"},{"anvayaDev":"भवान्याः ते हिमवर्णम्, आर्यं वपुः सौम्यम्, उदारं वदनं हि सौम्यम्। शुक्लाम्बराम्, यौवनशुभ्रकान्तिम्, स्नेहार्द्रनेत्राम्, बलिनीं [त्वां] नमामि।","anvayaRo":"bhavānyāḥ te himavarṇam, āryaṁ vapuḥ saumyam, udāraṁ vadanaṁ hi saumyam | śuklāmbarām, yauvanaśubhrakāntim, snehārdranetrām, balinīṁ [tvāṁ] namāmi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/84.mp3","audio_fileName":"verses/84.mp3","bn":"সৌম্যতনু, হিমবর্ণা, আর্যে, সৌম্য আপনার \nমুখমন্ডল। শুক্লাম্বরা, যুবতী, শুভ্রকান্তিময়ী, \nস্নেহময়ী আঁখি আপনার, বলশালিনী \nদেবী, আপনাকে প্রণাম।.","en":"Gracious is thy noble form white as snow, gracious the exalted countenance of Bhavani; I bow to the Mighty One robed in white, radiant with the bright beauty of youth, her eyes moist with compassion.","gu":"છે દેહ તારો હિમવર્ણ સૌમ્ય, \nને સૌમ્ય તારું મુખ હા ઉદાર,\nશુક્લાંબરા, યૌવન શુભ્રકાંતિની, \nસ્નેહાર્દ્રનેત્રા બલિની તને નમું. ૮૪.","hi":"सौम्य अंग तेरे, हिमवर्ण सदृश तुम आर्या,\nउल्लास भरा तेरा मुखमंडल है उदार,\nशुक्ल वसन पहने,यौवन की शुभ्र कान्ति से दीपित\nस्नेह भरी आँखों वाली बलशालिनी माँ भवानि! नमामि॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಭವಾನಿ! ತವ ಹಿಮಶುಭ್ರಮ್, ಮಹನೀಯಂ ಶರೀರಮ್ ಅತೀವ ಮನೋಜ್ಞಮ್, ಉದಾರಂ ವದನಂ ಚ ಲಾವಣ್ಯಮಯಮ್| ಶುಭ್ರವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣೀಮ್, ಯೌವನಶ್ರೀಸುಷಮಾಮಂಡಿತಾಮ್, ಪ್ರೇಮಾಪ್ಲುತನೇತ್ರಾಮ್, ಬಲಶಾಲಿನೀ ತ್ವಾಂ ನಮಾಮಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಭವಾನೀ! ನಿನ್ನ ಹಿಮಶುಭ್ರವಾದಂತಹ ಹಾಗೂ ಮಹನೀಯವಾದ ಶರೀರ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿದೆ. ನಿನ್ನ ಔದಾರ್ಯಯುಕ್ತ ಮುಖವು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶುಭ್ರವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದಂಥ, ಯೌವನದ ಶುಭ್ರಕಾಂತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವಳಾದ ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹಾರ್ದ್ರ ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳವಳಾದ, ಬಲಶಾಲಿನಿಯಾದ ದೇವಿಗೆ ನನ್ನ ನಮನಗಳು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"of Bhavaani","verse":84,"wordDev":"भवान्याः","wordRo":"bhavānyāḥ"},{"index":2,"meaning":"thy","verse":84,"wordDev":"ते","wordRo":"te"},{"index":3,"meaning":"white as snow","verse":84,"wordDev":"हिमवर्णम्","wordRo":"himavarṇam"},{"index":4,"meaning":"noble","verse":84,"wordDev":"आर्यं","wordRo":"āryaṁ"},{"index":5,"meaning":"form","verse":84,"wordDev":"वपुः","wordRo":"vapuḥ"},{"index":6,"meaning":"gracious","verse":84,"wordDev":"सौम्यम्","wordRo":"saumyam"},{"index":7,"meaning":"exalted","verse":84,"wordDev":"उदारं","wordRo":"udāraṁ"},{"index":8,"meaning":"countenance","verse":84,"wordDev":"वदनं","wordRo":"vadanaṁ"},{"index":9,"meaning":"gracious","verse":84,"wordDev":"सौम्यम्","wordRo":"saumyam"},{"index":10,"meaning":"robed in white","verse":84,"wordDev":"शुक्लाम्बराम्","wordRo":"śuklāmbarām"},{"index":11,"meaning":"radiant with the bright beauty of youth","verse":84,"wordDev":"यौवनशुभ्रकान्तिम्","wordRo":"yauvanaśubhrakāntim"},{"index":12,"meaning":"her eyes moist with compassion","verse":84,"wordDev":"स्नेहार्द्रनेत्राम्","wordRo":"snehārdranetrām"},{"index":13,"meaning":"to the Mighty One","verse":84,"wordDev":"बलिनीं","wordRo":"balinīṁ"},{"index":14,"meaning":"I bow","verse":84,"wordDev":"नमामि","wordRo":"namāmi"}],"mr":"असे सौम्य हिमवर्णी श्रेष्ठतर माते! तव सुतन,\nअसे सौम्य हे भवानी माते! उदार तव वदन।\nशुक्लांबरधारिणी भवानी तरुण शुभ्र कान्ती,\nदर्याद्रनयने! अति बलशाली तुजला मम प्रणती॥","nxt":"verses/85","or":"ହେ ଭବାନି ! ତୁମର ହିମ ଧବଳ ମହନୀୟ ଶରୀର ଅତୀବ ମନୋଜ୍ଞ । ସେହିପରି ସୌମ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଉଦାର ମୁଖମଣ୍ଡଳ । ହେ ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧାରିଣି ! ହେ ଯୌବନତେଜୋଦୀପ୍ତେ ! ହେ ସ୍ନେହାର୍ଦ୍ରନେତ୍ରେ ! ହେ ବଳଶାଳିନୀ ! ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି","pre":"verses/83","sa":"सौम्यं वपुस्ते हिमवर्णमार्यं सौम्यं भवान्या वदनं ह्युदारम्।\nशुक्लाम्बरां यौवनशुभ्रकान्तिं स्नेहार्द्रनेत्रां बलिनीं नमामि॥","saDev":"हे भवानि ! तव हिमशुभ्रम्, महनीयं शरीरम् अतीव मनोज्ञम् उदारं वदनं च लावण्यमयम्। शुभ्रवस्त्रधारिणीम्, यौवनश्रीसुषमामण्डिताम्, प्रेमाप्लुतनेत्राम्, बलशालिनीं त्वां नमामि।","saRo":"he bhavāni ! tava himaśubhram, mahanīyaṁ śarīram atīva manojñam udāraṁ vadanaṁ ca lāvaṇyamayam | śubhravastradhāriṇīm, yauvanaśrīsuṣamāmaṇḍitām, premāplutanetrām, balaśālinīṁ tvāṁ namāmi |","ta":"பனி வெண்மை, உயர் தன்மை, பவானி உன் வடிவம்!\nமேன்மை மிகு முகத் தோற்றம், கருணை வெள்ளம்!\nஇளமை யெழில் ஒளிதுலங்கும், ஈரவிழி இரக்கம் காட்டும்!\nவல்லமை கொண்டாய், வெண்ணுடையாய், வணங்குகிறேன் நின் படிமம்!","transliteration":"saumyaṁ vapuste himavarṇamāryaṁ saumyaṁ bhavānyā vadanaṁ hyudāram ।\nśuklāmbarāṁ yauvanaśubhrakāntiṁ snehārdranetrāṁ balinīṁ namāmi ॥","u":"84"},{"anvayaDev":"नरास्थिमाला, नृकपालकाञ्ची, कराली क्षुधिता च, नग्ना, घोरा विवृतास्यभीमा च सा काली क्व यस्याः विरावैः [अहं] सहसा उत्थितः अस्मि ?","anvayaRo":"narāsthimālā, nṛkapālakāñcī, karālī kṣudhitā ca, nagnā, ghorā vivṛtāsyabhīmā ca sā kālī kva yasyāḥ virāvaiḥ [ahaṁ] sahasā utthitaḥ asmi ?","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/85.mp3","audio_fileName":"verses/85.mp3","bn":"নর-অস্থি মাল্যভূষিতা, কটিদেশ নরকপাল \nবেষ্টিতা ক্ষুধিতা, করালী, দেবী কালী \nনগ্নিকা, ভয়ঙ্করী, মুখমন্ডল বিদীর্ন হুঙ্কারে \nআমার নিদ্রা ভঙ্গ করিলেন।.","en":"Where now is that terrible figure, garlanded with the bones of men and girdled with skulls, hungry, naked and fierce, dreadful with her gaping mouth, by whose cries I was suddenly roused?85","gu":"નર-અસ્થિમાળા, નર -ખોપરીની \nધરંત મેખલા ક્યહી તે કરાલી,\nને ઘોર નગ્ના, મુખ પ્હોળું ભીષણ, \nજેના રવેથી સહસા હું જાગ્યો. ૮૫.","hi":"कहाँ?कहाँ अन्तर्हित ही हो गई कराली,\nअस्थिहार पहने थी जो, नरमुंडों की मेखला कमर में,\nनग्न भयंकर थी जो भीमा खुले हुए मुख वाली,\nउठ बैठा हूँ मैं उसके ही महाघोष पर॥","kn":"ನರಾಸ್ಥಿಮಾಲಾ ನೃಕಪಾಲಕಾಂಚೀ\n\tಕ್ವ ಸಾ ಕರಾಲೀ ಕ್ಷುಧಿತಾ ಚ ಕಾಲೀ|\nನಗ್ನಾ ಚ ಘೋರಾ ವಿವೃತಾಸ್ಯಭೀಮಾ\n\tಯಸ್ಯಾ ವಿರಾವೈಃ ಸಹಸೋತ್ಥಿತೋಽಸ್ಮಿ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"garlanded with human bones","verse":85,"wordDev":"नरास्थिमाला","wordRo":"narāsthimālā"},{"index":2,"meaning":"girdled with skulls","verse":85,"wordDev":"नृकपालकाञ्ची","wordRo":"nṛkapālakāñcī"},{"index":3,"meaning":"terrifying","verse":85,"wordDev":"कराली","wordRo":"karālī"},{"index":4,"meaning":"hungry","verse":85,"wordDev":"क्षुधिता","wordRo":"kṣudhitā"},{"index":5,"meaning":"and","verse":85,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":6,"meaning":"naked","verse":85,"wordDev":"नग्ना","wordRo":"nagnā"},{"index":7,"meaning":"fierce","verse":85,"wordDev":"घोरा","wordRo":"ghorā"},{"index":8,"meaning":"dreadful with her gaping mouth","verse":85,"wordDev":"विवृतास्यभीमा","wordRo":"vivṛtāsyabhīmā"},{"index":9,"meaning":"and","verse":85,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":10,"meaning":"She","verse":85,"wordDev":"सा","wordRo":"sā"},{"index":11,"meaning":"Kali","verse":85,"wordDev":"काली","wordRo":"kālī"},{"index":12,"meaning":"? where?","verse":85,"wordDev":"क्व","wordRo":"kva"},{"index":13,"meaning":"by whose","verse":85,"wordDev":"यस्याः","wordRo":"yasyāḥ"},{"index":14,"meaning":"cries","verse":85,"wordDev":"विरावैः","wordRo":"virāvaiḥ"},{"index":15,"meaning":"suddenly","verse":85,"wordDev":"सहसा","wordRo":"sahasā"},{"index":16,"meaning":"roused","verse":85,"wordDev":"उत्थितः","wordRo":"utthitaḥ"},{"index":17,"meaning":"I am","verse":85,"wordDev":"अस्मि","wordRo":"asmi"}],"mr":"नरास्थिमाला नृमुन्डधारी कोठे ती काली?\nकरालवदना बहुक्षुधिता कोठे ती काली?\nनग्ना घोरा अतीव भीमा कोठे ती काली?\nजागृत झालो जिच्या गर्जने कोठे ती काली?","nxt":"verses/86","or":"ହେ ଦେବି ! କାହିଁ ତୁମର ସେ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ? ସେହି ନାରାସ୍ଥିମାଳା ସେହି ନୃମୁଣ୍ଡମେଖଳା ? କାହିଁ ତୁମର ସେହି ଭୟଙ୍କର କ୍ଷୁଧିତ ରୂପ ? ତୁମର ନଗ୍ନଶରୀର ? ତୁମର ବ୍ୟାବୃତ ବଦନ ? କାହିଁ ତୁମର ସେହି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଯାହାକୁ ଶୁଣି ହଠାତ ମୁଁ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠିପଡ଼ିଥିଲି","pre":"verses/84","sa":"नरास्थिमाला नृकपालकाञ्ची क्व सा कराली क्षुधिता च काली।\nनग्ना च घोरा विवृतास्यभीमा यस्या विरावैः सहसोत्थितोऽस्मि॥","saDev":"नरास्थिमालां नृमुण्डमेखलां च धारयन्ती, कराली, क्षुधिता, नग्ना, घोरा, व्यात्ताननभीषणा सा काली कुत्र यस्याः घोरगर्जनैः अहं शय्यायाः सहसा समुत्थितः ?","saRo":"narāsthimālāṁ nṛmuṇḍamekhalāṁ ca dhārayantī, karālī, kṣudhitā, nagnā, ghorā, vyāttānanabhīṣaṇā sā kālī kutra yasyāḥ ghoragarjanaiḥ ahaṁ śayyāyāḥ sahasā samutthitaḥ ?","ta":"மனித எலும்பில் மாலை, மண்டையோட்டால் ஒட்டியாணம்,\nபசித்தவளாய், பயங்கரமாய், பிளந்த வாய், நிர்வாணத்\nதோற்றந் தந்தென்னை திடுக்கிட்டு எழச் செய்து\nகூச்சலிட்ட கடும் உருவம் அவள் எங்கிப்போது?","transliteration":"narāsthimālā nṛkapālakāñcī kva sā karālī kṣudhitā ca kālī ।\nnagnā ca ghorā vivṛtāsyabhīmā yasyā virāvaiḥ sahasotthito'smi ॥","u":"85"},{"anvayaDev":"इह रक्तस्य अयं यः सिन्धुः वहति तस्मिन् शुभायाः [तस्याः] छाया हसति इव। नग्ना सुघोरा च [सा] स्तनन्ती खड्गं परिभ्रामयति। [अहं तथाभूतां] कालीं नमामि।","anvayaRo":"iha raktasya ayaṁ yaḥ sindhuḥ vahati tasmin śubhāyāḥ [tasyāḥ] chāyā hasati iva | nagnā sughorā ca [sā] stanantī khaḍgaṁ paribhrāmayati | [ahaṁ tathābhūtāṁ] kālīṁ namāmi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/86.mp3","audio_fileName":"verses/86.mp3","bn":"প্রবাহমান শোণিতসিন্ধুর মধ্যে আপনার \nকল্যাণময়ী প্রতিচ্ছবি হাস্যরতা; খড়গহস্তে \nপরিভ্রমণরত, দিগ্-বসনা, ভয়ঙ্করী \nহে দেবী, করালী কালী আপনাকে প্রণাম করি।.","en":"In the river of blood which flows yonder laughs the shadow of the beautiful One, bran-dishing a sword, thundering, naked and hideous: I bow to Kali!86","gu":"આ રક્તની જે સરિતા વહી રહી, \nત્યાં છાય તારી હસતી રહી શું,\nઘુમાવતી ખડ્ગ, ગરજંતી તું ત્યાં, \nસુઘોર નગ્ના, નમું કાલિકાને. ૮૬.","hi":"यह जो नदी सी बह रही रक्त की,\nउसमें बसी हँसती हुई सी एक छाया\nअसि घुमात,गरजती चंडी विवसना\nमाँ महाकाली! तुम्हें मेरा नमन॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ನರಾಸ್ಥಿಮಾಲಾಂ ನೃಮುಂಡಮೇಖಲಾಂ ಚ ಧಾರಯಂತೀ, ಕರಾಲೀ, ಕ್ಷುಧಿತಾ, ನಗ್ನಾ, ಘೋರಾ, ವ್ಯಾಂತಾನನ ಭೀಷಣಾ ಸಾ ಕಾಲೀ ಕುತ್ರ? ಯಸ್ಯಾಃ ಘೋರಗರ್ಜನೈಃ ಅಹಂ ಶಯ್ಯಾಯಾಃ ಸಹಸಾ ಸಮುತ್ಥಿತಃ?\n\tಅಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರವಹಮಾಣೆ ರಕ್ತಸಿಂಧ ಅಹಂ ಶುಭಂಕರ್ಯಾಃ ತಸ್ಯಾಃ ಛಾಯಾಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ| ಸಾ ಹಸತಿ ಇವ| ನಗ್ನಾ, ಭಯಂಕರೀ ಸಾ ವಜ್ರಘೋಷಂ ಕುರ್ವತೀ ಖಡ್ಗಂ ಪರಿಭ್ರಾಮಯತಿ| ಅಹಂ ತಾಂ ಕಾಲೀಂ ನಮಾಮಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಈಗ ಈ ಕವಿಗೆ ದೇವಿಯು ಪ್ರಥಮದಲ್ಲಿ ವಿಕಾರಾಳ ದರ್ಶನದ ಸ್ಮರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ... “ಯಾರ ಘೋರ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ, ನಾನು ಮಲಗಿದವನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಎದ್ದು ಕುಳಿತಿದ್ದೆನೋ, ಆಗ ನೀನು ಮನುಷ್ಯರ ಅಸ್ಥಿಗಳ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ಮೇಖಲೆಯಂತೆ (ಒಡ್ಡ್ಯಾಣ, ಸೊಂಟಪಟ್ಟಿ) ಧರಿಸಿದ್ದಿ. ಆಗ ಮಹಾ ಭಯಾನಕಳೂ, ರಕ್ತದ ಹಸಿವೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವಳೂ, ನಗ್ನಳೂ ಆದ, ಘೋರ ಭಯಂಕರವಾದ ಆ ಕಾಳಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ?...”\n\tಆಗ ರಕ್ತದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದೆ, ಈಗ ಮಂಗಲಮಯಳಾದ, ಶುಭಂಕರಿಯಾದ ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ. ಅವಳು ನಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಗ್ನ ಮತ್ತು ಭಯಂಕರಳಾದ ಆ ದೇವಿ, ವಜ್ರಘೋಷ ಮಾಡುತ್ತ, ತನ್ನ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಝಳಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆ ಕಾಳಿದೇವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"here","verse":86,"wordDev":"इह","wordRo":"iha"},{"index":2,"meaning":"of blood","verse":86,"wordDev":"रक्तस्य","wordRo":"raktasya"},{"index":3,"meaning":"the","verse":86,"wordDev":"अयं","wordRo":"ayaṁ"},{"index":4,"meaning":"which","verse":86,"wordDev":"यः","wordRo":"yaḥ"},{"index":5,"meaning":"river","verse":86,"wordDev":"सिन्धुः","wordRo":"sindhuḥ"},{"index":6,"meaning":"flows","verse":86,"wordDev":"वहति","wordRo":"vahati"},{"index":7,"meaning":"in this","verse":86,"wordDev":"तस्मिन्","wordRo":"tasmin"},{"index":8,"meaning":"of the Beautiful One","verse":86,"wordDev":"शुभायाः","wordRo":"śubhāyāḥ"},{"index":9,"meaning":"the reflection","verse":86,"wordDev":"छाया","wordRo":"chāyā"},{"index":10,"meaning":"laughs","verse":86,"wordDev":"हसति","wordRo":"hasati"},{"index":11,"meaning":"like","verse":86,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"},{"index":12,"meaning":"naked","verse":86,"wordDev":"नग्ना","wordRo":"nagnā"},{"index":13,"meaning":"terrifying","verse":86,"wordDev":"सुघोरा","wordRo":"sughorā"},{"index":14,"meaning":"and","verse":86,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":15,"meaning":"thundering","verse":86,"wordDev":"स्तनन्ती","wordRo":"stanantī"},{"index":16,"meaning":"sword","verse":86,"wordDev":"खड्गं","wordRo":"khaḍgaṁ"},{"index":17,"meaning":"brandishing","verse":86,"wordDev":"परिभ्रामयति","wordRo":"paribhrāmayati"},{"index":18,"meaning":"to Kaalii","verse":86,"wordDev":"कालीं","wordRo":"kālīṁ"},{"index":19,"meaning":"I bow","verse":86,"wordDev":"नमामि","wordRo":"namāmi"}],"mr":"रक्ताचा हा सागर जेथे वाहत आहे,\nशुभंकरेची छाया तेथे जणु हंसते आहे।\nकरीत गर्जना खड्ग फिरवते ती काली माता,\nनमितसे मी नग्न भयंकर ती काली माता॥","nxt":"verses/87","or":"ପ୍ରବହମାନ ଏହି ରକ୍ତସିନ୍ଧୁରେ ମୁଁ ତଥାପି ସେହି ଶୁଭଙ୍କରୀ କଲ୍ୟାଣମୟୀ ଦେବୀଙ୍କର ହସମାନ ପ୍ରତିବିମ୍ବକୁ ଅବଲୋକନ କରୁଛି । ନଗ୍ନ, ଭୟଙ୍କରୀ ସେହି ଦେବୀ ବଜ୍ରଘୋଷ କରି ନିଜର ଖଡ୍ଗ ଚାଳନା କରୁଛନ୍ତି । ସେହି କାଳୀଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି","pre":"verses/85","sa":"रक्तस्य योऽयं वहतीह सिन्धुश्छाया शुभाया हसतीव तस्मिन्।\nखड्गं परिभ्रामयति स्तनन्ती नग्ना सुघोरा च नमामि कालीम्॥","saDev":"अस्मिन् प्रवहमाणे रक्तसिन्धौ अहं शुभङ्कर्याः तस्याः छायां पश्यामि। सा हसति इव। नग्ना, भयङ्करी सा वज्रघोषं कुर्वती खड्गं परिभ्रामयति। अहं तां कालीं नमामि।","saRo":"asmin pravahamāṇe raktasindhau ahaṁ śubhaṅkaryāḥ tasyāḥ chāyāṁ paśyāmi | sā hasati iva | nagnā, bhayaṅkarī sā vajraghoṣaṁ kurvatī khaḍgaṁ paribhrāmayati | ahaṁ tāṁ kālīṁ namāmi |","ta":"ஆங்கே வெகு தொலைவில் பாய்கின்ற ரத்தநதி;\nஅதில் தெரியும் நிழல் சிரிக்கும் அவள் அழகி,\nவாள் வீசி இடிபோல் முழங்கும் காளி;\nநிர்வாணம், நடுக்கும் உரு, நான் வணங்கும் தேவி!","transliteration":"raktasya yo'yaṁ vahatīha sindhuśchāyā śubhāyā hasatīva tasmin ।\nkhaḍgaṁ paribhrāmayati stanantī nagnā sughorā ca namāmi kālīm ॥","u":"86"},{"anvayaDev":"त्वम् एव काली असि, सुनिष्ठुरा असि। त्वम् अन्नपूर्णा, सदया सौम्या च [असि]। [हे] भुवनान्तकर्त्रि ! रौद्रां [त्वां] नमामि। [हे] राधे ! प्रेमाकुलाम् एव [त्वां] नमामि।","anvayaRo":"tvam eva kālī asi, suniṣṭhurā asi | tvam annapūrṇā, sadayā saumyā ca [asi] | [he] bhuvanāntakartri ! raudrāṁ [tvāṁ] namāmi | [he] rādhe ! premākulām eva [tvāṁ] namāmi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/87.mp3","audio_fileName":"verses/87.mp3","bn":"কালী আপনি, নিষ্ঠূর, আবার আপনিই \nসয়ং অন্নপূর্ণা, সদয়া, সৌম্যা;\nত্রিভুবন বিনাশিনী, রুদ্রানী, আবার প্রেমময়ী \nশ্রীরাধা স্বরূপা, আপনাকে প্রণাম।.","en":"Thou indeed art Kali and utterly ruthless thou art; thou art Annapurna, the merciful and gracious. I bow to thee as the Violent One, O ender of the worlds; I bow to thee, O Radha, in thy ecstasy of love.","gu":"કાલી તું છે, નિષ્ઠુર તું અતીવ, \nતું અન્નપૂર્ણા, દયાળુ સૌમ્યા,\nરૌદ્રા કરંતી જગ -અંતને નમું, \nપ્રેમે ભરેલી નમું રાધિકે તને. ૮૭.","hi":"तुम ही काली,कितनी निष्ठुर हो तुम\nतुम ही अन्नपूर्णा,सदया सरला हो,\nहे भुवनान्तकारिणी!रुद्रभवानी!\nप्रेमविव्हले राधे! तुम्हें मेरा नमन॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಕಾಲೀರೂಪಾ ತ್ವಮ್ ಅತಿ ನಿರ್ದಯಾ ಅಸಿ| ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾರೂಪಾ ತ್ವಂ ಸದಯಾ ಸೌಮ್ಯಾ ಚ| ಹೇ ಭುವನಾಂತಕಾರಿಣಿ! ತವ ರುದ್ರರೂಪಂ ನಮಾಮಿ| ಹೇ ರಾಧೆ! ತವ ಪ್ರೇಮವಿಹ್ವಲ ಸ್ವರೂಪಮ್ ಅಪಿ ನಮಾಮಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಮಾತೆ! ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಾತ್ಮಕವೆನಿಸುವ ಎಷ್ಟೊಂದು ವಿಲಕ್ಷಣ ರೂಪಗಳಿವೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ? ಕಾಳಿಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠುರಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವೆ. ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯಳೂ ದಯಾಮಯಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸುವಿ. ಹೇ ಭುವನಾಂತಕಾರಿಣಿ! ನಿನ್ನ ರೌದ್ರರೂಪಕ್ಕೆ ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಹೇ ರಾಧೆ! ನಿನ್ನ ಪ್ರೇಮವಿಹ್ವಲ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೂ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"You are","verse":87,"wordDev":"त्वम् असि","wordRo":"tvam"},{"index":2,"meaning":"indeed","verse":87,"wordDev":"एव","wordRo":"eva"},{"index":3,"meaning":"Kaalii","verse":87,"wordDev":"काली","wordRo":"kālī"},{"index":4,"meaning":"utterly ruthless","verse":87,"wordDev":"सुनिष्ठुरा","wordRo":"suniṣṭhurā"},{"index":5,"meaning":"AnnapuurNaa","verse":87,"wordDev":"अन्नपूर्णा","wordRo":"annapūrṇā"},{"index":6,"meaning":"merciful","verse":87,"wordDev":"सदया","wordRo":"sadayā"},{"index":7,"meaning":"gracious","verse":87,"wordDev":"सौम्या","wordRo":"saumyā"},{"index":8,"meaning":"and","verse":87,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":9,"meaning":"O Ender of Worlds","verse":87,"wordDev":"भुवनान्तकर्त्रि","wordRo":"bhuvanāntakartri"},{"index":10,"meaning":"the Ravenous One","verse":87,"wordDev":"रौद्रां","wordRo":"raudrāṁ"},{"index":11,"meaning":"I bow","verse":87,"wordDev":"नमामि","wordRo":"namāmi"},{"index":12,"meaning":"O Radha","verse":87,"wordDev":"राधे","wordRo":"rādhe"},{"index":13,"meaning":"full of love","verse":87,"wordDev":"प्रेमाकुलाम्","wordRo":"premākulām"},{"index":14,"meaning":"I bow","verse":87,"wordDev":"नमामि","wordRo":"namāmi"}],"mr":"तूच असे मम काली माता, अति निष्ठूर तूच,\nअन्नदात्री तू सदये माते! अति सौम्या तूच।\nभुवननाशिनी रौद्रे माते! नमितो मी तूजला,\nप्रेमविह्वले राधे माते! नमितो मी तूजला॥","nxt":"verses/88","or":"ହେ ଦେବି ! କାଳୀ ରୂପରେ ତୁମେ ମହାନିଷ୍ଠୁରା, ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରୂପରେ ତୁମେ ଦୟାମୟୀ ଓ ସୌମ୍ୟା । ହେ ତ୍ରିଭୁବନ ବିନାଶକାରିଣି ! ତୁମର ରୌଦ୍ରରୂପକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି । ହେ ରାଧେ ! ତୁମର ସେହି ପ୍ରେମବିହ୍ଵଳ ମହା ଭାବମୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି","pre":"verses/86","sa":"काली त्वमेवासि सुनिष्ठुरासि त्वमन्नपूर्णा सदया च सौम्या।\nनमामि रौद्रां भुवनान्तकर्त्रि प्रेमाकुलामेव नमामि राधे॥","saDev":"कालीरूपा त्वम् अति निर्दया असि। अन्नपूर्णारूपा त्वं सदया सौम्या च। हे भुवनान्तकारिणि ! तव रुद्ररूपं नमामि। हे राधे ! तव प्रेमविह्वलस्वरूपम् अपि नमामि।","saRo":"kālīrūpā tvam ati nirdayā asi | annapūrṇārūpā tvaṁ sadayā saumyā ca | he bhuvanāntakāriṇi ! tava rudrarūpaṁ namāmi | he rādhe ! tava premavihvalasvarūpam api namāmi |","ta":"ஈவிரக்கமில்லாத காளியே நீ!\nஈகையருள் அன்னபூரணி நீயே!\nலோகமெல்லாம் மாய்க்கின்ற லங்கிணி மாயே!\nலீலையில் மெய் மறந்திட்ட ராதையும் நீயே!","transliteration":"kālī tvamevāsi suniṣṭhurāsi tvamannapūrṇā sadayā ca saumyā ।\nnamāmi raudrāṁ bhuvanāntakartri premākulāmeva namāmi rādhe ॥","u":"87"},{"anvayaDev":"[हे] सर्वशक्ते ! कः तव इमाम् अनन्तशक्त्यृद्धिम् अशेषमूर्तिं वक्ष्यति ? त्वम् एतत् तेजः असि, त्वं बलिनां बलं कोमलानाम् अपि कोमला च।","anvayaRo":"[he] sarvaśakte ! kaḥ tava imām anantaśaktyṛddhim aśeṣamūrtiṁ vakṣyati ? tvam etat tejaḥ asi, tvaṁ balināṁ balaṁ komalānām api komalā ca |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/88.mp3","audio_fileName":"verses/88.mp3","bn":"অনন্ত শক্তিময়ী, ঐশ্বর্যশালিনী আপনি,\nআপনার সকাল শক্তির বর্ণনা কে করিতে \nসক্ষম? আপনি তেজময়ী, বলীদিগের মধ্যে \nআপনি বলবান, আবার কোমলস্বভাব সম্পন্নদের \nমধ্যে কোমলতম স্বভাববিশিষ্টা।.","en":"Who can support in himself thy plenitude of infinite Power in which all thy forms are manifest, O Goddess omnipotent? Thou art this blazing might and thou art the strength of the strong; thou art also the gentlest of the gentle.","gu":"અનંત શક્તિથી સમૃદ્ધ તારી \nમૂર્તિ શકે કો વદી સર્વશક્તિકે !\nતું તેજ આ, તું બળવાનનું બળ, \nતું કોમળોથી પણ છે સુકોમળા. ૮૮.","hi":"तू ही है यह तेज और तू ही है बलवानों का बल,\nतू कोमल से कोमलतर है,सर्वशक्ति तू\nकौन करे तेरे अनंत बल का वर्णन\nजो प्रगट हुआ है विपुल,ऋद्धि से आपूरित॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪೇ! ತ್ವಮ್ ಅಸೀಮ ಶಕ್ತಿಸಮೃದ್ಧಾ ಸಕಲಶಕ್ತಿನಾಂ ಸಮಷ್ಟಿರೂಪಾ ಚ ಅಸಿ| ತಥಾಭೂತಾಂ ತ್ವಾಂ ಕಃ ವರ್ಣಯಿತುಂ ಧಾರಯಿತುಂ ವಾ ಕ್ಷಮಃ? ತ್ವಂ ಪ್ರಚಂಡತೇಜಃ ಬಲವತಾಂ ಬಲಂ ಚ ಅಸಿ, ಸುಕುಮಾರೀಣಾಮ್ ಅಪಿ ಸುಕುಮಾರೀ ಅಸಿ|\t\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಮಯೀ! ನೀನು ಅಸೀಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿರುವೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಮಷ್ಟಿರೂಪವಾಗಿರುವೆ. ಇಂಥ ನಿನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ನಿನ್ನನ್ನು ವರ್ಣನೆ ಮಾಡಲು ಯಾರು ಸಮರ್ಥರಿದ್ದಾರೆ? ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿಯೂ, ಬಲಶಾಲಿಗಳ ಬಲವೂ ನೀನೇ ಆಗಿರುವಿ. ನೀನು ಸುಕುಮಾರರಲ್ಲಿ ಸುಕುಮಾರಿಯಾಗಿರುವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"O Omnipotent (Goddess)","verse":88,"wordDev":"सर्वशक्ते","wordRo":"sarvaśakte"},{"index":2,"meaning":"? who?","verse":88,"wordDev":"कः","wordRo":"kaḥ"},{"index":3,"meaning":"Your","verse":88,"wordDev":"तव","wordRo":"tava"},{"index":4,"meaning":"this","verse":88,"wordDev":"इमाम्","wordRo":"imām"},{"index":5,"meaning":"extent of infinite power","verse":88,"wordDev":"अनन्तशक्त्यृद्धिम्","wordRo":"anantaśaktyṛddhim"},{"index":6,"meaning":"(through which) all forms are manifest","verse":88,"wordDev":"अशेषमूर्तिं","wordRo":"aśeṣamūrtiṁ"},{"index":7,"meaning":"(can) support","verse":88,"wordDev":"वक्ष्यति","wordRo":"vakṣyati"},{"index":8,"meaning":"You are","verse":88,"wordDev":"त्वम्","wordRo":"tvam"},{"index":9,"meaning":"this","verse":88,"wordDev":"एतत्","wordRo":"etat"},{"index":10,"meaning":"energy","verse":88,"wordDev":"तेजः","wordRo":"tejaḥ"},{"index":11,"meaning":"You are","verse":88,"wordDev":"त्वं असि","wordRo":"tvaṁ"},{"index":12,"meaning":"of the strong","verse":88,"wordDev":"बलिनां","wordRo":"balināṁ"},{"index":13,"meaning":"strength","verse":88,"wordDev":"बलं","wordRo":"balaṁ"},{"index":14,"meaning":"of the gentle","verse":88,"wordDev":"कोमलानाम्","wordRo":"komalānām"},{"index":15,"meaning":"gentlest","verse":88,"wordDev":"कोमला","wordRo":"komalā"},{"index":16,"meaning":"also","verse":88,"wordDev":"अपि","wordRo":"api"},{"index":17,"meaning":"and","verse":88,"wordDev":"च","wordRo":"ca"}],"mr":"अनन्तशक्ति, अशेषमूर्ति ऋद्धियुता अतुला,\nसर्वशक्तिमय काली माते! जाणे कोण तुला?\nसृष्टीमाजी तेज तूच, तू बल बलवन्तांचे,\nकोमलांमध्ये कोमल तत्त्वहि तू माते! साचे॥","nxt":"verses/89","or":"ହେ ସର୍ବଶକ୍ତିସ୍ୱରୂପେ ! ତୁମେ ଅସୀମଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନା ଓ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ସମଷ୍ଟିରୂପା । କିଏ ବା ତୁମର ଏହି ସ୍ୱରୂପକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ କ୍ଷମ ? ତୁମେ ପ୍ରଚଣ୍ଡତେଜା, ବଳବାନ ମାନଙ୍କର ବଳ ଓ ସୁକୋମଳ ମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ କୋମଳତରା","pre":"verses/87","sa":"अनन्तशक्त्यृद्धिमशेषमूर्तिं को वक्ष्यतीमां तव सर्वशक्ते।\nतेजस्त्वमेतद्वलिनां बलञ्च त्वं कोमलानामपि कोमलासि॥","saDev":"हे सर्वशक्तिस्वरूपे ! त्वम् असीमशक्तिसमृद्धा सकलशक्तीनां समष्टिरूपा च असि। तथाभूतां त्वां कः वर्णयितुं धारयितुं वा क्षमः ? त्वं प्रचण्डतेजः बलवतां बलं च असि, सुकुमारीणाम् अपि सुकुमारी असि।","saRo":"he sarvaśaktisvarūpe ! tvam asīmaśaktisamṛddhā sakalaśaktīnāṁ samaṣṭirūpā ca asi | tathābhūtāṁ tvāṁ kaḥ varṇayituṁ dhārayituṁ vā kṣamaḥ ? tvaṁ pracaṇḍatejaḥ balavatāṁ balaṁ ca asi, sukumārīṇām api sukumārī asi |","ta":"சர்வசக்தி உந்தன் சகல ஸ்வரூபம்\nசேர்ந்த, சுத்த சாஸ்வத சக்தியைத்\nதாங்குவோரும் உண்டோ? எரிக்கின்ற ஆற்றலும் நீ!\nபலவானின் வலிமையும் நீ! பண்பாளர் குணமும் நீ!","transliteration":"anantaśaktyṛddhimaśeṣamūrtiṁ ko vakṣyatīmāṁ tava sarvaśakte ।\ntejastvametadvalināṁ balañca tvaṁ komalānāmapi komalāsi ॥","u":"88"},{"anvayaDev":"अहं द्विभुजाम्, सौम्यां त्वां नमामि, त्रिशूलिनीम्, अभयं वहन्तीं त्वां [नमामि]। [हे] अम्ब ! [हे] सावित्रि ! [हे] शुभे ! [हे] त्रिनेत्रे ! शुक्लाङ्गवस्त्राम्, वृषरूढकान्तिं त्वां [नमामि ]।","anvayaRo":"ahaṁ dvibhujām, saumyāṁ tvāṁ namāmi, triśūlinīm, abhayaṁ vahantīṁ tvāṁ [namāmi] | [he] amba ! [he] sāvitri ! [he] śubhe ! [he] trinetre ! śuklāṅgavastrām, vṛṣarūḍhakāntiṁ tvāṁ [namāmi ] |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/89.mp3","audio_fileName":"verses/89.mp3","bn":"সৌম্যা, দেবী দ্বিভূজা আপনাকে আমি প্রণাম করি,\nত্রিশূলধারিনী আপনি অভয় দান করিতেছেন।\nমাতা অম্বা আপনি, সাবিত্রী, শুভদা, ত্রিনয়নী;\nবৃষ আপনার বাহন, হে শুক্লবসনা, আপনাকে \nনমস্কার করি।.","en":"Two-armed in thy gracious aspect I bow to thee, and again with trident uplifted bringing deliverance from fear; to thee I bow, O Mother, O radiant Savitri, O three-eyed one, thy white-limbed, white-robed loveliness mounted on a bull.","gu":"સૌમ્યા તને હું દ્વિભુજા નમું છું, \nત્રિશુલિનીને, અભયપ્રદાત્રીને,\nસાવિત્રિ હે મા, શુભ હે ત્રિનેતી, \nહે શુક્લવસ્ત્રા, વૃષભે તું બેઠી. ૮૯.","hi":"प्रसन्नवदने! द्विभुजे! तुम्हें प्रणाम।\nओ त्रिशूलिनी!अभयदायिनी!तुम्हें प्रणाम।\nसावित्री तुम, माँ कल्याणी!त्रिलोचना!\nशुभ्रांगी,शुक्लाम्बरा वृषवाहना॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ದ್ವಿಭುಜಾ ತ್ವಂ ಸೋಮವತ್ ಮನೋದ್ಯಾ ಅಸಿ| ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಣೀ ತ್ವಮ್ ಅಸ್ಮಭ್ಯಮ್ ಅಭಯಂ ಧಾರಯಸಿ| ಹೇ ಅಂಬ! ಹೇ ಸಾವಿತ್ರಿ! ಹೇ ಶುಭೆ! ಹೇ ತ್ರಿನೇತ್ರೆ! ತ್ವಂ ಶುಕ್ಲಾಂಗಾ, ಶುಭ್ರವಸನಾ ವೃಷಭಾರೂಢಾ ಚ ಅಸಿ| ಈದೃಶೀ ತ್ವಾಮ್ ಅಹಂ ಸತತಂ ನಮಾಮಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ನಿನ್ನ ದ್ವಿಭುಜರೂಪವು ಚಂದ್ರಿಕೆಯಂತೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಹ್ಲಾದ ಕೊಡುವಂತಹದಾಗಿದೆ. ಹೇ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯೇ! ನೀನು ನಮಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವೆ. ಹೇ ಅಂಬೇ! ಹೇ ಸಾವಿತ್ರಿ! ಹೇ ಮಂಗಲದಾಯಿನಿ! ಹೇ ತ್ರಿನೇತ್ರಧಾರಿಯೇ! ನೀನು ಶುಭ್ರ ಶರೀರಧಾರಿ, ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿರುವಿ. ಹಾಗೂ ವೃಷಭಾರೂಢಳಾಗಿರುವೆ. ಇಂಥ ನಿನಗೆ ನನ್ನ ಅನೇಕಾನೇಕ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"I","verse":89,"wordDev":"अहं","wordRo":"ahaṁ"},{"index":2,"meaning":"two armed","verse":89,"wordDev":"द्विभुजाम्","wordRo":"dvibhujām"},{"index":3,"meaning":"gracious","verse":89,"wordDev":"सौम्यां","wordRo":"saumyāṁ"},{"index":4,"meaning":"(to) you","verse":89,"wordDev":"त्वां","wordRo":"tvāṁ"},{"index":5,"meaning":"I bow","verse":89,"wordDev":"नमामि","wordRo":"namāmi"},{"index":6,"meaning":"who wields a trident","verse":89,"wordDev":"त्रिशूलिनीम्","wordRo":"triśūlinīm"},{"index":7,"meaning":"fearlessness","verse":89,"wordDev":"अभयं","wordRo":"abhayaṁ"},{"index":8,"meaning":"delivers","verse":89,"wordDev":"वहन्तीं","wordRo":"vahantīṁ"},{"index":9,"meaning":"(to) You","verse":89,"wordDev":"त्वां","wordRo":"tvāṁ"},{"index":10,"meaning":"Mother","verse":89,"wordDev":"अम्ब","wordRo":"amba"},{"index":11,"meaning":"Savitri","verse":89,"wordDev":"सावित्रि","wordRo":"sāvitri"},{"index":12,"meaning":"radiant","verse":89,"wordDev":"शुभे","wordRo":"śubhe"},{"index":13,"meaning":"Three eyed One","verse":89,"wordDev":"त्रिनेत्रे","wordRo":"trinetre"},{"index":14,"meaning":"with white limbs and white robes","verse":89,"wordDev":"शुक्लाङ्गवस्त्राम्","wordRo":"śuklāṅgavastrām"},{"index":15,"meaning":"beautiful one mounted on a bull","verse":89,"wordDev":"वृषरूढकान्तिं","wordRo":"vṛṣarūḍhakāntiṁ"},{"index":16,"meaning":"(to) You","verse":89,"wordDev":"त्वां","wordRo":"tvāṁ"}],"mr":"द्विभुजाधारी सौम्ये माते! तुजला मी नमतो,\nत्रिशूलधारी अभयदायिनी! तुजला मी नमतो.\nअंबे, शुभकरी सावित्री तू, त्रिलोचने नमितो,\nसुशुभ्रवसने, वृषभारुढे! तुजला मी नमतो.","nxt":"verses/90","or":"ହେ ଦେବି ! ତୁମେ ସୌମ୍ୟା, ଦ୍ୱିଭୁଜା, ତ୍ରିଶୂଳଧାରିଣୀ, ଅଭୟଦାୟିନୀ । ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି ।ହେ ମାତଃ ! ହେ ସାବିତ୍ରୀ ! ହେ ଶୁଭଙ୍କରି ! ହେ ତ୍ରିନେତ୍ରଧାରିଣି ! ତୁମେ ଶୁଭ୍ରାଶରୀରା, ଶ୍ଵେତବସ୍ତ୍ରଧାରିଣି, ବୃଷାରୂଢ଼ା । ତୁମର ଏହିପରି ସ୍ୱରୂପକୁ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର କରୁଛି","pre":"verses/88","sa":"सौम्यामहं त्वां द्विभुजां नमामि त्रिशूलिनीं त्वामभयं वहन्तीम्।\nत्वामम्ब सावित्रि शुभे त्रिनेत्रे शुक्लाङ्गवस्त्रां वृषरूढकान्तिम्॥","saDev":"द्विभुजा त्वं सोमवत् मनोज्ञा असि। त्रिशूलधारिणि त्वम् अस्मभ्यम् अभयं धारयसि। हे अम्ब ! हे सावित्रि ! हे शुभे ! हे त्रिनेत्रे ! त्वं शुक्लाङ्गा, शुभ्रवसना वृषभारूढा च असि। ईदृशीं त्वाम् अहं सततं नमामि। (सोमः - चन्द्रः।)","saRo":"dvibhujā tvaṁ somavat manojñā asi | triśūladhāriṇi tvam asmabhyam abhayaṁ dhārayasi | he amba ! he sāvitri ! he śubhe ! he trinetre ! tvaṁ śuklāṅgā, śubhravasanā vṛṣabhārūḍhā ca asi | īdṛśīṁ tvām ahaṁ satataṁ namāmi | (somaḥ - candraḥ |)","ta":"இரு கரத்துடனே அருள் தரும் அம்சம்;\nஅச்சம் விரட்ட திரிசூலம் ஏந்தும்,\nஒளிமிகு சாவித்ரி, முக்கண் நாயகி,\nஉடையிலும் உடலிலும் வெண்மை, விடையேறியது அந்தப் பெண்மை!","transliteration":"saumyāmahaṁ tvāṁ dvibhujāṁ namāmi triśūlinīṁ tvāmabhayaṁ vahantīm ।\ntvāmamba sāvitri śubhe trinetre śuklāṅgavastrāṁ vṛṣarūḍhakāntim ॥","u":"89"},{"anvayaDev":"[हे] मातः ! दशायुधाढ्या, दशदिक्षु अगम्या, दशबाहुः [त्वम्] आर्यान् पातासि। जगद्योनिः अचिन्त्यवीर्या [त्वं] सहस्रहस्तैः पुत्रान् उपगुह्य आस्ते।","anvayaRo":"[he] mātaḥ ! daśāyudhāḍhyā, daśadikṣu agamyā, daśabāhuḥ [tvam] āryān pātāsi | jagadyoniḥ acintyavīryā [tvaṁ] sahasrahastaiḥ putrān upaguhya āste |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/90.mp3","audio_fileName":"verses/90.mp3","bn":"দশ প্রহরধারিণী দশভূজে, মাতঃ আপন আর্য সন্তানদিগকে \nআপনি রক্ষা করিয়া আসিতেছেন। হে দেবী, অনন্তবীর্যা— \nজগত সৃষ্টি কারয়িত্রী, সহস্রহস্তে নিজ সন্তানদের \nআপনি রক্ষক।.","en":"Ten-armed with all thy ten weapons thou protectest the Aryans, O Mother unattainable in the ten directions; as the womb of the world thou sitst with a thousand arms embracing thy children, unthinkable in thy energy.","gu":"દશ આયુધો ધારત તું દશે દિશે, \nઅગમ્ય. આર્યો દશબાહુ રક્ષતી,\nસહસ્ર હસ્તે પુત્રો તું રક્ષી, \nછે તું જગદ્યોની, અચિન્ત્યવીર્યા. ૯૦.","hi":"दस आयुध तू धारण किये हुए माँ!\nदुर्लभ है तू दसों दशाओं में भी,\nआर्यजनों की रक्षा में रत दसों भुजाएँ\nहैं पुत्रों पर तेरे अगणित वरद हस्त,\nहे अकूत बलशालिनि! माता जगत्-योनि॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಮಾತಃ! ದಶಭುಜಾ, ದಶಾಯುಧಧಾರಿಣೀ, ದಶಸು ಅಪಿ ವಿಶಾಸು ಪ್ರಾಪ್ತುಂ ಜ್ಞಾತುಂ ಚ ಅಶಕ್ಯಾ ತ್ವಮ್ ಆರ್ಯಾಣಾಮ್ ರಕ್ಷಿತ್ರೀ ಅಸಿ| ಜಗತಃ ಉತ್ಪಾದಯಿತ್ರೀ, ಅಕಲ್ಪ್ಯಶಕ್ತಿಶಾಲಿನೀ ತ್ವಂ ಸಹಸ್ರಹಸ್ತೈಃ ಸ್ವಪುತ್ರಾನ್ ಆಲಿಂಗಯ ಸ್ಥಿತಾ ಅಸಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಮಾತೆ! ನೀನು ದಶಭುಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವಳಾಗಿರುವೆ. ನೀನು ಹತ್ತೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಿ. ಆದರೂ ಸಹಿತ ಹತ್ತೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆಯಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವಿ. ಆ ಹತ್ತೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಆರ್ಯರನ್ನು ಸತತ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಿ. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಜನ್ಮತಾಳಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಜಗದಂಬಾ ಇರುವೆ. ಅಚಿಂತ್ಯವೀರ್ಯಳಾಗಿರುವೆ. ಈವತ್ತೂ ಕೂಡಾ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸಹಸ್ರ ಹಸ್ತಗಳಿಂದ ಆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಂಭಾಳಿಸುತ್ತಿರುವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"Mother","verse":90,"wordDev":"मातः","wordRo":"mātaḥ"},{"index":2,"meaning":"with Your ten weapons","verse":90,"wordDev":"दशायुधाढ्या","wordRo":"daśāyudhāḍhyā"},{"index":3,"meaning":"in the ten directions","verse":90,"wordDev":"दशदिक्षु","wordRo":"daśadikṣu"},{"index":4,"meaning":"unattainable","verse":90,"wordDev":"अगम्या","wordRo":"agamyā"},{"index":5,"meaning":"ten armed","verse":90,"wordDev":"दशबाहुः","wordRo":"daśabāhuḥ"},{"index":6,"meaning":"the Aryans","verse":90,"wordDev":"आर्यान्","wordRo":"āryān"},{"index":7,"meaning":"you protect","verse":90,"wordDev":"पातासि","wordRo":"pātāsi"},{"index":8,"meaning":"womb of the world","verse":90,"wordDev":"जगद्योनिः","wordRo":"jagadyoniḥ"},{"index":9,"meaning":"(you have) unfathomable energy","verse":90,"wordDev":"अचिन्त्यवीर्या","wordRo":"acintyavīryā"},{"index":10,"meaning":"with a thousand arms","verse":90,"wordDev":"सहस्रहस्तैः","wordRo":"sahasrahastaiḥ"},{"index":11,"meaning":"children","verse":90,"wordDev":"पुत्रान्","wordRo":"putrān"},{"index":12,"meaning":"embracing","verse":90,"wordDev":"उपगुह्य","wordRo":"upaguhya"},{"index":13,"meaning":"you sit","verse":90,"wordDev":"आस्ते","wordRo":"āste"}],"mr":"दहा आयुधे करी, दशदिशी अगम्य तू माते!\nआर्यजनांचे रक्षण करिशी दशभुजधर माते!\nस्वबालकांना सहस्त्रहस्ते आलिंगिशी माते!\nअचिन्त्यशक्ति जगज्ज्ननी तू मम काली माते!","nxt":"verses/91","or":"ହେ ମାତଃ ! ହେ ଦଶଭୁଜେ ! ହେ ଦଶାୟୁଧଧାରିଣି ! ହେ ଦଶଦିଗଦୁର୍ଲଭେ ! ତୁମେ ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ରୀ । ହେ ସକଳ ଜଗତର ଆଧାରଭୂତେ ! ହେ ଅକଳ୍ପନୀୟ ବଳଧାରିଣୀ ଦେବି ! ସହସ୍ର ସହସ୍ର ହସ୍ତରେ ତୁମେ ତୁମର ଆର୍ଯ୍ୟସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ବିରାଜିତା","pre":"verses/89","sa":"दशायुधाढ्या दशदिक्ष्वगम्या पातासि मातर्दशबाहुरार्यान्।\nसहस्रहस्तैरुपगुह्य पुत्रानास्से जगद्योनिरचिन्त्यवीर्या॥","saDev":"हे मातः ! दशभुजा, दशायुधधारिणी, दशसु अपि दिशासु प्राप्तुं ज्ञातुं च अशक्या त्वम् आर्याणां रक्षित्री असि। जगतः उत्पादयित्री, अकल्प्यशक्तिशालिनी त्वं सहस्रहस्तैः स्वपुत्रान् आलिङ्ग्य स्थिता असि।","saRo":"he mātaḥ ! daśabhujā, daśāyudhadhāriṇī, daśasu api diśāsu prāptuṁ jñātuṁ ca aśakyā tvam āryāṇāṁ rakṣitrī asi | jagataḥ utpādayitrī, akalpyaśaktiśālinī tvaṁ sahasrahastaiḥ svaputrān āliṅgya sthitā asi |","ta":"திசைகள் பத்திலும் தீண்ட முடியாதுனை;\nகரங்கள் பத்தும், கருவிகள் பத்தும் உன்துணை,\nஆரியர் காப்பதில்; அறிவிற் கெட்டா ஆற்றலுடனே,\nஆயிரம் கரத்தால், குழந்தைகள் தழுவி, உலகின் கருப்பையாய் அமர்ந்திருப்பாயே!","transliteration":"daśāyudhāḍhyā daśadikṣvagamyā pātāsi mātardaśabāhurāryān ।\nsahasrahastairupaguhya putrānāsse jagadyoniracintyavīryā ॥","u":"90"},{"anvayaDev":"भासैः गहनानि प्रकाश्यन्तीम्, भीमाम्, ज्वलत्पर्वतमूर्तिम्, अग्र्याम्, सौम्यां देवीम् आर्यभुवः नगरेषु द्वारि स्थिताम्, सखड्गां पश्यामि।","anvayaRo":"bhāsaiḥ gahanāni prakāśyantīm, bhīmām, jvalatparvatamūrtim, agryām, saumyāṁ devīm āryabhuvaḥ nagareṣu dvāri sthitām, sakhaḍgāṁ paśyāmi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/91.mp3","audio_fileName":"verses/91.mp3","bn":"দেবীভীমা, জ্বালামুখীর ন্যায় ঘনান্ধকার সমাচ্ছন্ন \nঅরণ্যভেদী আপনার জ্যোতিঃ প্রকাশ পাইতেছে।\nদেবী শৌম্যেঃ আর্যাবর্তের নগরে নগরে দ্বারীরূপে খড়গহস্তে \nআপনাকে আমি দর্শন করিলাম।.","en":"Illumining with her rays the impenetrable depths of the forests, her form like a mountain of fire, terrible and sublime, I see the gracious Goddess standing, sword in hand, at the gates of the cities of the Aryan country.","gu":"પ્રકાશતી તેજથી ગાઢ તું વનો, \nતું અગ્નિના પર્વત જેવી ભીષણા,\nજોઉ તને સૌમ્ય નગરો વિષે હું, \nદ્વારે ખડી ખડ્ગ લઈ આર્યભૂમિના. ૯૧.","hi":"घने अंधेरे में फैलाती हुई उजाला,\nजलते पर्वत सी तेरी भीषण काया,\nदेख रहा हूँ,शस्त्र हाथ में लिये खड़ी है देवी सरला\nआर्यभूमि के नगर-नगर,द्वारे-द्वारे॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ನಿಬಿಡಾಂಧಕಾರಽಪ್ರದೇಶಾನ್ ಸ್ವಜ್ಯೋತಿಷಾ ಪ್ರಕಾಶಯಂತೀಮ್, ಭಯಂಕರೀಮ್, ಜ್ವಾಲಾಮಯಪರ್ವತರೂಪಿಣೀಮ್, ಆದ್ಯಾಂ ಸೌಮ್ಯಾಂ ಚ ದೇವೀಮ್ ಆರ್ಯಭೂಮೇಃ ನಗರಾಣಾಂ ದ್ವಾರಿ ಖಡ್ಗಹಸ್ತಾಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ|\t\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು ಆರ್ಯಭೂಮಿಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ನಿಬಿಡ ಅಂಧಃಕಾರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತ, ಭಯಂಕರ ಪರ್ವತರೂಪಿಯಾದ ಜ್ವಾಲಾಮಯಿ ದೇವಿ ಪ್ರಥಮಬಾರಿ ಸೌಮ್ಯಳಾಗಿ ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತಳಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿರುವೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"with splendour","verse":91,"wordDev":"भासैः","wordRo":"bhāsaiḥ"},{"index":2,"meaning":"impenetrable (forests)","verse":91,"wordDev":"गहनानि","wordRo":"gahanāni"},{"index":3,"meaning":"illumining","verse":91,"wordDev":"प्रकाश्यन्तीम्","wordRo":"prakāśyantīm"},{"index":4,"meaning":"terrible","verse":91,"wordDev":"भीमाम्","wordRo":"bhīmām"},{"index":5,"meaning":"her form like a mountain of fire","verse":91,"wordDev":"ज्वलत्पर्वतमूर्तिम्","wordRo":"jvalatparvatamūrtim"},{"index":6,"meaning":"exalted/foremost","verse":91,"wordDev":"अग्र्याम्","wordRo":"agryām"},{"index":7,"meaning":"gracious","verse":91,"wordDev":"सौम्यां","wordRo":"saumyāṁ"},{"index":8,"meaning":"Goddess","verse":91,"wordDev":"देवीम्","wordRo":"devīm"},{"index":9,"meaning":"of the Aryan country","verse":91,"wordDev":"आर्यभुवः","wordRo":"āryabhuvaḥ"},{"index":10,"meaning":"(in) of the cities","verse":91,"wordDev":"नगरेषु","wordRo":"nagareṣu"},{"index":11,"meaning":"at the gates","verse":91,"wordDev":"द्वारि","wordRo":"dvāri"},{"index":12,"meaning":"standing","verse":91,"wordDev":"स्थिताम्","wordRo":"sthitām"},{"index":13,"meaning":"sword in hand","verse":91,"wordDev":"सखड्गां","wordRo":"sakhaḍgāṁ"},{"index":14,"meaning":"I see","verse":91,"wordDev":"पश्यामि","wordRo":"paśyāmi"}],"mr":"स्वयंज्योतीने अन्धप्रदेशां उजाळिले जेणे,\nज्वालामयगिरीमूर्ती भीमा मी देखे नयने।\nआर्यभूमीच्या नगरांमाजी अति सौम्या देवी,\nखड्ग घेऊनी द्वारी उभी ती, मी देखे देवी॥","nxt":"verses/92","or":"ନିବିଡ଼ ଅନ୍ଧକାର ପ୍ରଦେଶକୁ ନିଜର ଶୁଭ୍ରତେଜ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ କରୁଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କରୀ, ଜ୍ଵଳାମୟପର୍ବତରୂପିଣୀ ଆଦ୍ୟାଶକ୍ତି, ସୌମ୍ୟା ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ଆର୍ଯ୍ୟଭୂମିର ନଗରମାନଙ୍କର ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ଖଡ୍ଗହସ୍ତରେ ଦଣ୍ଡାୟାମାନା ହୋଇଥିବାର ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରୁଛି","pre":"verses/90","sa":"प्रकाशयन्तीं गहनानि भासैर्भीमां ज्वलत्पर्वतमूर्तिमग्र्याम्। पश्यामि देवीं नगरेषु सौम्यां द्वारि स्थितामार्यभुवः सखड्गाम्॥","saDev":"निबिडाऽन्धकारप्रदेशान् स्वज्योतिषा प्रकाशयन्तीम्, भयङ्करीम्, ज्वालामयपर्वतरूपिणीम्, आद्यां सौम्यां च देवीम् आर्यभूमेः नगराणां द्वारि खड्गहस्तां पश्यामि।","saRo":"nibiḍā'ndhakārapradeśān svajyotiṣā prakāśayantīm, bhayaṅkarīm, jvālāmayaparvatarūpiṇīm, ādyāṁ saumyāṁ ca devīm āryabhūmeḥ nagarāṇāṁ dvāri khaḍgahastāṁ paśyāmi |","ta":"உட்புக வியலா வனங்களில் ஒளி தரும்\nகதிரினாள், எரிமலை போலும், அருள் தரும்\nகாளி, ஆவேச அழகினாள், ஆரிய நகர்களின்\nவாயில் காத்திட வாளேந்தி நின்றாள்!","transliteration":"prakāśayantīṁ gahanāni bhāsairbhīmāṁ jvalatparvatamūrtimagryām | paśyāmi devīṁ nagareṣu saumyāṁ dvāri sthitāmāryabhuvaḥ sakhaḍgām ||","u":"91"},{"anvayaDev":"प्रजानां जननी कलिं दमित्वा सत्त्वाधिका [सती] अपत्यकुलैः विभाति। स्वाधीनवृत्तीनि चरन्ति तानि [अहं] पुनः आगममार्गगाणि पश्यामि।","anvayaRo":"prajānāṁ jananī kaliṁ damitvā sattvādhikā [satī] apatyakulaiḥ vibhāti | svādhīnavṛttīni caranti tāni [ahaṁ] punaḥ āgamamārgagāṇi paśyāmi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/92.mp3","audio_fileName":"verses/92.mp3","bn":"প্রজাদিগের জননী আপনি কলিকে দমন করিয়া \nসত্বাধিকার সুপ্রতিষ্ঠিত করিয়াছেন। স্বাধীন বৃত্তিগুলির \nপুনরায় আচরণ হইতে থাকিল, সকলে বেদমার্গ \nঅনুসরনরত দেখিতে পাইলাম।.","en":"The mighty Mother of creatures has vanquished the Age of Strife. Once again the move-ments of freedom are abroad; I observe them following the paths of the ancient scrip-tures.","gu":"તું હા દમીને કલિ, લોકમાતા, \nસત્ત્વે વધુ પૂર્ણ [ ].\nસ્વાધીન થૈ લોક ફરી રહ્યા પુન: \nજોઉ જતા શાસ્ત્રરચેલ માર્ગ પે. ૯૨.","hi":"कलि का हुआ दमन तेरे हाथों जन-जननी!\nस्वाधीनवृत्ति से चलने लगे यहाँ के लोग\nवेदमार्ग पर,देख रहा मैं॥","kn":"ಕಲೀ ದಮಿತ್ವಾ ಜನನೀ ಪ್ರಜಾನಾಂ\n\tಸತ್ವಾಧಿಕಾಪತ್ಯಕುಲೈರ್ವಿಭಾತಿ|\nಸ್ವಾಧೀನವೃತ್ತೀನಿ ಪುನಶ್ಚರಂತಿ\n\tಪಶ್ಯಾಮಿ ತಾನಿ ಆಗಮಮಾರ್ಗಗಾಣಿ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"of creatures","verse":92,"wordDev":"प्रजानां","wordRo":"prajānāṁ"},{"index":2,"meaning":"the Mother","verse":92,"wordDev":"जननी","wordRo":"jananī"},{"index":3,"meaning":"the age of Kali","verse":92,"wordDev":"कलिं","wordRo":"kaliṁ"},{"index":4,"meaning":"having vanquished","verse":92,"wordDev":"दमित्वा","wordRo":"damitvā"},{"index":5,"meaning":"mighty","verse":92,"wordDev":"सत्त्वाधिका","wordRo":"sattvādhikā"},{"index":6,"meaning":"her children","verse":92,"wordDev":"अपत्यकुलैः","wordRo":"apatyakulaiḥ"},{"index":7,"meaning":"shines","verse":92,"wordDev":"विभाति","wordRo":"vibhāti"},{"index":8,"meaning":"independently","verse":92,"wordDev":"स्वाधीनवृत्तीनि","wordRo":"svādhīnavṛttīni"},{"index":9,"meaning":"moving","verse":92,"wordDev":"चरन्ति","wordRo":"caranti"},{"index":10,"meaning":"them","verse":92,"wordDev":"तानि","wordRo":"tāni"},{"index":11,"meaning":"once again","verse":92,"wordDev":"पुनः","wordRo":"punaḥ"},{"index":12,"meaning":"paths of the ancient scriptures","verse":92,"wordDev":"आगममार्गगाणि","wordRo":"āgamamārgagāṇi"},{"index":13,"meaning":"I see","verse":92,"wordDev":"पश्यामि","wordRo":"paśyāmi"}],"mr":"प्रजाजनांची जननी देवी कलिमर्दन करुनी,\nसत्त्वप्रधाना सती शोभते अपुल्या प्रजाजनी।\nस्वतंत्रवृत्ती धारण करुनी जीवन ते जगती,\nबघतो त्यांना आगममार्गे जीवन ते जगती॥","nxt":"verses/93","or":"ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ସେହି ଜନନୀ ଯୁଦ୍ଧରେ କଳିକୁ ପରାଜୟ କରି ଶକ୍ତିଶାଳିନୀ ଭାବେ ନିଜର ସନ୍ତାନ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭମାନା । ସେହି ସନ୍ତାନଗଣ ସ୍ୱାଧୀନବୃତ୍ତିକୁ ଆଚରଣ କରିବା ସହ ପୁନଃ ବେଦୋକ୍ତ ଧର୍ମମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବାର ମୁଁ ଦେଖିପାରୁଛି","pre":"verses/91","sa":"कलिं दमित्वा जननी प्रजानां सत्त्वाधिकापत्यकुलैर्विभाति।\nस्वाधीनवृत्तीनि पुनश्चरन्ति पश्यामि तान्यागममार्गगाणि॥","saDev":"प्रजानां जननी सा युद्धेन कलिं पराजित्य सत्त्वप्रधाना सती सन्ततिकुलैः विभाति। स्वातन्त्र्यं सेवमानानि तानि सन्ततिकुलानि अहं पुनः शास्त्रोक्तमार्गम् अनुसरन्ति पश्यामि।","saRo":"prajānāṁ jananī sā yuddhena kaliṁ parājitya sattvapradhānā satī santatikulaiḥ vibhāti | svātantryaṁ sevamānāni tāni santatikulāni ahaṁ punaḥ śāstroktamārgam anusaranti paśyāmi |","ta":"அனைத்துயிர்களின் ஆற்றல்மிகு அன்னை,\nகலகக் காரரின் கதை முடித்தாளே!\nசுதந்திர இயக்கம் மீண்டும் பரவிடக் கண்டேன்;\nஇதந்தரு வேதமொழி வழிநடை பழகிடக் கண்டேன்!","transliteration":"kaliṁ damitvā jananī prajānāṁ sattvādhikāpatyakulairvibhāti ।\nsvādhīnavṛttīni punaścaranti paśyāmi tānyāgamamārgagāṇi ॥","u":"92"},{"anvayaDev":"अरण्यभूमौ हृदयामृतोत्सम् इमं वेदस्य घोषं पुनः शृणोमि। [पुनः] पुंसां प्रपूर्णा कुल्या सुज्ञानिनां आश्रमगा वहति इव।","anvayaRo":"araṇyabhūmau hṛdayāmṛtotsam imaṁ vedasya ghoṣaṁ punaḥ śṛṇomi | [punaḥ] puṁsāṁ prapūrṇā kulyā sujñānināṁ āśramagā vahati iva |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/93.mp3","audio_fileName":"verses/93.mp3","bn":"অরণ্যভূমিমধ্যে পুনরায় বেদমন্ত্র হৃদয় অমৃত উৎস হইতে \nঘোষিত হইতেছে, শ্রবণ করিলাম। সুজ্ঞানী মুনিদিগের \nআশ্রম অভিমুখে মানবধারা প্রবাহিত হইতে থাকিল।.","en":"Once again I hear in the forests the chanting of the Veda which is a fountain of immortal-ising nectar to the heart. An overflowing river of humanity streams to the hermitages of the sages perfected in self-knowledge.","gu":"પુન, સુણુ ઘોષ હું વેદનો આ \nવને શું હ્રદયામૃતનો ફુવારો,\nજ્ઞાની અને હા મુનિઓની આશ્રમે \nવહી જતી પૂર્ણ સરિતા સામો એ. ૯૩.","hi":"वैदिक मंत्रों के स्वर गूँज रहे फिर\nवनप्रान्तों में ये दिये सुनाई मुझको,\nवे ही स्वर हैं हिय का अमृत निर्झर,\nयह जनसरिता है बही जा रही, देखो\nमुनिजन के गुरुतर ज्ञानपूर्ण श्रमपथ पर॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಪ್ರಜಾನಾಂ ಜನನೀ ಸಾ ಯುದ್ಧೇನ ಕಲೀ ಕರಾಜಿತ್ಯ ಸತ್ವಪ್ರಧಾನಾ ಸತೀ ಸಂತತಿಕುಲೈಃ ವಿಭಾತಿ| ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಂ ಸೇವಮಾನಾನಿ ತಾನಿ ಸಂತತಿಕುಲಾನಿ ಅಹಂ ಪುನಃ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತಮಾರ್ಗಮ್ ಅನುಸರಂತಿ ಇತಿ ಪಶ್ಯಾಮಿ|\n\tಅರಣ್ಯಭೂಮೌ ಹೃದಯಾತ್ ನಿಃಸೃತಂ ವೇದಸ್ಯ ಅಮರಘೋಷಂ ಪುನಃ ಶೃಣೋಮಿ| ಪುನಃ ಪರಿಪೂರ್ಣಾ ಮಾನವನದೀ ಸುಜ್ಞಾನಿನಾಂ ಮುನೀನಾಮ್ ಆಶ್ರಮಾಭಿಮುಖಂ ಪ್ರವಹತಿ ಇವ|\t\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಕಲಿಯುಗವನ್ನು ದಮನಗೊಳಿಸುವ ಹೇ ಲೋಕಮಾತೆ! ನಿನ್ನ ಅಭಯ ವರದಾನದಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನರಾದ ಜನರು ಸ್ವತಂತ್ರತೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.\n\tಪ್ರಜೆಗಳು ಪುನಃ ಶಾಸ್ತ್ರವಿದಿತ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಹೃದಯದಿಂದ ಅಮೃತಝರಿ ಹರಿವಂತೆ ವೇದಗಳ ಘೋಷ ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಲಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯ ಎಲ್ಲ ಜನರು ಜ್ಞಾನಿ-ಮುನಿಗಳ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಪುನಃ ಹೋಗುತ್ತಲಿದ್ದಾರೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"in the forestlands","verse":93,"wordDev":"अरण्यभूमौ","wordRo":"araṇyabhūmau"},{"index":2,"meaning":"fountain of nectar in the heart","verse":93,"wordDev":"हृदयामृतोत्सम्","wordRo":"hṛdayāmṛtotsam"},{"index":3,"meaning":"the","verse":93,"wordDev":"इमं","wordRo":"imaṁ"},{"index":4,"meaning":"of the veda","verse":93,"wordDev":"वेदस्य","wordRo":"vedasya"},{"index":5,"meaning":"chanting","verse":93,"wordDev":"घोषं","wordRo":"ghoṣaṁ"},{"index":6,"meaning":"once again","verse":93,"wordDev":"पुनः","wordRo":"punaḥ"},{"index":7,"meaning":"I hear","verse":93,"wordDev":"शृणोमि","wordRo":"śṛṇomi"},{"index":8,"meaning":"of humanity","verse":93,"wordDev":"पुंसां","wordRo":"puṁsāṁ"},{"index":9,"meaning":"overflowing","verse":93,"wordDev":"प्रपूर्णा","wordRo":"prapūrṇā"},{"index":10,"meaning":"stream","verse":93,"wordDev":"कुल्या","wordRo":"kulyā"},{"index":11,"meaning":"of the wise sages","verse":93,"wordDev":"सुज्ञानिनां","wordRo":"sujñānināṁ"},{"index":12,"meaning":"to the hermitages","verse":93,"wordDev":"आश्रमगा","wordRo":"āśramagā"},{"index":13,"meaning":"flows","verse":93,"wordDev":"वहति","wordRo":"vahati"},{"index":14,"meaning":"as though","verse":93,"wordDev":"इव","wordRo":"iva"}],"mr":"अरण्यामध्ये उगम पावला मुनिह्रदयंमधुनी,\nअमरघोष तो चहुवेदांचा पुनश्च ये कानी।\nज्ञानवन्त ऋषिमुनीगणांच्या आश्रमांस पुन्हा,\nखळखळ वाहे अहा! सरिता मानवपरिपूर्णा॥","nxt":"verses/94","or":"ହୃଦୟାମୃତର ଉତ୍ସ ବେଦର ସେହି ଅମରଘୋଷକୁ ମୁଁ ପୁଣିଥରେ ଅରଣ୍ୟଭୂମିମାନଙ୍କରେ ଶୁଣିବାକୁ ପାଉଛି । ପରିପୂର୍ଣ୍ଣା ମାନବନଦୀ ସୁଜ୍ଞାନୀ ମୁନିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମାଭିମୁଖୀ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବାର ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛି","pre":"verses/92","sa":"पुनः शृणोमीममरण्यभूमौ वेदस्य घोषं हृदयामृतोत्सम्।\nसुज्ञानिनामाश्रमगा मुनीनां कुल्येव पुंसां वहति प्रपूर्णा॥","saDev":"अरण्यभूमौ हृदयात् निःसृतं वेदस्य अमरघोषं पुनः शृणोमि। पुनः परिपूर्णा मानवनदी सुज्ञानिनां मुनीनाम् आश्रमाभिमुखं प्रवहति इव।","saRo":"araṇyabhūmau hṛdayāt niḥsṛtaṁ vedasya amaraghoṣaṁ punaḥ śṛṇomi | punaḥ paripūrṇā mānavanadī sujñānināṁ munīnām āśramābhimukhaṁ pravahati iva |","ta":"வனங்களில் மறுபடி வேதம் ஒலித்திடக்\nகேட்டேன்; அமரத்வம் தரும் அமுத ஊற்றது\nஉணர்ந்தேன்; தமையுணர் தவமுனி வசிப்பிடம்\nநோக்கியே மனிதர் மோதிடக் கண்டேன்!","transliteration":"punaḥ śṛṇomīmamaraṇyabhūmau vedasya ghoṣaṁ hṛdayāmṛtotsam ।\nsujñānināmāśramagā munīnāṁ kulyeva puṁsāṁ vahati prapūrṇā ॥","u":"93"},{"anvayaDev":"पुनः सहस्रांशुकुलार्यजन्मा सनातनान् धर्ममार्गान् रक्षति। पुनः अपि सा स्मितास्या, समुज्ज्वला लक्ष्मीः भारतेषु अचला [सती] राजति।","anvayaRo":"punaḥ sahasrāṁśukulāryajanmā sanātanān dharmamārgān rakṣati | punaḥ api sā smitāsyā, samujjvalā lakṣmīḥ bhārateṣu acalā [satī] rājati |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/94.mp3","audio_fileName":"verses/94.mp3","bn":"সনাতন ধর্ম মার্গ সৌর কুলোদ্ভূত সন্তানগণ পুনরায় \nরক্ষা করিতে থাকিলেন। লক্ষী পুনরায় \nস্মিতহাসিনী, অচল হইয়া উজ্জ্বল দীপ্তিতে ভারতে \nঅধিষ্ঠিত হইলেন ।.","en":"Once again the eternal ways of the Dharma are guarded by one nobly born in the Solar race. And once again resplendent Lakshmi, a smile on her lips, reigns steadfast among the Bharatas.","gu":"એ રક્ષતી ધર્મમાર્ગો સનાતન પુનઃ \nમહાસૂર્યકુલજન્મદાત્રી,\nલક્ષ્મી વળી તે અચલા સ્મિતાનના, \nસમુજ્જ્વલા રાજતી ભારતી જને. ૯૪.","hi":"सूर्यवंश में जन्म लिया है जिन आर्यों ने\nवे चल रहे सनातन धर्ममार्ग पर फिर से,\nस्मित मुख,उज्ज्वल-उज्ज्वल लक्ष्मी अचला\nभारत भुवि पर राज रही है फिर से॥","kn":"ಸನಾತನಾನ್ ರಕ್ಷತಿ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗಾನ್\n\tಪುನಃ ಸಹಸ್ರಾಂಶುಕುಲಾರ್ಯಜನ್ಮಾ|\nಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಪುನಃ ಸಾಪ್ಯಚಲಾ ಸ್ಮಿತಾಸ್ಯಾ\n\tಸಮುಜ್ಜ್ವಲಾ ರಾಜತಿ ಭಾರತೇಷು||","meanings":[{"index":1,"meaning":"once again","verse":94,"wordDev":"पुनः","wordRo":"punaḥ"},{"index":2,"meaning":"the noble one born in the solar race","verse":94,"wordDev":"सहस्रांशुकुलार्यजन्मा","wordRo":"sahasrāṁśukulāryajanmā"},{"index":3,"meaning":"eternal","verse":94,"wordDev":"सनातनान्","wordRo":"sanātanān"},{"index":4,"meaning":"ways of dharma","verse":94,"wordDev":"धर्ममार्गान्","wordRo":"dharmamārgān"},{"index":5,"meaning":"guarded","verse":94,"wordDev":"रक्षति","wordRo":"rakṣati"},{"index":6,"meaning":"once again","verse":94,"wordDev":"पुनः","wordRo":"punaḥ"},{"index":7,"meaning":"and (once again)","verse":94,"wordDev":"अपि","wordRo":"api"},{"index":8,"meaning":"(with) a smile upon her lips","verse":94,"wordDev":"स्मितास्या","wordRo":"smitāsyā"},{"index":9,"meaning":"resplendent","verse":94,"wordDev":"समुज्ज्वला","wordRo":"samujjvalā"},{"index":10,"meaning":"Laksmi","verse":94,"wordDev":"लक्ष्मीः","wordRo":"lakṣmīḥ"},{"index":11,"meaning":"among the Bharatas","verse":94,"wordDev":"भारतेषु","wordRo":"bhārateṣu"},{"index":12,"meaning":"steadfast","verse":94,"wordDev":"अचला","wordRo":"acalā"},{"index":13,"meaning":"reigns","verse":94,"wordDev":"राजति","wordRo":"rājati"}],"mr":"सूर्यकुलांमधि जन्म पावले श्रेष्ठ आर्य जन ते,\nपुन्हा रक्षिती सकल सनातन सुधर्म मार्गाते।\nसुहास्य वदना समुज्ज्वला ती शुभलक्ष्मी माता,\nपुन्हा विराजे भारत देशी पावोनी स्थिरता॥","nxt":"verses/95","or":"ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶସମ୍ଭୁତ ଆର୍ଯ୍ୟପୁଙ୍ଗବମାନେ ପୁନଶ୍ଚ ସନାତନ ଧର୍ମର ମାର୍ଗକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବାର ମୁଁ ଦେଖିପାରୁଛି । ଏହି ଭାରତଭୂମିରେ ସ୍ମିତହାସିନୀ ଚପଳା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁନଶ୍ଚ ସମ୍ମୁଜ୍ଵଳ ରୂପରେ ବିରାଜିତ ହେଉଥିବାର ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛି","pre":"verses/93","sa":"सनातनान् रक्षति धर्ममार्गान् पुनः सहस्रांशुकुलार्यजन्मा।\nलक्ष्मीः पुनः साप्यचला स्मितास्या समुज्ज्वला राजति भारतेषु॥","saDev":"सूर्यवंशे लब्धजन्मा आर्यपुङ्गवः पुनः धर्मस्य सनातनमार्गान् रक्षति। पुनः सा स्मितवदना, समुज्ज्वला लक्ष्मीः भारते स्थिरतया वसति।","saRo":"sūryavaṁśe labdhajanmā āryapuṅgavaḥ punaḥ dharmasya sanātanamārgān rakṣati | punaḥ sā smitavadanā, samujjvalā lakṣmīḥ bhārate sthiratayā vasati |","ta":"ரவிகுலம் உதித்தொரு சக்தி, மறுபடி\nபுவிநிலை தரும நெறி காத்திட,\nஒளிவிடு திருமகள் புன்னகை பூத்தாள்,\nபாரதர் ஆட்சியைப் பற்றினாள் மீண்டும்!","transliteration":"sanātanān rakṣati dharmamārgān punaḥ sahasrāṁśukulāryajanmā ।\nlakṣmīḥ punaḥ sāpyacalā smitāsyā samujjvalā rājati bhārateṣu ॥","u":"94"},{"anvayaDev":"आगमानां मातरम् [इमां] पुरातनीं भूमिम् आगच्छतां स्तुवतां च, अखिलस्य जगतः च कोलाहलं वेगरवान् [च] प्राच्यां प्रतीच्यां [च] शृणोमि।","anvayaRo":"āgamānāṁ mātaram [imāṁ] purātanīṁ bhūmim āgacchatāṁ stuvatāṁ ca, akhilasya jagataḥ ca kolāhalaṁ vegaravān [ca] prācyāṁ pratīcyāṁ [ca] śṛṇomi |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/95.mp3","audio_fileName":"verses/95.mp3","bn":"প্রাচীন বেদ-মাতৃকা এই ভূমির উদ্দেশ্যে প্রাচ্য \nপ্রাতীচ্যাদি দেশ সমূহ হইতে স্তবগান উচ্চনাদে \nশ্রুত হইতেছে।.","en":"In East and West I hear the cry and stir of the whole world hastening with praise on its tongue to this country, the ancient Mother of the Vedas.","gu":"હું વેદની એ જનની પુરાતના \nપ્રતિ સવેગે રવ આવનારા\nપૂર્વેથી ને પશ્ચિમમાંથી, કોલાહલ સાંભળું \nઆખી સૃષ્ટિ તણો હું. ૯૫.","hi":"इसी पुरातन मातृभूमि के पथ पर चला आ रहा भारत,\nमातृवंदना,स्तवन-गीत यह गाता चला आ रहा भारत,\nपूरब-पश्चिम में कोलाहल निखिल विश्व का सुना-\nमातृचरणों में चला आ रहा भारत॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಸೂರ್ಯವಂಶೆ ಲಬ್ಧಜನ್ಮಾ ಆರ್ಯಪುಂಗವಃ ಪುನಃ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಸನಾತನ ಮಾರ್ಗಾನ್ ರಕ್ಷತಿ| ಪುನಃ ಸಾ ಸ್ಮಿತವದನಾ, ಸಮುಜ್ಜಲಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಭಾರತೆ ಸ್ಥಿರತಯಾ ವಸತಿ|\n\tವೇದಾದಿಶಾಸ್ತ್ರಜನನೀಮ್ ಇಯಾಂ ಪ್ರಾಚೀನಭೂಮಿಂ ವಂದಿತುಂ ಜಗತಃ ಸರ್ವ ದೇಶೇಭ್ಯಃ ಜನಾಃ ಸವೇಗಮ್ ಆಗಚ್ಛಂತಿ| ಅಹಂ ತೇಷಾಂ ಕೋಲಾಹಲಂ ಪೂರ್ವಸ್ಯಾಂ ಪಶ್ಚಿಮಾಯಾಂ ಚ ದಿಶಿ ಶೃಣೋಮಿ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಸೂರ್ಯವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಆರ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠರು ಪುನಃ ಧರ್ಮದ ಸನಾತನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪುನಃ ಉಜ್ವಲ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಮಂದಹಾಸ ಬೀರುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.\n\tವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಜನನಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಭೂಮಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಲು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳ ಜನರು ವೇಗವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶಗಳಿಂದ ಅವರ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಸಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಹಲ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಲಿದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"of the Vedas","verse":95,"wordDev":"आगमानां","wordRo":"āgamānāṁ"},{"index":2,"meaning":"the Mother","verse":95,"wordDev":"मातरम्","wordRo":"mātaram"},{"index":3,"meaning":"the ancient","verse":95,"wordDev":"पुरातनीं","wordRo":"purātanīṁ"},{"index":4,"meaning":"to this country","verse":95,"wordDev":"भूमिम्","wordRo":"bhūmim"},{"index":5,"meaning":"hastening","verse":95,"wordDev":"आगच्छतां","wordRo":"āgacchatāṁ"},{"index":6,"meaning":"with praise","verse":95,"wordDev":"स्तुवतां","wordRo":"stuvatāṁ"},{"index":7,"meaning":"and","verse":95,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":8,"meaning":"of the whole world","verse":95,"wordDev":"अखिलस्य जगतः","wordRo":"akhilasya"},{"index":9,"meaning":"and","verse":95,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":10,"meaning":"cry","verse":95,"wordDev":"कोलाहलं","wordRo":"kolāhalaṁ"},{"index":11,"meaning":"stir","verse":95,"wordDev":"वेगरवान्","wordRo":"vegaravān"},{"index":12,"meaning":"in east","verse":95,"wordDev":"प्राच्यां","wordRo":"prācyāṁ"},{"index":13,"meaning":"(in the) west","verse":95,"wordDev":"प्रतीच्यां","wordRo":"pratīcyāṁ"},{"index":14,"meaning":"I hear","verse":95,"wordDev":"शृणोमि","wordRo":"śṛṇomi"}],"mr":"वेदांदिक शास्त्रांची माता भूमी पुरातन,\nतिजला स्तविण्यां, वन्दन करण्यां, येती सर्व जन।\nपूर्वेकडुनी पश्चिमेतुनी अखिल जगांमधुनी,\nबहु कोलाहल पदध्वनीहि मी ऐके कानी॥","nxt":"verses/96","or":"ବେଦାଦି ଶାସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଜନନୀ ଏହି ପ୍ରାଚୀନଭୂମି ଭାରତବର୍ଷକୁ ବନ୍ଦନା କରିବା ପାଇଁ ଜଗତର ସମଗ୍ର ଦେଶରୁ ଲୋକମାନେ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଆସୁଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଶୁଣିବାକୁ ପାଉଛି","pre":"verses/94","sa":"पुरातनीं मातरमागमानामागच्छताञ्च स्तुवताञ्च भूमिम्।\nप्राच्यां प्रतीच्यां जगतोऽखिलस्य कोलाहलं वेगरवाञ्शृणोमि॥","saDev":"वेदादिशास्त्रजननीम् इमां प्राचीनभूमिं वन्दितुं जगतः सर्वदेशेभ्यः जनाः सवेगम् आगच्छन्ति। अहं तेषां कोलाहलं पूर्वस्यां पश्चिमायां च दिशि शृणोमि।","saRo":"vedādiśāstrajananīm imāṁ prācīnabhūmiṁ vandituṁ jagataḥ sarvadeśebhyaḥ janāḥ savegam āgacchanti | ahaṁ teṣāṁ kolāhalaṁ pūrvasyāṁ paścimāyāṁ ca diśi śṛṇomi |","ta":"கிழக்கிலும் மேற்கிலும் இக்குவலயம்\nமுழுவதும் வாழ்த்தொலி எழுப்பி\nவிரைகின்றாரே, புராதனி வேதத்\nதலைவியாம் பாரத தேசம் நோக்கியே!","transliteration":"purātanīṁ mātaramāgamānāmāgacchatāñca stuvatāñca bhūmim ।\nprācyāṁ pratīcyāṁ jagato'khilasya kolāhalaṁ vegaravāñśṛṇomi ॥","u":"95"},{"anvayaDev":"[ते] सौम्यां च भयङ्करीं च सद्धर्मगर्भा इति, महाव्रता इति स्तुवन्ति ; अनादिशक्त्याः देव्याः प्रियाम् [इमां] भूमिं च तीर्थस्वरूपेण पूजयन्ति।","anvayaRo":"[te] saumyāṁ ca bhayaṅkarīṁ ca saddharmagarbhā iti, mahāvratā iti stuvanti ; anādiśaktyāḥ devyāḥ priyām [imāṁ] bhūmiṁ ca tīrthasvarūpeṇa pūjayanti |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/96.mp3","audio_fileName":"verses/96.mp3","bn":"স্বধর্ম-গর্বী মহাব্রতচারিনী, ভয়াল মধুর \nহে দেবী আপনার স্তবগাথা উত্থিত হইতেছে। \nঅনাদি শক্তিস্বরূপা, দেবতাদিগের প্রিয় তীর্থস্বরূপ \nএই ভূমি পূজার্হ।.","en":"Praising the gracious and awe-inspiring Mother as the source of the true Law, the fulfiller of mighty vows, they revere as a place of pilgrimage this land dear to the Goddess begin-ningless in her power.","gu":"સદ્ધર્મની ધારિણી, તું મહાવ્રતા- \nવદી સ્તવે સૌમ્ય ભયંકરાને\nઅનાદિ શક્તિ વતી દેવીની પ્રિયા \nભૂમિ તને તીર્થ ગણી શું પૂજતા. ૯૬.","hi":"सत्यधर्मधारिणी!महाव्रतचारिणी!तेरी वंदना,\nसरला,विकराला,अनादि देव्या:प्रिया,धरणी!वंदना,\nशक्तिशालिनी!तीर्थरूपिणी!तेरी वंदना॥","kn":"ಸದ್ಧರ್ಮಗರ್ಭೇತಿ ಮಹಾವ್ರತೇತಿ\n\tಸ್ತುವಂತಿ ಸೌಮ್ಯಾಂಚ ಭಯಂಕರೀಂಚ|\nದೇವ್ಯಾಃ ಪ್ರಿಯಾಂ ಭೂಮಿಮನಾದಿಶಕ್ತ್ಯಾಸ್\n\tತೀರ್ಥಸ್ವರೂಪೇಣ ಚ ಪೂಜಯಂತಿ||","meanings":[{"index":1,"meaning":"gracious","verse":96,"wordDev":"सौम्यां","wordRo":"saumyāṁ"},{"index":2,"meaning":"and","verse":96,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":3,"meaning":"awe inspiring","verse":96,"wordDev":"भयङ्करीं","wordRo":"bhayaṅkarīṁ"},{"index":4,"meaning":"and","verse":96,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":5,"meaning":"source of the true law","verse":96,"wordDev":"सद्धर्मगर्भा","wordRo":"saddharmagarbhā"},{"index":6,"meaning":"as the","verse":96,"wordDev":"इति","wordRo":"iti"},{"index":7,"meaning":"fulfiller of mighty vows","verse":96,"wordDev":"महाव्रता","wordRo":"mahāvratā"},{"index":8,"meaning":"they revere","verse":96,"wordDev":"स्तुवन्ति","wordRo":"stuvanti"},{"index":9,"meaning":"to the Goddess beginning less in her power","verse":96,"wordDev":"अनादिशक्त्याः देव्याः","wordRo":"anādiśaktyāḥ devyāḥ"},{"index":10,"meaning":"dear","verse":96,"wordDev":"प्रियाम्","wordRo":"priyām"},{"index":11,"meaning":"this land","verse":96,"wordDev":"भूमिं","wordRo":"bhūmiṁ"},{"index":12,"meaning":"as a place of pilgrimage","verse":96,"wordDev":"तीर्थस्वरूपेण","wordRo":"tīrthasvarūpeṇa"},{"index":13,"meaning":"they revere","verse":96,"wordDev":"पूजयन्ति","wordRo":"pūjayanti"}],"mr":"सद्धर्माची जननी काली महाव्रती माता,\nअति सौम्या ती, अति क्रूरा ती, स्तवे सकल जनता।\nअनादिशक्ति देवीच्या ह्या प्रियतम भूमीला,\nतीर्थस्वरुपा मानुनी करिती तिच्या पूजनाला॥","nxt":"verses/97","or":"ସେମାନେ ଏହି ସୌମ୍ୟା ଓ ଭୟଙ୍କରୀ ଦେବୀ ଭବାନୀଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମର ଅଦିସ୍ରୋତରୂପେ ଏବଂ ମହାନ ବ୍ରତଶାଳିନୀ ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି । ଅନନ୍ତଶକ୍ତିଶାଳିନୀ ସେହି ଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରିୟଭୂମି ଏହି ଭାରତବର୍ଷକୁ ଏକ ପରମତୀର୍ଥରୂପେ ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି","pre":"verses/95","sa":"सद्धर्मगर्भेति महाव्रतेति स्तुवन्ति सौम्याञ्च भयङ्करीञ्च।\nदेव्याः प्रियां भूमिमनादिशक्त्यास्तीर्थस्वरूपेण च पूजयन्ति॥","saDev":"ते सौम्यां च भयङ्करीं च भवानीं भारतीं सत्यधर्मस्य आदिस्रोतः इति, ईश्वरीय-नियोगपूर्तये धृतमहाव्रता इति वन्दन्ते। अनादिशक्त्याः देव्याः प्रियाम् इमां भूमिं ते तीर्थरूपेण पूजयन्ति।","saRo":"te saumyāṁ ca bhayaṅkarīṁ ca bhavānīṁ bhāratīṁ satyadharmasya ādisrotaḥ iti, īśvarīya-niyogapūrtaye dhṛtamahāvratā iti vandante | anādiśaktyāḥ devyāḥ priyām imāṁ bhūmiṁ te tīrtharūpeṇa pūjayanti |","ta":"முடிவாம் சட்டத்தின் மூலப் பொருளென,\nஅரிதாம் சபதத்தை முடிக்கும் அருளென,\nஅற்புத உருவும் கனிவும் கொண்ட தாயுனைப்\nபோற்றியவர், ஆதியிலா சக்திநாயகி யவளின்\nஅன்புறை நிலமிதைப் புனிதபூமியாய் வணங்குகின்றாரே.","transliteration":"saddharmagarbheti mahāvrateti stuvanti saumyāñca bhayaṅkarīñca ।\ndevyāḥ priyāṁ bhūmimanādiśaktyāstīrthasvarūpeṇa ca pūjayanti ॥","u":"96"},{"anvayaDev":"ये के [अपि] शिवस्य काश्यां निवसन्ति ते तस्य स्पर्शेन मुक्ताः भवन्ति। देव्याः पुण्येन पदार्पणेन तु सर्वा आर्यभूमिः जगतः अपि काशी [जाता]।","anvayaRo":"ye ke [api] śivasya kāśyāṁ nivasanti te tasya sparśena muktāḥ bhavanti | devyāḥ puṇyena padārpaṇena tu sarvā āryabhūmiḥ jagataḥ api kāśī [jātā] |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/97.mp3","audio_fileName":"verses/97.mp3","bn":"শিবপুরী কাশীধামনিবাসী ব্যাক্তিমাত্র যেমন দেবাদিদেবের \nস্পর্শে মুক্তিলাভ করে, দেবতাদের পুন্য পদপাতে জগতের \nসকল আর্যভূমি কাশীধামে পরিণত হইবে।.","en":"As those who dwell in Shiva’s sacred city of Kashi are liberated by the auspicious touch of the Lord, so all this Aryan country where the Goddess has set her purifying feet shall be the Kashi of the world.","gu":"વસી રહ્યા જે શિવ કેરી કાશીમાં \nથતા શિવ-સ્પર્શથી મુક્ત, કિંતુ\nદેવી તણા પાવન પાદથી તો \nઆ આર્યભૂ આખા જગની ય કાશી. ૯૭.","hi":"जो जन रहते हैं शिव की काशी में\nहो जाते हैं मुक्त,स्पर्श से जैसे शिव के,\nदेवी के पावन पादार्पण से ही वैसे\nआर्यभूमि यह जग की काशी बन जाएगी॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ತೇ ಸೌಮ್ಯಾಂ ಚ ಭಯಂಕರೀ ಚ ಭವಾನೀ ಭಾರತೀ ಸತ್ಯಧರ್ಮಸ್ಯ ಆದಿ ಸ್ರೋತಃ ಇತಿ, ಈಶ್ವರೀಯ - ನಿಯೋಗಪೂರ್ವ ಧೃತ ಮಹಾವ್ರತಾ ಇತಿ ವಂದಂತೆ| ಅನಾದಿಶಕ್ತ್ಯಾಃ ದೇವ್ಯಾಃ ಪ್ರಿಯಾಮ್ ಇಮಾಂ ಭೂಮಿ ತೇ ತೀರ್ಥರೂಪೇಣ ಪೂಜಯಂತಿ|\n\tಕಾಶ್ಯಾಂ ಯೇ ಕೇಽಪಿ ನಿವಸಂತಿ ತೇ ಶಿವಸ್ಯ ಮಂಗಲಮಯಸ್ಪರ್ಶೇನ ಮುಕ್ತಿ ಪ್ರಾಪ್ನುವಂತಿ| ಕಿಂತು ಭವಾನ್ಯಾಃ ಪಾವನಚರಣನ್ಯಾಸೇನ ಸಮಗ್ರಾಪಿ ಆರ್ಯಭೂಮಿಃ ಪವಿತ್ರೀಭೂಯ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾ ಕಾಶೀ ಇವ ಸಂಜಾತಾ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಸೌಮ್ಯಳೂ, ಭಯಂಕರಳೂ ಆದ ಆ ಭವಾನಿ ಭಾರತಿಯು ಸತ್ಯಧರ್ಮಗಳ ಆದಿಸ್ರೋತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈಶ್ವರೀಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಜನರು ಅವಳನ್ನು ‘ಮಹಾವ್ರತಾ’ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನಾದಿಶಕ್ತಿದೇವಿಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅವರು ತೀರ್ಥರೂಪದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.\n\tಯಾವ ಜನರು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಶಿವನ ಮಂಗಲಮಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭವಾನಿಯ ಪಾವನ ಚರಣಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಯಭೂಮಿಯು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಪೃಥ್ವಿಗೇನೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಕಾಶಿಯಾಗಿದೆ.","meanings":[{"index":1,"meaning":"those who","verse":97,"wordDev":"ये के","wordRo":"ye ke"},{"index":2,"meaning":"Shiva's","verse":97,"wordDev":"शिवस्य","wordRo":"śivasya"},{"index":3,"meaning":"in Kashi","verse":97,"wordDev":"काश्यां","wordRo":"kāśyāṁ"},{"index":4,"meaning":"dwell","verse":97,"wordDev":"निवसन्ति","wordRo":"nivasanti"},{"index":5,"meaning":"his","verse":97,"wordDev":"तस्य","wordRo":"tasya"},{"index":6,"meaning":"by the touch","verse":97,"wordDev":"स्पर्शेन","wordRo":"sparśena"},{"index":7,"meaning":"are liberated","verse":97,"wordDev":"मुक्ताः भवन्ति","wordRo":"muktāḥ bhavanti"},{"index":8,"meaning":"of the goddess","verse":97,"wordDev":"देव्याः","wordRo":"devyāḥ"},{"index":9,"meaning":"by the purifying feet","verse":97,"wordDev":"पुण्येन पदार्पणेन","wordRo":"puṇyena padārpaṇena"},{"index":10,"meaning":"this entire","verse":97,"wordDev":"सर्वा","wordRo":"sarvā"},{"index":11,"meaning":"Aryan country","verse":97,"wordDev":"आर्यभूमिः","wordRo":"āryabhūmiḥ"},{"index":12,"meaning":"of the world","verse":97,"wordDev":"जगतः","wordRo":"jagataḥ"},{"index":13,"meaning":"too","verse":97,"wordDev":"अपि","wordRo":"api"},{"index":14,"meaning":"Kaashi","verse":97,"wordDev":"काशी","wordRo":"kāśī"}],"mr":"शिवप्रभूंच्या काशीमाजी ते करिती वसती,\nशिवप्रभूंच्या केवळ स्पर्शे ते पावे मुक्ती।\nपरंतु कालीमातेच्या त्या पवित्र पदस्पर्शे,\nजगतमाजी आर्यभूमी ही जणु काशी भासे॥","nxt":"verses/98","or":"ଶିବଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାନ କାଶୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁମାନେ ବାସ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଶିବଙ୍କର ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ପର୍ଶ ଲାଭକରି ମୁକ୍ତ ହୋଇଯା'ନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏହି ଦେବୀଙ୍କର ଶ୍ରୀଚରଣ ସ୍ପର୍ଶରେ ସମଗ୍ର ଆର୍ଯ୍ୟଭୂମି ଭାରତ ପବିତ୍ର ହୋଇ ସାରା ଜଗତ ପାଇଁ ମୁକ୍ତିଦାୟୀ କାଶୀତୀର୍ଥରୂପେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଛି","pre":"verses/96","sa":"शिवस्य काश्यां निवसन्ति ये के स्पर्शेन ते तस्य भवन्ति मुक्ताः।\nदेव्यास्तु पुण्येन पदार्पणेन सर्वार्यभूमिर्जगतोऽपि काशी॥","saDev":"काश्यां ये केऽपि निवसन्ति ते शिवस्य मङ्गलमयस्पर्शेन मुक्तिं प्राप्नुवन्ति। किन्तु भवान्याः पावनचरणन्यासेन समग्रापि आर्यभूमिः पवित्रीभूय पृथिव्याः मुक्तिप्रदा काशी इव सञ्जाता।","saRo":"kāśyāṁ ye ke'pi nivasanti te śivasya maṅgalamayasparśena muktiṁ prāpnuvanti | kintu bhavānyāḥ pāvanacaraṇanyāsena samagrāpi āryabhūmiḥ pavitrībhūya pṛthivyāḥ muktipradā kāśī iva sañjātā |","ta":"புண்ணியத் தலமாம் காசியிலுறைபவர், சிவனின்\nபுனிதம் தீண்டிட பெறுவராம் முக்தி;\nதூய்மைப் படுத்தும் தேவி காலடிபட்டு, ஆரிய\nதேசமிது எங்கணும், 'உலகின் காசி' என்றாகும்!","transliteration":"śivasya kāśyāṁ nivasanti ye ke sparśena te tasya bhavanti muktāḥ ।\ndevyāstu puṇyena padārpaṇena sarvāryabhūmirjagato'pi kāśī ॥","u":"97"},{"anvayaDev":"[हे] अनन्तरूपे ! त्वं प्रीतिः, दया, धैर्यम्, अदम्यशौर्यम्, श्रद्धा, तितिक्षा विविधाः विद्याः च असि। [हे] आर्ये ! प्रसीद, भारतानां हृदि चिरं वस।","anvayaRo":"[he] anantarūpe ! tvaṁ prītiḥ, dayā, dhairyam, adamyaśauryam, śraddhā, titikṣā vividhāḥ vidyāḥ ca asi | [he] ārye ! prasīda, bhāratānāṁ hṛdi ciraṁ vasa |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/98.mp3","audio_fileName":"verses/98.mp3","bn":"প্রীতি, দয়া, ধৈর্য, অদম্যশৌর্য, শ্রদ্ধা, তিতীক্ষাদি \nবিবিধ বিদ্যাস্বরূপিণী হে মাতঃ অনন্তরূপিণী, প্রসন্নময়ী \nভারতবাসীর অন্তরে স্থায়ী অধিষ্ঠিত হও।.","en":"O infinite in thy forms, thou art contentment, compassion, patience and indomitable hero-ism, faith and endurance and knowledge of every kind. Be gracious, noble goddess; dwell long in the hearts of the Indian people!","gu":"પ્રીતિ, દયા, ધૈર્ય, અદમ્ય શૌર્ય, \nશ્રદ્ધા, તિતિક્ષા, તું અનેક વિદ્યા,\nઅનંતરૂપા, પ્રસન્ન થા, વસ \nચિર ભારતોને ઉર દેવિ આર્યા. ૯૮.","hi":"प्रीति,दया तू,धैर्य,अदम्य शौर्य,श्रद्धा तू,\nतू ही क्षमा,विविध विद्या तू,\nओ अनंतरूपा!प्रसन्न हो\nभारत के जन मन में तेरा चिर निवास हो॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಅನಂತರೂಪೇ! ತ್ವಂ ಪ್ರೀತಿಃ ದಯಾ, ಧೈರ್ಯಮ್, ಅಜೇಯವೀರತಾ, ಶ್ರದ್ಧಾ, ಸಹಿಷ್ನುತಾ ವಿವಿಧಾಃ ವಿದ್ಯಾಃ ಚ ಅಸಿ| ಹೇ ಆರ್ಯೆ! ಪ್ರಸನ್ನಾ ಭವ, ಭಾರತೀಯಾನಾಂ ಚಿರಕಾಲಂ ನಿವಸ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಅನಂತರೂಪಧಾರಿಣಿ! ಪ್ರೀತಿ, ದಯಾ, ಧೈರ್ಯ, ಅದಮ್ಯಶೌರ್ಯ, ಶ್ರದ್ಧಾ, ತಿತಿಕ್ಷಾ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಆಗರವಾಗಿರುವ ನೀನು, ಸರ್ವಸ್ವವೂ ನೀನೇ ಆಗಿರುವೆ. ಹೇ ಆರ್ಯೇ! ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು. ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಚಿರಕಾಲ ನೆಲೆಸು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"O infinite in thy forms","verse":98,"wordDev":"अनन्तरूपे","wordRo":"anantarūpe"},{"index":2,"meaning":"thou","verse":98,"wordDev":"त्वं","wordRo":"tvaṁ"},{"index":3,"meaning":"contentment","verse":98,"wordDev":"प्रीतिः","wordRo":"prītiḥ"},{"index":4,"meaning":"compassion","verse":98,"wordDev":"दया","wordRo":"dayā"},{"index":5,"meaning":"patience","verse":98,"wordDev":"धैर्यम्","wordRo":"dhairyam"},{"index":6,"meaning":"indomitable heroism","verse":98,"wordDev":"अदम्यशौर्यम्","wordRo":"adamyaśauryam"},{"index":7,"meaning":"faith","verse":98,"wordDev":"श्रद्धा","wordRo":"śraddhā"},{"index":8,"meaning":"endurance","verse":98,"wordDev":"तितिक्षा","wordRo":"titikṣā"},{"index":9,"meaning":"of every kind","verse":98,"wordDev":"विविधाः","wordRo":"vividhāḥ"},{"index":10,"meaning":"knowledge","verse":98,"wordDev":"विद्याः","wordRo":"vidyāḥ"},{"index":11,"meaning":"and","verse":98,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":12,"meaning":"thou art","verse":98,"wordDev":"असि","wordRo":"asi"},{"index":13,"meaning":"O noble goddess","verse":98,"wordDev":"आर्ये","wordRo":"ārye"},{"index":14,"meaning":"be gracious","verse":98,"wordDev":"प्रसीद","wordRo":"prasīda"},{"index":15,"meaning":"of the Indian people","verse":98,"wordDev":"भारतानां","wordRo":"bhāratānāṁ"},{"index":16,"meaning":"in the heart","verse":98,"wordDev":"हृदि","wordRo":"hṛdi"},{"index":17,"meaning":"dwell long","verse":98,"wordDev":"चिरं वस","wordRo":"ciraṁ"}],"mr":"प्रीति तूच, तू दया, धैर्य तू, अदम्य शूरा तू,\nश्रद्धा आणिक तूच तितिक्षा, विविधा विद्या तू।\nअनन्तरुपा तूच भवानी! प्रसन्न होई तू,\nभारतीयांच्या ह्रदयी आर्ये! चिर वसती कर तू॥","nxt":"verses/99","or":"ହେ ଅନନ୍ତରୂପିଣି ! ପ୍ରୀତି, ଦୟା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଅଦମ୍ୟ ଶୌର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସହିଷ୍ଣୁତା ତଥା ବିବିଧ ବିଦ୍ୟାଗୁଡିକର ତୁମେହିଁ ମୂର୍ତ୍ତିମତୀ \n ରୂପ ଅଟ । ହେ ଆର୍ଯ୍ୟ ! ପ୍ରସନ୍ନା ହୁଅ ଏବଂ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ଅବସ୍ଥାନ କର ","pre":"verses/97","sa":"प्रीतिर्दया धैर्यमदम्यशौर्यं श्रद्धा तितिक्षा विविधाश्च विद्याः।\nअनन्तरूपे त्वमसि प्रसीद चिरं वसार्ये हृदि भारतानाम्॥","saDev":"हे अनन्तरूपे ! त्वं प्रीतिः, दया, धैर्यम्, अजेयवीरता, श्रद्धा, सहिष्णुता विविधाः विद्याः च असि। हे आर्ये ! प्रसन्ना भव, भारतीयानां हृदये चिरकालं निवस।","saRo":"he anantarūpe ! tvaṁ prītiḥ, dayā, dhairyam, ajeyavīratā, śraddhā, sahiṣṇutā vividhāḥ vidyāḥ ca asi | he ārye ! prasannā bhava, bhāratīyānāṁ hṛdaye cirakālaṁ nivasa |","ta":"எண்ணிலா வடிவம் எடுப்பாய், நிறைவாய்,\nஇரக்கமாய், பொறுமையாய், வெல்ல முடியா தீரமாய்\nநம்பிக்கையாய், சகிப்புத் தன்மையாய், சகல ஞானமாய்!\nகனிவுடன் அருள்கொடு, இந்தியர் மனங்களி லுறைந்திரு என்றும்!","transliteration":"prītirdayā dhairyamadamyaśauryaṁ śraddhā titikṣā vividhāśca vidyāḥ ।\nanantarūpe tvamasi prasīda ciraṁ vasārye hṛdi bhāratānām ॥","u":"98"},{"anvayaDev":"[हे] महाप्रतापे ! सिन्धून् हिमाद्रिं च सुसौम्यभासा प्रकाशयन्ती, सुदृढप्रतिष्ठा, प्रसन्ना [सती त्वं] जगतः हिताय आर्यभूमौ चिरं तिष्ठ।","anvayaRo":"[he] mahāpratāpe ! sindhūn himādriṁ ca susaumyabhāsā prakāśayantī, sudṛḍhapratiṣṭhā, prasannā [satī tvaṁ] jagataḥ hitāya āryabhūmau ciraṁ tiṣṭha |","audio":"https://bhavanibharati.s3-us-west-2.amazonaws.com/verses/99.mp3","audio_fileName":"verses/99.mp3","bn":"হে মহাপ্রতাপান্বিত মাতা, সপ্তসিন্ধু, হিমাদ্রীকুল \nআপনার উজ্জ্বল আলোকে দৃঢ়প্রতিষ্ঠ হউক।\nজগৎ হিতার্থে প্রসন্ন হইয়া আর্যভূমি ভারতবর্ষে চিরদিন \nঅবস্থান কর। এই প্রার্থনা করি।.","en":"Illumining these rivers and snowy mountains with a most gentle lustre, be firmly estab-lished in the Aryan country. Abide forever gracious in this land, O Mighty One, for the good of the world!”","gu":"નદી બધી ને હિમઅદ્રિઓને \nપ્રકાશતી સૌમ્ય પ્રભાથી, ખાસ્સી\nદૃઢા, પ્રસન્ના ચિર આર્યભૂમાં \nરહે હિતાર્થે જગના, મહાપ્રતાપિની! ૯૯.","hi":"सिन्धु-हिमालय को अपने \nकोमल प्रकाश से जगमग कर दे,\nअजर अमर चिरकीर्तिशालिनी!\nमहिमामयी प्रतापिनी!\nजग के हित में आर्यभूमि पर\nचिरनिवास कर मंगल वर दे\nजय भारती भवानी॥","kn":"ಸಂಸ್ಕೃತ ಸರಳಾರ್ಥ: ಹೇ ಪ್ರಚಂಡ - ತೇಜಪುಂಜ - ಪ್ರತಿಮೆ ದೇವಿ! ಸಿಂಧೂನ್ ಹಿಮಾದ್ರಿ ಚ ಸ್ವಶುಭ್ರಕಾನ್ತ್ಯಾ ಪ್ರಕಾಶಯಂತೀ ತ್ವಂ ಸುಸ್ಥಿರತಯಾಂ ಪ್ರಸನ್ನತಾಪೂರ್ವಕಂ ಚ ಜಗತಃ ಮಂಗಲಾರ್ಥಮ್ ಆರ್ಯಭೂಮೌ, ಅಸ್ಮಿನ್ ಭಾರತವರ್ಷೇ ಚಿರಕಾಲಂ ನಿವಸ|\nಕನ್ನಡ ಭಾವಾರ್ಥ: ಹೇ ಪ್ರಚಂಡ, ತೇಜಃಪುಂಜ ಪ್ರತಿಮೆಯಂತಿರುವ ದೇವಿಯೇ! ನಿನ್ನ ಶುಭ್ರಕಾಂತಿಯಿಂದ ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಗಿರಿಶಿಖರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತ ಸುಸ್ಥಿರಳಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನತೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಮಂಗಲವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಭರತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚಿರಕಾಲ ನೆಲೆಸುವಂತವಳಾಗು.","meanings":[{"index":1,"meaning":"O Mighty One","verse":99,"wordDev":"महाप्रतापे","wordRo":"mahāpratāpe"},{"index":2,"meaning":"rivers","verse":99,"wordDev":"सिन्धून्","wordRo":"sindhūn"},{"index":3,"meaning":"snowy mountains","verse":99,"wordDev":"हिमाद्रिं","wordRo":"himādriṁ"},{"index":4,"meaning":"and","verse":99,"wordDev":"च","wordRo":"ca"},{"index":5,"meaning":"with a most gentle lustre","verse":99,"wordDev":"सुसौम्यभासा","wordRo":"susaumyabhāsā"},{"index":6,"meaning":"illumining","verse":99,"wordDev":"प्रकाशयन्ती","wordRo":"prakāśayantī"},{"index":7,"meaning":"be firmly established","verse":99,"wordDev":"सुदृढप्रतिष्ठा","wordRo":"sudṛḍhapratiṣṭhā"},{"index":8,"meaning":"gracious","verse":99,"wordDev":"प्रसन्ना","wordRo":"prasannā"},{"index":9,"meaning":"the world","verse":99,"wordDev":"जगतः","wordRo":"jagataḥ"},{"index":10,"meaning":"for the good","verse":99,"wordDev":"हिताय","wordRo":"hitāya"},{"index":11,"meaning":"in the Aryan country","verse":99,"wordDev":"आर्यभूमौ","wordRo":"āryabhūmau"},{"index":12,"meaning":"forever/for a long time","verse":99,"wordDev":"चिरं","wordRo":"ciraṁ"},{"index":13,"meaning":"abide","verse":99,"wordDev":"तिष्ठ","wordRo":"tiṣṭha"}],"mr":"सकल सागरां हिमशिखरांना सुसौम्य तेजाने,\nउज्ज्वल करिशी भवनी माते! अति सुस्थिरतेने।\nमहाप्रतापी आई भवानी! जगदहितास्तव तू,\nप्रसन्न होई, आर्यभूमीवर चिर वसती कर तू॥","or":"ହେ ମହାପ୍ରତାପଶାଳିନୀ ଦେବି ! ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ଓ ସମସ୍ତ ସାଗର ପ୍ରଭୃତିକୁ ନିଜର ସୌମ୍ୟପ୍ରକାଶ ଦ୍ୱାରା ବିଭାସିତ କରି ଜଗତର କଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ ଦୃଢପ୍ରତିଷ୍ଠ ହୋଇ ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କର ପବିତ୍ରଭୂମି ଏହି ଭାରତବର୍ଷରେ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନତା ପୂର୍ବକ ଅବସ୍ଥାନ କର","pre":"verses/98","sa":"सिन्धून् हिमाद्रिञ्च सुसौम्यभासा प्रकाशयन्ती सुदृढप्रतिष्ठा।\nतिष्ठ प्रसन्ना चिरमार्यभूमौ महाप्रतापे जगतो हिताय॥","saDev":"हे प्रचण्ड-तेजःपुञ्ज-प्रतिमे देवि ! सिन्धून् हिमाद्रिं च स्वशुभ्रकान्त्या प्रकाशयन्ती त्वं सुस्थिरतया प्रसन्नतापूर्वकं च जगतः मङ्गलार्थम् आर्यभूमौ, अस्मिन् भारतवर्षे चिरकालं निवस।","saRo":"he pracaṇḍa-tejaḥpuñja-pratime devi ! sindhūn himādriṁ ca svaśubhrakāntyā prakāśayantī tvaṁ susthiratayā prasannatāpūrvakaṁ ca jagataḥ maṅgalārtham āryabhūmau, asmin bhāratavarṣe cirakālaṁ nivasa |","ta":"மென்மையாய்ப் பொலியும் நின்னொளியாலே\nபனிமலைச் சிகரமும், நதிகளும் துலங்கிட,\nஆரிய நிலமிதில் நிலைத்திரு; நீடித்திடு அன்புடன்\nஆற்றல் மிகு தாயே, அகிலம் நலம் பெற!","transliteration":"sindhūn himādriñca susaumyabhāsā prakāśayantī sudṛḍhapratiṣṭhā ।\ntiṣṭha prasannā ciramāryabhūmau mahāpratāpe jagato hitāya ॥","u":"99"}]}